Vol. 28 ·No. 41 · October 4, 2026
Amani ya Kuwa Mwenye (or possibly, but less likely given standard Chichewa expressions): Amani Kutokana na Kumiliki However, after reevaluating based on standard Chichewa expressions and common usage: Amani ya Kuhusika or Amani ya Kumiliki is less fitting; The best fit is: Amani ya Kuwa Mwenye
Isaya 43:1-7
Zochitika zatsopano
Werengani mu Mtundu wa Reader
Sakatula nkhaniyi ngati magazini — chivundikiro, tsamba la wolemba, ndi masamba otseguka pa chipangizo chilichonse.
Amu a Kukhala
Isaya 43:1-7
Kwa Billy Dempsey
Mtundu wathu wa m’mawa uno umachokera kwa mneneri Isaya, mutu 43, mas verse 1 mpaka 7. Ndipo mupeza – ngati mugwiritsa Buku la mpingo – tsamba 603. Nkhani yachangu ya Isaya pano mutu 43 – mutu 42 ndi nkhani yachukulu; nyimbo ya Mtumiki wavutwa – mutu 40 mpaka 55 m’buku la Isaya. Mutu 42, mutu umene Mulungu akunena za kubwera kwa mtumiki wa Yehova, chinthu chatsopano Chim’konzekera m’menemo, chifuniro Chake cha mitundu yonse kuona kuwala Kwake. Koma mutu 42 umatseka ndi mkhalidwe wodabwitsa wa anthu ake. Iwo ndi akhungu ndi oguso. Mutu umatseka ndi mawu akunena za Mulungu kutsanulira mkwiyo Wake. Ndi mapeto achisoni, ndipo amatsegula m’mawa kwa mutu 43 m’zimene ine ndimatcha “Amu a Kukhala.”
Tiyeni tidapere, ndipo tiwerenge mutu 43, mas verse 1 mpaka 7.
Atate, ino ni Mawu Ako; ife ndi anthu Ako. Lankhula. Tifanye kumva. Tifanye kuzindikira. Tiyeni mawu Ano akulekeze mtima muno. Tifanye kudyetsedwa. Tifanye kukonzekera. Atate, sonkera. Tifanye kumva ife tikapempha m’dzina la Yesu, ndi kwa chifukwa chake, amen.
Isaya mutu 43, kuyambira na verse 1:
Koma tsano, YHVH anena, Iye uyanapanga iwe, hai Yakovu, Iye uyakupangira, hai Israeli: “Usaoopa, ma ine ndakupulusutsako; ndakuitana kwa dzina, iwe wanga. Ukapita m'madzi, ine ndidzakuonani; m'nsinje, iwo sadzakulemeretsa; ukayenda m'moto, iwe sadzakuungwa, ndipo lamba lisadzakusonsa. Ma ine ndine YHVH Mulungu wako, Mzuka wa Israeli, Mpulumutsiyo wako. Ine ndipereka Misri kama fidia yako, Kushi” (izomwe ni, Ethiopia), “ndi Seba m'malo mwa iwe. Chifukwa iwe ndi wokondwa m'maso mwa ine, ndipo wolemekezwa, ndipo ine ndimakukonda. Ine ndipereka anthu m'malo mwa iwe, mitundu m'malo mwa moyo wako. Usaoopa, ma ine ndine na iwe; ine ndidzabweretsa mbadwo wako kuchokera kummawa, ndipo kuchokera kumadzulo ndidzasonkhanitsa iwe. Ndidzakuwa kwa kumpoto, Patulani, ndipo kwa kumwera, Musamleme; bweretsani ana anga kuchokera kutali na madazani anga kuchokera kumapeto a dziko, munthu onse amene akitaniwa kwa dzina langa, amene ndamupanga kwa ulemerero wanga, amene ndamupangira na kumupanga.”
Anthu onse ndi ngati udzu na ulemerero wao wote ni ngati maluwa a munda. Udzu umauma na maluwa amaguluka, koma Mawu a Mulungu wathu amaimilira kwamuyadi.
