<link rel="stylesheet" href="https://cdn.plyr.io/3.7.8/plyr.css" />

Vol. 28 ·No. 42 · October 18, 2026

Pitit fi, Dezespwasyon, Lèd & Delivrans

Lik 8:40-56

Nouvo eksperyans

Li nan mòd lektè

Vire paj sa a tankou yon magazin — kouvèti, paj otè, ak paj ki defile sou tout aparèy.

Kòmanse li

Fiy, Dezespwasyon, Lèd & Delivrans

Lk 8:40-56

Pa Dr. Jonathan Pennington

Scripti Bondye nou pou maten an soti nan Lk 8:40-56. Si w kapab, èske w ta leve kanpe pou li Pawòl Bondye a?

Lè Jezi retounen, foul moun akeyi l, paske tout moun t ap tann li. Lè sa a, yon nonm yo rele Jairus, yon lidè sinagog, vin epi li tonbe bò pye Jezi, li lapriyè l pou l al lakay li paske pitit fi li, yon ti fi ki gen apeprè douz an, t ap mouri.

Pandàn Jezi t ap wout li, foul moun yo prèske kraze l. Epi te gen yon fanm la ki te soufri ak eklèsi pou douz an, men pèsonn pa t kapab geri li. Li vini dèyè l epi li manyen kwen rad li, epi imedyatman eklèsi li sispann.

“Ki moun ki manyen m?” Jezi mande.

Lè tout moun yo nye li, Pyè di, “Mèt, moun yo foule epi yo prèske sou ou.”

Men Jezi di, “Yon moun manyen m; m konnè ki pouvwa soti nan mwen.”

Lè sa a, fanm nan, lè li wè li pa t kapab pase inapèsi, vini tranble epi li tonbe bò pye li. Devant tout moun yo, li di poukisa li manyen li epi ki jan li te geri li imedyatman.

Lè sa a, li di li, “Pitit fi, lafwa ou geri ou. Ale nan lapè.”

Pandàn Jezi t ap pale toujou, yon moun vin soti lakay Jairus, lidè sinagog la. “Pitit fi ou mouri,” li di. “Pa deranje mèt la ankò.”

Lè li tande sa, Jezi di Jairus, “Pa pè; jis kwè, epi li pral geri.”

Lè li rive lakay Jairus, li pa t kite pèsonn antre avè l eksepte Pyè, Jan, Jak, ak papa ak manman timoun nan. Antretan, tout moun t ap kriye epi t ap moute pou li.

“Sispann kriye,” Jezi di. “Li pa mouri, men li ap dòmi.”

Yo te ri' de li, konnen ke li te mouri. Men li pran li nan men l' e li di, “Pitit mwen, leve!” Lespri li tounen, e li leve kanpe touswit. Lè sa, Jezi di yo ba li manje.

Paran li yo te etonne, men li bay lòd yo pa di pèsonn sa ki te rive.

Se pawòl Bondye.

Se vre—vwa. Sa se yon istwa pwisan. Yon istwa byen konn. Vrèman, de istwa antoure ansanm. E youn nan rezon ki fè li tèlman famé se ke Matye, Mak, ak Lik tout anrejistre li nan menm jan an: yon istwa kòmanse, yon dezyèm entèwonp li, epi premye a fini. Se sa etidyan yo rele intercalation, men depi se grèk, mwen renmen panse li kòm yon gyro—yon kouch, lè sa a ranpli a, lè sa a kouch final la.

E Lik mete istwa “gyro” sa a nan fen yon sekans antye de sèn ki montre pouvwa Jezi nan fè byen. Dechapit 7, li geri sèvitè santuryon an depi lwen. Li leve fiz yon vèv. Li padonnen peche. Li kalme tanpèt la. Jis anvan sa, li montre otorite sou domèn espirityèl la lè li chase yon lejyon demonyak. E kounye a, pou konkli sekans sa a nan pòtre Jezi otorite, nou jwenn istwa doub sa a.

Men gen plis pase de istwa senpleman rantre ansanm. Istwa sa yo fè espre reflete youn l'aut. Ou ta ka rele li istwa de fi. Pitit fi Jairis la nan premye istwa a, e lè sa a fanm sa a—ke Jezi rele “Fi” nan moman ki pi enpòtan an.

