بەشێک لە ڕێکخستن و میھرەبانی

Kapîteke di Mizgav û Kerem de

Yekemîn Xapandin û Bersiv

Ji aliyê John MacDuff ve

Jinê jê re got, "Agah, vê avê bide min, da ku ez netîşî bim û neçar nebim her û her li vir bê avê bikêşim."

Wî jê re got, "Here, mêrê xwe bang bike û vegere."

"Mêrê min tune ye," wê bersiv da.

Îsa jê re got, "Tu rast dibêjî ku mêrê te tune ye. Rastî ev e, te pênc mêr hebûn, û mêrê ku niha bi te re ye, mêrê te niye. Tiştê ku tu gotî, rast e."

"Agah," jinê got, "ez dikarim bibînim ku tu pîrozayî. Bav û kalên me li ser vê çiyayê pûja dikirin, lê hûn Cihûyan dibêjin ku cihê ku em lê pûja bikin, li Orşelîmê ye."

Îsa ragihand, "Bawerî bi min bibe, jin, demek tê ku hûn ê li vê çiyayê û ne li Orşelîmê pûja bikin. Samerîyanî tiştê ku nizanin pûja dikin; em tiştê ku dizanin pûja dikin, çimkî rizgarî ji aliyê Cihûyan ve ye. Lê demek tê û niha hatiye ku pûjakarên rast dê li ruh û rastiyê pûja bikin, çimkî ew cureyê pûjakaran e ku Bava lê digere. Xwedê ruh e, û pûjakarên wî divê li ruh û rastiyê pûja bikin."

Jinê got, "Ez dizanim ku Mesîh (ku jê re dibêjin Masiha) John 4:15-25

ئەم دەستپێکردنەی ئەم ژنە، "گەورە، ئەم ئاوەت بە من بدە تاکوو تینە نەمبێت و نەچمەوە ئەمەو جارێکی دیکە بۆ کشانی ئاو"، لێکدانەوەی جۆراوجۆر و نزیکەی پێکداچوون وەستووەتەوە. ئێمە دەستبەجێ لەبەرچاو دەردەخەین و بە قبووڵکرنی ئەوەی کە وەکوو دەربڕینی باوەڕێکی منداڵانە، پەرەسەندنێکی دیکە لە باوەڕی ژنەکەدا کە بە زوو دەگاتە باوەڕێکی پتەو و بێلەرەبەر. دوو لێکدانەوەی دیکە تەنها دەکرێن. وەڵامی ئەو ژنە شایەد بە سادەیی لە لایەن سەرسامی و نایاسایی وەكوتێکی لاواز و بێ هۆشە، ناتوانێت بەرز ببێتەوە لە شتە مادییەکان، یان هیچ مانای بەرزتری نەدات بەو ئاخاوتنەی بیانییەکی سەخاوەتکار لە جگە لە پێناسەیەکی خراپی مادی بۆ چاڵی پێی و ئابووری کات و ماندووبوون لەوەی کە پێویست نەبێت "بۆ ئەمەو هەر جارێکی دیکە بۆ کشانی ئاو".

لێکدانەوەیەکی دیکە ئەوە بێت کە زیاتر لەگەڵ کاراکتەری ژنەکە و هارمۆنی چیرۆکەکە بگونجێت، ئەوەیە کە وەڵامی ئەوە نەبوو بە فەرمانی سەرسامی و نە بە باوەڕ، بەڵکوو هەوڵێک بوو بۆ دوورخستن و گاڵتەکردن، بۆ ئەوەی بە ئاسانی لەگەڵ واقیعەتەکی خواییدا بچێت - کە دەفەرمووی بە رۆحێکی گاڵتەکار و لاواز، بە تۆنی ئاسانی سەخاوەت. وەك ئەگەر ئەو دەویستایە بە ئەنقەست بۆ دوورخستن لە لێکدانەوەی روحی، 'بەڵێ، بەڕاستی، ئەم ئاوی ژیانی خۆتان ئەگەر باش بێت! بەڕاستی شایستەی ناسین و هەبوونە. گەورە، ئەم ئاوەت بە من بدە، تاکوو تینە نەمبێت، نە چمەوە ئەمەو جارێکی دیکە بۆ کشانی ئاو'.

ئەو، ڕاستە، لە پێشترین بەشێکی گفتوگۆکەدا، بەڵێنی شتێکی باشتری دابوو. ئەو لە هەموو حاڵەتێکدا، دیار بوو کە لەلایەن ئەم پیاوەی پیرۆزی ئۆرشەلیمەوە، کەوتووەتە ژێر کاریگەری ڕەوشتێکی نائاسایی، وەکو ئەوەی کە ئەو کاریگەرییەی لەسەر ئەو دروست کردووە. بەڵام کاریگەرییەکە، لە دڵێکدا کە فخر و گوناه بە سەرەوەیانە، تەنها کاتی بوو—موجە تەنها بۆ ماوەیەک دەست لە سنگی بەردی زیندوو بڕی، پاشان بەرەو ئاوی چرکاوی گەڕا. سرووشتی کۆن و قۆناغی بەرچاو دەگەڕێتەوە و دەسەڵاتی خۆی دەست دەخاتەوە. ئەو بە توڕەییەوە ئەو جۆرە قسەکردنە ڕەت دەکات کە لە پێچەوانەی هەموو ئاراستەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ بیری گۆشتی و ژیانی گۆشتیدایە. ئەو هیچ باوەڕێکی بەم جۆرە قسە جدییانە نییە، هیچ تەحملی بۆ ناکات. وەڵامەکەی لە ڕۆحێکی گاڵتەجاڕ، شکاکار، و بێڕێزییەوە هەمان وایە کە گاڵتەجاڕانی سەردەمی حزقیال پێیان دەڵێن: "ئەی، یەزدانی باڵا، ئەوان دەڵێن من دەپرسێ: ئایا ئەو بە زمانی شێعر ناسۆزێ؟"

