Vol. 28 ·No. 39 · September 20, 2026
ڕۆڵ و ئەنجامی ئاشکراکردن
ژمارەی 19 لە پەسیری داود (بەکورتی: دەستەبەری 19)
ئەزموونی نوێ
بخوێنە لە شێوەی خوێنەر
لەگەڵ ئەم بابەتە وەک گۆڤارێک ورق بکە — پەڕەی سەردێڕ، پەڕەی نووسەر، و پەڕەکانی بەئەنیمەیشن لەسەر هەموو ئامێرێک.
لە نووسینی دکتۆر نیل نیلسن
بۆ نزیکەی هەموو 34 ساڵەی ژیانی هاوسەرگیریمان—و هەتاهەتایەکی دوو ساڵ پێشتر—I نووسەیەکم بۆ سەرۆژی ڤاڵنتاین بۆ هاوسەرەکم نووسیوە.
مەهیچ تووشی هیوا مەبە.
هەر یەکێکیان لەسەر بابەتی خۆشەویستیم بۆیە، ساڵەکانی ژیانی هاوسەرگیریمان بە تێما جیاواز و شێواز و هەست جیاواز نیشان دەدەن. هەندێکیان جدی بوون، هەندێکیان پێکەوتوو. بەڵام شتێک هەیە کە هەموویان پێکەوە دەگرێت: شعرێکی زۆر خراپە.
ئەمەش ساڵی نوێیە، کە ئەو لە شەوی سێشەمبەدا بۆ یەکەم جار دەبی. تۆ ناتوانی بیبینی. و کاتێک ئەو دەبی، ئەو بە میهرەبانانە حسابی بۆ هەستی شەعرناسی ڕاستەقینەی خۆی نابە. ئەو شاعیرێکی زۆر باشە—شاعیرێکی ڕاستەقینە—و ئەو دەستی بە تێگەیشتن و نرخاندنی وەک ئەگەرچی ئەوەی من نووسووم شایستەی ئەوە بێت کە سەیری شاعیرێکی شێکسپێری بکە.
ئەوەش دەمانگەیاندووەتە سەر سەفەر 19، کە سی. ئێس. لویس لەبارەیەوە نووسیوویەتی،
“ئەمە من بە گەورەترین شعر لە پەسیری دەزانم و یەکێک لە گەورەترین غەزەلەکان لە جیهاندا.”
بە واتایەک، ئەو لە شعرەکەی من باشترە.
زۆر شت هەیە لەوێ لە کوالیتییەکی ڕاستەقینەی ئەدەبی، بە تایبەت ئەڵقە جیاوازەکانی شعری عیبری: ڕیتم، پێکەوتووییەکانی واتا، و وێنە و هێمای سەرنجڕاکێش. وەک لویس پێناسەی دەکات، ئەم ئەڵقە جیاوازانە، بە فەزڵی خودا، توانای مانەوەیان هەیە لە وەرگێڕان بۆ زمانەکانی دیکە—بە جیاوازی لەگەڵ ڕێز، کە زۆر قورسە وەرگێڕانی بۆ بکرێت. و بەم جۆرەش، تەنانەت بە ئینگلیزی، دەکرێت شکۆ و جوانی ئەم شعرە ببینین.
ئەگەر تۆ بە ڕاجی حەقیقەت و کوالیتی ئەدەبی و شعری سەفەرکان مەبەستت بێت، من بە توندی پێشنیار دەکەم کە سی. ئێس. لویس چاوپێکین لەگەڵ سەفەرکان، و هەروەها وتەکانی دکتۆر لیلاند ڕایکەن لەگەڵ دەستەواژەکانی خۆشی: ناوەڕۆکی ئەدەبی بۆ پێناسەی کتێبی پیرۆز. من دەبێت ئەوەش بڵێم کە دکتۆر ڕایکەن وەک پسپۆڕی ئەدەبی لە تەواوی پرۆسەی وەرگێڕانی English Standard Version کتێبی پیرۆز، کە من باوەڕم کە ئەوەی پێ دەستی ئەم بەیانیەی لێرەدایە.
Lêkin Psîlm 19 ne tenê perçeyekî hunerî yê şiirî yê mezin e. Ew jî psalamek e ku gelê Xwedê bi rêyekî pêşkêşî dike ku meriv bikaribe mezinahî û bedewiya Vebûna Xwedê ya li ser xwe - hem di xwezayê de hem jî di Pîrozbahiyê de - bigire, û paşê nîşanî me dide ka divê em çawa li hember vê rastiya mezin bersivê bidin.