Chani ni “The Peace of Belonging”? Chabwino, mwina twayenera kuyamba kufafanizira, “Chani ni ukwati?” Ndileni ndikuuzeni komwe ndifuna kupita mu sermon iyi lero. Tifuna kukamba za ukwati, tifuna kukamba za maonekedwe a ukwati, na tubwere ku funso, “Chifukwa chani zili zofunika?”
Chani ni Ukwati?
Ni chani kumiliki? Wacha tuangalie lugha ambayo Ishaya anaitumia katika aya ya 1. “Lakini sasa, Bwana asema hivi, yeye aliyekuziumba, ee Yakobo, yeye aliyekuundwa, ee Israeli: ‘Usiogope, maana nimekukomboa; nimekuitaja kwa jina, wewe ni wangu.’” Unatambua mada kuu za Kibiblia huko – alikuziumba; alikuunda; alikukomboa. Tunafikiri juu ya ukombozi huo mkubwa kutoka Misri – Mungu akiwokomboa watu wake kutoka utumwa na kuwaweka katika nchi ya ahadi, nchi aliyoiahidi Abrahamu. “Alikukomboa” – hiyo neno la Kiyahudi, “gaal,” ni “mkokomboa” – kufikiri katika mstari wa “mwokozi, mlinzi,” kama Boazi alivyokuwa mwokozi, mlinzi kwa Ruta na mama yake mkwe, Naomi; mpokanzaji wa jamaa aliyehakikisha mustakabali wao kwa hatua yake ya ukombozi. Hiyo ni picha ya kile Mungu anachofafanua kwa Yeye; kwamba Yeye amekukomboa. Yeye amehakikisha mustakabali wa watu Wake kwa hatua yake ya ukombozi kwa ajili yao.
“Kukuitanani kwa jina” – kamwe, lingalani uhusiano Wake na Abrahamu; lingalani uhusiano Wake na Sara, mkewe. Namna Yeye alavyobadilisha majina yao; aliwaita kwa majina. Lingalani Noa. Yeye alimwita Noa kwa jina. Yeye anawakaribisha katika uhusiano wa karibu na Yeye wale ambao anawaita kwa jina. Kama mkuu na mtoto, Mungu akifungua milango ya kuasili, watu Wake wanakuwa si tu raia Wake bali wana Wake na binti Wake. “Nimekuitani kwa jina.” Kinyume chake, isikeni anachosema katika Zaburi 1, ambazo tulisoma wiki chache zilizopita. “Bwana anajua njia ya waadilifu, lakini njia ya wakosa,” Asema, “itaharibika.” Itatoweka; haitadumu. Au hata kwa umakini zaidi, anachosema Yesu katika sura ya 7 ya Mathew kuanzia na aya ya 21. “Si kila anayenita ‘Bwana, Bwana’ ataingia katika ufalme wa mbinguni. Bali yule anayetenda mapenzi ya Baba yangu aliye mbinguni.” Kwa wale wanasema, “Bwana, Bwana,” lakini hawafanyi mapenzi ya Baba yake mbinguni, Yesu Asema, “Nitawaambia, ‘Sitakujua. Sitakujua. Ondokeni kwangu.’” Mungu Asema kwa watu Wake, “Nimekuitani kwa jina. Ninakujua. Ninakujua kwa karibu. Nimekuitani kwa jina.”
Na kisha akamaliza yote kwa kusema “ninyi ni wangu.” Fikiria tena tukio hilo kubwa ambapo Mungu anawakusanya watu wake kwake Sinai baada ya matukio yote ya kishindo ya kutoka. Anawakusanya kwake Sinai. Anasema, “Ninyi wenyewe mmeona nilichofanya kwa Wamisri, jinsi nilivyowabeba kwa mbawa za tai na kuwaleta kwangu. Sasa basi, kama hakika mtatii sauti yangu na kuzingatia agano langu, mtakuwa mali yangu ya thamani kati ya mataifa yote. Maana dunia yote ni yangu. Mtakuwa kwangu ufalme wa makuhani na taifa takatifu. Mtakuwa mali yangu ya thamani.” Hiyo ndiyo mizigo; hiyo ndiyo shehena inayoendeshwa wakati Anasema, “Ninyi ni wangu. Ninyi ni wangu kama hazina.” Mali ya thamani. Hiyo ni kusema, Mungu anasema, “Nina dai maalumu kwenu na kwa ahadi, ninyi mna dai maalumu kwangu.” Kumbuka jinsi Mungu anavyowatambua – “Nimekuitangaza kwa jina; ninyi ni wangu.”
