Vol. 28 ·No. 36 · August 30, 2026
ئیسای بە چاوی دز لە سەر دار بینین
ماتیو ٢٧:٣٨
ئەزموونی نوێ
بخوێنە لە شێوەی خوێنەر
لەگەڵ ئەم بابەتە وەک گۆڤارێک ورق بکە — پەڕەی سەردێڕ، پەڕەی نووسەر، و پەڕەکانی بەئەنیمەیشن لەسەر هەموو ئامێرێک.
ئەمە عیسا ببینین لە چاوی دزەی سەر قەبرستان
نووسینی پاشای مارک موسر
ئەگەرچی وێنەی سێ قەبرستانت بینیوە - بە شێوەیەکی سادە لەسەر گردێک یان لەسەر ڕێگەیەک. عیسا لەسەر قەبرستانی ناوەڕاست شەهید کرا، لە چەپ و ڕاستیەوە دوو دزەی هەبوو (ماتیو ٢٧:٣٨). نازناسی ئەوانمان نازانێ، بەڵام پەروێن دەڵێن کە لەگەڵ ئەو سێ شتە هاوبەشن.
یەکەم، پەروێن پێیان دەڵێن دز، دزی، تاوانکار. ئەوان دزیی بچووک نەبوون؛ ڕۆما دزیی بچووکی بە قەبرستان نەدەکرد. قەبرستان تەنها بۆ تاوانکارانی توند، بەگژوەران، و هەروەها - ئەو کەسانەی کە بەڕێوەبەرایەتی ڕۆمانیان دەترساند - تەرخان بوو. ئەم پیاوانە دەبوو تاوانکارانی جددی بن.
دووەم، ئەم دزەکان بەڕاستی لەسەر قەبرستان شەهید کران. لەسەر قەبرستانی ڕۆمی مردن.
بەقسە لە ترسناکی قەبرستان. ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا قەبرستان بەکار ناهێنێ، و ئەگەر هەرکات بەکار هێنا، دەبێت سکاڵای فوری بۆ ماددەی هەشتەمی پێوەندی بکرێت کە سزا و ئەشکەنجەی توند قەدەغە دەکات. قەبرستان بە ئەنقەست توند بوو - ئازار، بێزاربوون، تینوویی، گەرما، مێروو، و بێجوڵەیی.
ئێمە مسیحییەکان لەبارەی "پەیامی قەبرستان"ەوە وەک هەواڵی چاک دەدوێن - واتە هەواڵی چاکە. بەڵام پەیامی ڕۆمی قەبرستان بەمشێوەیە دەکرێت: لەگەڵ ڕۆما مەجنگە. یان بە واتایەکی توندتر: قیصر پادشاە. پادشای بە پیتی گەورە.
سێیەم - و ئەمە زۆر کەس دەپۆچێت - هەردوو دزەکان سەریان لە عیسا شکاند. ماتیو نووسراوە، Matthew 27:44). مارکیش ڕاپۆرتی هەمان شت دەدات (مارک ١٥:٣٢). ئەمە چۆن دەستپێ دەکات. بەڵام لوک دەڵێت کە شتێک دەگۆڕێت.
پیش از آنکه بۆ لوقا بگەڕێمەوە، دەمەوێت بۆتان بێژم لەبارەی ڕوداوێکی نوێ لە چین. کڵێسایەکی ماڵی وێنەیەک لە عیسی لەسەر دیواری خۆیان هەڵواسیبوو، و فەرمانبەرانی حکوومەتی ناوچەکە داوایان کرد کە نیشانەکانی دەسەڵاتی خۆیانیش بە هەمان شێوە دیار بێت. دوایین کات، پۆرتەیتەکانی سەرۆک شی و فەرمانداری ناوچەیەک دانران—شی لە یەک لای عیسی، فەرماندار لە لایەکەی دی. بەڵام ئەمە پێچەوانە بووەوە. ئەو کەسانەی کڵێساکە دەستیان کرد بە تەفسیرکردنی پیشاندانەکە وەک دوو تاوانکارییەک کە لەگەڵ عیسی هەڵواسرابوون. ئەگەر بیرم بێت، دوای دۆزینەوەی ئەمە، پۆرتەیتەکان بە زووتی لەلایەن فەرمانبەرانەوە لێنرابوون.