Ev xezîne, çawa ku hûn ê wê bişêwazî û xweşikî veşartî bibînin - û ez spasiya awayê ku ew di bultena me ya îsalê de hatiye rêkûpêk kirin, dikim - di beşa xwe de tê.
Ayet 1-6, tiştê ku bi gelemperî wekî Vebûna giştî ya Xwedê tê zanîn, pêşkêş dikin.
Ayet 7-11, tiştê ku bi gelemperî wekî Vebûna taybetî ya Xwedê tê zanîn, pêşkêş dikin.
Ayet 12-14, encama hêzdar, rizgarker, pîrozker a ku Xwedê ji bo me wekî encama wê Vebûnê dixwaze, pêşkêş dikin.
Li vir ez dibêjim, da ku hûn bikaribin wê bişopînin, rêza melodic a psalmê, çawa ku hûn guhdarî dikin:
Xwendin û kêfa Vebûna giştî ya Xwedê bi rastî vekolîn û kêfa Vebûna taybetî ya Xwedê dike, û her du jî bi rastî me di dawiyê de vedikişînin kêfa mîjde û fêkiyên mîjde di jiyana me de.
Li vir em fêr dibin ka Xwedê çawa dixwaze ku cîhan û Peyva wî bi dawiyê ve me ber bi rizgariyê ve bikişînin.
Ya pêşî, di ayet 1-6 de, psalmdar behsa şahidiya bêdeng a Xwedê di û bi afirîna wî de dike. Ev bi gelemperî wekî Vebûna giştî tê zanîn - carinan jê re dibêjin "kitêba cîhanê". Û nuqteya sereke ya psalmdar ew e ku ezman, û bi îmkanî hemû tiştên afirandî, şahidiya Afirînerê xwe dikin.
Çawa ku James Boice, pastorê demdirêj li Dêra Presbyterian a Dehemîn li Filadelfiyayê, got: kitêba cîhanê Vebûnekî wisa mezin a hebûn û hêza Xwedê pêşkêş dike ku divê her mirovî li ser rûyê erdê Xwedê bigere, wî ji bo ku ew an wê bîne nav hebûnê spas bike, û wî pûj bike.
ئەم شکۆیەی خودا ئەو شکۆیەیە نە کە ئێمە پێی دەڵێن شکۆی ئەخلاقی. تۆ دەبینی کە ناوی خودا لە ئێستادا لە عیبرییەوە ئێلە، ناوێکی گشتییە کە بە معنای خودا، دروستکەرە. و ئەم شکۆیەش شکۆی ئەخلاقی نییە—سیفاتەکانی وەک دادپەروەری، میهر، خۆشەویستی، چاکی، مێھربانی. بەڵکو بۆ بوون، شکۆ و هێزی دروستکردنی هەموو شتێکە. ئێمە بەیانی ئەمڕۆ بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش لەبارەیەوە گۆرانی دەڵێن.
لە ڕۆما 1، پۆڵس دەڵێت کە شکۆی دروستکردنی خودا هەر نەک هان دەدات بۆ پرستشکردنی شکۆی بەرز و مەزنایەتی، بەڵکو بۆ هەر مرۆڤێک لەسەر ڕووی زەوی دەست دەگەڕێت. هێزی ئەزمانی و سرووشتییەکەی بە وضوح دیارە، لەوەی کە دروستکراوە تێگەیشتوون، بە جۆرێک کە مرۆڤ بێ بەشوێن نین. ئەم دۆڵکەندییە سەترانگایەی شکۆی خودا لە دروستکردندا بە شێوەیەکی دروست هان دەدات بۆ پرستش و سەرنج—و بە شێوەیەکی دروستیش مەحکوم دەکات ئەوانەی کە ڕەتی دەکەن دروستکەر بشناسن.
