<link rel="stylesheet" href="https://cdn.plyr.io/3.7.8/plyr.css" />

Vol. 28 ·No. 42 · October 18, 2026

Gid pou Jèn Fi a sou Devlopman Harmony Karakter Kreyen (or rewritten to be more idiomatic and natural-sounding in Haitian Creole) Gid pou Jèn Fi a pou Devlopman Karakter Kreyen an Harmony

Relijyon vre a esansyèlman pwogresif

Nouvo eksperyans

Li nan mòd lektè

Vire paj sa a tankou yon magazin — kouvèti, paj otè, ak paj ki defile sou tout aparèy.

Kòmanse li

gid fi a pou devlopman Harmony karaktè kretyen an

Relijyon vre Esansyèlman Pwogresif

Pa Harvey Newcomb

Chanjman moral ak espirityèl la, ke Ekriti yo deklare ki nesesè pou sove, konpare pa Kris la ak apòt yo ak yon nouvo nesans, paske se kòmansman lavi espirityèl la. Sepandan, tèm rejenerasyon an, aplike sèlman chanjman sa a nan kòmansman li, ki enstantane. Se poutèt sa, konvèti jèn yo, byen yo rele pa apòt Pyè yon "ti bebe ki fèk fèt". Se yon gwo erè, Lè sa a, sipoze ke yon kretyen vre, ki se nan yon eta espirit dwat, yo gade tounen nan peryòd konvèsyon li pou egzèsis yo ki pi vivan ak viguè ki gen rapò ak gras, oswa pou prèv prensipal yo ki nan eta yon moun ki gen gras. Li ka, an verite, dwe nan moman sa a plis perceptib, paske chanjman ki soti nan yon eta nati a yon eta gras se trè gran. Epi yo chanjman sa a enpafè, ak pi gwo pati nan travay la "defèt vye nonm lan," - "soumete kò a anba ak kenbe li nan subeksyon," rete ankò yo dwe fè; pandan ke "nonm nouvo" a dwe grandi soti nan feblès timoun yo rive nan "estati yon nonm pafè nan Kris Jezi."

Relijyon vre a, se pou li esansyèlman pwogresif. Sa a se enplikasyon klè nan tout figi yo itilize nan pawòl Bondye a pou dekri travay gras la nan kè a. Li konpare ak yon grenn moutad, ki se pi piti nan tout grenn yo. Men, lè li pouse, li leve epi li gaye branch li yo jiskaske li vin pi gwo nan tout èrb yo. Bote ak apwopriyetè figi sa a pa pral apresye si nou pa konsidere kwasans abondan plant yo nan peyi Lès yo. Men, nou pa ta dwe janm atann yon plant konsa pouse yon sèl fwa nan matirite konplè. Se dyondyon an ki louvri konplètman grandi pou wè solèy la leve pou premye fwa; men li disparèt byen vit. Epi tou, nou pa ta dwe atann yon plant konsa vin estasyonè nan kwasans li, anvan li rive nan matirite. Si li sispann grandi, dwe gen yon vè nan rasin, oubyen kèk maladi fatal, ki pral lakòz li flétri epi mouri.

Operasyon gras la konpare tou ak ledven; ki se konsa piti okòmansman ke prezans li nan farin lan ka apèn perçevwa. Men, lè li kòmanse travay, li ogmante epi li gaye jiskaske tout bagay la ledvennen. Epi pwogres li ka anpeche pa frèt; epi pwosesis la ka raman retabli, pou li pa blese pwodiksyon an. Se konsa, kretyen an pral raman refèvri de efè nuizib yo nan defòs ak frèt nan afeksyon pyoz li yo.

Ankò, gras la konpare ak yon sous dlo vivan — yon sous dlo ki pwojèkte dlo li yo epi ki voye yon kouran dlo konstan. Kris la di: "Dlo ke mwen pral' ba li a se yon pi dlo, k'ap jae moute nan lavi etènèl." Lè yo te di mo sa yo, Seyè nou an te chita bò yon pi dlo fon, li te nan konvèsasyon ak fanm nan Samarite. Tankou li te konn' fè, li te tire enstriksyon nan bagay ki te bò kote l'. Li te dirije atansyon li lwen dlo a ki te kapab etanché swaf natirèl la, pou dlo vivan an, ki rafrechi nanm nan. Men li menm, li pa t' konprann li, li te vle konn' kijan li te kapab jwenn dlo vivan an soti nan yon pi dlo fon, san anyen pou li tire dlo a ak. Pou montre siperyorite dlo lavi a, li te di li ke moun ki te bwè l' ta genyen li anndan yo, k'ap jae moute pou tèt yo, tankou yon sous dlo k'ap debòde.