ئێستا، دەگەڕێمەوە بۆ گێژەڵی لوقا. شتێک بۆ یەکێک لەو دزەکان ڕوویدا کە لەسەر دار هەڵواسرابوو. ئەو گۆڕانی بە سەرچاوە پێک هێنا— بە قووڵی. لە کاتەکانی دواییدا باوەڕی بە عیسی هێنا، کە ئەویش لەسەر دار هەڵواسرابوو. ئەمە دەبێت سەیر بکات، چونکە کێ باوەڕ بە پیاوێکی ئەشکەنجەدراو و لەسەر دار هەڵواسراو دەهێنێت؟ بە شێوەیەکی ئاسایی ئەو دۆخە هێمای بۆ هیچ شتێک ناکات. وە چ تووڕەییەک لەبارەی عیسیەوە ئەو دزە دۆزییەوە؟ چۆن و بۆچی ئەو دزە لەو پیاوە ناوازەی کە پێشتر مسکەرەی لێ دەکرد، گەورەیی بینی؟
لوقا ئاماژەکان بە مە دەدات. با بە سەختێتی گوێ لە هەموو ئەوەی لوقا دەڵێت بگرین. شایەد ئەو هەموو ئەوەی پێویستە بۆ بینین و بیستن بە مە بێژێت.
دیمەنی ئەشکەنجەکردن
Luke 23:32-33).
چوار وشەی سادە: «لێرە ئەشکەنجەیان کردن». سادە. بێڕاز. بەڵام لە هەمان کاتدا کڵیimaxەکەی کتێبی پیرۆز و مێژووی مرۆڤایەتی.
لوقا بەردەوام دەبێت:
…لێرە ئەشکەنجەیان کردن، و تاوانکاران، یەک لە چەپ و یەک لە ڕاست. و عیسی گوتی: «باوە، لێیان خۆش ببە، چونکە نازانن چی دەکەن». و پۆشاکەکانیان بە کرتەیەن بۆ ئەوەی بەش بکەن. و خەڵکەکە وەستان و سەیریان دەکرد، بەڵام فەرمانبەران مسکەرەی لێ دەکرد، دەیانوت: «ئەو کەسانی دیکەی نجات دا، با خۆیش نجات بدات، ئەگەر ئەو مەسیحی خودایە، ئەوەی هەڵبژێردراوە!» سەربازەکانیش مسکەرەی لێ دەکرد، دێت و پێشکێشەی شەرابێکی ترش دەکرد و دەیانوت: «ئەگەر تۆ پاشای جولەکەیت، خۆت نجات بدە!» هەروەها دەستنووسەیەکیش لەسەر ئەو هەبوو: «ئەمە پاشای جولەکە». (لوقا 23:33-38)
با چوار تێبینی بکەین:
لە دەستپێکەوە، ئەوە دەبیستین کە عیسا فەرمووی: «باوکە، ئەوان بخۆش، چونکە نازانن چی دەکەن» (23:34). دواتر دەگەڕینەوە سەر ئەم بەیانەی سەرنجڕاکێش.
دووەم، ئاماژە بەوە دەکەین کە ئەوانی تر دەیانفەرموو: «ئەو کەسانی دیکەی نجات دا؛ با خۆیش نجات بدات، ئەگەر ئەو مەسیحی خودایە، ئەوەی هەڵبژێردراوە!» (23:35). تێبینی ئەم دەنگە گاڵتەجاڕانە ئەوانن کە بە «فەرمانڕەوایان» ناسراون، بە ڕوونی بەرپرسانی پلە باڵا، و وشەکانیان شتێکی زۆر گرنگ دەقبوڵ دەکەن. دواتر دەگەڕینەوە سەر ئەمەش.
سێیەم، ئاماژە بەوە دەکەین کە سەربازان دەیانفەرموو، لەکاتێکدا عیسایان بە تێرەی ترش دەمسخرە دەکرد: «ئەگەر تۆ پاشای جولەکەیت، خۆت نجات بدە!» (23:37).
کۆتایی پێ، لەسەر سەری عیسا پەڕە بەندکراوە: «ئەمە پاشای جولەکەیە» (23:38).