بە جۆرێک، بۆ ئێمە کە لە پەروەردەیی کرسچیان و بەتایبەت لە پەروەردە کار دەکەین—ئایەتەکانی 1–6 لەوێ ئەنجامێکی سەعادەبەخشیان هەیە بۆ ئەوەی ئێمە لە چەندەرییەکاندا لە پۆلدا ئەنجام بدەین. لەمەوە فێر دەبین کە سرووشت شایانی خوێندنەوەیە؛ کە جوان، بینراو و تێگەیشتووە. ئێمە لەناوچەی سوبژێکتیڤییەتەی خۆمان نەگیراون. دەتوانین پترۆنەکان، ڕێکخراوییەت، یاسا ببینین. دەتوانین پێو بکەین. دەتوانین کاریگەرییەکی ئاڕاستە بکەین. دەتوانین ئەنجام بۆ ئەوە بکێشین کە چۆن هەوڵەکانی ئێمە دەکرێت کاریگەری لەوەی کە هەیە بکەن، بۆ چاکی یان بۆ خراپی.
سرووشت بەردەوام قسە دەکات—ڕۆژ و شەو. بە گشتی قسە دەکات—دەچێتە دوورگەکانی زەوی. یەک مرۆڤیش نییە لە هیچ کوێک کە ئەم شایەتی بێدەنگییەی خودا ڕاستەوخۆ لەبەردەم چاوەکانی نەبێت.
دیارە، ئەم زەمبوورە هەم شێوازی فەلەکەوانی بەتایبەت فێر دەدات، هەمیش هەموو بەشەکانی "کتێبی جیهان". ئێمە بیرۆکەی بیرکاری و فیزیا دەبینین - پێواندن، هەژمارکردن، شێواز، رێکخراو. و ئێمە پێشتر شێوازی ئەم زەمبوورەمان بینی: ئەو شعرە، جوانی ئەدەبی بەرزە لەگەڵ وێنە، هەراوێنە، شێوازی گۆرانی و ریتم.
سروشتی دەنگ دەدات. من ئەو دێرەم پێ دوستە: خۆر وەک دامادێکە کە لە ژووری خۆیەوە دێتە دەرەوە.
ئەگەر لە کتێبە پیرۆزەکانتان سەیری بکەن، سەرەتا دەڵێت: "بۆ سەرۆکی گۆرانیار" - ئەمە بە ئەنقەست وەک زەمبوورێک بۆ گۆرانییە.
هەروەها پەسندکردنی هونەری میوزیکیش لەمەدا هەیە. بە واتایەکی دی، لە فراوانترین واتادا، ئەوەی لەم شەش ئایەتەی یەکەمدا هەیە، ئەوەندە نییە کە فەرمان بۆ پەرستشکردنی دروستکەرێکی گەورەی گەردوون بکرێت، بەڵکو پەسندکردنێکی گەورە - ئەمن باوەڕم بەوە - هەموو پیشە و بانگەوازەکانی ئێمە، کە بە ماددەی سروشتی جیهانی خودا دروستکراون. و تێگەیشتن لەمە، لەم دروستکردنە بە هەموو رێکخراوی و بەکاردەهێنانی و جۆراوجۆرییەکەی، دەبێت هەر کەسێک بێتە سەر ئەوەی کە ستایشی دروستکەر بکات.
بۆیە کاتێک سبەی بەیانیانە دەچیتە سەر کار - یان تەنانەت ئەگەر ئەم بەیانیانەش لێرەیت - سەری خۆت بەرز بکەرەوە. هەموو شتێک کە دەیت بینی، فەخری خودا دەگوت. ئەگەر لە بازرگانی یان پزیشکی یان یاسا یان بەرهەمهێنان یان تەنانەت لە پیرۆزیشدا بیت، هەرچەندە ماددە و ئامرازەکانی پیشەکەت، هەرچەندە بنەماکانی کە رێکی دەکەن بۆ بەکاردەهێنانی دروست، هەرچەندە سود و میوەی پیشەکەت - هەمووی دەگوت فەخری خودا. و وەک رۆما 1 دەڵێتەوە، ئەگەر ئێمە ئەو فەخری بێباوەڕی بکەین، ئەوا بە مەترسییەوە دەبێت. چەپەڕاوێزێکی چەندە گەورە و جوانی جیهان و هەموو شتێکی تێدا!
Lêkin psîlmêşî nahêle wir, ji ber ku wêneyê eşkera ya Xwedê hêj ne temam e. Xwedê xwe ne tenê di şahidiya bêdeng a creationa xwe de, lê di heman demê de—û pir specifîk û kûr—di gotina xwe, şahidiya wî ya tam, pîrozbahiyê de eşkere dike. Ji ber vê yekê, ya duyem, di ayetên 7–11 de, psîlmêşî diaxive li ser şahidiya nivîsî ya Xwedê di pîrozbahiyê de, ku pir caran jê re dibêjin eşkera taybet, carinan jê re dibêjin "kitêba gotinê".
