Asal Agama Paulus

Asal Usul Agama Paulus

Kekuasaan Yesus (Bagian 5)

Oleh John Gresham Machen

Pasti, fakta bahwa orang-orang Kristen menggunakan gelar yang juga digunakan dalam kultus pagan tidak menetapkan ketergantungan pada paganisme. Sebab gelar "Tuhan" hampir sama mapannya sebagai sebutan untuk ketuhanan seperti halnya istilah "Allah". Apapun asal usul penggunaan kata itu dalam agama, penggunaan itu telah menjadi bagian dari bahasa Yunani. Seorang misionaris yang ingin memberitakan Allah yang satu dan benar terpaksa, jika ia berbicara dalam bahasa Yunani, menggunakan istilah "Allah", yang tentu saja telah digunakan dalam agama pagan. Demikian pula jika ia ingin menunjuk Yesus sebagai Allah, dengan kata yang sekaligus dapat membedakannya dari Allah Bapa, ia terpaksa menggunakan kata “Tuhan”, meskipun kata itu juga telah digunakan dalam paganisme. Baik dalam satu kasus maupun kasus lainnya, penggunaan kata Yunani tidak melibatkan pengaruh sekecil apa pun dari konsep yang telah melekat pada kata itu dalam agama politeistik.

Nanging ana alesan sanès ingkang langkung kuat tumrap aplikasi istilah Yunani "Pangeran" tumrap Yésus, sanès saking alasan umumipun dienggo ing kalangan wong-wong ingkang basa Yunani. Anggenipun migunakaken istilah punika déning agama boten winates ing kultus-kultus pagan, nanging ugi muncul, lan malah langkung kuat, ing Kitab Suci Ibrani versi Yunani. Tembung "Pangeran" dipunginaaken déning Septuaginta kang nerjemahaken "Yahwe" ing teks Ibrani. Iki boten relevan kangge rembugaken alesan-alesan ingkang dados pethung ingkang nerjemahaken milih tembung puniki. Pancen tembung "Pangeran" punika dipunginaaken déning para penerjemah kangge tembung Ibrani. Lan macem-macem alesan saged disebataken tumrap pilihan "kyrios" tinimbang tembung Yunani liyane ingkang ateges "pangeran". Bisa bae makna dasar saking "kyrios" langkung njlèntrèhaken gagasan ingkang dipun arepaken; bisa ugi, teges agama sampun dipunginaaken tumrap "kyrios", ingkang tembung liya boten gadhah. Ingkang jelas, apa pun alesanipun, "kyrios" punika tembung ingkang dipilih.

Lan kasunyatan punika gampil penting. Amargi ing para pamiarsa Kitab Septuaginta, Kristen kaping pisan nganjukaken. Kitab Septuaginta punika Kitab ing sinagoge Yahudi, lan ing sinagoge maca punika dipunpendengaken ora namung dening wong Yahudi nanging ugi dening akeh wong bangsa liya, "para wedi marang Gusti" ing Kitab Para Rasul. Iku kanthi "para wedi marang Gusti" bangsa liya angsal piwucal. Lan sanadyan wonten wong liya angsal ng konvert nanging boten ngliwati sekolah sinagoge ing jaman kapisan, mbok menawa para konvert kasebut sawetara- sanadyan mangkono Kitab Septuaginta langsung dipaké ing piwucalanipun. Awit para misi Kristen nggunakake tembung "Gusti" kanggo Yésus, para pangrungu langsung ngerti apa tegesipun. Para pangrungu langsung ngerti bilih Yésus njagongaken papan ingkang namung dipunparingaken dhateng Gusti. Amargi tembung "Gusti" kasebut kathah kaping dipaké ing Kitab Suci Yunani minangka asma ingkang paling suci saking kontrak Gusti ing Israel, lan pasajèn-pasal kasebut dipunparingaken bébas dhateng Yésus.