ئەمانە بینین و دەنگەکانن کە دزەکان بیستن. بەڵام چۆن تێگەیشتن لە هەموو ئەمانە؟ چۆن وەڵامیان دایەوە؟ لوقا بۆمان فەرمووی یەک ئایەت لەسەر دزەکەی یەکەم: یەکێک لە تاوانکارانی لەسەر دار هەڵواسراو پێی داگرت، وتی: Luke 23:39)
ئەگەر ئەم فەرمانانە بە واتای ڕاستەقینەی وەربگرین، شایەد وای لێبێت کە ئەم دزە داوا دەکات عیسا خۆی نجات بدات: خۆت نجات بدە و ئێمەش! بەڵام لەوەی کە ئەمە باوەڕی ڕاستەقینە بێت، لوقا دەفەرموێت کە ئەم دزە «داگرت» لە عیسا. ئەو توڕەپۆڕی عیسا کرد، ماتیۆ دەفەرموێت. فەرمانکردن بە عیسا کە کارێکی نجات پێبکات، بریتی بوو لە هەوڵێکی نائومێد بۆ ئەوەی عیسا بجوڵێنێت بۆ کردنی کارێک، وەک گاڵتەجاڕی منداڵانە: «تۆ چی، ترسۆک؟ لەوەی تۆ هەتا گەورەیت، من تۆ دەچوونێم بیکە». ئەو هەوڵی دا عیسا بجوڵێنێت بۆ کردنی کارێک، بەبێ ئەوەی بە جدیت داوای باوەڕ بکات.
ئەم دزە تێنەگەیشت کێ عیسایە. تەکتیکە دەستکارییەکانی وەک ئەمە هیچ شانسێکی نەبوو بۆ سەرکەوت.
بەڵام دزەکەی دووەم—ئەوەی لوقا جەختێکی لێدەکات—گۆڕاوە. ئەوەی دواتر دێت، ئەو فەرمانانەن کە نوێبوونەوەی کەسی خۆی نیشان دەدەن، لەدایکبوونەوەی:
Lê belê yê din şermezarî lê kir, û got: “Tu Xwedê naxwazî, ji ber ku tu di bin heman ceza ya mehkûmiyê de yî? Û em bi rastî sûc in, ji ber ku em cezaya karên xwe yên xerab wergirtine; lê ev mêr tiştekî xerab nekiriye.” Û wî got: “Îsa, dema ku tu diçî ser desthilatdariya xwe, min bibîr bixe.” Û wî jî got: Luke 23:40-43)
Ev dizî sê tiştên mezin îfade dike:
Em gunehkar in.
Ew dizî yê pêşî şermezar dike, û Xwedê û cezaya wan a mehkûmiyê jî bînît. Ger ez bikaribim gotinên wî berfireh bikim, ew dizî yê pêşî dipirse, “Tu çi ye? Tu û ez, em ê di çend saetan de bimirin. Ma ev e ku tu dixwazî bi vê jiyana xwe ya xerab bi dawî bibe? Tu Xwedê naxwazî? Ji ber ku em ê zû bi wî re rû bi rû bimînin.”
Ev dizî niha edaleta Xwedê ditirse: “Û em bi rastî sûc in, ji ber ku em cezaya karên xwe yên xerab wergirtine.” Ew dibêje, “Em şayîstî vê cezayê ne. Tu û ez jiyana xwe dizanin.”
Di xaçkirina xwe de dîtina edaletê, îtîrafekî mezin e. Bi rastî, gelek kes dê bi wî re hemdûd bikin, eger ew li ser zilm û cefayê ya xaçkirina Romayiyan gazinc bike. (Gotina “cefayê” ji “xaç” hatiye girtin.) Lê dima dizî ne li wê derê ye. Ew ne li ser Romayiyan difikire. Belê, ew li ser asteke kûrtir û bingehîn difikire - li ser Xwedê û jiyana xwe, û dibêje, “Em sûc in. Em gunehkarên herî xerab in.” Ev e ku ew li ser xwe dibêje.
Lê paşê ew li ser Îsa diaxive, û ev e ku cewherê veguherîna dizî hê bêtir eşkere dibe.
Îsa gunehkar niye.
Dizî yê duyem dibêje “… lê ev mêr tiştekî xerab nekiriye.”
Çend saet berê wî Îsa şermezar kir. Niha ew tenê bêgunehî dibîne. Çi guherî?