Niha, veguhastina ji ayeta 6 ve berayeta 7—we dît ku min rawestiya—hinekî wisa dixuye ku hinan wisa dihesibînin ku ev divê bi eslê xwe du psîlmên cuda bin, ku bi awayekî sûnî ve li hev hatine girêdan. Bi rastî, ez wisa difikirim ku ev delîl e ku psîlmêşî fêm kiriye ku ev du mijar—kitêba cîhanê û kitêba gotinê—bêdeng û nêzîkî hev in.
Guherî ka C. S. Lewis çawa wê girêdana di warê şe'îrê psîlmê de diyar dike. Ew gotinekî dirêj e, lê hêjayî guherînê ye. Lewis dinivîse:
Yekem, ew difikire li ser esmanê, çawa ku roj bi roj pêşangeha ku em li wir dibînin, me eşkereya afirînerê wî nîşan dide. Paşê ew difikire li ser rojê—şadiya zewaca wî ya kêfxweş, leza bêhempa ya rovnê ya rojane ji rojhilat ber bi rojavayê ve; di dawiyê de, germahiya wî, ne germahiya nerm a avhewaya me, lê tîrêjên bê ewqar, kor, û zalim ên ku li çiyan dixin, her qulikan lê dikolin. Peyva sereke ya ku tevahiya şe'îrê lê girêdayî ye "tiştekî veşartî ji germahiya wî nine". Ew her cihê bi ardorê xurt û paqij vedigire. Paşê di cih de, di ayeta heft de, ew li ser tiştekî din diaxive, ku wisa dixuye ku ew tiştekî din e, ji ber ku ew wisa mîna rojê ya ku her tiştî vedigire, her tiştî eşkere dike. Qanûn paqij e, paqij û herheyî—ronak, tund, dezenfektan, şaşik. Wekî ku wî rojê hîs kir, dibe ku di çolê de, wî di her qulika siya de ku wî hewl da ku jê veşêre, lê wî qanûn jî hîs kir, ku hemû cihên veşartî yên canê wî eşkere dike.
Û, bêgûman, Lewis li virê zeviyê biblî ya bihêz e. Hûn wê gotinên ji Hêbreyan 4 bibîr bînin: Gotina Xwedê zindî û çalak e, tûjtir ji her şûrê du-devî... dadmendiya raman û niyeta dil dike. Û tu afirînek ji çavê wê veşartî nîne. Rojeka laşî, bi ronahiya lêger û germiya xwe ya şewitî, bi hêz me hînî ronahiya hê bêtir—bêdawî bêtir—penetrî, spî-germ, dadmend û rizgarker a gotina nivîskî ya Xwedê dike.
Ev balkêş e: Min berê got ku navê Xwedê di ayetên 1–6 de El e, navê giştî yê herî gelem, wateya Afirîner. Lê li vir di ayeta 7 de, navê Xwedê diguherî. Niha ew Yahweh e—Xwedê ya soz-dar, soz-parêz, axaftina Xwedê ya Îbrahîm û Îshaq û Yakûb û Dawid. Û vê Xwedê, Xwedê Yehowa, bi rastî axivî. Wê di gotinên ku ji bo me di Pîrozbahiyê de hatine tomar kirin, nivîsî, da ku hemû nêrîn û hemû gel û hemû komên zimanî di hemû dem û cihan de vê şahidiya gotinî bigirin di destên xwe de.
Hûn dizanin ku cara pêşîn ku her mirovahî gotinên Xwedê nivîsî—bi kêmanî ji aliyê min ve hatiye zanîn—di Deuteronomî 31 de bû, ku Mûsa û gel li ber derbasbûna li welatê soz û Mûsa serokatiyê dide Cihûşa. Û em di Deuteronomî 31:9 de van gotinan dixwînin: Wê demê Mûsa vê qanûnê nivîsî. Van gotinan dikarin bi hêsanî bişelînin, lê ew gotinên mezin, guhertina lîstikê ne. Gelê ku tenê Xwedê bi awayê bihîstî bihîstibû, dê bikaribin ji bo nêrînên pêşerojê, gotinên Xwedê yên rastîn bibihîzin—hetta ji me re jî.
