Ti Nagan ti Religión ni Paul

Ti Pannakababa ni Hesus (Parte 5)

Ni John Gresham Machen

Sa nga, ti kasta nga aramid a dagiti Kristiano nga nag-usar ti titulo a na-usar metten dagiti paganong kulto, ayatna a mang-establisa ti ania man a dependensia iti paganismo. Ta ti titulo a "Ap-o" ket nagan ti nagus-usar a designasion ti diyos-diyos, isu a kasla ti termino a "Dios". Ania man ti nagan ti religiouna a nagan ti usar ti sao, isu a nagan a parte ti Griego a pagsasao. Ti misionario a kayatna a mang-proklama ti isu-isa a nagan a Dios, ket kinahanglan nga, no isu agsasa iti Griego, usarenna ti termino a "Dios", a nagan nga usaren dagiti paganong relihion. Isu a no kayatna a designaren ni Hesus a kas Dios, iti sao a nagan a maipanggep a maibainan isuna iti Dios Ama, ket kinahanglan a usarenna ti sao a "Ap-o", isu a nagan nga usaren dagiti paganong kulto. Dinto metten ti usar ti Griego a sao a mangairugi ti kasta nga impluensia dagiti konsepto a na-ikkat iti sao iti misionario a relihion.

Ngem adda met ti napigsa a nagan a gapu ti pannag-apply ti Griego a term nga "Aping" kenni Hesus ngem iti nga adda idiay pangnga ti uso na kadagiti tattao nga agsasaoda ti Griego. Ti religiosong uso ti termino a daytoy no limitado kadagiti paganong kulto, ngem napay nagtampok pay, ket isu pay ti napay naitatag, idiay Griego nga Daan a Testamento. Ti balitok nga "Aping" ket inus-usar ti Septuaginta a mangtranslada iti "Jahwe" ti teksto nga Hebreo. Di mabalitok a bagasen dagiti gapu a nang-iturong kadagiti nagtranslada iti pinili da iti partikular a balitok. Awan ti dudua, ayat ti dadduma a balitok para ti "Aping" a kinahanglan dagiti asociasion nga addan nga inumlir ti Hebreo a balitok. Ket mabalin a mausar dagiti nadumaduma a gapu para ti pinili ti "kyrios" ngem ti dadduma a Griego a balitok a mangangnef ti "aping". Mabalin nga ti ugat a kaibuksan ti "kyrios" ket nag-expresa pay ti ideang a kinangrunan; mabalin pay, a ti religiosong kaibuksan ket naan-anay a naidugtong ti "kyrios", nga awan ti dadduma a balitok. Iti ania man a kasangay, ania man ti gapu, "kyrios" ti balitok a pinili.

Ken ti katotohanan ket maparbangay iti napipinsan nga importansia. Ta idiay kadamong dagiti agbasbasa ti Septuagint a nagrugi ti Kristianismo. Ti Septuagint ket idi ti Biblia dagiti sinagoga ti Hudio, ket idiay sinagoga ti panagbasa iti daytoy ket nadngegan iti bagbagi dagiti Hudio ngem pay dagiti tattao a Gentil, dagiti "natatakot iti Dios" ti Libro dagiti Akto. Iti daytoy nga "natatakot iti Dios" a nagrugi ti misyon kadagiti Gentil. Ket isu pay, idiay adda dagiti konvertido a Gentil a nagan-anay nga awan ti nagpaitnag iti eskuela ti sinagoga idi pay maikakaisuna a panawen—ngem isu pay dagiti nadagiti ket awan—ti Septuagint ket inus-usar payla iti instruksion dagiti Gentil. Isu nga idiay nag-usar dagiti misyoneriong Kristiano ti sabdanan "Ap-o" a ni Hesus, dagiti nagngeg ken dagiti naan-anay a nagbunga. Isu nga nagbunga a ni Hesus ket nagtuktok iti lugar a pagtuktukan laeng ti Dios. Ta ti sabdanan "Ap-o" ket inus-usar unay-unay idiay dagiti teksto greko a kas ti kaaklan a nagan ti Dios ti kasunduan ti Israel, ket dagiti pasajeng daytoy ket naap-aplikar payla ni Hesus.