شاید ئەو یەکەم چەندێتی بوو کە پێشتر لە دەروازەی لوقا ئاماژەی پێدا. ئەو گوێی لە عیسا بوو کە دعا دەکات: «ئەی باوە، ئەوانیش ببەخشە». کێ دەبێتە ئەم جۆرە قسەیەک؟ هەر جارێک من ئەم قسەی عیسا لەگەڵ خۆمدا دەگوێم — وە هەتاهەتێک کە خۆم دەقۆڵمەوە — من هەمیشە دەزانم کە مەترسی سووکی هەیە. چونکە ئەو تەنیا عیسا نییە کە دەڵێ: «بێن، با نازک بین. بەخشش کردن نازکە». بەڵکو، دەبێت ئەو دیمەنەی لەبیر بکەین کە ئەو ئەم قسەیەی لەوێ فەرموو، و چۆن ئەو قسەیە بۆ ئەو کەسانە بوو کە مێخ لە دەست و پێی ئەودا کوژاند، و هەر وەکوو ئەو، چەندین ئامرازەی سەرزەشتیان پێ زیاد کرد. ئەو تەنیا چاکەیی نییە؛ ئەو چاکەییەکی بێئەقڵە.
دوبارە، کێ ئەمە دەکات؟ دز لە سەلێب دەبێت راست بێت ئەگەر ئەو ببێت و بیبێت و بگوت: «ئەم پیاوە لەگەڵ ئێمە نییە. ئێمە کارێکی زۆر خراپمان کردووە. ئەسڵەن ئەم پیاوە جیاوازە».
پێتر لە ئەخلاقی عیسا لە سەلێب کاریگەری هەبوو. ئەو لە نامەی یەکەمی خۆیدا دەزانین:
کە کەمەڵەی لێ دەکرا، ئەو بەدڵنیاییەوە وەڵامی نەدەدا؛ کە ئەزیەت دەچەقێن، ئەو هەڕەشەی نەدەکرد… (1 پێتر 2:23)
پێتر ئاماژە دەکات عیسا کەمەڵەی نەکردەوە، هەڕەشەی نەکرد. چونکە ئەوە ئەوەیە کە مرۆڤێکی ئاسایی دەکات ئەگەر سەلێب بکرێت. تۆش بەڕەنگە سوێند بخۆیت. تۆش بەڕەنگە بێحورمەت بیت. تۆش بەڕەنگە هەڕەشە بکەیت. ئەوە ئەوەیە کە تۆ و من دەکەین. بعلاوە، ئەگەر تەنانەت باشترین کەس کە ناسیوتانە ببێت، ئەو چ دەکات؟ تەنانەت ئەگەر ئەو هەموو ئەم شتانەی نەکرد، ئەو شایەد بە نهێنی بکەوێتە ناو مایەی و بێئەملی ببێت. بەڵکو عیسا رووەو دەرەوەیە، و دعا دەکات بۆ ئەو کەسانەی کە ئەزیەتی دەدەن. شایەد ئەو کاتە دز دەزانێ: ئەم پیاوە لەگەڵ ئێمە نییە.
عیسا پاشاە.
ئەمە سەیرترین ئەنجامگەیە. دز پیاوێکی مردوو دەبینێت — لێدراو، سەرزەشتی کراو، بێدەسەڵات — و بەڵام دەڵێ: «کە دەچیتە پادشاھیەتەوە، منیش بە یاد بخە». ئەو دەزانێ عیسا، ئەم پیاوە مردووە، پادشاھێکی هەیە.
Lê çawa? Ev yek ji wê dernakeve ku bê guneh e Îsa. Ew dibêje Îsa padîşah e. Lêbelê wî nedîti bûyerên padîşahî yên asayî - bi taybetî tu rûmet, tu dewlemendî ya eşkere, tu kesî ji bo azadkirina Îsa ji xaçê nerastî nekir, û ne jî artêşek dîtbarî amade bû ku ji bo wî şer bike. Ma dizî dît tu nîşanên hêza padîşahî di Îsa de? Bîr bînin ku xaça Romayî hemû hêza mirovî, bêhtir hêza padîşahî jê dikir - û hêza bêhnê jî.
Dîsa, çima dizî dê bifikire Îsa padîşah e bi padîşahî? Werin em vegerin ser çavdîtina me ya duyemîn ji nivîsa Lûkas. Bîr bînin ku serweran Îsa li xaçê şermezar kir, û gotin - û bila em bêjin, qebûl kirin - "Wî yên din rizgar kir." Ew înkar nakirin. Ew nabêjin ku wî îdîa kir ku yên din rizgar bike, an yên din îdîa li ser wî kirin. Ew bi tenê dibêjin. Ew qebûl dikin. Wî yên din rizgar kir.