Çawa vê Peyvê—vê gotinên Xwedê—tê şirove kirin, hûr bibînin. Ya pêşî, nav: qanûn, ferman, pîroz, emr, tirs, rêzik. Hemû yên bi hev re têgihiştinek berfireh ji axaftina Xwedê ji me re di Mizgîniyê de çêdikin. Lê zanîna pirtûka cîhanê hewcedariya hurmeta û spasdariyê li ser mezinahiya Wî heye, pirtûka Peyvê—qanûn, emr, tirs—hewcedariya bersivek exlaqî û giyanî heye. Divê em Wî hurmet bikin. Divê em Wî bitirsin. Divê em Wî îtaat bikin.
Li gotinên şîrove binêrin: bêkêmasî, ewle, rast, paqij, rast. Bêkêmasîbûna bêdawî ya îlhama Xwedê. Rastiya bêdawî. Ne yek dirûvî yên derew an xeletî di tevahiya wê de.
Û paşê li gotinên bi lêker ve girêdayî yên ku fêkiya Peyva Xwedê di wê de digirin binêrin: ew giyan vejîne. Ew aqilmendî dide sade. Ew şahî dide dil û ronahî dide çavan. Ew her û her dimîne. Ew me hişyar dike û xelatek mezin dide.
Pirtûka cîhanê—bi hemû mezinahî û bedewî û ecêb û dewlemendî û kêrhatîbûna wê—bi tenê nikare van razîbûn û şaî û pîroziyan van wekhevî bide.
Psîlmîstî me teşwîq dike ku em hemû tevlîheviya xwe di cîhanê de—xwendina me, karê me, gazîkirina me, kêfa me—bibînin di çarçoveya Peyva Wî ya eşkerebûyî de, ku ji zêrê xweştir e, şîrîntir ji hingivê şîrîn.
Her çiqas karên me yên pîşeyî ecêb in, her çiqas ew balkêş û hilberîner bin, ew bêkêmasî, bêredemptî, û di dawiyê de bêrazî ne, ji bilî îlhama taybetî ya Mizgîniyê. Bi rastî, şûr û şîreta Mizgîniyê bi zelalî ji me re dibêje ku em nikarin di dawiyê de cîhana li dora xwe fam bikin ji bilî Peyva nivîskî ya Xwedê, ku dihêle em her tiştî di ronahiya dilê Xwedê ji bo afirandina Wî û armanca Wî ya dawî ya ku her tiştî bi xwe re bîne û lihev bixe.
Û bila min tenê kurt û خۆ بڵێم: ev yek ji rastiyên پەتراوێتی ye ku mě پڕ لە خۆشحاڵی کردووە لەگەڵ بیرکردنەوە لەوەی کە دوای من دێت. چونکە لەو شوێنانەی کە مژدەی ئینجیل بە توانا دەدرێت، لەوێ کەسەرکێشی دەگەڕێتەوە، لەوێ کە ژمارەی دانیشتووان و رشدی ئابووری بە تێزی دەڕوات—لە وڵاتانی وەک ئیندۆنیزیا و هیندستان، و بە زوو کامبۆدیا و لائۆس— ئەوێ جوڵەیەکی گەشەکردوو هەیە لە پەروەردگاری مسیحی. سەرکردەکانی کەنیسە ئەوێ لەگەڵ خۆیان دەپرسن کە چۆن راستایەتیەکانی مژدە و چەمکی پەتراوێتی بخرێتە ناو هەر لێوەڕێکی بیرکردنەوەی خەڵکدا.
لەڕاستیدا، ئەوان پێم دەڵێن کە دڵنیا لە مێژووی ئەم وڵاتە، کە سەدەها ساڵ پێشتر زانکۆ و کۆلێژ دروستکراون و لەسەر بنچەی چەمکی پەتراوێتی دامەزراون. و من دەکەم بە فەرموود کە فێربوون لەو چوارچێوەدا هەستاونەتەوە بۆ خەڵکی چەندین لە نعمەتەکانی فەرهەنگمان. من هەروەها دەکەم بە فەرموود کە ئێمە لە مەترسی ئەوەداین لەو وڵاتەدا کە مێژووی خۆمان پێ فرامۆش بکەین یان بیگرین بە خەیاڵەوە. ئەوە نییە لە ئیندۆنیزیا، کە برسیەتی هەیە بۆ پەروەردگاری مسیحی بە تەواوی لەسەر بنچەی پەتراوێتی، یەکگرتوو لەگەڵ رشدی دانیشتووان و ئابووری. من لەسەر ئەوە زیاتر قسە دەکەم دواتر.