Niliwambia kuhusu mwisho wa kusikitisha wa sura ya 42. Mungu haitambui watu wake kwa hali yao ya kusikitisha kama Anavyoieleza mwisho wa sura ya 42, bali Anatambua watu wake kwa maneno hayo, “Ninyi ni wangu.” Hivyo Anatambua watu wake. Sio katika kukwama katika kukosa imani, hata kama wao. Ninyi na mimi tunapambana na dhambi. Ninyi na mimi tunashindwa katika mapambano yetu na dhambi mara kwa mara. Lakini Mungu anatangaza kwetu, “Ninyi ni wangu. Nimekuitangaza kwa jina. Nimeanza uhusiano wa karibu nawe. Ninyi ni mali yangu ya thamani.”
Inaonekanaje kuwa wa Mungu?
Kwa hiyo, kumiliki kunamaanisha nini? Hebu tuzingatie kanuni fulani kutoka kwenye kifungu. Na mojawapo ya kanuni tunazotaka kuona ni kwamba kumiliki kunamaanisha kunufaika kutokana na, kufurahia uwepo wa Mungu. Tukiangalia aya ya 2 na 5. Aya ya 2, “Unapopita katika maji, mimi nitakuwa nawe.” Aya ya 5, “Usiogope, maana mimi niko nawe.” Ni Kanuni ya Emmanuelle – Mungu Mwenye Nguvu, Mwenye Milele akiwa na watu wake. Mungu akiwa nawe; Mungu akiwa nawe! Akiwepo katika matatizo yetu. Akitenda kwa ukamilifu kutokana na hayo mema kwetu kama alivyoahidi. Anatuendeleza; anatusadia; anatupa nguvu; anatuhamasisha. Akiwepo katika furaha zetu pia. Anatusadia kukumbuka kwamba kila mema tunalofurahia limetokana na mkono wake wa neema.
Kulinda
Kuwa mwawo kunamaanisha nini? Kuwa mwawo kunamaanisha kufurahi katika uwepo wa Mungu siku baa siku. Pia kunamaanisha ulinzi. Tazama ayati ya 2. “Unapopita katika maji, Mimi nitakuwa nawe; na unapopita katika mito, haitakukandamiza. Unapotembea katika moto, hautachomwa na lieki haitakukamata.” Isaya anaruhusu hatari mbili, hatari mbili za kutisha, kusema kwa hatari zote. Angalia ahadi. Hatari zitakuja. Yeye hana sema, “Kama unapita katika maji” na “Kama unatembea katika moto.” Unapofanya hivyo – hatari zitakuja. Pengine wengi wetu leo tunajikuta katikati ya tisho fulani, hatari fulani, pengine hata sasa tukiwa katika kanisa hili asubuhi. Jaribio fulani, mateso fulani, kutokuwa na uhakika fulani, shaka, kukosa tumaini, huzuni, maumivu au hasara au huzuni. Majina yanaweza kuendelea kwa muda mrefu, hata sasa. Lakini mnamwamini Yesu, wewe ni wa Mungu Baba Mwenye Nguvu Zote, Mwenzi wa mbingu na nchi. Yeye aliyekuumba, Yeye aliyekuunda, na Yeye aliyekurejesha. Katika hatari yetu, tuna umakini wake usiobadilika na nguvu zake zote zikielekea ulinzi wetu wa mwisho. Tunaweza kuumwa, lakini tuko salama. Tunaweza kujaribiwa vibaya, lakini tuko salama. Tunaweza kuhisi kama tunakaribia kuzama, lakini tuko salama. Yeye anasema kwetu, “Wewe ni wa Mimi. Nchi yote ni ya Mimi na wewe ni mali yangu ya thamani.”