Daytoy nga us-usar ti Septuagint ti termino "Ap-o", nga adda ti aplikasion dagiti pasajeng Septuagint ni Hesus, a nagpakita a kas maymaysa a panangabagat idiay mga Epistola ni Pablo, ket napipinsan a naingatan nga importansia para ti umuna a misyon Kristiano ngem ti us-usar ti termino idiay kulto a pagan. Ket daytoy ket nagtib-ib-ay payla iti napipinsan a significance ti termino a naap-aplikar ni Hesus. Ngem ti gamit a pagan ket interes-anten, ket ti eksibisyon daytoy ni Bousset ken dagiti dadduma ket masapul a pagtanggapanna. Ti importante a katotohanan ket napatunayan payla ken napapatunayan pay ti panukisuk modernong panangukis: ti katotohanan a ti Greek a "kyrios" idiay umuna a siglo ti panawen natayo, idiay saan nga extended ti lengguahe greko, ket natatagu a sebutan ti diyos. Ti komun a gamit ti sabdanan ket nagtutuloy; ti sabdanan ket nag-expresa payla ti relasyon a nagtuktok ti mambunbun iti bagbagi dagiti alipin. Ngem ti sabdanan ket nagrugi a kas karakteristiko a termino a religioso, ket isu ket idiay senso religiosong, a naespecial ti Septuagint, a nagpakita idiay Bagong Testamento.

Nuanna nga saan a tumun-tunawen iti pagalagadan ti Baro a Testamento idiay Jesus ket kalaglagan ti “Apo,” ngem “Maestro.” Agmayat pay, ket isu a nagan ket inadawada iti pamagilian a pakikang-ay iti pamagilian a konsepto ti deidad ni Cristo; ni Jesus ket binalbalan a kas “Maestro,” iti nagan a nagan nga isu ket binalbalan ti lider ti eskuela ti artista a kas “Maestro” dagiti sumarsaruno. Wada pay a nagan a ti “Maestro” ket ania man a nagan a mangrugi a pagtulunen. Ngem agmayat pay, ti moda ti panangibaga a moderno ket inadawada dagiti lalaki ken babai a naaddaan iti Dios a kas pagarigan ti Ingles a nagan “Apo” ket naus-osan a nagan, ken ti nagan a “Maestro” ket isu a nagan a nagan a nagan a nagan a pagtulunen ti Greek Testamento. Isu a pagtulunen ket mali. Iti panangipatarus ti nagan ti Baro a Testamento a nagan ni Jesus, isu a tao a saan a kayat a makabalik iti umuna a nagan ti nagan “kyrios.” Ta ti Greek a nagan ket nagan a nagan a nagan a nagan a panag-usar, ken iti panangibaga a ni Jesus iti Baro a Testamento, isu a nagan a nagan a nagan a religioun a termino. Isu a nagan a nagan a nagan a nagan a religioun a asosiasion a wada pay iti Ingles a nagan “Apo.” Ken isu a nagan a nagan a nagan a nagan a nagan a raggagawan. Ti religioun a asosiasion ti Ingles a nagan “Apo” ket ganagana a Bible a nagan; ken ti religioun a asosiasion ti Baro a Testamento a nagan “kyrios” ket ganagana pay a Bible a nagan- ti nagan a Septuagint. Isu a Kristiano, ika, “ti liti nga pannag-ayram a nagaget a nagan.” Ti nagan a panag-usar ti “Maestro” a nagan “Apo” iti panangibaga a ni Jesus ket wada pay a nagan a nagan a nagan a nagan a pagtulunen. Iti kina-realidad, isu a nagan a nagan a nagan a nagan a pagtulunen a nagan a pagtulunen.

Umno, Bousset ket nagan a nagan a nagan a nagan a serbisio iti panangibaga a religioun a nagan ti nagan “Apo.” Ngem isu a nagan a nagan a nagan a nagan a nagan a pagtulunen a pagtulunen ti aplikasion ti isu a nagan a ni Jesus.

Adunay dagiti nadagdagan nga mga kalisud, isuda pay, a mangsurong ti teoria ni Bousset. Ti termino nga "Ap-o" nga inna-aplikar ken Hesus, ken ti religiouna nga aganado ken Hesus a pinapahayag babaen ti termino, nagtaud, segun ni Bousset, kadagiti pagtitipon ti kastoy a komunidad a kas ti maysa idiay Antiokia, ken iti impluensia ti mga pagano a konsepto. Ngunit, sa pay, ti pagtulong ni Bousset iti orijen ti Paulinismo ayat pay a kompleto a naipakita. Ti Paulinismo ket maysa a adu pay ngem ti nagan-an ti pagsamba ti kulto-dios; ti personal a relasyon ken Kristo ket mangidominado ti tunggal departamento ti biag ti apostol.