Panganggone Kitab Septuaginta saking istilah "Gusti", kanthi aplikasi pasajèn Kitab Septuaginta dhateng Yésus, ingkang koyo ingkang lumrah wonten ing Surat-surat Paulus, langkung penting sanget kagem misi Kristen awal tinimbang panganggone istilah ing kultus pagani. Lan saged nuwuhaken cahya ingkang langkung cetha babagan teges aslinipun istilah kasebut kagem Yésus. Nanging panganggone pagani punika menarik, lan pameranipun déning Bousset lan sanèsipun kedah dipun terima kanthi syukur. Kasunyatan ingkang penting sampun ditemtokaken kanthi luwih pasti déning riset modern- kasunyatan bilih tembung Yunani "kyrios" ing abad kapisan jaman kita, ing ngétan wonten basa Yunani, kanthi cetha minangka sebutan ilahi. Panganggone tembung umum tetep; tembung punika tetep ngandharaken sesambetan ingkang dipunparingaken master dhateng para abdinipun. Nanging tembung kasebut sampun dados tembung religius karakteristhik, lan punika wonten ing teges religius, utamanipun dipun tetepaken déning Kitab Septuaginta, ingkang koyo wonten ing Kitab Suci Anyar.

Maka, iku ora miturut panggunaan Kitab Suci Anyar yen Yesus diarani, dening sawetara wong ing Gréja modern, "the Master," tinimbang "the Lord." Kadhangkala, bisa uga, panggunaan iki diadopsi kanthi protes sadar marang konsep Kitab Suci Anyar babagan ilahi Kristus; Yesus diomongake minangka "the Master," kaya déné pemimpin saka sakolahe para seniman diomongake minangka "the Master" déning para pengikuté. Utawa tembung liya iku tegesé mung siji sing dhawuhé kudu dipatuhi. Nanging kadhangkala fashion modern diadopsi déning wong lanang lan wadon ingkang bakti kanthi pangerten yen tembung "Lord" ing basa Inggris wis rusak lan panggunaan tembung "Master" punika pendekatan sing luwih cedhak karo tegesé Kitab Suci Yunani. Pangerten iki palsu. Ing nerjemahake sebutan Kitab Suci Anyar saka Yesus, siji ora kudu kepingin bali menyang teges asli tembung "kyrios." Awit tembung Yunani wis ngalami perkembangan, lan minangka aplikasi kanggo Yesus ing Kitab Suci Anyar iku cetha tembung agama. Iki duwe asosiasi agama kang persis padha karo tembung "Lord" ing basa Inggris. Lan amarga alesan kang padha. Asosiasi agama tembung "Lord" ing basa Inggris amarga panggunaan Alkitab; lan asosiasi agama tembung "kyrios" Kitab Suci Anyar uga amarga panggunaan Alkitab-yaiku panggunaan Septuaginta. Dadi, wong Kristen kudu eling yen "sethithik kawruh iku perkara kang mbahayaake." Penggantian seragam "the Master" kanggo "the Lord" ing ngomongake Yesus mung nduweni penampilan seger lan asli palsu. Ing kasunyatan kadhangkala tegesé metu saka roh panggunaan Kitab Suci Anyar.

Miturut, Bousset wis nindakake layanan kanggo nyetel teges agama tembung "Lord." Nanging dhèwèké ora kasil njlèntrèhake aplikasi tembung iku marang Yesus.

Luwih-luwih angel, maneh, ngebaki teori Bousset. Istilah "Pangeran" minangka aplikasi kanggo Yesus, lan sikap agama tumrap Yesus sing dinyatakake dening istilah iku, tangi, miturut Bousset, ing paguyuban-paguyuban kaya dene ing Antiokhia, lan ing pengaruh konsep pagan. Nanging mesthi wae panjelasan Bousset babagan asal-usul Paulinisme durung kabèh kababar. Paulinisme iku sawijining liyane saka ibadah ekstatis saka kultus-gusti; sesambungan pribadi karo Kristus nguwasani saben departemen gesang rasul.

Bousset ngakoni fakta iki. Agama Paulus, dhèwèké ngakui, iku sawijining liyane saka agama kang dinyatakake ing paguyuban-paguyuban Gréja Antiokhia. Nanging dhèwèké nganggep yèn unsur liyane saka agama Paulus, adoh tekan, paling ora nduweni titik wiwitan ing kultus. Ing kéné bisa ditemokaké salah siji saka unsur sing paling ora bisa dipercaya ing kabèh konstruksi. Bousset wis ngakali watak individualistik agama Paulus. Paling ora dhèwèké ora kasil nuduhaké yèn gesang Pauline "ing Kristus" utawa "ing Pangeran" diasilaké saka pangembangan saka pengalaman ekstatis ing paguyuban-paguyuban Gréja Antiokhia.

