De jonge vrouwengids voor de harmonieuze ontwikkeling van een christelijk karakter

De gids van de jonge vrouw voor de harmonieuze ontwikkeling van het christelijk karakter

Harmonie van het christelijk karakter

Door Harvey Newcomb

“Overal waar wij komen, vertellen wij de mensen over Christus. Wij waarschuwen en onderwijzen hen in alle wijsheid. Wij willen graag ieder mens aan God voorstellen, volmaakt door wat Christus voor hem gedaan heeft.” (Colossians 1:28, HTB)

Niets streelt de zintuigen zozeer als harmonie. Het oog rust met genoegen op een bouwwerk dat in al zijn onderdelen voltooid is, volgens de wetten van de bouwkunst; en het genot is nog verfijnder bij het aanschouwen van de harmonieuze combinatie van kleuren, zoals die te zien is in de regenboog of in de bloemen op het veld. Ook wordt het oor verrukt door de harmonie van muzikale klanken, en het gehemelte geniet van smakelijke gerechten. Maar verwijder een zuil uit het huis, of haal een van de kleuren uit de regenboog weg, en het oog wordt gekwetst; haal een van de tonen uit de toonladder weg en geef een andere een ongepaste nadruk, en harmonie zal in dissonantie veranderen; en wat zou smakelozer kunnen zijn dan een smakelijk gerecht zonder zout? Zo is het ook met het christelijk karakter. De schoonheid en lieflijkheid ervan hangen af van de harmonieuze ontwikkeling van alle christelijke deugden in de juiste verhouding. Als de ene tekortschiet en een andere te veel op de voorgrond treedt, treft de gedachte aan misvorming de geest met pijnlijke gewaarwordingen, zoals harde, dissonante muziekklanken of een onevenredige combinatie van kleuren.

De apostel Petrus zegt, nadat hij heeft aangespoord tot groei in genade: "En daarom beijvert u er des te meer voor om aan uw geloof deugd toe te voegen, aan de deugd kennis, aan de kennis zelfbeheersing, aan de zelfbeheersing volharding, aan de volharding godsvrucht, aan de godsvrucht broederliefde en aan de broederliefde liefde." Hij wil dat de nieuwe mens opgroeit met evenwichtige verhoudingen, om zo de "volwassen man in Christus Jezus" te vormen, waarbij niet alle krachten in één lichaamsdeel zijn geconcentreerd, maar het lichaam in al zijn delen compleet is en aan elk deel een passend aandeel in lieflijkheid, activiteit en kracht wordt gegeven. Daarom zegt hij: Voeg aan uw geloof deugd toe. Onder geloof moeten we, neem ik aan, het elementaire beginsel van het christelijke karakter verstaan, zoals dat tot uiting komt in de wedergeboorte, of de daad waardoor men Christus aangrijpt. Maar hierin mogen we niet rusten.

We moeten deugd, of kracht en moed, toevoegen om ons nieuwe handelingsbeginsel in praktijk te brengen. Maar dat is niet alles. We kunnen vol moed en ijver zijn; toch zullen we er een droevige boel van maken als we de waarheid en onze plicht niet kennen: we zullen halsoverkop eerst in deze buitensporigheid en dan in die vervallen, de plannen van anderen verstoren en onze eigen plannen verijdelen door een overhaaste en ondoordachte handelwijze.

Jonge christenen lopen het gevaar dat hun godsdienst bijna uitsluitend uit gevoel bestaat, waardoor zij kennis gaan onderschatten. Maar hoewel gevoel onlosmakelijk verbonden is met geestelijke godsdienst, is kennis niet minder noodzakelijk voor verstandelijk gevoel. Onwetendheid is niet de moeder van de godsvrucht; en hoewel iemand oprecht en waarlijk vroom kan zijn met slechts kennis van enkele eenvoudige beginselen, zal het christelijke karakter zonder een grondige en brede kennis van de godsdienstige waarheid zwak en wankel zijn, gemakkelijk op een dwaalspoor worden gebracht en „heen en weer geslingerd door elke wind van leer”. Kennis is ook noodzakelijk om in hoge mate nuttig te zijn. Zij verruimt en versterkt de geest en stelt ons in staat om met goddelijke hulp plannen voor nuttig werk met verstand en energie te bedenken en uit te voeren.