De fi yo tou, dapre lalwa jwif, rituèl enpwat—youn akòz senyen kwonik, lòt la akòz lanmò. Nou pral tounen nan sa.

Epi lè sa a, gen yon koneksyon frape nan douz. Yon ti fi ki gen douz an. Yon fanm ki soufri pandan douz an. Ane ti fi sa a te fèt la se te menm ane soufrans fanm sa a te kòmanse. Fil invisible mare lavi yo ansanm, epi kounye a — byenke yo pwobableman pa janm konnèt youn lòt — yo kwaze chemen yo nan jou sa a, nan moman sa a, lè tou de rankontre Jezi epi yo konplètman transfòme.

Tradisyonèlman, yon ti fi vin yon fanm nan douz an. Se konsa isit la nou gen de fi, de fanm, ki istwa yo mare ansanm. Epi lè nou wè yo ansanm, mwen panse Bondye gen yon bagay pwofòn pou di nou.

Sekans istwa yo se menm: dezespwa, laperèz, ak delivrans. Se mouvman sa a nou pral swiv.

Se konsa si ou gen yon Bib — oubyen ou ka louvri youn — vire nan Lik 8, kòmanse nan vèsè 40. Mwen vle ralanti, fè atansyon, epi mache nan sa k ap pase pou nou ka tande sa Bondye gen pou nou.

Premye etap la se dezespwa.

Jezi tounen soti nan vwayaj etranj sa a ak disip yo, kote li te rankontre epi geri demonyak la. Kounye a li tounen nan yon zòn popilè, epi tout moun ap chèche li. Yo tande li anseye. Yo wè li geri. Yo konnèt ke kèk bagay nan prezans Bondye repoz sou li. Se konsa foul moun yo pouse l dedan.

Men nan mitan foul moun sa a, yon chemen ouvri. Yon moun enpòtan rive: Jairis, lidè sinagog la. Yon nonm respekte, diy. Epi ki jan li apwòch Jezi?

Li tonbe nan pye Jezi epi li lapriyè l.

Lik itilize imaj sa a ankò e ankò — tonbe nan pye Jezi — kòm yon ekspresyon fizik dezespwa. Se envolontè. Se sa k ap pase lè fon an tonbe.

Mwen pa t' janm fè eksperyans sa a tèt mwen jouk yon de moman nan dènye deseni a — youne pandan yon sezon gwo enkyetid ak enjistis, lè mwen literalman efondre atè. Epi, ane pase a, apre operasyon timè sèvo madanm mwen an, apeprè dizuit èdtan apre, lè li te nan doulè eksizyèl epi nou te panse ke fen a te vini — mwen pa t' kapab pa tonbe bò kote kab an li. Kèk nan ou te la. Kèk nan ou pa t'. Men se yon ekspresyon inivèsèl imen nan dezespwa.

E poukisa Jairis dezespere konsi? Paske sèl pitit fi li a — pitit fi douz an li a — ap mouri. Se pa sèlman malad. Se pa sèlman enkyete paran li yo jan timoun yo souvan fè. Li ap mouri.

Epi se konsa li se dezespere.

E si ou jis gade de premye vèsè sa yo — vèsè 41 ak 42 — se konsa anpil angwois, anpil doulè, anpil laperèz ki chaje ladan yo ke li fasil pou li pase dwat devan pwa emosyonèl sa ki rive nonm sa a. Jezi, ki nou konstanman wè ap debòde ak konpasyon, di wi. Li ale ak Jairis. Epi fen vèsè 42 raple nou ankò ke foul yo ap kraze l. Tout moun vle bò kote l.

Aprè sa, vèsè 43 prezante entèripsyon an:

Te gen yon fanm la ki te sou bò kote senyen pandan douz an, men pa gen moun ki te kapab geri li.

Mak ajoute ke li te depanse tout sa li te genyen pou doktè, epi olye ke li te geri, li te vin pi mal.

Se konsa ak Jairis, nou wè dezespwa egu — yon kriz subit. Ak fanm sa a, nou wè dezespwa kwonik — douz long ane soufri. Epi dapre Levitik 15, kèkswa kondisyon medikal li te ye, li mete l nan kategori pou l te rituèlman enpi. Se pa peche. Se pa koupab. Men separe. Koupe.