بەڵام خاڵی ئەوەستێت کە ئەگەر کتێبی جیهان بە دروست حەساسیەت بە پەروەردگار دەکات لەبەر ئەوەی کە ئەو کردوویەتی، چەندێ زیاتر کتێبی وەحیی پێمان ببەخشدێت بە سەعادەت و فەرمانڕەوایی و پەرستش و گوێڕایەڵی و پیرۆزی و خۆشحاڵی. ئەل یەهۆڤایە.
و ئەگەر تۆ لەگەڵ دروستکراوەکانی خودا لە هەموو شێوەکانی و دەستپێکردنەکانی خۆشدیت— ئەگەر تۆ خۆشیت لە سروشت و کارکردن لە باخچەی خۆتدا، ئەگەر تۆ خۆشیت لە ماڵ و کار و خێزان و شتەکانت— ئەوا تۆ بۆ ئەو دەرفەتان و سۆنگەکان بڕۆ، کە تێیدا ئەم پەروەردگاری خودا بە وەحی لە وشەی پێمان بڵێت.
خدا قسەی کردووە. و خدا قسە دەکات. و منیش دەمەوێ بڵێم: چۆنە دەتوانین، وەک گەلی خودا، بە سادەیی لەگەڵ شایەتی بێ دەواڵەی دروستکردن - کە سەرنجڕاکێشە - رازی بین، کاتێک ئەم شایەتی دەواڵەیەی فۆڕی پێ داریم، کە بەپێی یەعقوب 1، دەتوانێت نەفسەکانی ما نجات بدات.
بەڵام هێشتا لە کۆتایی چیرۆکی زەبورەکە نەگەیشتووین. چونکە خودا مەبەست دەکات کە هەموو ئاشکراکردنەکانی - هەم گشتی و هەم تایبەت - ببەن بۆ جێگەیەک. و لەوێوە دەگەڕینەوە بۆ ئایەتەکانی 12-14، کە زەبورگوێ دەقسێ دەکات لەبارەی مەبەستی کۆتایی هەموو ئەمانە. بۆچی کتێبی جیهان، لە کۆتایی؟ بۆچی کتێبی وتە؟
چونکە لە دیزاینی خودا، ئاشکراکردنی گشتی نە بۆ خۆی مەبەستە. شتێکی گەورەیە - باش و بەسوودە لە سەرنجڕاکێشانی هەر مرۆڤێک کە بە ئەنقەست نەیەوێت بیکێشێتەوە، بۆ ئەوەی خودا وەک دروستکەر بناسێت و پرستش بکات. بەڵام تەنیا بە پیرۆزی بەخششەکانی خودا و پیشەکانی خۆمان سەرنجڕاکێشان بەس نییە.
و لە دیزاینی خودا، ئاشکراکردنی تایبەت نە بۆ خۆی مەبەستە. کتێبی پیرۆز - وتەی خودا کە هەوا پێی بەدوا هات - لە کاتێکدا کە پێویست و بنچینەییە بۆ باوەڕی ڕاستەقینە و شوێنکەوتنی، لە کۆتایی دا بۆ ئەوەیە کە بە ڕوحی خودا، ببەین بە توبە و باوەڕ و پیرۆزی و متمانە.
ئەمە بۆ ئەوەیە کە دەتوانین لە زانایانی کتێبی پیرۆز بین. دەتوانین بیخوێنین، بزانین، هەتاهەتایەش بەبێ کێشە بیخوێنین - و بەوێڵە مەبەستی خودا لەگەڵمان نەبینین. دەتوانین وەک ئەوانەی لە یۆحان 5:39 بن، کە عیسا دەفەرموێ: "کتێبەکان دەگەڕێن بەدوای دەقەکان، چونکە دەزانن کە تێیاندا ژیانی جاوید هەیە؛ و ئەوانە کە شایەتی من دەدەن، بەڵام ناتوانن بۆ لای من بێن، بۆ ئەوەی ژیان هەبێت."
و لەوێوە دەگەڕینەوە بۆ ئایەتەکانی 12-14:
"کێ دەتوانێت هەڵەی خۆی بزانێت؟ من لە تاوانە شاردووەکانم پاک بکەرەوە. خادمی خۆشم لە تاوانە بەئەنقەستەکان بپارێزە؛ نەسەپێن لەسەر من. ئەنکە من بێگەرد و پاک دەبم لە تاوانی گەورە."