Maar kennis alleen is niet voldoende, en zelfs kennis die aan geloof wordt toegevoegd niet. Zelfbeheersing moet eraan worden toegevoegd als beheersing van zowel ziel als lichaam. Alle begeerten en hartstochten, verlangens en gevoelens moeten binnen de grenzen van matigheid worden gebracht.

En aan zelfbeheersing moet volharding worden toegevoegd, opdat wij de beproevingen van dit leven kunnen doorstaan en niet bezwijken onder de kastijdende hand van onze hemelse Vader. Omdat wij door veel verdrukking het koninkrijk van de hemel moeten binnengaan, hebben wij volharding nodig, zowel tot onze eigen troost als tot eer van de godsdienst. Er is inderdaad geen deugd meer nodig in de gewone dagelijkse bezigheden. Het zijn de kleine, alledaagse ergernissen die het christelijke karakter op de proef stellen; en juist daarin brengt volharding beproefdheid voort. Veel van deze dingen zijn moeilijker te verdragen dan de grotere beproevingen van het leven, omdat het moeilijker is Gods hand erin te zien. Maar volharding stelt ons in staat die dingen te verdragen die ons humeur op de proef stellen, met een kalme, onverstoorbare geest; tegenspraak, kleine ergernissen en teleurstellingen het hoofd te bieden zonder te morren of te klagen; en behoedt ons ervoor te bezwijken onder zware en langdurige beproevingen.

Aan geduld moet godsvrucht worden toegevoegd, «die nuttig is tot alle dingen, daar zij de belofte heeft van het tegenwoordige en het toekomende leven.» Godvruchtig zijn, is in zekere mate als God zijn. Het is «vernieuwd worden in kennis, naar het beeld van Hem die ons geschapen heeft», en dezelfde gezindheid in ons hebben die ook in Christus Jezus was. Dit is de vrucht van dat geduld dat beproefdheid voortbrengt en uitloopt op hoop, die niet beschaamt.

Aan godsvrucht moet broederlijke liefde worden toegevoegd; dit is niets anders dan het in praktijk brengen van de gemoedstoestand die door godsvrucht tot uitdrukking wordt gebracht en die wijst op het deelhebben aan goddelijke goedertierenheid.

Dan komt de bekronende genade van de LIEFDE, «die de band der volmaaktheid is» en de hele kring van maatschappelijke deugden omvat.

Waar al deze eigenschappen in de juiste verhouding aanwezig zijn, zullen ze een lieflijk karakter vormen, harmonieus en mooi als de zeven kleuren van de regenboog; ja, met de toevoeging van een achtste, met een bekronende glans. Maar als iemand zijn gevoelens op één punt laat samenkomen, alsof de hele godsdienst bestond uit ijver, of godsdienstige gevoelens, of medeleven, of het bevorderen van een of ander geliefd plan van weldadigheid, zult u een karaktervertoning aantreffen die even onlieflijk en afstotelijk is als wanneer de zeven kleuren van de regenboog zouden samenvloeien tot één bleke kleur; of even onaangenaam als wanneer de zoete melodie van een harmonieus koor zou veranderen in een doffe, monotone bas; of even smakeloos als een gerecht met vlees dat alleen met bittere kruiden is gekruid.

Deze onevenwichtige ontwikkeling van het christelijke karakter komt vaker voor bij jonge bekeerlingen, vooral bij hen die geen grondige christelijke opvoeding hebben ontvangen en daardoor tekortschieten in vrome kennis. Ze bevinden zich in een nieuwe wereld en raken zozeer in beslag genomen door de beschouwing van de nieuwe dingen die zich aan hun bewonderende blik voordoen, dat ze bijna lijken te vergeten dat ze nog andere plichten te vervullen hebben dan die welke bestaan uit godsdienstige oefeningen. Als die worden onderbroken, zullen ze zich ergeren en zich zorgen maken, en wensen dat ze werk hadden dat geheel vroom van aard was. Ze vragen zich af hoe het mogelijk is dat christenen zo koud kunnen zijn en hun wereldse bezigheden even ijverig kunnen voortzetten als degenen die deze wereld als hun deel beschouwen. En vaak zul je hen zich in bijzonder scherpe bewoordingen horen uitlaten over oudere christenen, omdat die niet met hen meevoelen. Hun dagelijkse bezigheden worden hun tot last; en ze worden zelfs in de verleiding gebracht de belangen van hun werkgevers te verwaarlozen, met als voorwendsel dat de dienst aan God voorrang op hen heeft. Maar ze vergeten dat de dienst aan God bestaat uit het getrouw vervullen van elke maatschappelijke plicht en elke plicht die voortvloeit uit persoonlijke betrekkingen, ‘als voor de Heer en niet voor mensen’, evenals uit de meer rechtstreekse godsdienstige oefeningen; en dat het ene even wezenlijk is voor het christelijke karakter als het andere. De Bijbel verlangt van ons dat we ‘ijverig zijn in ons werk’ en ook ‘vurig van geest’; en de godsdienst van de Bijbel maakt ons beter in alle betrekkingen van dit leven, evenals in onze betrekking tot God.