هەرچەندە ئەگەر ئەم لێکدانەوەیە بکرێ، گرنگی کەمترە، بەڵام مەیلی ئەوە بۆ ئەوەی کە دوایین لێکدانەوە زۆرتر لەگەڵ مامەڵەی دواتری یەزدا هاوئاهەنگە کە پێویستە بۆی بەکار بهێنێ. کاتێک کە ئەو بەم جۆرە بینی کە ئەو خەریکی گاڵتەجاڕی بوو، یان بە گاڵتەجاڕی دەکرد، لەگەڵ پێویستییەکی قووڵەکانی گیانی، ئەو بۆی ڕاکێشانی لە ئاپاتی و تاوان و مەترسییەکی ترسناک بە بەکارهێنانی هێزێکی بەهێز دەگەڕێتەوە. 'با و بووم و ئاگر' پێویستە دوای 'دەنگی نزم و ئارام' بێت.

بۆیە ئەو گفتوگۆکە بە توڕەییەوە پچڕاند، و بابەتێکی نوێ دەگرێتە بەر. هیچ شتێکی تر لەوەشدا نییە کە پەیوەندی بە وێنەی جوانی چاڵەکە و ئاوی زیندووەوە هەبێ. ئەگەر نەتوانێ بە وێنە و شێواز نزیک بێتەوە، ئەو بە بەکارهێنانی ڕاستییەتی ژیانی خۆی کە هیچ ڕەتکردنێکی لێ نەکرێ، نزیک دەبێتەوە. ئەو شایەتییەکانی ژیانی خۆی لێ دەکات. بە ناڕێکی گفتوگۆی وێنەیی پچڕاند، ئەو ئەم تیری قبووڵکردنە بۆی دەنێرێ: "بڕۆ، هاوسەرەکەت بانگ بکە، وە بێ هەنا!"

بە روحێکی سووک و خۆڕاگری — ئەوەی کە لە کارەکتەر و مێژووی ئەودا هەڵوێستێتی — ئەو وەڵام دەداتەوە، بەبێ هیچ شەرم و دڵتەزارییەک، "مێردم نییە." یان، ئەگەریش بێت، نەزان پێی ئەو بوونەوەرەی کە دەیبینی، کە دواتر پەڕەکانی دڵی پڕ لە خەباتی خوێندەوە، ئەو هەوڵی دا بە دەربڕینی درۆ بیانەوەی ڕاستیەت بکا. بەڵام زوو پێی ڕوون کرەوە کە ئەو کەسەی کە لە بەردەمیدا وەستا، ئەو کەسێک بوو کە ھیچ نهێنی لێ شاراوە نییە — ئەو کەسەی کە بیروباوەڕ و مەبەستەکانی دڵ دەزانێت. لە یەک دووەمە جملەیەکدا ئەو ژیانێکی ترسناکی بەرز دەخاتەوە بەگەڵ کردارەکەی کە ئێستا تاوانبارە. " عیسا پێی فەرموو: وەڵامی تۆ ڕاستە، مێردت نییە، چونکە تۆ پێنج مێردت بووە، و ئەو کەسەی کە ئێستا لەگەڵیدا دەژی، مێردت نییە؛ لەوەدا ڕاست گوتت."

ئەگەرچی بێت، دوای ئەمە، ئەو گریمانەی کە پێ دەکرێت، ئەوەندەی پێویست بوو نەبوو؛ کە وەک باڵندەی ترسنۆک کە لەژێر سەری باز یا عقاب دەچێت، بەو شێوەیە ئەم تاوانبارە دڵسۆزە لەژێر ئاشکراکردنەکانی ئەو بوونەوەرە پاکی بێکۆتاهە، کە لەو چاڵی قووڵەی ژیانی پیسیدا، بەڵگەکانى ناپاکی و دزیوە بارەی هەڵکێشتبوو، و ئەو کات خۆی تاوانبار و سزا لێدراو لە پێی ئەو داورۆکی خوداییدا فڕۆشت، دەبوو بڵێت: "ئایا تۆ منی دۆندوت، ئەی دوژمنی من؟"

تیرەی دوژمنی بە یەقین نە دەکرێت کە نیشانەی خۆی نەدات؛ بەڵام تەنانەت ئێستا، کاتێک ئەو بە سەری دڵی سووتەیدا دەچێت، ئەو هەوڵێکی چالاک و لێهاتوو دەدات بۆ گۆڕینی بابەت — خۆشید لە لێپرسینەوە دوور بخات. ئەمەش دوو فێڵی جیا بۆ ئەم مەبەستە بەکار دەھێنێت. تەنیا یەکێک لەم دوو ھەوڵە و ئەو شێوازەی کە پەروەردگارمان پێی کۆ دەکات، لەم بەشەدا دەتوانین لێک ورد بکەینەوە.