Li vir em bersiva Xwedê ya dixwaze dibînin. Hevalê min ê baş Don Carson wê bi vî awayî diyar dike: li vir ew e ku Xwedê ji îlham û îlhamê dixwaze. Carson dinivîse ku Xwedê ji heyranê di rûyê hêza bilind de, ji kêfa kesane di Xwedê yê kesane, yê diaxive, zêdetir dixwaze. Bersiva guncav tobe û îman û dua ya dijwar e ku Xwedê Xwe jî me di hundur de paqij bike û gotin û ramanên me di çavê Wî de xweş bike.
Tobeya ji xeletiyên veşartî - yên ku ew q настолько veşartî ne ku em dibe ku haya me jê tune be.
Tobeya ji gunehên eşkere - wan kiryarên eşkere yên serî li dijî hêviyên Xwedê.
Û ne tenê tobe, lê duaya ji bo parastina Xwedê: Paqijiya bende xwe ji gunehên eşkere dûr bigire; bila ew serdestiya min neke.
Lê ew ji duaya tobe û parastinê di rûyê temîlê de zêdetir e. Ez bawer dikim ku ev bi rastî duaya îmanê ya rizgar e, ji ber ku Dawid duaya kîjan gotinê dike: Bêguneh îlan bikim... wê demê ez ê bêguneh û bêguneh ji gunehên mezin bim.
Çi dikare Dawid bêguneh û bêguneh bike? Çi dikare me bêguneh û bêguneh bike? Ne bêgunehiya me ya rastîn - em bi rastî bêguneh nine. Dawid vê yekê baş dizanibû. Psîlm 32 bixwîne. Psîlm 51 bixwîne. Ew bêgunehiya xwe wekî bingehê pejirandina xwe li ber Xwedê îdîa nake. Ew ji bo îlana Xwedê dua dike.
Bêguneh îlan bikim, ew digî - û tenê wê demê ez ê bêguneh bim.
Ew çi ye? Ez bawer dikim ku li vir, veşartî gelek sedsal berî ku Îsa hatî erdê, nîşanekî birûmet heye ji bo tiştê ku Pîblîce jê re dibêje mîjez - mîjeziya baş a çawa Xwedê bi dilovanî û keremî ve gunehan û rizgar dike.
Bi pirtûka cîhanê, em fêm dikin ku Ew Afirînerê serdest e.
Bi pirtûka Peyvê, em fêm dikin ku Ew pîroz û rast e—û ku bi berevajî ya tirsnak, em, mîna Dawid, serhildêr in ku di dilê xwe de li dijî Xwedê serhildan dikin. Em bêçare û bê hêvî ne, nikarin xwe ji rewşa xwe ya nejadbar rizgar bikin.
Û ji ber vê yekê Dawid xwe avêtiye ser rehmeta Xwedê—Xwedê ku di rehmeta xwe de hilbijartiye ku ne Dawid û ne jî me wek gunehên me derman bike, lê efû dike, Dawid û me îlan dike ku bê sûc in. Ne ji ber ku em bê sûc in, lê ji ber ku Xwedê hilbijartiye ku li ser mirina Kurê xwe, Îsa—ku Dawid tenê di siya de dît, û ku em niha bi zelalî dibînin—ku mirina wî em bi hev re pîroz dikin dema ku em ji Xwarina ya Raberdû ya Xwedê bistînin.
Îsa, yê rast û tenê, yê tenê ku car carî bê sûc û bê qusûr bû, di cihê me de wek cîgirê me mir—yê bê sûc ji bo yê sûcdar, yê bê qusûr ji bo yê qusûrkar—û biha ya serhildana me li dijî Xwedê ya pîroz dida. Û Xwedê wê dravê qebûl dike. Li ser hêjayiyên mirina Îsa, Ew me îlan dike ku bê sûc û bê qusûr li ber xwe.
Ma we dizanin ku Psîlm 19 îlan dike ku rastdariya bi îmanê tenê? Çi kêfxweşîyek.
Lê tewawî ya wê jî ne wê ye. Psîlm bi wê ayeta xweşik û naskirî diqedî:
"Bila gotinên devê min û ramanên dilê min di çavên te de, ya Xwedê, kevirê min û ya Rizgarkerê min, qebûl bin."