Jonge christenen hebben ook de neiging kleine dingen te onderschatten. De grotere zaken van de godsdienst nemen zo sterk bezit van hun ziel dat zij veel kleinere zaken van wezenlijk belang over het hoofd zien. In tijden van bijzondere godsdienstige opwekking komt deze vergissing heel vaak voor; daardoor lijden veel belangrijke belangen schade, en de ontregeling die daarop volgt, maakt een ongunstige indruk van de invloed van opwekkingen. De geest van de christelijke godsdienst vereist dat iedere plicht op het daarvoor bestemde tijdstip wordt vervuld.

De schoonheid van het christelijke karakter hangt in grote mate af van de evenwichtige verhoudingen ervan. Iemand kan in sommige dingen zeer ijverig zijn en toch ernstige gebreken vertonen in zijn christelijke karakter; en waarschijnlijk heeft hij niet meer godsdienst dan blijkt uit de evenwichtige verhoudingen ervan. De nieuwe kracht die door Gods wederbarende genade wordt geschonken, kan zich verbinden met de sterke kanten van zijn karakter en die sterk tot ontwikkeling brengen; terwijl genade, wat betreft de karaktertrekken die van nature zwak zijn in zijn temperament, nauwelijks merkbaar kan zijn. Iemand die van nature moedig en vastberaden is, zal bijvoorbeeld na zijn bekering opvallen door zijn morele moed; terwijl hij misschien zeer tekortschiet in zachtmoedigheid. En degene die van nature zwak en besluiteloos is, zal misschien opvallen door de zachte deugden, maar zeer tekortschieten in kracht en karaktervastheid. De fout ligt in het bijna uitsluitend aankweken van die christelijke deugden die aansluiten bij onze voornaamste karaktertrekken. We zouden onze inspanningen veeleer, door Gods genade, vooral moeten richten op de ontwikkeling van die karaktertrekken die van nature zwak zijn, terwijl we de karaktertrekken die te sterk op de voorgrond treden, tuchtigen, beteugelen en onder controle brengen. Dit voorkomt misvorming en bevordert een gelijkmatige, evenwichtige karaktervorming.

Er is in deze tijd van opwinding en bedrijvigheid misschien een bijzondere neiging tot deze eenzijdige godsdienst; en de jonge bekeerling, wiens christelijke karakter nog niet is gerijpt, loopt bijzonder veel gevaar in deze dwaling te vervallen. De geest raakt geheel in beslag genomen door één onderwerp. Hoe meer dit onderwerp uitsluitend wordt beschouwd, des te meer wordt het uitvergroot. Het wordt in zijn ogen het belangrijkste. Hij vereenzelvigt het met zijn ideeën over godsdienst. Hij maakt er een toetssteen van vroomheid van. Dan is hij geneigd allen die op dit punt niet aan zijn verwachtingen voldoen, te beschouwen en te behandelen alsof het hun aan ware godsdienst ontbreekt, hoe consequent zij in andere opzichten ook mogen zijn. Dit leidt tot veroordeling, verwijdering, verbittering en strijd.

Maar het ene gebod van God is hem even dierbaar als het andere; en wij kunnen ons tegenover hem niet verontschuldigen voor het ongehoorzaam zijn aan een van die geboden met het argument dat al onze krachten in beslag worden genomen door het gehoorzamen aan een ander gebod. De volmaaktheid van het christelijke karakter bestaat in de harmonische ontwikkeling van de christelijke deugden. Dit is de "volwassenheid van een volmaakt mens in Christus Jezus"—een mens zonder gebrek, die in al zijn vermogens en ledematen volledig is.