Upendeleo
Je! Kuwa mwenzi wake kunamaanisha nini? Kunamaanisha, zaidi ya kuwepo na ulinzi, kunamaanisha upendeleo. Isikeni aya 3 na 4. “Kwa kuwa mimi ni Bwana Mungu wenu, Mtakatifu wa Israeli, Mwokozi wenu. Ninatoa Misri kama fidia yenu, Kush” (yaani, Ethiopia), “na Seba badala yenu. Kwa sababu ni mpendwa katika macho yangu, na nimekuweka katika mahali pa heshima, na nimekupenda. Ninatoa watu badala yenu, mataifa badala ya maisha yako." Kama mnaangalia aya hizo, ninataka muone kitu. Muna kifaa cha Kiyahudi cha kusema kinachofanya kazi hapa. Muna marudio. Muna marudio ya dhana ya fidia. “Ninatoa Misri kama fidia yenu.” Na kisha mwisho wa hilo, mwisho wa aya ya 4, “Ninajitoa mwenyewe badala yenu.” Hiyo inasisitiza dhana, katika kesi hii, dhana ya fidia. Na iko katikati ya hizo, katika nafasi ya umaarufu, “Kwa sababu ni mpendwa katika macho yangu, na nimekuweka katika mahali pa heshima, na nimekupenda.” Huwezi kukosa hilo; huwezi kukosa hilo. Muna marudio yenye nguvu ya dhana ya fidia na katikati yake Mungu anatangaza, “Ninakupenda! Wewe ni mpendwa kwangu!” Kalvin anasema, “Bwana anawachunga wote wanaomwamini kwamba Anawathamini zaidi ya ulimwengu wote.” Inavutia.
Manoti angapo a mbiri yakaitika. Imodzi ndi iyi. Mfumu Hezekia – tsopano samalani! Izi ni mbiri ya Israeli; sizikhala youma. Musanyaluke posachedwa! Mfumu Hezekia wa Yuda adagana na Misri motsutana na mfumu wa Ashuria, Sennacherib. Tsopano imireni kwa minute. Ndakhala mkalasi zambiri kuti nditenge dzina limelo bwino, Sennacherib! Ndipo ndaphunziranso lina, “Tiglath-Pileser." Mukuyenera kukondwera chifukwa ndakhala maola ambiri ndikuchezera zinthu zimizo zaka zambiri! Ndipo choncho adagana na Farao wa Misri na mfumu wa Ethiopia. Na mupeza zimizo m’ Bukhu la 2 la Mafumu 18 na Ezekieli mazina 30 na 31. Kuti akhazikitse chilango chake chabwino na choyenera, mfumu wa Ashuria amasonga na asilikali zake zambiri pa Yuda wamng’ono. Mwakuya wotchuka wa kugwa na Yuda akupwanyidwa mpaka kutengera, Sennacherib ayenera kusokoneza asilikali ake kudziteteza gulu lofikira la Ethiopia na Misri. Agwa m’njira na Sennacherib akuwasenga mpaka Misri. Yuda apatuka, pomwe Misri na Ethiopia akudyiwa na asilikali wa Ashuria. Umu ndi mfundo. Yuda apatuka chifukwa Mulungu adawapatsa adani ake m’malo. Yuda apatuka chifukwa Mulungu adawapatsa adani ake, Ashuria, m’malo.