Lê çi difikirin "rizgar" li vir tê wê wateyê? Çawa dikarin vê peyvê bi kar bînin? Li vir çi wateyê dide. Dema ku ew dibêjin "Werin em bibînin ka wî xwe rizgar dike," ew behsa Îsa dikin ku potansiyel xwe ji mirinê rizgar bike. Û gava ku ew dibêjin, "Wî yên din rizgar kir," em dikarin bipirsin ka ew di derbarê kesên Îsa ji mirinê vejandî de zaniyan? Rast e ku vejîna Lazarusê navdar bû (Yûhenna 12:9-11), û tiştekî ku ev "serwer" dê bê guman li ser zanibin.
Bikaranîna wan a peyva "rizgar kir" wateya kiryarek hêzê dide ku ji mirinê rizgar dike. Ew qebûl dikin ku wî yên din ji mirinê rizgar kir.
Ew dikarin vê qebûl bikin ji ber ku êdî netirsin ji rastiyê. Çima na?
Werin em li derûnî ya xerabî biaxivin. Ma we dizanin ku gava xerabî dê biserkeve, ew dikare bi serbestî rastiyê qebûl bike? Ev e ji ber ku hişên xerabî bawer dikin ku tiştekî bihêztir ji rastiyê heye, ew mirin e. Îsa dê di demek nêzîk de bimre, ji ber vê yekê ew dikarin qebûl bikin - wî yên din rizgar kir. Bi rastî, ew kêfxweş dibin ku wî bi rastiyê di demên mirina wî de şermezar dikin.
Ez şerm dikim ku ez li ku derê vê tiştê li ser xerabî fêr bûm. Min di dema zarokatî de pir fîlmên James Bond temaşe kir. Pir caran nêzîkî dawiya fîlmê, James Bond ji hêla mastermindê xerab ve hatibû girtin, amade bû ku James Bond bi awayekî pir berfireh bikuje. Lê pêşî, zilam ji James Bond re rastiyê dibêje: Tu rast dibêjî. Ez plana xerab heye. Û bila ez wê ji te re vebêjim, da ku tu zanî ka çend kesên bêguneh dê bimirin - û tu nikarî wê rawestîne.
Dilxwaz ne hewce ye ku ji rastiyê bitirse, lê belê wê bikar tîne da ku kêrê bixe, da ku mirin hê bêtir tirsnak be. Ew bawer dike ku di vê de xetere tune ye, ji ber ku xerab dikare rastiyê bêje dema ku mirin wê bêdeng bike.
“Wê yên din rizgar kir.” Kengê dizî li ser xaçê fêm kir ku ev gotin rast e? Ma ev ne nîşanekî hêzê ya padîşahiya Îsa bû, heta hinan ji mirinê rizgar kir? Û çi li ser gotinên leşkeran, “Eger tu Padîşahê Cihûyan î,” û axaftina li ser Îsa ku “Mesîhê Xwedê, yê Hilbijartî”? Ew çawa gihîştin van ramanan? Kengê dizî dest pê dike ku fêm bike ku dîmena xaçkirinê tijî rastî ye, her çend ku armancê wê şermezarkirin e?
Di hin deman de dizî fêm dike ku Îsa padîşah e. Dibe ku ew çavdîtina dawî ya ku Lûkî gotibû ew bû, ango nîşana li ser Îsa ku dinivîsî, “Ev e Padîşahê Cihûyan.” Li wir e. Ew padîşah e. Wê dinivîsî li ser serê wî.
Bîne bîra xwe çi peyama Romayiyan li ser xaçê bû. Qaysar padîşah e. Lê peyama xaçê ya Îsa pir cuda bû, bi ragihandina giştî ya padîşahiyeke din: Ev e Padîşahê Cihûyan. Xaçê wî bi rastî wê got.
Çi bi van rastiyan bikin? Dizî bi rêzgirtî داوای Îsa dike: "Ez bi bînim dema tu hatî ser kevnata xwe." Bêbawerî, ew daxwazê ji bo ketina nav kevnata Îsa dike, her çendî Keyaniya Romayê wî nexwaze. Dibe ku tu keyanî li ser erdê (eger ew bizanibin wî çi kiriye) wî nexwaze. Lê ev dizî xwedî wê hêzê ye, wê bêşermî, ku daxwazê ji bo stargeha Keyaniya Îsa bike. Çima dê ev zilam "wî çi xeletî nekir" vê sûcî qebûl bike?
Lê ew qebûl dike.
Îsa bi dilovaniya bêhnfireh bersiv dide: "Îro tu dê bi min re li beşaştê bin." Ez dikim te.
Beşaşt.