بە گۆڕینی و لێدانێکی مەھێرەوە دەست دەکات بە بابەتێکی مشتومڕاوی. ئەو کسانەی کە لەو شوێنە وەستاونەتەوە، لەگەڵ ھەموو دەوروبەرەکانی چاڵی یەعقوب کە گۆڕانکاری نەکردووە، دەتوانن تەواو بزانن و وێنەی ئەو دیمەنە بکێشن، کاتێک کە بە ئاماژە بەرەو بەرزاییەکانی چیای پیرۆز نزیکەی، ئەو دەستخۆش دەبێت و دەڵێت: "گەورەم، تۆ پێغەمبەرێکی. باوکانمان لەم چیایەدا پەرستش دەکرد، و تۆ دەڵێیت کە لە ئۆرشەلیم ئەو شوێنەیە کە پیاوان دەبێت پەرستش بکەن." ئەو پێشتر لە چوارچێوەی بابەتەکەدا، باسی جیاوازییە ئایینییەکانی نێوان جولەک و سەمەریدا کردبوو. لەوێوە گواستوویەتەوە بۆ پرسیارەکانی مێژوویی و باوکی سەبارەت بە باوک یەعقوب. ئێستا ئەو گفتوگۆ لەسەر مشتومڕی نێوان پەرستگا سەرەکانی گەرزیم و زایۆن و قەبووڵکراوترین بڕیاریان بۆ پیرۆزی بەرزتر دەست پێ دەکات.

ئەمە چی دەفێسێت؛ بەڵکو چەندە ئاسانە کە لەسەر بابەتە مشتومڕاوییەکان بە ئاسانی قسە بکەین، پرسیارە بیریارییەکان – خاڵەکانی مشتومڕی ئایینی – دەست پێ بکەین، شەڕی حیزبی بکەین، ھەر پیتێک لە شعارەکانی حیزب بپارێزین، بگریین و بڵێین: "پەرستگای یەزدان، پەرستگای یەزدان، پەرستگای یەزدان ئەوە"، و بەڵام بە بێ ئەوەی ژیانێکی بێدین بژین. ئەمەش یەکێک بوو؛ نەک تەنھا یاساکانی ئاسمان و زەوی پێ دەشکێنێت، بەڵکوو بە تەواوی بێ بەرامبەرە لەگەڵ کارکردنی خۆی؛ و بەڵام بەھۆی سەربەرزییەکەی وەکوو ئەوەی کە مەشھوری شەھیدانە، خۆی دەخاتە ناو گفتوگۆوە وەکوو ئەندامێکی حیزبێک؛ ئەو دەتوانێت بە ئاسانی لەسەر پرسیارە نیو-ئایینییەکان قسە بکات؛ ئەو دەتوانێت بە ھەموو خۆپەرستییەکی تووندی پارتیزانی، لەسەر "باوکانمان" قسە بکات، و شانازی بە جیابوونەوەی لە قەبیلەی یەھودا دەکات.

Wêneyek, mixabin! ji gelekî yên ku hîn jî di nêriyekî kûr de nezanî ya sûc û xetereyên xwe, xerabûna dil û jiyana xwe de dijîn; yên ku hê jî şampiyonên mezin in di hin qadên denominasyonal de; yên ku bi xwe-vekirî û serhişkî, xwe di serokatiya mezhebekî û formalîzmê de vedişêrin— bi dengekî bilind boriya partîzanî ya olî diweşînin; werzişvanên hêja di hin pirsgirêkên nîqaşî yên bawerî û mezheb de, çekên xwe bi jêhatîbûnek bêdawî kar dikin, heya ku mijarên kesane û pratîkî dikarin bên dûrxistin û jêbirin; pir tolerantî ya qelsiyên xwe, lê pir bê toleransî ji qelsî û kêmasiyên yên din re— dilsozî ji partiyê re, cîhê ku Mizîdivanî ji xêrhatinî re dide, di veşartina gelek sûcan de. Wusa bû, wê demê, hewlî ya yekemîn a jina Sameriyayê ji dûrxistinê.

Em guhdarî ya bersiva bibîrhatî ya Xelatkar bikin; rêza ku, ji bo ravekirina çêtir a wateyê, em dikarin hinekî veguhêrin. Ew pêşî bersivekî wêrek û biryar dide ji pirsa wê re, û paşê li ser wê hin rastiyên mezin datîne, yên ku aramî û teselîya wê ji bo hemû serdemanên pêşerojê hatine armanc kirin. Ji pirsa wê ya derbarê îdîayên hevrikî yên Çiyayê Gerîzîm û Siyonê, Ew bê tereddût, ortodoksiya îbadeta Cihû û heterodoksiya îbadeta Samerîyanê pejirandin: "Hûn îbadetê nizanin çi; em dizanin çi em îbadetê dikin, çimkî rizgarî ji Cihûyan e." Bi wî awayî bê lingan red dike kêmasiyên baweriya Samerîyanê— redkirina wan ji peygamberên îlhamkirî yên tevahî, her wekî tehamuliya wan a qismî ji ayînên nîv-kufarî yên ku di îbadeta Xwedê ya Îsraîl li Gerîzîm de hatibûn tevlêkirin. Bi asîmîlasyonê re îbadeta olî ya wan bi ayînên Fenîkiya û Yewnanî re, wan bi pratîkî o altarî bi nivîsî, "Bila Xwedê ya nenaskirî".