Nota ya kihistoria mbili. Wakati wa Pasaka, takriban mwaka 30 AD au AD 30, gavana wa Kirumi wa jimbo la Yudea aliruhusu kutiwa msalaba kwa Yesu wa Nazareti, mchungaji mtembeaye na mtenda miujiza, ambaye maisha na kazi yake vilitoa ushahidi mwingi kwamba Yeye alikuwa kweli Mwana wa Mungu na Masihi aliyotarajiwa kwa muda mrefu. Siku tatu baadaye, Yeye alifufuka kutoka kwa wafu, Mungu akitangaza kwa nguvu kwamba Yeye alikuwa kweli Mwana wa Mungu na Mwokozi wa wakosaji. Mungu alimtuma Mwanawe kama fidia ili kuwakomboa watu wake waliopotea na wenye dhambi. Mungu alimtuma Mwanawe kama fidia kwa wewe na mimi, mwenye imani katika Yesu. Alitoa zaidi ya Misri. Alitoa zaidi ya Ethiopia. Alitoa zaidi ya Seba. Alitoa Mwanawe pekee. Tuna ishara za kubadilishwa kwake, za fidia yake, hapa kwenye Meza mbele yetu. Tutaziweka katika dakika chache. Ishara za mwili wake uliovunjika na damu yake iliyomiminwa. Inaonekanaje kuwa wa Mungu? Inaonekana kama Mungu anapendelea kuwasave watu wake hata kwa gharama ya maisha ya Mwanawe pekee.
Kurejeshwa
Chinthu chimodzi choti kunena chokhudza zojoneka za kukhala membala. Zojoneka za kukhala membala zimafanana na kubwezeretsa. Talingalani na vesi 5, 6, na 7 apa pa ndime yathu ya Isaya akutero, “Musaoopa, pakuti Ndine na inu;” – akunena, ndithudi, kwa Mbewe. “Ndibweretse olo mwenu kutoka mashariki, na kutoka magharibi ndivakusanyiko. Ndizauze kaskazini, Jani, na kwa kusini, Musanyime; Bwerezani olo mwenu kutoka mbali na ana wangu kutoka ngombe za duniani, mwanthu wote anayitwa kwa jina langu, ambaye nilimuumba kwa utukufu wangu, ambaye nilimunda na kumfanya.” Utumishi wa kuinjiliza wa Isaya ulianza katika ufalme wa kusini wa Yuda na udakaira kwa miaka makumi tano. Kabla ya utumishi huo wa kuinjiliza wa Isaya ulipofika miaka makumi mbili, makabila kumi ya kaskazini ambao tunayafahamu kama Israeli yalitengedwa kwenda uhamishoni na Ashuri. Tunaongela makabila yaliyopotea ya Israeli. Hayo ndiyo! Kwa sababu yalitenganishwa katika sehemu nyingine za watu wa Ashuri, yao kama watu hawakusanyiko tena katika nchi. Wale pekee ambao wangetokolewa wangekuwa wale waliokimbia kwenda kusini kama wakazi wa ufalme wa Yuda walipokaribia. Yalipotea; yalitoweka. Yamepotea katika historia tangu wakati huo. Pigo kubwa; tukio kubwa. Ilikuwa ni kubwa, na ilitokea kwa sababu ya kukosa imani, ugumu wa moyo na vizazi, na kutokuwa mwaminifu kwa maagano, kutokuwa mwaminifu kwa maagano mara kwa mara. Mungu, baada ya vizazi, aliwapa maadui mwao kwa sababu hawakuitikia Neno Lake.
Kizizi kinakuja kwa Yuda. Kitatokea baada ya miaka 150 baada ya Ishaya kufa. Kwa sababu ile ile – kukosa imani, ugumu wa moyo, kutotii kwa agano. Lakini tena, sikieni ahadi ya Mungu. Je, kumiliki kunamaanisha nini? Kumiliki kunamaanisha kurejeshwa baada ya hukumu iliyoletwa na dhambi. Dhambi, dhambi yao, sio mwisho wa hadithi yao. Lakini kwa sababu wanamiliki Mungu anayewatendea kama mali yake ya thamani, Anawaweka. Anawaweka. Dhambi yetu sio mwisho wa hadithi yetu; kurejeshwa ndiko! Hata kama tunapendelea, hata kama tunakakasa mioyo yetu na kuendelea katika dhambi zetu, ikiwa tunaamini katika Yesu, ikiwa Yesu ni Mwokozi na Bwana wetu, Yeye atafika kwetu. Yeye atavunja ugumu huo wa moyo. Yeye atavunja utegemezi huo kwa dhambi hiyo. Ataturejesha. Dhambi yetu sio mwisho wa hadithi yetu. Kurejeshwa ndiko. Kwa sababu tunamiliki, na kwa sababu Yeye ametupa maisha ya Mwanawe kwa ajili yetu, Yeye atarejesha kile dhambi iliharibu. Hivyo ndivyo kumiliki kunavyoonekana. Kumiliki kunamaanisha kurejeshwa.