Naamammo ni Bousset daytoy a kamay. Ti relihion ni Paul, ammitan na, ket maysa a adu pay ngem ti relihion a pinapahayag kadagiti pagtitipon ti Simbaan ti Antiokia. Ngunit, isu a supresa a dagiti sabali nga elemento ti relihion ni Paul, a malawidtayo, ket adda laeng ti umuna a punto iti kulto. Ditoy ket makita ti maysa a di mabalin a maipaliwanag nga elemento iti nagbaetan a konstruksion. Bousset ket nagkurang a timay-an ti indibidwalistikong karakter ti relihion ni Paul. Wen, isu ket di nagtagumpay a ipakita a ti Pauline a biag "ni Kristo" wenno "ti Ap-o" ket naprodus ti pag-unlad manipud ti nagaget a eksperiensia kadagiti pagtitipon ti Simbaan ti Antiokia.

Ngunit no ti indibidwalistikong relihion ni Paul ket naporma manipud ti “kulto,” kasan-o ket naporma? Kasano ti pakaipaliwanag ti panagdalus ti baro nga elemento? Bousset ket atakaram daytoy a problema iti napalantog a kinasikap. Ken isu ket agsayaat a ipakita a ti relihion ni Paul a kas pay makita kadagiti Epistolas ket naporma manipud ti relihion-kulto ti Antiokia iti panag-identify ti “Ap-o” iti “Espiritu,” ken iti panag-general ken panag-etika ti konsepto ti aktibidad ti Espiritu.

Ti doktrina ni Pablo maipanggep iti Espiritu, a nanamnaman ni Bousset, ket naganasan iti paganus a relihion a mistiko ti panawen ti Helenistiko. Saan a maikankanayon a maipanggep iti terminolohia – uray dagiti panangabak ni Reitzenstein ket naan-anam a maitunos a kasta – ti pundamental a pesimistikong dualismo ni Pablo ket nabatay, segun ni Bousset, iti dayta a nagbaetan a tipo ti panunot ken buhay a napakita iti mga relihion a mistiko ken iti mga sinurat a Hermetiko. Segun iti daytoy a pesimistikong estilo ti panunot, ti kaligtasan ket makunamun a saan a maabutan iti kinataoan ti nagan, uray adda ti tulong ti Dios, ngem laeng iti baro a simmang, a naipatun iti panagbaliw ti kinataoan ti Dios iti dati a tao. Ni apostol Pablo, a nagtuloy ni Bousset, daytoy a super-naturalismo, daytoy a konsepto ti pangingibabaw ti poder ti Dios iti baro a buhay, ket pinaadi a napanunot iti labi a saklaw ti kulto wenno ti mga eksperiensia a pananaw; ti Espiritu ket ginawang a mangidumdum a prinsipio ti buhay ti Kristiano; saan laeng ti propesiya, dagiti dila, panang-ayat, ken dagiti a kasin-an, ngem pay ti agngina, kasiyaman, kapayapaan, kinalongos, kinabaknang, kinalaingan, katapatan, kakaasi, panag-ayonen; ngem daytoy a panang-abot ni Pablo iti aktibidad ti Espiritu, a piniit ni Bousset, ket saan a nagan a nagbaliw iti super-naturalismo a karakteristiko ti orihinal a konsepto; ti Espiritu a naganasan ti agngina, kasiyaman, kapayapaan, ket isu a kasta a mayat a pannakaiyalay iti espiritu ti nagan, a kas ti Espiritu a nagtubo ti mga nagan a nagdila. Ken ti super-naturalismo a napakita ditoy a nagan a forma ket naganasan, a pagtapos ni Bousset, iti paganus a relihion a mistiko ti panawen ti Helenistiko.