لەگەڵ ئەوە، سیۆن بووەتە شاری دیاریکراوی جەژنەکان کە دەبوو هۆزەکان بۆ سەردانی بکەن، ئەوان تاوانباری شکاندنی یەکێتیی دێرینەی پەرستش بەبێ مۆڵەت بوون. لەلایەن دیکە، عیسا دەفزێت، وەک خۆی لە هۆزی یەهودا، "ئێمە دەزانین کە چی پەرستش دەکەن." یەهودا دەستەڵاتی پەسندی خوای بۆ پارێزگاری لە حەق بوو؛ "فەرمانەکانی خوا بە ئەوان سپردرابوو." ئەپۆستایە، لە هەستێکدا، وەک پەرستشکارانی سیۆن لە باوەڕی زیندووی باوابانیانەوە دوور کەوتبوون، بە هەر حاڵێکەوە مۆنۆتئیزمەکەیان، هەروەها دەستووری کۆنەی موسایی و لێڤیتکی پێنەچڕاندبوو. لەگەڵ پێنتاتۆخ، ئەوان دەسەڵاتی دەنگەکانی پێغەمبەرانیان دەڕێژاند، کە سەدە بە سەدە ڕێگەی بۆ سەردەمی نوێی ئینجیل ئامادە دەکرد. ئەوان لە پەرستش بە بعل دەستنەڵێن بوون. حەرمەکانی پەرستگا بە دەستی فێڵباز و مردووگەڕان پیس نەکرابوو. زیاتر لەوە، " salvation" (لەڕاستیدا، لە سەرچاوەدا، "salvation" یان، وەک هەندێک دەیدەن، "پەلەسەر"، مەسیحی بەڵێن، " لە یەهودایانە. لەوانە، لەبەر فڵسی، مسیح دەبوو بۆ دێت. لە هۆزی یەهودا، نەک لە ئەفرایم، ئەو دەبوو سەرچاوە بگرێ.

چاڵی کراوە بۆ گوناح و پیسایی، لە سەرەتادا، "بۆ ماڵی داود و بۆ دانیشتووانی ئۆروشەلیم" بوو. پەروەردگار ئۆروشەلیمی هەڵبژاردبوو وەک شوێنێک بۆ دانانی ناوی لەوێ. ئاوی ژیانی ئەزەیل، کە سیمای مەرادی ئینجیل و بەرکەتی، دەبوو لە پەرستگای سیۆنەوە دەربچێت بۆ نوێکردنەوە و بەرهەمھێنانی شوێنە وێرانەکانی زەوی—وێرانەکانی مرۆڤایەتی. نەخێر، دوورتر، بەبێ گرتن و مانای نییە تێنسی وشەی لێرە بەکارهاتوو. ئەو "salvation" نییە، بەڵکوو "ە" لە یەهودایانە، بە شێوەیەکی ئەستەم کە گوێگر بزانێ کە ئەو پەلەسەر یان "salvation" ئێستا دەرکەوتووە، و بەوەش ئامادەکاری بۆ ئەوەی زیاتر جەزاکردوو و بێ باڵی بۆ ئەو کاتەی کە ئەو خۆی بە بێ هیچ رێزێکەوە بانگەواز دەکات کە ئەو مەسیحی بەڵێنە.

Lêkin bi vî awayî ve bi bê dudilî îdîayên Orşelîm û Siyonê rast diket, di heman demê de ew du rastiyên bi eleqedarî ya cîhanî, di derbarê tiştê ku tê pûjtin û awayê pûjtinê de, ragihand. Em dikarin rêzika ku ev di çîrokê de radiwestin jî berevajî bikin. Di derbarê TIŞTÊ KU TÊ PÛJTIN, wî ji vê jina bê zanîn re di bin du aliyên cuda de veşartîyekî li ser Xwedayê Bilind da:

(1.) "Xwedê SPÎRIT e," an jî "Xwedê spîrit e." Dibe ku wî di doza wê de, du sedeman hebûn ku wî li ser cewherê bê maddî ya Yehowa da axaft. Formên maddî, çawa ku me berê jî behs kir, di pûjtinê ya tevlihev a li ser Gerîzîmê de, di rêzgirtina bi tam û însanên kolonyayên bêdîn de hatibûn pejirandin—formên ku bi zorê cihê bûn, û yên ku tê texmîn kirin ku bandorê li derveyî cihê ku dêr an perestgehê de neke. Wekî din, îmanê paqij bêtir bi vê maddî re, bi pûjtinê ya spîritî ya derewîn tevlihev bû. Pûjtvanên Ba'alê spîritîyekî hebûn ku serweriya dîmen û hêmanên xwezayê dikir—dar û çiyan, agir, hewa, û av. Îsa rastiya birûmet, ku ev ya dawî bû, eşkere dike.