Yon nan souvni ki pi chè pou otè a nan lavi li nan anfans, se sous dlo vivan an ki te koule soti nan yon wòch bò kay li te grandi. Sèchrès ki pi grav la pa t' janm afekte li, e nan sezon frèt ki pi frèt nan yon ivè nò, li pa t' janm jele. Souvan, lè li leve nan maten, lè van frèt yo te sifle bò kay la, e tout bagay te sanble sele ak jèl pou tout tan, glas la ak nèj yo te ap fume bò sous dlo a. Konsa, tankou yon kouran dlo konstan, gras nou yo ta dwe koule, san yo pa afekte pa sechrès lòt moun, fonn kè yo ki jele bò kote nou.

"Moun ki dwat," di Davi, "y'a fleri tankou yon pye palmis; y'a grandi tankou yon sedri nan Liban." Pye palmis la kontinye grandi e ogmante, e li kenbe vitalite li e fètilite li petèt plis pase nenpòt lòt pyebwa. Li se tou li te ye pou kapasite li pou miltipliye pwòp kalite li, rasin li pwodui yon gwo kantite ti pye palmis; e lè li plante bò kote yon sous dlo vivan nan dezè a, byento yo pral jwenn yon ti forè pye palmis k ap grandi bò kote li. Sa a se youn nan pyebwa ki pi itil, chak pati nan li yo itilize pou kèk bagay ki pwodiktif. Pou "fleri tankou pye palmis la," se poutèt sa, se plen de sans. Sa a ka reyalize pa kretyen an sèlman lè li ap fè pwogrè nan pwòp kwasans espirityèl li, kontribye, pa enfliyans li, nan ogmantasyon "pyebwa jistis" nan jaden Senyè a, e abonde nan travay itil.

Sedri a se yon pyebwa ki toujou vèt. Li pa, tankou anpil pyebwa, pèdi fèy li yo, e rete parètman mouri yon mwatye ane, e lè sa a pouse ankò avèk abondans pou yon ti sezon; men kwasans li se kontinyèl e asire. Li se toujou vèt. Pou grandi tankou yon sedri, se poutèt sa, endike yon pwogrè kontinyèl nan lavi divin lan.

Motif ki pouse nou chèche epi kenbe yon nivo elevé de pyete, se pi wo a ki ka prezante devan lespri nou yo. Gloè Bondye a mande sa. Sa se pi gwo byen posib. Se manifestasyon an nan pèfeksyon diven yo bay kreyatir entelijan li yo. Manifestasyon sa a fèt pa devwale ba yo travay li yo nan kreyasyon, pwovidan, ak gras, epi pa enprime imaj moral li sou kè yo. Nan sa a yo jwenn bonè yo. Se pou l pwomouvè pwòp glwè li, Bondye egzèsis degre ki pi wo de benèvolans san enterè pèsonèl. Anyen pa ka ajoute nan bonè li: anyen pa ka diminye li. Si tout kreyasyon an te efase, epi Bondye te sèlman èt nan linivè a, li ta toujou parfe glorieux epi bonè nan tèt li. Se poutèt sa, pa ka gen okenn ègoïs nan li kenbe pwòp glwè li. Glwè Kreyatè a esansyèl pou byen kreyatir la. Yon dezi pou glwè Bondye dwe, Lè sa a, prensip dirijan nan konduit nou, prentan mouvman nan aksyon nou yo.

Men ki jan glwè Bondye a pwomouvè pa kwasans nou nan gras?

1. Li manifeste ba nou pa enprime imaj li sou kè nou, epi pa ba nou dekouvèt espirityèl nan ekselans, pirite, ak bote, nan nati moral li.

2. Li manifeste bay lòt moun, otan ke nou kenbe yon lavi sen; paske se konsa imaj moral Kris la ekspoze, tankou glwè solèy la parèt nan limyè reflete lalin lan.

3. Glwè Bondye a pwomouvè pa fè lòt moun familye ak richès nan gras gratis, epi mennen yo vin jwe ak Kris; paske, pa mwayen sa a, yo resevwa limyè espirityèl pou wè bote ak glwè pèfeksyon diven yo, epi imaj li enprime sou nanm yo.