Epi paske kondisyon li pa t' janm fini, separasyon an pa t' janm fini. Nenpòt bagay li manyen an te kapab vin enpi. Nenpòt moun li manyen an. Li pa t' kapab adore nan tanp lan. Li pwobableman pa t' kapab menm antre Jerizalèm. Li te izole. Seul. Pov. Yon moun yo mete deyò.

Esaye imajine sa: douz an san yo manyen. Douz an san yo resevwa lakay yon moun. Douz an san kominote.

E kounye a—isite—li wè chans li. Foul moun an se gwo. Tout moun ap fwote. Pèsonn pa ka wè anyen aklè. Disip yo ap eseye jere dezòd la. E li panse, Si mwen ka jis rive pre… pèsonn p ap remake mwen. Pèsonn p ap rekonèt mwen. Si mwen ka jis manyen kwen rad li… mwen kwè mwen p ap geri.

Se konsa li glise nan foul moun, pwobableman ak fouli li rale ba, e li lonje men. Li manyen kwen rad li.

E imedyatman—li konnèt. Kò li di li. Tankou yon jwen k ap reprann plas li. Oswa tankou moman sa a lè yon chay sikolojik ou pa t menm konprann li byen sibitman leve epi ou reyalize ki jan li te lou. Li konnèt li geri.

Mwen imajine li te kapab pa t kwè sa—kè kontan melanje ak enkredilte, melanje ak laperèz pou espwa ankò.

Istwa a te kapab fini la. Anpil istwa fini konsa. Moun rankontre Jezi, resevwa gerizon, epi kontinye wout yo. E avèk Jairis, Jezi te kapab senpleman geri pitit fi li depi lwen, jan li te fè nan chapit 7.

Men yon bagay inatandi rive. Gen yon lòt etap. Pa sèlman dezespwa ak delivrans—men laperèz.

Gade vèsè 45:

“Ki moun ki manyen mwen?” Jezi mande.

Tout moun nye sa. Pyè di sa nenpòt ki moun nan nou ta di: Mèt, tout moun ap manyen ou. Men Jezi konnèt yon lòt bagay rive. Li konnèt pouvwa soti nan li.

E sa a se bizar. Se sèl mirak konsa—yon moun manyen rad Jezi epi geri. Li prèske santi majik, tankou yon baton gerizon osinon yon kristal nan yon istwa fantazi. Men sa pa sa k ap pase. Sa a se pèsonèl. Sa a se lafwa. Se poutèt sa Jezi konnèt.

Apre tout, anpil moun t ap fwote l. Sèl yon moun resevwa gerizon.

Epi kounye a, dezespwa fanm lan vire nan laperèz. Li te espere rete anonim. Li te reyisi. Li te gen gerizon li. Li te ka kite ale. Men Jezi arete foul la epi li mande, Ki moun ki manyen mwen?

Moman kè kontan li a efondre nan laperèz. Douz an de wont, eksklizyon, solitid—kounye ekspoze. Li te manyen Jezi, kapab fè l' enpi. Li te fè sa an sekre. Epi kounye a li kanpe devan yon moun Bondye ak otorite enkwayab.

Vèse 47:

Le fanm lan wè li pa t' ka pase inapèsi, li vini tranble epi li tonbe bò pye li. Devan tout moun, li di poukisa li te manyen li epi ki jan li te geri enstantane.

Menm jan ak Jayir, li tonbe bò pye Jezi. Men se pa sèlman nan dezespwa—menm tou nan laperèz. Li pa konn' sa k'ap pral pase. Tout sa li ka fè se l' dwe onèt epi jete tèt li devan li.

Epi anvan nou tande repons Jezi a, gade vèse 49:

Pandàn Jezi t'ap pale ankò, yon moun vin soti nan kay Jayir. "Pitit fi ou mouri," li di. "Pa deranje mèt la ankò."

Se konsa istwa fanm lan deplase soti nan dezespwa rive nan kè kontan rive nan laperèz, istwa Jayir tou deplase soti nan dezespwa rive nan laperèz. Li wè mesaje a. Li tande mo yo frèt.

E si ou eseye imajine sitiyasyon Jayir la isit—vrèman imajine li—ou ka santi tansyon an. Li dezespere. Li te mande Jezi vini. Jezi te dakò. Men foul la ap ralanti tout bagay. Moun ap peze sou li soti nan tout bò. E Jayir dwe ap panse, Seyè, tanpri—pitit fi mwen ap mouri. Nou pa gen tan pou sa.