خدا روحە. نەک خوایەکی ناوچەیی، سنوردار بەو تپەی دراوسێ؛ بەڵکو ئەوەی گەورە و جیھانیە - نەک فەرمانڕەوای لەسەر هیچ شوێنەکی دڵخواز یان بەشێکی جیھان، بەڵکو بە وصفەکی جوانەکەی یەکێک لەو زەبوورەکانەی کە سامیرەییەکان پەسەندیان نەکردبوو، "ئەگەر من بڕۆمە سەر ئاسمان، تۆ لەوێیە. ئەگەر من لە دۆزەخ جێگیر بکەم، دەنگە تۆ لەوێیە. ئەگەر من باڵی بەیانی بگرم و لە دوورترین بەشەکانی دەریا نیشەن، ئەویش دەستت لەوێ سەرپەرشتی من دەکات، و دەستی ڕاستیت من دەگرێت." لە بەرامبەر پرستشکردن بە روح - فێرکارییە درۆیینەکەی جادووگەران و سحرکارانەکانیان - ئەوە بووەکی نادیار و شکۆمەند. ئەم روحانە، کە هەندێکیان وایان دەزانی کە لە دارستان و چیا و کانییەکانی جەریزیم دەگەڕێن، یان بە شێوەی دەمۆن دەچنە ناو سۆڵی مرۆڤ - ئەو فانتۆمەکانەی مێشکی خۆیان بوون، شێوەکانی باوەڕی زۆر بەئاسانی. بەڵکو لێرە لەگەڵ جودییەکان، ئەو روحەی بەڕاستی هەیە (ئەوپەرستگارە) کە پێویستی بە پەرستگاکانی بەدست کراو نییە.

و بازێکی تر، پرستشکردنی سامیرەیی، یان ئەو سیمبولەی مادی یان ئەو روحەی ناوچەیی، بوو بە فۆرمێکی بێدڵ. ئایین لە خراپترین و نزمکردنەوەی ڕیتواڵیزمدا تێکچووە - گەڕانێکی لە دەرەوە، لەوێدا پرستشکردنی ڕاستین، پرستشکردن بە دڵ و گێژھانی ژیان، جێی نەبوو. وە چۆنێتی لە پرستشکردنی ئەو یەھودایەکی روحی نەبوو. "ئەوانەی پرستی دەکەن، پێویستە بە روح و بە ڕاستی پرستی بکەن." بەم جۆرە، ئینجا، بڕیارنامەی نجاتدەھەرێتی بۆ پێچەوانەیی بیروباوەڕی نادروست لەسەر ڕاستی گەورە و سەرەتاییەکەی ھەموو باوەڕە ئایینییەکان - سروشتەی ئەو شتەی کە پرستی لێ دەکرێت.

Ev jinekê dibe ku ji zarokatiya xwe ve bi hin baweriyên ecêb û zêde yên di cîhana giyanî de nas be. Ew bi pîroganên derewîn dorpêç bûye, û ecêbên derewîn ên wan bawer kiriye. Mesîh wê ber bi perestişa giyanî ya rast ve dibe. "Hûn perestiş dikin, hûn nizanin çi."—We cîhaneke giyanî û cîhaneke xewnî ya ku tine ye, çêkiriye. Lê ez niha rastiya mezin ji we re eşkere dikim ku we bi demonolojiya xwe veşartiye, û bi pratîka xwe pîs kiriye: "Xwedê giyan e, û yên ku wî diperestişin, divê di giyan û rastiyê de wî بپرستişin.

(2.) Ew eşkereyîyek duyemîn û hêjaştir – hêjaştir û nû û şokêverekî li ser cewher û navê Xwedê ya Bilind. Xwedê wekî BAV. "Bav." Ew navê nû bû – eşkereyîyek nû ya Xwedê ya Hemî Mezin a neteweya wê. Wê tenê bi serbilindî ya "bavên me" û Bavê Yakûb re axivî. Di berevajî vê de, Îsa dikare li ser Bavê rast – Bavê herheyî – Bavê Dê û Gelê Cîhanî ya wî biaxive. Ew nav bû, ne bi rastî nenas di pirtûkên pîroganên Cihûyan de, lê ew navê ku bi taybetî ji bo dema Mizgîniya nû û şewqê ve girêdayî bû. "Kat (ya ku, dema Mizgîniyê ye), tê, û niha ye, dema ku perestişkarên rast dê Bav بپرستişin."

Jinekê ya Siçarê sûcê giran li dijî yên din ên pîroz ên dinyayê kiribû. Ma tu têlên harpê yên kêm di giyanê wê de çawa nebû ku di melodyek tirsonek de, wekî stranekî kevn û nas, bi navê vê navê nû ve şiyar bibe? Wê xera bûyî, dibe ku wê demê bibîr bîne dema ku wê ji zarokatiya xwe ya bêguneh hez dikir ku vî gotinê bêje? Di nav wêraniya hemû têkiliyên din ên mirovî de, dibe ku wê bîr bixe û bi awayekî xweş ve girê bide, ya herî kevn û nazik ji hemûyan?