Daytoy a kontendisyon ket na-discussan pay, ken ti naganayon a weakness na ket naipakita. Ti doktrina ni Pablo maenno ti Espiritu ayanadi nga agmula iti kontemporaneo a paganismo. Ngem ti eksposision ti teoria ni Bousset ayan pay la nga natapos. Ti Espiritu nga ti aktibidad na ket inextend ni Pablo iti pinaka-innermost a parte ti buhay ti Kristiano ket na-identifika, kania ni Bousset, a kas "ti Apo" ( 2 Cor. ii. 17). Daytoy nga identifikasion ket nag exert ti importante nga impluensia iti dua nga elemento nga naurnong; ket nag exert ti importante nga impluensia iti konsepto dua a "ti Apo" ken "ti Espiritu". No "ti Apo" ket na-identifika, wenno naurnong iti sarri nga relasion, iti Espiritu, ken no ti aktibidad ti Espiritu ket extendan iti amin a buhay, ngem "ti Apo" ket saan a mabalin a para ni Pablo a kulto-dios la nga adda iti mga pagtitipon ti Iglesia. Kabaliktad, isu ket kailan a presente iti amin a lugar nga adda ti Espiritu- isu ket kailan a ti kinabitan ti Kristiano ket nag live ken nag move ken adda ti eksistensia na. Kasto ket mabalin ni Pablo a mangporma ti nakabannagan a fraze "iti Cristo" wenno "iti Apo", nga ika ni Bousset ammitan a awan ti analohia na nga mabalin a found iti pagan a relihion. Ita nga lado, ti konsepto ti Espiritu, kania ni Bousset, ket kailan a na-modifika iti koneksion na iti "ti Apo". Ti identifikasion iti aktuwal a tao nga nagan-anay a few years pay la nga nagan-anay, "ti Espiritu" ket binigyan ti personal a kalidad nga awan pay la. Wenno, a ta parang ti mismo a bagay iti laing a words, ti fraze ni Pablo "iti Apo" ket saan a exactly ti mismo a meaning a kas ti fraze "iti Espiritu"; ta adda ti peculiar personal a karakter. "Ti remarkable a panag-mixed ti abstraction ken personalidad," kania ni Bousset, "ti koneksion ti religious prinsipio iti tao nga nagan-anay a nag walk ditoy iti daga ken nag suffer ti death, ket isu a fenomenon ti peculiar a poder ken orihinalidad."

Iti daytoy a punto, ni Bousset ket adda iti peligro nga agin-an ti panag-true iti fundamental a prinsipio ti rekonstruccion na; ket adda iti peligro nga i-connection ti relihion ni Paul iti konkretong persona ni Jesus. Ngem nadetect na ti peligro ket inavoid na. Di masapul a maangay, kuna na, nga ni Paul ket adda ti napakalinaw a impresion iti karakteristika ti historikal ni Jesus. Kablaanan, no adda kan pay la unay nga impresion na, isu ket never could have ikinonekta ni Jesus iti abstraction a kas ti Espiritu. Amin nga interesado isu, isun, ket ti faktong si Jesus ket nabuhay ken especialmenti nga isu ket namatay.

Ngem dagitoy a puraw a fakto ket naan-anay a naisipat a naimp impartir ti naan-anay a personal a kalidad iti konsepto ni Paul iti Espiritu-Lord a nangaraw-araw ti admirasyon ni Bousset! Ti katotohanan, ni Bousset ket nakita iti daytoy a punto ti musmusa a nakatagan ti kesa ti naturalistic a panang-eksplikar iti genesis ti relihion ni Paul. Ti problema ket ti aduk a koneksyon ni Paul iti historikal ni Jesus ket mair-ayatan a required ti historiko tapno impartir ti mainit, personal a kalidad a shininayag iti tunggal pagina ti Epistles; ngem, iti sabali a panig, ti aduk a separasion ni Paul iti historikal ni Jesus ket mair-ayatan a required tapno ni Paul ket di mabtad ti tradision historikal iti panag-angat ni Jesus iti dibino a dignidad ken iti panag-ikonekta isu iti Espiritu ti Dios.

Ti moderno a kritika agpangato ngato iti dua a requisito; agsayaat a mangitipon kadagiti karbengan ti tunggal maysa. Ni Bousset ket naimpusan iti maikadua a requisito; ni Wernle, ti kaunanganna, ket naimpusan iti umuna. Ngem isu nga agngag ti agngina. Naddaw-un laeng ti maysa a wagas a makannikua iti nebbeng. Isu ket maysa a luma a wagas ken radikal a wagas. Ngem ti mundo ti scholarship ket mabalin a makabalin a bumalik iti dayta iti ngato. Ti fundamental a nebbeng iti panangipaliwanag iti orijen ti Paulinism ket never disappear nga agngina; ket never agyat ti compromise iti ania man a klase. Isu ket disappear laeng no ni Jesus ket agngina a ti kasta a ni Paul presuppose a isu ti— ti eternal Anak ti Dios, a nagan ti daga para ti panangbawi ti tao, itan nauponan manen iti trono ti dayta a gloria, ken agtrabaho iti puso ti disipulosna iti pamagitan ti Espiritu, a kas laeng ti Dios ti makagawa. Ti kastoy a solusyon ket never so unpopular a kas ita. Ti pagtanggap iti dayta ket mangibaliw ti maysa a rebolusyon a la estilo ni Copernicus iti naduddeg a departamento ti pananaw ti tao ken buhay. Ngem ti pagbaliw iti dayta a pagtanggap ket nagtala ti maysa a problema a historikal a saanna a nasolutan.