Dawid dizane ku ew ji aliyê îlana Xwedê ya keremkariyê ve tê efûkirin. Niha ew dua dike ku devê wî û dilê wî—her tiştê ku ew dibêje û tewawî hîs û ramanên wî—di çavên Xwedê de qebûl û kêfxweş bin. Bi gotineke din, ew dua dike ku Xwedê ku rastdar dike, pîroz jî bike. Bi rastî 1 Yûhenna 1:9 ye: Eger em gunehên xwe îtiraf bikin, Xwedê dilsoz û rast e ku gunehên me efû bike û ji hemû neheqîtiyê paqij bike.
Çi bersiva din em dikarin ji bo Xwedayekî ya rizgarkerî pêşkêş bikin, ku me ji rewşa me ya bêçare û bêhêvî rizgar kiriye, ji bilî vê ku em bi jiyanên ku bi Mizîdivanî ve tên hêz kirin, bi kerema wî ve tên hêz kirin—jiyanên îtaet û lêgerîna pîroziyê di her aliyê jiyanê de?
Û bi vî awayî em tevgera tevahî ya vê psalmê heye:
Eger em di şahidiya bêdeng a Xwedê de di eşkera vekirî de kêfxweş dibin, çiqas zêdetir divê em di şahidiya gotinî ya Xwedê de di eşkera taybet de kêfxweş bibin? Têkiliya me bi cîhana Xwedê re divê me bide ku em birevin bo Peyva Xwedê, li ku derê em dibihîzin Xwedê diaxive.
Lê paşê, eger em di şahidiya gotinî ya Xwedê de di eşkera taybet de kêfxweş dibin, çiqas zêdetir divê em—hetta vê sibehê— xwe vekirî bikin ji karê wî yê sûcdar, lêborîn, rastdarî, û pîrozkirinê re? Bi tevahî û kêmbûyî, mîna Davîd, divê em birevin ba wî, da ku ew karê wî di me de bike—ne carekê ji bo her û her, mîna ku me demek dirêj berê ew karê qedand, lê bi berdewamî şa dibin bi Mizîdivaniya Xwedê ya îlan a bêgunehî, îdîa mirina Îsa'yan wekî bingeha wê îlanê, û lêgerîna pîroziya bi Mizîdivanî ve hatî hêz kirin û îtaet ji wî re ku Rokeya me ya zexm û Rizgarkerê pîroz e.
Ji ber vê, birayên û xwişkên, kêfxweş bibin bi cîhana Xwedê û bangên ku wî dane we ku di wê de pêk bînin. Hê çêtir, kêfxweş bibin bi Peyva Xwedê û her tiştê ku wî li ser xwe û armancên xwe yên rizgarkerî ji me re dibêje. Lê ya herî baş, riya Psalms 19 bişopînin—kitêba cîhanê û kitêba Peyvê heta Mizîdivanî bişopînin: Mizîdivaniya baş ku Xwedê gunehkarên lêborîn dike ji ber ku Îsa' mir li ser xaçê, û Mizîdivaniya baş ku bi vê Mizîdivanî em dikarin bi awayê ku wî dixwaze, biaxivin û bifikirin û bijîn.
Ew rêya—ew mantiqa kitêba cîhanê, kitêba Peyvê, rastdariya û pîrozkirinê— dibe ku dawiya rêza melodic a Psalms 19 be, lê ew ne dawiya rêza melodic a armancên rizgarkerî yên Xwedê ji bo afirandina wî û ji bo we ye.
Û em ê bi stranekê ku dawiya vê armanca mezin a Xwedê bişêwire—ku Xwe diyar bike, da ku em pê بشناسن, lêborîn پێوە بکێن, û لە پێش wî de bi پیرîtî بڕۆin. Hûn ê wê di آیهی dawî de چۆنکی xweşik بشنوید:
"Kamil, paşê, Creation nû ya Te; pak û bê qusûr em bê. Em bibînin rizgariya Te ya mezin bi temamî veşartî di Te de; ji glori bi glori ve guherandin…. Ji Îsa Mesîh re tenê be şan û pesn."
Niel Nielson serokê Koleja Peymana li Lookout Mountain, GA ye.
Ev gotar li ser transcripta gotûbêj a Dr. Nielson hatiye avakirin. Ew ji aliyê Copilot û karmendên theological ve li Third Millennium Ministries hatiye hinekî dinavêkirin.