خدا ئەوەندە بۆی بوو—خدا باوکی بوو—ئەو ڕوحی گشتگیر ئەو دایک و باوکی گشتگیر بوو بۆ هەموو کەسانەی کە لە ڕوح و راستیدا ئەو دەپەرستن. ئەو بیرکردنەوە ئەو دەھێنێت نزیک وەک هیچ کاتێک پێشتر نەبووە. ئەو دەیدات بە نوێیەکی نوێ. ئەو لە کەمێکدا زۆرێک لە درۆیەکانی باوەڕی بعل فێر دەکات؛ و بەتایبەت، مەیلی ئەوەی کە یەھۆوا لە ئیسرائیل دەبینێت بە ترسناکی و توڕەیی—بوونێک کە پێویستە خۆشد بووێت، بەڵام نەک لە خۆشەویستی یان جوانیدا کە متمانە و خۆشەویستی تێیدا بن.

لەبارەی ئەو باوکی هەمیشەییە، عیسا دەفەرموێت: "باوک دەگەڕێت بەدوای ئەوانەی کە بە ڕوح و راستیدا ئەو دەپەرستن." ئایا ئەو دەقە نەبووەتی لە باوەڕی ئەو ناوەی نوێیدا؟ ئەو دەستەواژەی "دەگەڕێت" نە بە واتای "دەخوازێت" یان "دەمایلێت"، بەڵکو بە واتای چوون بەدوای، گەڕان و دۆزین. ئەوە شێپەرە کە دەگەڕێت بەدوای بەرەی پەڵە و تاریکی. "ئەوە ببینە، من خۆم، من ئەوانە دەگەڕێم و دەدۆزم." ئایا ئەو نەبووەتی یەکێک لەو بەرەی پەڵەی پراکێ، خراپترین گومڕا لە هەموو دەستەواژەکاندا؟ شێپەر بەدوای ئەودا دەگەڕێت—یان بەتایبەت، ئەو فەرموودەی کۆن و نموونە بە جێی هێنراوە بە فەرموودەیەکی ترساندنەوەی ئینجیل، "باوک" دەگەڕێت بەدوای منداڵی گومڕای خۆیدا—بەڵێ، و باوک چاوەڕێ ناکات لە هالەکانی قەصریدا بۆ گەڕانەوەی گومڕا، بەڵکو خۆی دێتە دەرەوە لەسەر کاروانی خۆشەویستی باوکێتی. نوێ و شکۆمەند قۆناغێک لە پەیپەرەکەی کە ئەوەی لێ هێناوە لە چاڵی ترسناک و قوڕگی چەم.

'باوکەم، باوکەم؛' 'ئەو دەمێنێت لە دوای من.' ئەو ناوی زەوی، چۆن ئێمە پێشتر گوتم، شایەد بۆ ئەو، بیرەوێکی لەبیرچوو بوو. یەکێک لە گۆڕستانە بەرداوییەکان لە بناری گێریزیم شایەد ئێستا ئەوە بوو کە دەیتوانی ببێتەوە، و ئەو شایەد هەستێکی سوپاسگوزاری هەبوو کە ئەو کەسەی ئەو پەیوەندییەی بۆی دەخواست نەژیا تاکوو ئەو شەرمە لە ژیانی ناپاکی خۆیدا ببینێت. بەڵام پەیوەندیی کۆنی و پیرۆزی زەوی شایەد لە شێوەیەکی نوێ و زیاتر پێدا بچێتەوە. خودای گێریزیم، خودای ئیسرائیل، خودای ئیبراهیم و ئیسحاق و یعقوب—ئەو باوکەمە. من دەتوانم فریاد بکەم و بڵێم: «تۆ باوکەم، خودای من، و بەردی ڕزگاری من.»

ئەگەر لەوێستادا نەیتوانی ئەو ڕاستییە بەبەخت بگرێت، ئەو بەدرێژایی نەزۆرێک لەم کۆبوونەوەیە تێپەڕ کرد، شایەد دواتر بیخوێندەوە لە ساڵانی داهاتوودا، لە نامەیەکدا لە لایەن یەکێکەوە، کە، وەک خۆی، مۆنۆمێنتێکی لەبەرزکردنەوەی مێهرەبانی و خۆشەویستی باپیرەی خودا بوو، 2 Corinthians 6:18)

Lê belê, ne tenê eşkerekî ya heywanê herî bilind ê ku pîroz کر دەکات ji bo jina Sîkhar. Wî eşkerekî bi heman awayî gelekî birûmet û girîng jî hene di derbarê CIH û ŞÊWAZÊ PÎROZKIRINÊ de. "Îsa pê jê re got, Jin, bawerî bi min bide, dem hatiye ku hûn êdî ne li vê çiyayê, ne jî li Orşelîmê pîroz bikin Bav," (yanî, "ne tenê li vê çiyayê, ne jî li Orşelîmê, hûn ê pîroz bikin Bav.") Pîrozkirina herêmî ya takekî divê bi dawî bibe; hemû tiştên kevin divê derbas bibin, hemû tişt divê nû bibin. Heta niha, di bin destûrnameyeke amadekarî de, Xwedê ji bo xwe gel hilbijartibû. Orşelîm bû bû odeya guhdariya erdî ya Wî, depoya îmanê rast; ew ewrî ya sirûştî, sembola Xwedêtî, li hundirê perestgeha Siyonê di pîrozxaneya pîroz de rûnişti bû. Lê saeta Mizdivanî niha hatiye, madde hatiye, û siyê derbas dibin. Zû perdeya sembolî ya wê Perestgehê dê bê çirandin, ne tenê ji bo betal kirin û rakirina hemû pîrozkirinên merasîmî, lê ji bo vemirandina hemû cihên dînî yên taybet, "cihên pîroz" yên îmtiyaz - destpêkirina serdemekî ya beyanî ya gerdûnî - birayetiya netewan di bin Yek Rûhê gerdûnî de - dê dê kanîsa ji her welatî, di bin Yek Bav de.