Ti maysa a punto, ammit ni Bousset, ti religio ni Pablo ay based iti maysa a historikal a pakto. Daytoy ay based iti matay ni Hesus. Ngem ti interpretasion ni Pablo iti kamatayan ni Hesus ay inagaw, a nanamnaman ni Bousset, iti importante a mga detalye manipud ti kontemporaneo a pagan a religio; ti konsepto ni Pablo iti agngata ken agtengnga a kas ni Cristo ay nabuo iti impluwensia ti malawakang a pagan a konsepto ti agngata ken agtengnga a diyos. Daytoy a panangbao ay nagngegan a kadawyan iti naganina a mga iskolar; ti materyal a suportar iti daytoy ay naurnong iti mabinbinnay a porma ni M. Brückner. Ngem kas lawa a fakto, ti evidencia a suportar iti panangbao ay iti napigsa a kita. Ti panagrepas ti Helenistiko a religio a sinubok iti Kapitulo VI ay nakabunyag, laudeno, ti fakto a ti certain a mga diyos, agpecialmente Attis, Adonis, ken Osiris, ay nairepresenta muna a kas agngata ken kalpasan a kas agtengnga. Ti pagkakatud ay dagitoy a figura ti kaniada a pormayen inngan a maipaliwanag iti hipotesis a dagitoy amin ay orihinal a mga diyos ti vegetasion, a ti kamatayan ken agtengnga a representaran ti panagungar ti vegetasion iti autumno ken ti panangbay a iti primavera. Iti umuna a panagtanaw, ti paralelo a nagbaetan dagitoy a mga diyos ken Hesus ay mabalin a makita a nakastrik. Hesus met ay nairepresenta a kas agngata ken kas agtengnga a bumalik. Ngem ania ti signifikansia ti paralelo? Mabalin kadi a manggeget nga ti entero a New Testament a istoria ti kamatayan ken panagtengnga ni Hesus ay inagaw manipud dagitoy a mga mitolohia ti vegetasion? Aytay a ti konklusion ti certain a modern a mga iskolar. Ngem laudeno, daytoy a konklusion ay absurd, ken daytoy ay hindi favoured ni Bousset. Ti esensyal a historicidad ti pananampalataya iti panagtengnga a kas ni Cristo iti intemedo a mga amigo ay nagngegan a napigsa a mangalad iti teori a dependensia iti pagan a mitolohia. Aytay a ti argumento a naala manipud ti paralelo a nagbaetan ti New Testament a istoria ken ti pagan a mitolohia ti agngata ken agtengnga a diyos ay nagproba a nadagdag. No proba na, proba na ti New Testament a istoria ti panagtengnga ay inagaw manipud ti pagan a mitolohia. Ngem ti ganet a pananaw ay hindi ay held ti ania a seriozo a mga historyador. Aytay a maitatanggap a ti paralelo a nagbaetan ti pananampalataya a Adonis ken Osiris ken Attis ay namatay ken nagtengnga, ken ti pananampalataya a Hesus ay namatay ken nagtengnga ay hindi naprodus ti dependensia ti maysa a istoria iti sabay. Aytay a maitatanggap, laudeno, a ti paralelo ay hindi amin a manggeget ti relasyon ti dependensia. Ken no ay hindi daytoy a manggeget iti maysa a punto, ngarud aytay a hindi daytoy a manggeget iti dadduma.