Epi Jezi arete.

Epi fanm sa a—yon moun yo te mete deyò—vini devan epi li tonbe bò jenou li. Epi tout sa Jayir ka panse se, Nou pa gen tan pou sa. Pitit fi mwen ap mouri. Tanpri, Seyè, nou dwe ale.

Epi, nan mitan reta doulè sa a, li tande mo yo frèt:

"Pitit fi ou mouri.

Pa deranje mèt la ankò."

Li repete lapenn Mari ak Marta nan Jan 11, lè frè yo te mouri epi Jezi pa t rive alè.

Istwa tou de moun sa yo pran yon vire nou pa espere. Yo pase de move anpi pi move. De dezespwa anpi laperèz.

Men de fi sa yo pral fè eksperyans yon lòt bagay. E se la mouvman twazyèm lan —delivrans— antre an jwe.

Ann tounen vin jwe avèk fanm nan ki t ap senyen. Li ap tranble devan pye Jezi, pwobableman pè li ka retire gerizon an, oswa wont li devan piblik la, oswa omwen di, Bon, ou ka kenbe li, men sa ou te fè a te mal.

Kisa l pral di?

Vèse 48:

“Pitit fi, lafwa ou a geri ou.

Al nan lapè."

Olye ke l te reprimande li, olye ke l te retire pouvwa li, li beni li. Li rele li Pitit fi — yon mo Jezi pa janm itilize pou pèsonn lòt nan Levanjil yo. E li voye li ale nan lapè.

E sa montre nou ankò: sa a pa t maji. Sa a pa t yon moman gerizon amulet. Jezi mete aksan sou lafwa li. Li vle li —e tout lòt moun— konprann sa ki reyèlman rive.

E remake paralèl la avèk Jairos. Imedyatman nan vèse 50, lè nouvèl lanmò pitit fi li rive, Jezi vire bò l epi di li:

“Pa pè.

Kwè, epi li pral geri."

Lafwa ankò.

E se egzakteman sa ki rive. Si ou gade vèse yo kèk ki vini apre yo, Jezi ale lakay Jairos. Ti fi a mouri. Tout moun konn sa. Li pa kite foul la swiv —se sèlman Pyè, Jak, Jan, ak paran yo. Yo antre nan chanm kote ti fi a kouche.

Nan wout la, Jezi di, “Poukisa ou ap kriye? Li pa mouri men dòmi.” Yo ri devan li. Yo konn lanmò lè yo wè li. Men Jezi souvan vle di plis pase pawòl li yo sijere okòmansman.

Epi poukisa li di sa a? Gade vèsè 56 la. Apre li fin leve li, li di yo pa di pèsonn sa ki te pase a. Jezi pa eseye fouye foul moun yo. Li pa eseye gen popilarite oubyen kòmanse yon mouvman. Si li te vle gen fama, li ta fè mirak sa a nan lari a.

Li aji ak konpasyon — konpasyon pi, konpasyon vre. Li ap restore lavi bay fanmi sa a, men li pa enterese nan spektak. Li vin geri, wi — men tou pou anseye, pou anonse wayòm nan, epi finalman pou mouri epi leve ankò, kòmanse yon relasyon nouvo ant Bondye ak limanite.

Se konsa dezespwasyon ki te vire nan laperèz kounye a vire nan delivrans — pou tou de fi yo.

E ki sa sa vle di pou nou?

Pandam mwen t'ap medite sou istwa sa a semèn sa a, mwen te panse: nan yon sans, li ta ase senpleman pou kanpe nan etònman. Pou wè pouvwa Jezi a. Pou chonje ke Jezi a menm ki te fè bagay sa yo viv jodi a, prezan avèk nou, pwisan epi konpasyonèl epi entansyonèl.

Men mwen vle tire de fraz — de verite — ke mwen panse Bondye envite nou wè yo.

Premye:

Bondye vle nou gen yon foto pi konplè de ki moun Jezi ye epi sa li fè pou moun — pou nou.

Nou pale byen sou lanmò Jezi ak rezireksyon li pou padon peche yo. Sa a esansyèl. Pa negosyab. Men se pa tout istwa a.