چوپانی مەزن بەرەو دەچێت، وەک پێشوو نە لەسەر چیاکانی یەهودا یان ئیسرائیل، بەڵکو لەناو فەزای بێ کران و بێ سنووری زەوی، لە دوورە دەستەو دوورە ڕۆژھەڵاتەوە بۆ دوورە ڕۆژئاوا، ھەر لەو شوێنەی کە گمبوکراوان و بڵاوبووەکان دەبینرێن. و ھیچ شوێنێک لەسەر ئەو گەورە گەشتە زیاتر لە شوێنێکی تر پیرۆز نابێت. جەریزیم—ئەو چیایەی کە بە "چیای بربەرەیی" خۆی دەکرد، ئێستا ناوی خۆی دەدات بە ھەموو زەویەکەوە. "لە ھەموو شوێنێک کە من ناوی خۆم لەوێ تۆمار بکەم، من لەوێ ھێواوە بەرەو ئێوە دەچم و سڵاوتان دەکەم". گۆڵی گەورە، بە ئەسمانێکی شین وەک سەربەشی، لە ئێستادا پەرستگای گەورەی نادیدە و نەبینراوی گەورە پێ دەبێت. ئیسرائیلێکی ڕاستەقینە و پەسندکراو—"پەرستشکارانی باوک"—لە ھەر کۆنەکی جێگیرکراوی جیھان دەبینرێن—لە ئەو ئاوازە گەورەی کە خۆر لەوێ دەدرەخشێت، کە بتپەرستی لەوێ بە بێ مونازعە حوکمڕانی کردووە—کە مزگە و پاگۆد لەوێ بۆ ماوەیەکی زۆر توڕەیی خۆیان بەرەو پەرستگای کریستیان ئاڕاستە کردووە—لە دوورە دوورگەکانی دەریا—لە ناو چەمن و مێرگەکان و لە دوورە ڕۆژھەڵاتەوە، لە قوم و خۆڵی دوورە وڵاتانی گەرمسیری—یان لە ناو بەفری سەرما و زستەی ھەمیشەیی—بەڵێ، وە نەک زیاتر لە ژێر کڵێسای جوان و سەربەرزی سەقفی، تا لەو حوجرەیەکی قەلەڕەقی شار، حوجرەیەکی مودێلی گوند، ئەو کەندە سەربەستەی چیاکان، ئەو دارستانە بێ کرانەی کە جووتیارانی تازە پێی دەچن، ئەو کەشتی و تەختی مەلوان و دەریاوان، ئەو حوجرەیەکی تەنیا لە کەسی ھەژار، نەخۆس، لەسەر جێگەی مردن—

"ھەر کێ بێتە لات، تۆ لەوێ دەبینرێت، و ھەر شوێنێک پیرۆزە".

ژنەی سامیان بە شانازی حیزب و قەبیلە ئاماژەی بە شوێنەکە کرد، وەک ئەگەر ئەوە هەموو شتێک بێت. بەڵام، لە وەڵامی کورتیدا، عیسا ڕاستییەکی گەورە ڕادەگەیەنێت، کە شوێنەکە هیچ نییە. پێشکەشکردنی مادی گرنگ نەبوو، بەڵام بخورەی پێوەندی و سوپاسگوزاری بۆ ئەم ڕوحی گەورە و باوکی ئەو، بۆنی دڵێکی شکاو و ژیانێکی پیرۆز بوو. هەموو نیشانە دەرەکییەکان، گەرزیم و صیون، و داواکارییەکانیان کە لەگەڵ یەکتر دەجەنگێن، دەبێت لە پیرۆزییەکانی پەرستگایەکی بەرتر، پەرستگایەکی ناوەکی—"ئێوە پەرستگای ڕوحی پیرۆزە". "پەرستگای یەزدان پیرۆزە، ئەو پەرستگایەی کە ئێوەیت."

لە نێو ئەم فەرمانە بەمەند و پێویستانە، حەتمەن یەکێکیان ئەوەیە، ئەرکی نەک تەنها بۆ مۆدێرکردنی زۆری زائدەی ئایینخوازیی تایبەت، بەڵام هەڵەی دانانی فۆرمە دەرەکییەکان لەسەر هەمان ئاستی یان پلاتفۆرمی بنچینەیی ئەتەویی باوەڕ و گوێزە. کەی مرۆڤەکان ئەم داربەستە پێچەڵە کە ئێستا ڕووناکی و ڕێگە بە پڕوپۆڕی پەرستگای ڕاستی دەدات، کەی ئەو خۆرە هەڵدێت و ئەم ئاگردانەی کە ئێمە خۆمان هەڵێکساون، کەی ماددە جێ دەداتەوە بۆ ڕوحانی؛ مرۆیی و رووداو بە جێ دەداتەوە بۆ خودایی و هەمیشەیی؟ کەی تاک و کڵێسەکان، وەک منداڵانی یەک خێزانی رەدیف، دێن، بە باوەڕ و خۆشەویستی منداڵانە، بۆ پەرستش 'باوک'.