Hevalekî carekê ji min re got ku mezheba ku ew mezin bû bawer dikir ku dizî divê asta herî nizm ya ezmanan dagir bike. Piştî her tiştî, ew sûcî bû, û tenê rast xuya dikir ku ew (bi zor) dê bikeve cihê herî nizm ya ezmanan. Lê hevalê min ji yên berê re got çi Îsa bi rastî got: "Tu dê bi min re li beşaştê bin." Wî got: "Ez naxwazim bizanim ku ew li ku ye - dibe ku li ser vê maseyê ji bo her tiştî. Lê eger Îsa li wir be, ew li ku ye û ew wek beşaştê ye." Ew tijîbûna ku Îsa ji dizî re da, tijîbûna cihê bi navê beşaştê, ku Îsa xwe li wir bû.
Lê di heman demê de.
Çimkî ew îro dibêje. Ne di pêşerojê de. Ew ne girêdayî ye bi îspatkirin an jî başkirina xwe. Îro - ew demê ye. Îsa wî neke di pêvajoya exlaqî ya dirêj de ji bo ku sûcên xwe yên bêzagonî bike. Di şûna wê de, ew diyardeyek diyarî dide.
Ev Doctrîne ye?
Noteke dawî dema em di dawî de. Di dêrê de em pir caran li ser doctrîne, ango, hînkirinê diaxivin. Yek ji doctrînên me rastdariya bi îmanê tenê ye. Ji bo hinan ew gotin xuya dibe abstrakte, sterile, an tenê "dêrî". Lê ev çîroka kurt ya dizî li ser xaçê vê doctrînê nîşan dide û wê ronî dike.
ئەو نە بە فەرمانی چاکی وەرگیراوە. ئەو نە بە کات بۆ پێشێوکردن وەرگیراوە. ئەو بە باوەڕ بە مسیح وەرگیراوە. باوەڕی ئەو لە خۆی نییە—ئەو لە پادشای لای خۆیەوە باوەڕی هەیە. ئەمەمان پێ دەزانێ کە بە تواضع داوای چوونە ناو پادشایەت کرد لە عیسا، بەدوای هەڵوێستی ئەو نەگەڕا یان ئەو نەپێچەوانە کرد. ئەگەرچی گوناحکارە، ئەم دزە بە ئامۆژگاری سەیران لەگەڵ فوریەت و تەواوی وەرگیراوە. ئەمڕۆ. بەهەشت.
ئەگەر تۆ لەگەڵ مسیح بڕۆیت، دواجار تووشی سەرسوڕم بوون دەبیت—لە چاوەڕوانی، لە ئەرکەکان، لە لیستی درێژەی ئەو شتانەی کە دەبێت بیکەیت. ئەم لیستە ڕاست و چاکە، چونکە عیسا فەرمانمان پێ دەکات کە لەگەڵ دراوسێکمان خۆشەویستی بکەین، دایک و باوکمان ڕێز بگرین، فەمس بوون، ڕاستی بڵین، و هتد. ئەمانە هەموو بۆ گەشەی ئێمەن، بۆ خۆشەویستی خزمەتکردن بە دراوسێکمان، و بۆ شکۆی خودا. بەڵام لە کاتەکانی تر ئێمە سەرسوڕم، نائومێد، یان تەنانەت پەشیمان دەبین. کاتێک ئەمە ڕوودەدات، بگەڕێنەوە بۆ دز لە سەلیب. یادمان بێ کە لە ناوەڕاستی باوەڕی ئێمەدا ئەوەی ئێمە ناکەین، بەڵکو دیاری مسیحە. ئێمە تەنها بە باوەڕ ڕاست دەکرین، کە بە مسیح تەنها دەبێت. لە ئەودا باوەڕمان هەیە، و ئەوە جیاوازییەکی زۆر دروست دەکات.
ئەم فەرمانەمان پێ دەڵێ کە شتێک هەیە بە تواناتر لە مردن. مسیح و پادشایەتی ئەو مردنی لەناوبردووە. ئەوە ڕاستە.
بەهەشت بە فوریەت بە تاوانکارێک درا. ستایش بۆ خودا بە مێهرەبانی. با هەرکامێک لە ئێمە بۆ ئەو بگەڕێن و داوای چوونە ناو پادشایەتی بکەین، ئەگەر هەتا نەمانکردووە.
ڕێڤ. مارک موزەر پێشخواژی کڵێسای پرێسبیتریانی ژیانی نوێ، گڵێنساید، پێنسیلڤانیا.