Istwa tankou sa a montre nou ke travay Jezi a enplike tou: * netwaye sa ki pa pwòp * retire wont * konkeri lanmò * delivre moun soti nan sitiyasyon dezespere * restore moun nan kominote yo

Tou de fi yo restore nan kominote yo. Menm jan ak demonyak la nan istwa anvan an. Tom Wright mete l' bèlman: Jezi sal li men yo ak pwoblèm yo nan mond lan. Li akeyi manyen nou an tranbleman. Epi li reponn avèk kòmandman biblik santral la: Pa bezwen pè.

Jezi pa jis pardon péché yo—li retire wont. Li pa jis pwomèt lavi etènèl—li konkeri lanmò. Li pa jis rekonsilye nou ak Bondye—li restore nou youn ak lòt.

Epi sa a toujou vre jodi a. Kèk nan ou isit—oswa gade sou entènèt—santi izolasyon. Wont. Regrè. Honte. Sou deyò, ou sanble byen rasanble. Anndan, ou santi ou poukont.

Jezi vin pa sèlman pou padone ou, men pou restore ou—a li menm ak lòt moun. Kit echèk ou yo piblik osinon prive, relasyonèl osinon finansye, wont ou ka retire. Ou ka restore nan kominote ou anvi a.

Yon kòmantatè te di li byen:

“‘Pa deranje mèt la ankò’ se pa janm repons ki kòrèk devan pwoblèm nou yo.”

Petèt jodi a ou santi ou depase espwa. Twò wont. Twò kase. Twò lwen.

Men “pa deranje mèt la ankò” se pa janm repons ki kòrèk.

Menm Jezi ki manyen lavi sa yo manyen lavi nou yo. Epi nou vle yon legliz kote restorasyon sa a byenvni. Ou pa bezwen mete lavi ou ansanble anvan. Ou byenvni pou restore.

Epi tout bagay sa yo aksesib pa pèfòmans, men pa lafwa—pa tonbe nan pye Jezi, nan kè ou osinon ak kò ou, epi konfesé bezwen ou.

Ki mennen a dezyèm verité a:

Bondye sèvi dezespwa ak laperèz pou transfòme nou—kit delivrans vini osinon pa.

Nan istwa sa yo, delivrans rive. Men pafwa li pa rive. Epi Bondye sèvi dezespwa ak laperèz pou transfòme nou—kit delivrans vini osinon pa.

Semèn sa a, mwen te gen opòtinite—a kèk li te planifye, anpil li te enplanifye—pou pase anpil tan avèk anpil nan ou. Tan avèk moun isit, moun lwen. Tan pastè, koute, kenbe espas, konsèye, priye. Li te yon semèn patikilyèman lou—plen ak sitiyasyon dezespwa ak sitiyasyon dezespwa.

Mwen te avèk ansyen sen k ap pran swen konjwen ak demansya pandan y ap fè fas ak kansè yo menm.

Mwen te avèk moun ki gen lavi ki sanble briyan sou deyò, men ki plen ak kilpabilite, enkyetid, ak remò.

Mwen te chita avèk moun nan ruine pèdi travay, maryaj kase, ak konfli ak timoun granmoun yo pa konn navige.

Mwen menm te pale ak yon etidyan ak zanmi ki sèvi sou staff nan Legliz Christ Covenant nan Nashville, kote evènman trajik yo te rive yon mwa de sa. Li te nan biwo li lè sa te rive—li te sèlman sove—and then li te kanpe nan pakin nan temwen konsekans yo grav. Dezespwa.

Gen yon konvèsasyon mwen vle pataje avèk ou, paske moun sa a mande mwen fè sa. Chris ban mwen pèmisyon pou pataje li. Sinon mwen pa t pye.

Se sou frè nou, Andrew Toy. Anpil nan ou konn Andrew ak Sarah Beth. Yo se manm nan Sojourn. Andrew te gen pwoblèm sante pou lontan, men nan dènye semèn yo bagay yo te pran yon vire patikilyèman difisil. Li kounye a nan yon kabann lopital—li ka ap gade kounye a—soti nan Cincinnati, ap fè fas ak operasyon majè ak konplikasyon enpòtan. Kèk jou de sa li mande doktè li yo, trè dirèkteman, “Ki chans mwen gen pou mwen mouri?” E repons lan pa t ba.