Nanging yèn agama individualistik Paulus diasilaké saka "kultus", piye carané diasilaké? Piye carané kudu diterangaké introduksi unsur-unsur anyar? Bousset wis nyerang masalah iki kanthi semangat gedhé. Lan dhèwèké nyoba nuduhaké yèn agama Paulus kaya ta ing Suruh-suruh iku diasilaké saka agama kultus Antiokhia kanthi identifikasi "Pangeran" karo "Roh", lan kanthi generalisasi lan éthikaké konsep aktivitasé Roh.

Ajaran Paulus tentang Roh, Bousset percaya, asalé saka agama mistik pagan ing jaman Hellenistik. Cukup aside saka prakara terminologi - sanajan bantahan Reitzenstein dianggep déning Bousset ateges bener - dualisme pesimis dhasar Paulus adhedhasar, miturut Bousset, ing jinis pamikiran lan urip kang nyebar katon ing agama mistéri lan tulisan Hermetik. Miturut cara mikir pesimis iki, kaslametan ora bakal bisa dipikolehi déning sifat manungsa, sanajan kanthi bantuan ilahi, nanging mung kanthi wiwitan anyar, diasilaké déning substitusi sifat ilahi kanggo wong lawas. Miturut rasul Paulus, Bousset nerusake, supernaturalisme iki, konsep dominasi kekuwatan ilahi ing gesang anyar, ditambahi adoh ngluwihi wates-wates kultus utawa pengalaman visioner; Roh digawe dadi prinsip sing nguwasani gesang Kristen; ora mung proro, basa, marasake, lan liya-liya, saiki dianggep minangka wohing Roh, nanging uga katresnan, kabungahan, perdamaian, sabar, loma, kabecikan, setya, lembut, lan kontrol diri. Nanging iki extension Pauline saka aktivitas Roh, Bousset negesake, ora melu weakening sethithik supernaturalisme kang karakteristik saka konsep asli; Roh kang ngasilake katresnan, kabungahan, perdamaian, duwe sesambungan karo roh manungsa kaya Roh kang ndadekake wong ngomong nganggo basa. Lan supernaturalisme kang katon ing wujud kamulyane, Bousset nyimpulake, asalé saka agama mistik pagan ing jaman Hellenistik.

Argumen iki wis tau dibahas, lan kekirangane wis dituduhake. Doktrin Paskah babagan Roh ora dijupuk saka paganisme kontemporer. Nanging, panjelasan teori Bousset durung rampung. Roh kang aktivitasé ditambahi déning Paulus menyang jeroing recesses uripé wong Kristen diidentifikasi, Bousset ngandika, karo "Pangeran" (2 Kor. ii. 17). Identifikasi iki nduweni pengaruh penting marang loro unsur kang digawa bebarengan; iki nduweni pengaruh penting marang konsep loro "Pangeran" lan "Roh". Yen "Pangeran" diidentifikasi, utawa digawa menyang hubungan sing cedhak, karo Roh, lan aktivitasé Roh ditambahi menyang sakabehing urip, banjur "Pangeran" ora bisa maneh dadi Paulus mung-mung déwa kultus kang ana ing pertemuané Gréja. Kosok baliné, Iki kudu ana ing endi-endi Roh ana - yaiku, Iki kudu dadi ing ngendi wong Kristen urip lan obah lan duwe. Mangkono Paulus bisa mbentuk frase "ing Kristus" utawa "ing Pangeran", kanggo kang Bousset ngakui yèn ora ana analogi kang ditemokake ing agama pagan. Ing sisih liyané, konsep Roh, Bousset percaya, wajib diowahi déning sambungané karo "Pangeran". Kanthi identifikasi karo wong tartamtu kang wis urip nanging sawetara taun sadurungé, "Roh" diwenehi kualitas pribadi kang ora diduwèni. Utawa, kanggo nyebutake samubarang ing tembung liyané, frase Paskah "ing Pangeran" ora persis padha tegesé karo frase "ing Roh"; amarga iki nduweni karakter pribadi kang aneh. "Pencampuran abstrak lan personalitas kang luar biasa iki," ngandika Bousset, "sambungan prinsip agama karo wong kang mlaku ing bumi lan nandhang pati ing kéné, iku sawijining fenomena kang nduweni kekuwatan lan orisinalitas kang aneh."