Nou genyen, menm jan an, gwo ankourajman pou vize pwogre nan bagay diven. Pawòl Bondye a plen pwomès pou moun ki chèche aprè gwo akonplisman nan konesans diven ak santete. Pwofèt Oseya a di, "Lè sa a, n ap konn si n suiv pou konn Seyè a: sòti li a pare kou maten an; epi li pral vini jwenn nou kou lapli, kou lapli ki tonbe sou latè anvan ak apre." Sòti li a, pou moun ki suiv pou konn li, pral kou sèten, kou regilye, ak estè, kou retou chak jou maten an; epi pral kou pwogresif kou solèy la, lè travès li yo kase soti nan lès la, epi ogmante nan klète ak entansite, jiskaske yo vide chalè boule ak limyè klè ak estè, nan jou pafen. "Si n suiv pou konn Seyè a," konsole nou yo pral kou konstan, epi eksperyans nou nan bonte Seyè a pral kou sèten, kou siksesyon regilye lannwit ak jou; epi kominyon nou ak Bondye, ak ogmantasyon limyè, pral kou estè kou pwogre solèy la depi bonè maten jiska midi. Ka gen nwaj okazyonèl; men yo pral dispèse byen vit, epi Solèy Jistis la pral kase soti ak travès dous ak ekla plis rekonfortan.

Li pral vini jwenn nou tankou lapli, tankou lapli ki tonbe anvan ak apre rekòt sou latè a. An Palestine, lapli pa tonbe, tankou nan peyi sa a, nan tout sezon nan ane a; men lapli lou desann, pou wouze tè a lè se moman pou seme, pou fè grenn lan leve epi grandi; epi lapli sa yo abondan anpil pou kontinye vejetasyon an avèk pwogrè kontinyèl, jiskaske toupre rekòt la, lè "lapi ki tonbe apre" a tonbe, pou fè rekòt la mi — pou ba kò grenn lan, pou lè li rive a mi, li ka plen epi anpil. Si lapli sa a ki tonbe apre a pa vini, kò grenn lan diminye, epi li vin sèk, se konsa grenn lan gate nan bon jan kalite, epi diminye nan kantite. "Laplint ki tonbe anvan" nan tèks yo site a, ta sanble endike ke "refwa ki soti anwo", ke èm lan resevwa lè "bon grenn" pawòl la premye leve; epi, si sa a abondan, epi konvèt la ap "swiv pou konnèt Seyè a", enpilsyon ke li resevwa a pral mennen l' kontinye nan yon kou kontinyèl nan kwasans espirityèl, jiskaske "lapi ki tonbe apre" a vini pou fè fwi li yo pafè.

Nan eksperyans kretyen ki fè anpil pwogrè nan lavi divin lan, gen yon bagay ki sanble anpil ak "lapi ki tonbe apre" sa a. Yo kontinye avèk yon kou kontinyèl, apre konvèsyon yo, toujou avanse, byenke, petèt, mwens perceptibl nan kèk sezon pase lòt, tankou gen sezon nan vejetasyon lè bagay yo sanble pa fè pwogrè. Men, apre yo fin swiv avèk fidelite pou konnèt Seyè a, yo resevwa yon fwitidik nouvo ki soti anwo. Lespri Seyè a vide sou yo ankò, tankou "lapi ki tonbe apre" a, pou fè kwasans lan pafè nan gras kretyen yo. Li ka rive, nan kwasans vejetasyon nan Lès a, ke, pou yon ti moman anvan "lapi ki tonbe apre" a, sechrès la ka tèlman ke grenn lan bese, epi, petèt, sanble kòm si li ta pral sèk epi flètri.

Se konsa, souvan, anvan eksperyans sa a nouvo ki mwen ap pale a, kretyen an mennen nan gwo epreuv, souvan depase, nan fòs tantasyon an ak pouvwa konviksyon an, sa ki te vin anvan premye eksperyans li yo te resevwa misèrikòd pou l' padone. Men, lè limyè a kase ankò sou lespri l', li mennen soti nan "yon gwo plas," epi li wè "bote Senyè a," ak glwa favè li a, ak vizyon pi klè pase janm anvan. Richès asirans konplè kraze sou nanm li, epi lapè li koule tankou yon rivyè ki pa janm sèk. Li gen dekouvèt nouvo ak pi klè sou glwa Bondye, ak sou mistè divin ak enexplikab sa a, "Bondye manifeste nan chè a." Nanm li leve nan fason Bondye yo, byenke li se trè abize nan tèt li, epi li imilye devan Bondye. Li echanje "lespri esklavaj" pou "lespri adopsyon an." Lespri li se nan "lapè pafè, repoze sou Bondye." Epi "lapli dènye" sa a pote fwi li yo nan matirite. Lanmou li ak kè kontan l', osi byen ke tout afeksyon pyete li yo, yo pi pi, ak espirityèl, ak mwens melanj pasyon imen; lafwa li se pi fò, pi klè, epi plis fèm; pasyans li se ranfòse; li se plis toleran, plis dou, plis mèv, plis imil, plis konsistan nan tanperaman li ak konduit li nan tout tan. Li literalman ak vre "prodwi fwi ak pasyans;" epi fwi li yo rete, epi yo wè, pou glwa favè Bondye a. Epi, ak anpil moun, refwadisman sa a souvan repete, pandan yon lavi kretyen long, fe yo toujou "prodwi fwi nan sezon yo."