Ngem ti Bousset nga nagtitikad nga isu met laeng ti naganurot a ti baro a kasangay ti kamatayan ken ti agngata ti Jesu-Kristo a naganurot a naibunga iti mitolohia ti pagano, ngem ti impluensia ti konsepto ti pagano a nagbanag a naammoan iti interpretasion a ni Pablo a naidatong iti istoria. Ni Pablo, nagtitiwala a ti Kristiano nga ibagi ti kapalaran ni Kristo-namatay kenni Kristo ken nagngata kenni Kristo. Ngem ti isu met laeng a konsepto a muncul iti dagiti relihion ti pagano. Ti klasikal nga ekspresion iti ideang ito a muncul iti nainggit nga mga balita a naibunga ni Firmicus Maternus, "Ag-ngaasi kayo, mga nag-umpisa, no ti dios ay naisalva; ngem kadatayo a mangyawat ti kaligtasan iti nagtataud a problema."

Ngem dapat a maalala a ti testemonio ni Firmicus Maternus nga agdumduma, ken a ti ebidensia para ti panag-iyadi ti konsepto iti umuna a panawen a napait.

Ti kaskasaran a panangibtatagna dagiti naganay a mannurat iti sidaddao a panggeograpan ket awan ngamin ket nakabannog. Dagiti agbasura a saan a profesyonal ket mabalin a makatanggap ti impresyon a mabalin ti imbestigador a baliwin ti konsepto ti isang diyos a naamatangan ken nagbangon, ken ti parte a ginagampanan dagiti mananampalataya iti kamatayan ken pabangon, iti pamagitan ti dakkelen a magasin ti impormasyon kadagiti agdama a naganay a sumber. A kasunodsunod a pakakorob, awan ti kasta. Ti agdama nga impormasyon maipanggeup iti konsepto a tinukkol ket napipintas unay, ken kadakelan a naganay a nagdatdatnu a sakbay ti panawen ni Pablo. Saan a naladaw a mangibtur a ti konsepto ti diyos a naamatangan ken nagbangon, aiti religioson a signifikansia, ket saan idi nga eksistente sakbay ti panawen ni Pablo. Ti maysa nga agdama nga Ehipto a teksto, uray halimbawa, ket na-quote ni Er-man, a kunana a ti pag-asa ti mananampalataya ket nakasalak a iti dayta ni Osiris: "Kastanay a ni Osiris ket agbiag, isu met ket agbiag." Maris a naganay a dagiti kasta a konsepto ket konektado met iti pananglubong ken sumunod a panangragragsak kadagiti Attis ken Adonis. No ti konsepto ket eksistente idi sakbay ti panawen ni Pablo, saan a kasunodsunod a kasan ken idi komun. Sigurado a ti panagalaganna ket nainggitan a na-over exaggerate kadagiti naganay a tawen. Kontra kadagiti kasta a panag-overexaggerate, ni J. Weiss—nga isu ket di mabalin a akusasan ti awan ti simpatia iti metodon ti komparative a relihiyon a naaplikar iti Baro a Testamento—ket umasideg a nangibaling iti 1 Cor. i. 23. Si Cristo a naamatangan, ni Pablo a kasan, ket "iti Gentiles ket kalokohan." Iti dayta ket di nagbinnat a ti Gentiles a naganay ni Pablo a nagtrabaho ket nagna ken familiar iti nosion ti diyos a naamatangan. No ti kontensiyon ni Brückner ket korekt, no ti konsepto ti diyos a naamatangan ket kasan idi a komun idiay panawen ni Pablo a kasan ni Brückner a mangsupa, ti Krus ket di ket "iti Gentiles kalokohan"; iti kontrario, ket nagbinnat a ti Gentiles a kasan ti kina- natural unay iti lubong.

Ngem isu nga kun pay, no ti nagdaanen a panpanawen ti konsepsion ti isang nagungunduk ken nagtaytayag nga diyos, agraman ti religiosona a signifikansia, ket naestablisar pay laeng, ngem saan a naipakpakita, ti dependensia ni Pablo iti konsepsion nga daytoy ket saan a napatunayan. Uray a dagiti nagdududa. Ti konsepsion ni Pablo ket siananna a sabali. Ti maysa a kinalabasan, ket masansan a naipakita ken naan-anam a na认可—isun a si Cristo ni Pablo ket pinakita a nagungunduk a malayang, ken nagungunduk para iti nagan ti tattao. "Inayatnak," kunkunada ni Pablo, "ken inted ti bagina para kenniak." Siananna a walay ania a gamin a kastoy a konsepsion kadagiti relihion ti pagan. Osiris, Adonis, ken Attis ket sinagasaan iti kapalaran; ni Hesus ket intedna ti bagina a malayang. Ti kinalabasan ket dakel; isu ket mangrugi iti mismo a puso ti relihion ni Pablo. Ania ti nag原因 ti kinalabasan? Iti saan a nagan ti Pauline a konsepsion ti grasia ni Cristo? Nasursurot ba daytoy a gani ken Hesus mismo? Nasursurot ba daytoy a gani iti kaalaman a ni Pablo ket naan-anam a karakter ni Hesus? Ti panangasumi ket mabalin a makita. Ngem malala, manipol iti punto de vista ni Bousset, ket kailan a irejecta. Uray a ni Pablo ket addaan iti ania a kaalaman ti karakter ni Hesus, ania nga nagan a nagan a Hesus, maysa a tao laeng, ket ti Langit a Panginoon?