Pada titik iki, Bousset ana ing bebaya ora setya marang prinsip dhasar rekonstruksi; dheweke ana ing bebaya nggabungake agama Paulus karo wong tartamtu saka Yesus. Nanging dheweke ndeteksi bebaya lan nyingkiri. Ora kudu dianggep, dheweke kandha, yen Paulus duwe kesan sing cetha babagan karakteristik Yesus sajarah. Awit yen dheweke duwe kesan kaya ngono, dheweke ora bakal bisa nggabungake Yesus karo abstraksi kaya Roh. Kabeh sing dadi perhatiane, banjur, yaiku kasunyatan yen Yesus wis urip lan utamane yen Panjenengane wis seda.

Nanging kasunyatan telanjang iki dianggep wis cukup kanggo menehi kesan marang konsep Paulus babagan Roh-Pangeran sing kuwalitas pribadi aneh sing njalari kagum Bousset! Kayektene, Bousset nemu awake dhewe ing titik iki ngadhepi kesulitan sing dialami saben panjelasan naturalistik babagan asal-usul agama Paulus. Masalahé yaiku sesambungan cedhak Paulus karo Yesus sajarah dibutuhake banget dening sejarawan kanggo menehi sesambungan Paulus karo Kristus kuwalitas pribadi anget sing sumorot saka saben kaca Surat-surat; déné, ing sisih liya, misahake Paulus saka Yesus sajarah dibutuhake banget supaya Paulus ora dihalangi dening tradhisi sajarah ing ngangkat Yesus dadi martabat ilahi lan nggabungake Panjenengane karo Rohing Allah.

Kritik modern wis tau-tau antara loro syarat; iku nyoba kanggo njaga hak-hak saben. Bousset luwih kesengsem karo syarat kapindho; Wernle, mungsuhe, luwih kesengsem karo sing pertama. Nanging loro-lorone salah. Mung ana sak cara metu saka kangelan. Iku cara lawas lan radikal. Nanging jagad scholarship bisa bali maneh ing pungkasan. Kangelan dhasar njelaske asal-usul Paulinism ora bakal ilang kanthi diabaikan; iku ora bakal menehi hasil kanggo kompromi apa wae. Iku bakal ilang mung nalika Yesus dikenali minangka apa sing sejatine Paul presuposisi lan apa kabeh Injil nggambarake Panjenengane—Putra Allah ingkang langgeng, rawuh ing bumi kanggo panebusan manungsa, saiki lenggah maneh ing dhampar kamulyanipun, lan makarya ing ati para muridipun liwat Rohipun, kaya mung Allah ingkang saged makarya. Solusi kaya mengkene nate dadi ora populer kaya saiki. Nampa iku bakal meluake revolusi Copernicus ing pirang-pirang departemen pamikir lan urip manungsa. Nanging nolak nampa kaya mengkene wis ninggalake masalah historis ingkang durung bisa dipecahaken.