چاوەڕوانی جیهانێکی جیاواز دەبێت، ئەگەر ئەم دوو وشەی هەمیشەیی—ماددەی هەمیشەیی—سەروەریی شکۆدار بن و ڕێگەیان بدرێت کە کارە حدییەکانیان ئەنجام بدەن! "خدا ڕوحە"—ئەمە یەکەم و بنچینەیی فێرکردنی مەسیحییەتێکە لە هەموو بتپەرستییەکان و فۆرمە مادییە دروستەکان و پەرستشی حیسسی دەگۆڕێت—داواکاربوون 'ڕوح و ڕاستی'، پاكیزەیی و جددیەت، کرۆکی دڵ و تەسلیمی ژیان. "خدا باوکە"—ئەمە پەیامی گرانبەهای و دلنشینی مژدەنامەیە بۆ گۆڕەپۆش، بۆ دوورخراوەکان، بۆ تیاگۆڕاوەکان.

ئایا ئێمە دەزانین چەند قیمەتە - ئایا بە یەکێتی لەگەڵ هەموو ئەو جەم و سۆز و ئارامییەی کە لەم ناوە دووگانهی دا هەیە بیاندێکین؟ خودا ڕۆحێکە! چەند سەرنجڕاکێش و چەند ترسێنەر دەبێت ئەو بیرۆکەیەی کە هەمیشە دووپات بکرێتەوە لەو ڕاستییە سادە و بەڵکو گەورەترین ڕاستییە سەرەتاییەکان؛ ئەو بوونەوەرەی گەورە و نادیار و نەبینراو و نەگەڕێت و نەکرێت بە دەست - لە هەموو شوێنێک ئامادەیە، لە ژێر و دەوروبەر و لەگەڵ من - شایەتی هەموو کردارەکانم، بە چاوی چاودێری بێ هەڵە لە تەنگ و چواردەوری نهێنی دڵم دا دەگەڕێت! "من بۆ کوێ بڕۆم لە ڕۆحی تۆ، یان من بۆ کوێ هاربم لە ئامادەیی تۆ؟"

خودا باوکمە! هەستی ترس کە لە دەوروبەری ئەو ڕۆحە گەورەیە هەیە، دەتوێتەوە لەگەڵ خۆشەویستی. ئەو هەور و تاریکییە دەبن بە تاجێکی نەرم لە سۆزی میهرۆبان. ئەو بینەرەی هەموو شتێک - نموونەیەکی لە نزیکترین پەیوەندییەکی مرۆیی - پدرێکی زەمینی وێنەیەکی تاریکی ئەو پدرێکی ئاسمانییە. "باوک" - بەڵکو ئەو باوکە لە مسیح کوڕی؛ "باوکی من"، و لەبەر ئەوە "باوکی ئێوەش". نەک باوکی مرۆڤایەتی گشتی، ئەو تفسیرە مۆدێرنەی باوکی راستینەی خودا - بەڵکو باوکی ئەو مرۆڤایەتییە کە کڕیویەتی و برا و گەورەترەی لە ئێستادا لە تاج و تەختی پادشاییدا وەستاوە، و ئەو لە یەک جملەیەکی گەورەدا مەرج و شایستەی کوڕیبوون دەدات: "هەموو ئەوانەی پێناویان وەرگرتن، ئەوانەی باویان وەرگرتن، ئەوانەی لە ناوی باوەڕیان هێناوە". "ئەگەر تۆ بزانی دەستی خودا چییە، و ئەو کەسەی کە پێت دەڵێت: پێ بدە من بۆ خواردن، تۆ داوای لەو دەکرد، و ئەویش ئاوی ژیانت پێ دەدای".

Dibe eşkereya Xwedayê ya Xiristiyanî, Xwedayê Mizgîniyê ji vê dûr neçe? Erê; navekî din û sernavê Xwedayê ya herî bilind, ku ji vê têkiliya bavî tê, ji bo yek ji van şandiyan (ku niha çûbû bajarê ku xwarin bikire,) hatiye parastin, dûre ji bo gelê bawer û Dêrê eşkere bike. Ev jina Sameriyê, niha di tariyê de lê bigere, dibe ku rojekê di nameyên wî de, nameyên ronahiya zindî bixwîne. Wê bi wê, pêşveçûna karekterê Xwedayê diqede. Bihuşt dizane ku çêtir nîne—nabe ku bêtir bide. Fîşekî nikare bilindtir bibe. Ew eşkera bilind a Bavîtî ye; û Îsa wê li devê, em dikarin bi rêz ve bêjin, ku ji xwe re tê gotin: "Xwedê EVÎNE ye."

Ev bilindahiya ronahî ya îmanê—ev gavê sêyem û dawî di zincîra zêrîn de, bila em jî bikaribin bigihînin. Di hilkişiyê de, bila em sê navên wî bi dest bixin—ew trîniya taybetmendiyên Xwedayê, bi hemû motîvên bilind û aramiyên herdemî. Mîmarê sêalî ya medîtasyonê di Dêrê de li ser erdê, ew ê mîmarê sêalî ya temaşeya pesindar û pesna nemir di Dêrê ya glorîfîkirî de çêbike—

Xwedê SPÎRIT e,

Xwedê BAV e,

Xwedê EVÎNE ye!