Another difference is even more fundamental. Ti panangamatay ken pannagbangon dagiti paganong diyos ket isu ti kulto; ti panangamatay ken pannagbangon ti Kristo ni Pablo ket isu ti pakto ti pakasaritaan. Naobserbaran idiay pagsusurat ti relihion a Helenistiko nga dagiti kulto idiay dagiti paganong relihion ket napigsa unay a naisingsingasing kaysa dagiti mitolohia; iti opinyon dagiti moderno a scholar, dagiti mitolohia ket naanatoman manipud kadagiti kulto ket saan a kas pagarigan. Isu nga idiay kaso ti "nagamatay ken nagbangon a diyos," ti maysa ket nasikog unay a napansin iti karakter ti dagiti mitolohia. Ti kislitan ti Attis, kas pagarigan, ket naibaga idiay manokano a divergent a porma, ken saan a ket agparang a nagan-anay a pakaturuwan dagiti Attis a naganom-anay a pakasaritaan ti panangamatay ken pannagbangon ti diyos. Partikular a ti "pannagbangon" ti diyos ket agparang idiay mitolohia ti Attis, Adonis, ken Osiris a napipino unay. Ti tunay a panangamatay ken pannagbangon ket nagan-anay laeng idiay kulto. Ti tunggal tawen idiay Marso, dagiti naganom-anay a Attis idiay Roma ket nagan-anay a kitaen ti diyos a nagamatay a kas isu ti pinagpagan ti puno ti fir, ken sinundan a nagragragsak idiay pannagbangon. Ti panangamatay ken pannagbangon ket saan a naisipan a kas mga napangyabuna a nagan-anay idi kalman. Isu ket naisipan a kas nagan-anay a nagtataud idiay tunggal selebrasyon ti piyesta.

Ti pannag-awat ni Pablo ti panangamatay ken pannagbangon ti Kristo ket sianan a nadaduma. Ni Bousset, laeng, ti pannakabeda ti kinaladuma ket napapartua; ni Bousset ket agsayaat a ipakita a ti konsepsion ni Pablo ti panangamatay ken pannagbangon ti naganom-anay ken nagbangon a kas Kristo ket naanatoman manipud ti selebrasyon ti sakramento. Ngem ket awan unay a radikal a bali. Ti kasta ket napaliiw unay idiay mga Epistola ket ti pakasaritaan a karakter ti mensahe ni Pablo. Ti relihion ni Pablo ket naanatoman idiay maysa a pakto, ken dagiti sakramento ket maysa a wagas ti panangipakita ti signifikansia ti pakto. Ti pakto ket isu ti redemptive a obra ni Kristo idiay panangamatay ken pannagbangon.

Ditoy ti kaibaan ti kinaadal ti amin a pakakaiba ti pagturturayan ni Pablo ken ti kontemporaneo a religon. Ti Paulinismo ayan ti pilosopia; ayan ti conjunto ti direksion para maescapa ti miseria ti lubong; ayan ti ulit ti ano ti nagan ti napalabas. Kontrario unay, isu ti ulit ti naging yat ni makita. Ti naging yat, pay, ayan naitaga iti likmut ti napalabas a dim ken adal. Ti ulit ti isuna ayan evolo iti pamay-an a panang-justify ti eksistente a religioson nga agngegan. Kontrario unay, ti linteg ken resurreksion ni Hesus, nga ti evangelio ni Pablo ay nabatay, naging yat laeng a nagan pay a taw-en sakbay. Ken ti mga fakta ayan makapabilin iti umay a testemonio; ti mga nasaksian ayan makapangata, ken ni Pablo ayan umay a mangibingay ti mga nasaksian iti detalye. Ti tunggal pasaj, 1 Cor. xv. 1-8, isupisiente a mangitakder ti maita nga golpo ti nagbaan ni Pablo a Kristo ken ti paganong saviour-god. Ngem ti karakter ti Paulinismo ayan depende iti isang pasaj. Iti saday a lugar iti mga Epistolas, ni Pablo ayan mangitakder ti amin a biagna iti katotohanan ti imbagana ken ti linteg ken resurreksion ni Hesus. Ti evangelio nga ipinangprega ni Pablo ayan ulit ti naging yat. No ti ulit ayan natotoh, ti orijen ti Paulinismo ayan naipaliwanag; no isu ayan hinde natotoh, ti Iglesia ayan nabatay iti di maiyalagad a pakakamali.