Tibéné, Bousset ngakénten, agama Paulus dasaré ring fakta sadhistoris. Ipun dasaré ring seda né Yesus. Menawi interpretasi Paulus indik seda né Yesus kapanggih, Bousset percaya, ring partikular penting saking agama pagan kontemporer; konsep Paulus indik seda lan tangi sareng Kristus kabentuk ing pengaruh konsep pagan ingkang nyebar indik seda lan tangi né dewa. Pratelan puniki sampun dados umum diantara para sarjana anyar; materi penunjang ipun wis dikumpulaken kanthi wujud ingkang trep déning M. Brückner. Menawi nyatane, bukti penunjang pratelan puniki jenisipun sanget lemah. Resensi agama Hellenistik ingkang dipunupayakaken ing Bab VI nyingkapaken, nyatane, fakta bilih déwa-dewa tertentu, utamanipun Attis, Adonis, lan Osiris, kapangandani rumiyin seda lan banjur dipunuripaken. Kemiripan figur-figur puniki kaliyan séjé mliginipun saged dipunjelasan déning hipotesis bilih sadaya punika aslinipun déwa-dewa tumbuh-tumbuhan, ingkang seda lan uripipun ngwakili layuning tumbuh-tumbuhan ing mangsa gugur lan pembaharuanipun ing musim semi. Ing pandang sepisanan, paralel antara déwa-dewa puniki kaliyan Yesus pangandani mirunggan. Yesus ugi dipunandharaken seda lan urip malih. Menawi apa tegesipun paralel puniki? Apa ta puniki ngandharaken bilih cariyos Testamenta Anyar sedaya indik seda lan wungunipun Yesus kapanggih saking mitos tumbuh-tumbuhan puniki? Punika kesimpulan tartamtu sarjana modern. Menawi kesimpulan puniki mesthi absurd, lan puniki boten disengkuyung déning Bousset. Historicitas pentingipun kapitadosan ing wungunipun Yesus diantara kanca-kancanipun ingkang raket dados dados kuwat supados dipunshaken déning teori katergantunganipun paganan myth. Mangka argumentasi ingkang ditarik saking paralel antara cariyos Testamenta Anyar lan mitos pagan seda lan tangi né dewa bukti sanget. Yadiapun bukti puniki, puniki bukti bilih cariyos Testamenta Anyar indik wungunipun Yesus kapanggih saking mitos pagan. Menawi pamanggihipun para sejarawan serius. Mangka kedah dipunadhepaken bilih paralel antara kapitadosan bilih Adonis lan Osiris lan Attis seda lan tangi malih, lan kapitadosan bilih Yesus seda lan tangi malih boten dipunasilaken déning katergantungan cariyos satunggal kaliyan cariyos sanès. Mangka kedah dipunpengertosi, bilih paralel boten mesthi ateges hubungan katergantungan. Lan yadiapun boten ngantosaken ing satunggal titik, mbok bilih boten ngantosaken ing sanèsipun.

Nanging Bousset bakal terus-terusan ngomong menawa sanajan crita Perjanjian Anyar bab pati lan wungune Gusti Yésus ora asal saka dongeng pagan, nanging pangaribawa saka konsep pagan nandurake awake dhewe ing interpretasi kang Paulus paringake marang crita mau. Paulus pitados bilih tiyang Kristen nandhang nasib ingkang sami kaliyan Kristus - seda kaliyan Kristus lan wungu kaliyan Kristus. Nanging konsep ingkang sami katon wonten ing agama pagan. Ekspresi klasik saking gagasan punika katon wonten ing tembung-tembung ingkang asring dipetik déning Firmicus Maternus, "Ayo, para pemula, aja kuwatir, amarga déwa wis slamet; lan kita bakal olèh slamet saking kasusahan."

Nanging kudu dieling-eling menawa paseksenipun Firmicus Maternus sanget pungkasan, lan bukti-bukti kanggo nyebarake konsep ing période wiwitan rada sithik.

Pangakuaning penulis-penulis anyar babagan prakara-prakara iki pancen ngagumangake. Para pamaca awam bisa oleh kesan yèn investigator bisa mbangun maneh konsep déwa kang mati lan tangi, lan babagan perané para penyembah ing pati lan wunguné, adhedhasar sawenèh sumber kang isih ana. Nanging nyatane, ora ana sing kaya ngono. Informasi kang isih ana babagan konsep kang dimaksudaké iku arang banget, lan umume tanggalé saka suwéné sawisé jamané Paulus. Bakal dadi kesesèn banget yèn ngaku yèn konsep déwa kang mati lan tangi, kanthi teges religiusé, ora ana sadurungé jamané Paulus. Contone, teks Mesir kuna wis dikutip déning Er-man, kang ndadèkaké kamakmurané penyembah gumantung marang Osiris: "Malah kaya Osiris gesang, dhèwèké uga bakal gesang." Bisa uga sawenèh konsep kaya ngono uga disambungaké karo sungkawa lan sabanjuré réjoaning Attis lan Adonis. Nanging yèn konsep iki ana sadurungé jamané Paulus, ora ateges yèn konsep iki umum. Mesthi, panyebarané wis dibesarkan banget ing taun-taun anyar. Nganggo cara-cara kaya ngono, J. Weiss—sing mesthi ora bisa dicela amarga ora duwe simpatik marang cara-cara religi komparatif kang diterapaké ing Kitab Suci Anyar— wis nuduhaké marang 1 Kor. i. 23. Kristus disalibaké, ujare Paulus, "bagi bangsa-bangsa liya kabodhoan." Iki ora katon kaya bangsa-bangsa liya ing ngriki Paulus wis kenal banget karo konsep déwa kang mati. Yèn contention Brückner bener, yèn konsep déwa kang mati kaya umum ing jamané Paulus kaya Brückner ngira, Salib ora bakal dadi "bagi bangsa-bangsa liya kabodhoan"; nanging kosoké, bakal katon marang bangsa-bangsa liya dadi sing paling alami ing donya.