Gen yon bagay konsa tankou "lapli dènye" nan eksperyans ki nan bib la, tankou sa ki te rive Job, lè l t ap soufri, ak David ak Pyè, apre yo te tonbe. Menm jan an tou, nou jwenn li nan memwa krètyen eminans, tankou Bunyan, Madanm Edwards, (madanm Jonathan Edwards,) Edward Payson, James Brainerd, Taylor, Griffin, ak anpil lòt moun. Madanm Edwards, pou yon tan long, te jwi, jan li te di, "richès nan asirans plen." Li te santi "yon reziyasyon san enteripsyon e konplè a Bondye, konsènan sante oubyen malad, fasilite oubyen doulè, lavi oubyen lanmò; ak yon reziyasyon konplè nan lavi zanmi l yo ki pi pre li sou tè a." Li te santi tou yon "lapè dous e serenite nan nanm, san yon nwaj ki pou entèwonp li; yon kè kontan ki pèsistan nan tout zèv nati ak Pwovidan; yon aksè etonan a Bondye pa lapriyè, konvèse avè l, tankou si Bondye te la sou tè a; repons souvan, klè, sansib, e imedya a lapriyè; tout dlo yo siye; tout lapenn ak tristès lavi yo bliye, eksepte lapenn pou peche; fè tout bagay pou glwa Bondye, avè yon kè kontan, lapè, e kè kontan ki pèsistan." An menm tan an li te angaje nan devwa òdinè lavi a avèk gwo dilijans, konsidere yo kòm yon pati nan sèvis Bondye; e, lè yo fè yo pou motive sa, li te di yo te osi delightful ke lapriyè li menm. Li te montre tou yon "enkyetid ekstrèm pou evite chak peche, e pou akonpli chak obligasyon moral. Li te trè egzanplè nan fè chak devwa sosyal e relatif; li te montre yon lavi e konvèsasyon ki pa fè okenn ofans; yon gwo dousè, bonte, e douzè nan sprit; e li te evite, avèk konsyans remakab, tout bagay sa yo ki li te konsidere kòm defo nan karaktè pa li."

Men ki jan moun sa yo te rive nan nivo sa a nan lavi kretyen an? Malgre ke se te gras lib, souverèn — men se pa te yon mirak. Si nou vle itilize menm mwayen yo, nou ka rive nan menm objektif la; epi sa a san okenn diminisyon nan depandans nou sou Bondye, oswa souverènte li nan dispansasyon gras li a; paske li te deziyen mwayen yo, menm jan ak objektif la. Lè l ap pale de akonplisman Madan Edwards, mari li di: "Madan Edwards te lontan, nan yon fason ekstraòdinè, ap grandi nan gras; epi li te monte, pa degre trè sansib, nan yon lanmou pi gwo pou Bondye, detachman nan mond lan, ak metrize sou peche ak tantasyon, atravè gwo esè ak konfli, ak lit long ak konba kont peche, ak lapriyè fè sèvis ak travay nan pyete, ak angajman nan lespri nan itilizasyon tout mwayen yo. Kwasans sa a te akonpaye, pa sèlman ak yon ogmantasyon gwo afeksyon relijyez, men ak yon chanjman trè vizib nan konpòtman deyò; patikilyèman nan viv pi wo pase mond lan, ak nan yon degre pi gwo estabilite ak fòs nan chemen devwa ak renonsman pwòp tèt li; kenbe konfli kretyen anba tantasyon, ak konkeri, de tan zan tan, anba gwo esè; pèsiste nan yon kalm ak repo inmobil, anba chanjman ak aksidan tan, tankou sezon doulè ekstrèm, ak danje aparan lanmò imedya."

Nou jwenn kont istwa ki sanble ak esè ak difikilte nan lavi lòt moun. Sa a se sa nou ka espere. Li dakò ak lavi kretyen an, jan sa dekri nan pawòl Bondye a. Se "se atravè anpil tribulasyon ke nou antre nan wayòm syèl la." Sa a se wout ke nou dwe pran, si nou ta vle janm antre la. Nou dwe fè pyete a gwo biznis lavi a, ki se bagay ki dwe bay plas tout lòt bagay. Nou dwe angaje nou nan travay la ak tout nanm nou, gade Jezi Kris pou fòs kont lènmi espirityèl nou yo; swiv egzanp Paul, "bliye bagay sa yo ki dèyè, epi rive jwenn bagay sa yo ki devan; peze vè mak la pou pri ki wo rele Bondye a nan Jezi Kris;" epi lè sa a, nou pral soti viktorye nan fen, "atravè li ki renmen nou, epi ki bay tèt li pou nou."

Telechaje atik sa a