Se konsa nou te gen yon long konvèsasyon telefòn. Lanmò se trè reyèl pou li kounye a nan yon fason pifò nan nou viv nan negasyon. Nou te pale sou Lik 18—youn nan pasaj mwen pi renmen—kote Jezi rakonte istwa de gason ki priye: youn konfyans nan pwòp jistis li, lòt la douloure konn de peche li ak kase. Youn di, “Mèsi ou paske mwen pa tankou nonm sa a.” Lòt la pa kapab di anyen lòt pase, “Bondye, fè mwen mizèrikòd, yon peche.” E Jezi mande, Kiyès ki te retounen lakay jistifye?

Nou te pale de sa. Nou te pale de Lik 8. Nou te pale de istwa sa a jodi a. E lwanj Bondye pou gras nan vwa Andri a—senplitid konfyans Jezi devan laperèz, klate ki vini lè lanmò pa teyorik men posib. Sa a se kado etranj dezespwa a. Kado etranj laperèz. Li eklere sa ki enpòtan. Li eklere sa lavi a pou.

E ou ka rantre avè m nan priye pou Bondye delivre l konplètman—ke Bondye sove l ak fanmi li doulè sa a. Bondye ka fè sa. Men selon temwayaj Andri a—sa li te vle m di ou se sa a:

Bondye prezan avè l nan sitiyasyon laperèz sa a, kit delivrans vini oswa pa.

Sa a se bote. Paske avè Bondye, bagay yo diferan. Konn ki Bondye ye kòm Delivre—menm lè delivrans reta oswa pa vini—chanje tout bagay.

Mwen renmen vèsè sa yo nan Deutéronòm. Izrayèl te pase karant an nan dezè a—karant an dezespwa, laperèz, pèt, ak doulè. E Moyiz di nan Deutéronòm 8:

Ou va chonje tout chemen an ke Seyè Bondye ou a te mennen ou pandan karant an sa yo nan dezè a, pou li te ka abese ou, mete ou nan tès pou konn sa ki te nan kè ou… E li te abese ou, kite ou grangou, e ba ou manje ak manna… pou li te ka fè ou konn ke moun pa viv sèlman ak pen, men ak chak pawòl ki soti nan bouch Seyè a… pou li te ka abese ou e mete ou nan tès, pou li fè ou byen nan fen an.

Sa a se klate ki vini nan dezè a.

Sa a se klate ki vini nan dezespwa.

Sa a se klate ki vini nan laperèz.

Henry David Thoreau te di yon fwa, “Plezi gason mennen lavi dezespwa trankil.” Li kontinye: sa nou rele reziyasyon se reyèlman dezespwa konfime. E dezespwa envolontè kache anba amizman lavi yo.

Mwen pa konn kote ou ye jodi a. Mwen konn ke anpil nan ou yo nan dezespwa. Kèk nan ou yo nan laperèz. Kèk nan ou yo santi yo byen—e sa se bon bagay. Gen moman repo. Men byento a, tout moun nan nou pral fè fas ak limit nou—mortalite nou, mank kontwòl nou.

Mesaj Bondye a isit la se ke menm Bondye ki te la pou Jairos ak pitit fi li, ak pou fanm sa a ki t ap senyen, se menm Bondye ki pa chanje. Li la kounye a pou nou nan Jezi. Sa se vrèman bon nouvèl la.

Kote ou ye jodi a—oswa si se pa jodi a, lè sa a byento—lè ou fè fas ak dezespwa ak laperèz, gen espwa.

Gen espwa paske Bondye pral la avèk ou.

Gen espwa paske Jezi akeyi moun ki ap tranble.

Gen espwa paske lafwa—lafwa senp, dezespere—ouvri pòt la pou prezans li.

Dr. Jonathan T. Pennington se aktyèlman Pwofesè Entèpretasyon Nouvo Testaman nan Semine Southern nan Louisville, Kentucky. Li te sèvi tou regilyèman kòm pwofesè vizitin nan Semine Téologique Réformée (Orlando), Semine Southeastern, Enstiti The Village Church (Dallas), ak Enstiti Etid Biblik nan Orlando, FL ansanm ak Morling College (Melbourne, Ostrali).

Atik sa a baze sou tèks vèbatim yon predikasyon Dr. Pennington. Li te edite lejèman nan Copilot, osi byen ke pa staf teyolojik nan Third Millennium Ministries.

Telechaje atik sa a