Nanging sanadyan yen prevalensi awal saka konsepsi Gusti Allah kang seda lan wungu, kanthi signifikansi religius, langkung mapan tinimbang saiki, katergantunganipun Paulus marang konsepsi punika boten saged dibuktikan. Awit konsepsi Paulikus béda total. Beda kang satunggal, mesthi, punika temen-temen cetha lan pancen umume dipuntampi - Kristus ing Paulikus dipunwakili seda kanthi sukarela, lan seda kangge sakehe manungsa. "Panjenenganipun tresna dhateng kula," pangucape Paulus, "lan paringaken piyambakipun kangge kula." Punika boten wonten ingkang podo karo konsepsi punika wonten ing agami pagan. Osiris, Adonis, lan Attis kepepet déning nasibe; Yesus paringaken gesangipun kanthi bebas. Beda punika ageng; nglibataken ati saka agami Paulus. Kados pundi beda punika kalair? Saking pundi konsepsi Paulikus babagan sih-rahmat Kristus kalair? Punika saking Yesus Piyambak? Punika saking panganggenipun Paulus babagan watak Yesus? Anggapan punika koyone lumrah. Nanging sayangé, saking sudut pandang Bousset, punika kedah ditolak. Awit yen Paulus ngerteni watak sejatine Yesus, kados pundi panjenenganipun kantun mikir yen Yesus, manungsa biasa, punika Gusti ingkang swargawi?

Bedane sané jro séjén punika langkung fundamental. Puput lan tangi ipun para déwa pagan punika wenten ring kultus; puput lan tangi ipun Kristus Pauline punika kasunyatan saking sejarah. Wis kacatet ring resensi agama Hellenistik yéning kultus-kultus ring agama pagan punika langkung kentel kabuat tinimbang mitos; ring panemu para sarjana moderen, mitos-mitos punika kadagingin saking kultus-kultus, sané nénten vice versa. Jagi ring kasus "para déwa séjén seda lan tangi", satruan punika kasengsem olih sifat cair saking mitos-mitos. Carita Attis contone, kasöri ring berbagai wangun béda, lan nénten wonten minat sedih ring para pengikut Attis antuk ngestalaken carita autentik saking puput lan tangi ipun déwa. Utamanya "tangi" ipun déwa punika muncul ring mitos-mitos Attis, Adonis, lan Osiris sakadi punika. Puput lan tangi ipun nyata kalaksanayang toya ring kultus. Setu-subayan ring Maret, para pengikut Attis ring Roma sane kapertama nénten meli déwa Attis seda, lan mangka kasöri ring tangi ipun. Puput lan tangi ipun déwa punika nénten konsepsi minangka acara sane sampun kantunang setu-subayan. Punika luwih dipikirin minangka acara sane kalaksanayang setu-subayan.

Panglukisan Pauline saking puput lan tangi ipun Kristus punika béda sakadi. Bousset, pancén, bedane punika setengah kabut; Bousset nyobaan nunjukaken yéning konsepsi Pauline saking seda lan tangi ipun umat beriman sareng Kristus punika kadagingin saking perayaan sakramen. Nanging nénten wonten kesalahan sané langkung radikal. Apa sané paling jelas ring Surat-surat punika sifat sejarah saking pesen Pauline. Agama Paulus punika kaakar ring acara, lan sakramen-sakramen punika salah satunggal cara antuk nunjukaken teges ipun acara. Acara punika karya penebusan Kristus ring puput lan tangi ipun.