Ti isu a maikadua a pagpilian ayan naeksamin iti naunang diskusion. No ni Hesus ayan hinde ti divine Redeemer nga ibaga ni Pablo, kasan ti relihion ni Pablo a redemption nagan? Tolon a dakkel a hipotes ayan naeksamin ken nainggat.

Ti Paulinismo, ayan naipakita, ayan hinde nabatay iti ni Hesus ti modernong naturalismo; no ni Hesus laeng ti imbag ti modernong naturalistikong histurian, ti ano ti talaga a distinctive ni Pablo ayan hinde nagan iti Hesus. Ti panag-establish ti isu a fakt ayan naging dakkel a nagan ti Wrede ken Bousset. Ngem no ti ano ti esensyal iti Paulinismo ayan hinde nagan iti Hesus, kasan ti nagan?

Di nagmula, a kas pagarup ni Wrede, kadagiti pananaw ti apokaliptiko a di Kristiano ti Messiah; ta ti apokaliptiko a Messiah isu ket isu a nagan a pakailoan, ket isu a tao a nabibi a karik. Di nagmula, a kas pagarup ni Bousset, kadagiti relihion a paganismo; ta ti impluwensia a paganismo naikludi babaen ti pananaw ni Pablo, ket dagiti parallel a paganismo napayag. Ngem uray no dagiti parallel ket sangapulo a gatu ti agrikna, ti puso ti problema ket di pay nagalaw. Ti puso ti problema ket nakita kadagiti relasyon ni Pablo kenni Cristo.

Dayta a relasyon ket di mabalin a maipalawag babaen ti bilang dagiti detalye; ket di mabalin a maibassit kadagiti lower terms; isu ket isu a simple ken indivisible a bagay. Ti relasyon ni Pablo kenni Cristo ket relasyon ti ayat; ket ti ayat ket esklusibo laeng nga adda iti nagbaetan dagiti persona. Isu ket di grupo ti ideya a dapat ipaliwanag, no ti Paulinismo ket dapat iaccount para, ngem ti ayat ni Pablo para ken Savior. Ket dayta ayat ket naanod, di a dagiti naing a ni Cristo ket nagna, ngem dagiti naing a ni Cristo ket nagan. "Inayat isuna ak ket inted na isu a sarili para kenniak." Dayta a lugar ket ti basis ti relihion ni Pablo; dayta a lugar ket ti basis ti amin a Kristiyanidad. Dayta a basis ket kumpirmado babaen ti u account ni Jesus a naited kadagiti Ebanghelyo, ket naited, ngarud, kadagiti amin a nagan. Isu ket naopuesto laeng babaen dagiti modern a rekonstruksion. Ket dagiti rekonstruksion a daydiay ket napayag.

Ti relihion ni Pablo ket di naitatag babaen ti kompleks ti ideya a nagmula kadagiti Hudaismo wenno paganismo.

Isu ket naitatag babaen ti historikal a Jesus. Ngem ti historikal a Jesus a naanod ket di ti Jesus ti modern a rekonstruksion, ngem ti Jesus ti amin a Bagong Testamento ket ti Kristiyan a pananaw; di ti maestro a nabibi laeng kadagiti memoria dagiti disipolos, ngem ti Savior a nuang ti nagbunga a redemptive a obra ket nagan, ken nabibi pay ket karik a maayat.

Si John Gresham Machen (1881-1937) ket Amerikano a Presbyterian a mannursuro ti Bagong Testamento, isu ti nangngona ti rebelyon kontra ti modernistang teolohia idiay Princeton, ken nagfundar ti Westminster Theological Seminary ken ti Orthodox Presbyterian Church.