Pérangan puniki wiadin dados béda paling dalam antara Paulus lan agama kontemporer. Paulinisme sané dados punika bukanlah filsafat; punika bukanlah sekumpulan petunjuk antuk uwal saking kasengsaran jagat; punika bukanlah laporan saking apa sané sampun hera dangu. Nanging, punika laporan saking sesuatu sané sampun kajadian. Something sané sampun kajadian, menawi, sané tan paubeng ring jaman sané wis liang. Laporan punika tan évolusi minangka justifikasi antuk wangun agama sané wis ada. Nanging, seda lan wungué Yesus, inggih punika dasar saking injil Paulus, sampun kajadian sawatara taun sadurungé. Dan fakta punika saged dipastika saking kesaksian sané cukup; para saksi mata saged kaajeng, lan Paulus ngajengaken para saksi mata ring detail. Pasal satunggal, 1 Kor. xv. 1-8, cukup antuk nepukin jurang ageng antara Kristus Pauline lan para dewa penyelamat pagan. Nanging, sifat Paulinisme tan gumantung ring pasal satunggal. Ngurah ring Epistél, Paulus nangguang sakéh uripipun ring kabeneran saking apa sané ia katén ring seda lan wungué Yesus. Injil sané Paulus wartakan dados laporan saking sesuatu sané sampun kajadian. Menawi laporan punika bener, asal usul Paulinisme katerang; menawi punika tan bener, Gréja dados ogo ring kesalahan sané tan katerang.

Alternatif sané wiadin puniki sampun kausul ring diskusi sadurungé. Menawi Yesus tan dados Redeemer ilahi sané Paulus katén, pundi asal agama penebusan Pauline? Tiga hipotesis ageng sampun kausul lan sampun kapanggih kurang.

Paulinisme, sampun kausul, tan dados ogo ring Yesus saking naturalisme moderen; menawi Yesus tan lebih saking apa sané diwakili para sejarawan naturalistik moderen, nanging apa sané wiadin dados khas Paulus tan dijrih saking Yesus. Penetapan faktané punika sampun dados prestasi ageng Wrede lan Bousset. Nanging menawi apa sané penting ring Paulinisme tan dijrih saking Yesus, pundi asalé?

Iti ora dijupuk, kaya Wrede precaya, saking panganggepan apokaliptik pra-Kristen saka Mesias; amargi Mesias apokaliptik ora dadi obyek pangibadah, lan ora dadi wong urip kang kudu dipuntresnani. Iti ora dijupuk saking agami pagan, miturut hipotesis ingkang cemerlang saking Bousset; amargi pangaribawa pagan kaleksanani dening paseksen dheweke Paulus, lan paralèl pagan pada rusak banget. Nanging sanadyan paralèl punika kaping sepuluh luwih cedhak tinimbang saiki, inti saka masalah ora bakal kena ndemek. Inti saka masalah kapanggih ing sesambetan Paulus karo Kristus.

Sesambetan punika ora saged diterangake kanthi énumèrasi rincian; ora saged dirédhuksi dadi istilah ngisor; punika satunggaling bab ingkang sederhana lan ora saged dipisahaken. Sesambetan Paulus karo Kristus punika sesambetan tresna; lan tresna punika namung ana ing antawisipun tiyang. Punika ora satunggaling klompok gagasan ingkang badhe diterangake, menawi Paulinisme badhe kaanggep, nanging tresna Paulus dhumateng Juruslametipun. Lan tresna punika kaot saka, ora ingkang Kristus wau ngandika, nanging ingkang Kristus wau tindakaken. Panjenenganipun "tresna dhumateng kula lan paringaken diri-Nya dhumateng kula." Punika dados dasar agama Paulus; punika dados dasar Kristiyanan. Dasar punika dikonfirmasi dening cariyosipun Yesus ingkang kaparingaken ing Kitab Injil, lan kaparingaken, tenan, ing sumber-sumber sedaya. Punika dipunlawan namung dening rekonstruksi modhèren. Lan rekonstruksi-rekonstruksi punika sedaya rusak. Agama Paulus ora kaadegaken ing kompleks gagasan saking Yudaisme utawi saking paganisme.

Punika kaadegaken ing Yesus ingkang historis. Nanging Yesus ingkang historis ingkang kaadegaken punika ora Yesus saking rekonstruksi modhèren, nanging Yesus saking Kitab Suci ingkang anyar lan iman Kristiyanan; ora satunggaling guru ingkang namung tetep wonten ing émutan para muridipun, nanging Juruslamet ingkang sawisé pakaryan panebusanipun rampung taksih urip lan taksih saged dipuntresnani.

John Gresham Machen (1881-1937) inggih punika sawijining ahli injil Amerika saking Presbyterian ingkang sinau babagan Kitab Suci, ingkang nuntun perlawanan nglawan teologi modernis wonten ing Princeton, lan ngedegaken Seminari Theologi Westminster ugi Gréja Presbyterian Ortodoks.