Ni kwa nini ni muhimu?
Naam, ni kwa nini ni muhimu? Tutalazimika kuwa fupi. Ni kwa nini ni muhimu? Tazama aya ya 7. Nani anayerejesha? Nani anayekusanya kutoka mashariki na kutoka magharibi na kutoka kaskazini na kutoka kusini? “Kila mtu anayeitwa kwa jina langu, ambaye nilimiumba kwa utukufu wangu.” Mungu anaunganisha kwa karibu kati ya utukufu wake na wokovu wetu. Mungu anaunganisha kwa karibu kati ya utukufu wake na wokovu wetu. Yeye huunganisha sifa yake na hilo. Yeye huunganisha sifa yake na sisi na wokovu wetu wa baadaye kupata ardhi iliyoahadiwa, katika kesi yetu mbinguni, katika uwepo wake. Yeye huunganisha sifa yake na wokovu wa watu wake.
Vinyago vya Neema ya Mungu
Imveni mchiche Ephesani 2. “Ngakhale tulili kufa muzo zathu za uchimo, Mulungu adatukweza ku moyo pamodzi ndi Kristo, ndi zao la anu mwasankhidwa, ndi kutukweza ndi Kuye pamodzi ndi Kuye mu malo okwezeka mwa Kristo Yesu kuti, m’zaka zikubwerazi, akuwonetsa chuma chosayezeka cha zao la Kuye mwa chikondi chake kwa ife mwa Kristo Yesu.” Mulungu amatitsimikizira Kuye Kukhala ndi zao la chisomo chake, Kuye amatukweza ife ndi anthu ake, ife ndi inu ndi onse amene anachita kale ife ndi amene adzachita pambuyo pathu! Kuye amatukweza ife monga zitsanzo za chisomo chake chotukuka. Knee zake zonse zidzapinda ndi lilime lonselo lidzavomereza kuti Yesu ndi Ambuye. Kuye amatataniza ulemu wake ndi kupulumutsidwa kwa anthu ake.
Zaka zingapo zapita, mwa chikomo cha anzanga ena okondedza, ndinapita kuulendo wanga woyamba wotsegula. Tidauluka kupita Tortola, mu Visi za Virigini za Britani, ndi izi zinali masiku asanakonzedwa kukonzeka kwa kuthamanga kwa mchere m’uko; ndege na nyumba za ma customsi zinali nyumba zazikulu zotseguka; osati kodi pali malo ambiri. Iwo safuna kutsekereza mchere. Ndikukumbuka ndikaimirira mu mzere wautali kuseri kwa chizindikiro cholembedwa kwa dzanja, “Alendo.” Zinali zomveka; ndi zomwe ndinali. Ndinali mlendo. Ndi ndikaimirira, kumva mchere na kuwona mitengo ya dadze ikuyesesa, nthawi zina kumva mafungu a mchere kumenya gombe linalake yadi zana kuseri kwa ine, kumva stress ikuduka ndi kuthamanga kuonjezera. Ndi ndinaona mzere kumeri kwanga. Unali waufupi. Unali kusonga msanga kuliko wanga, na chizindikiro cholembedwa kwa dzanja pamwamba chinali, “Anthu a m’uko.” Mtima wanga, ndimwona uyenera kupuma mwachidzi. M’moyo wanga ndinali kunena, “Ndikufuna kukhala m’uko! Ndikufuna kukhala m’uko! Ndikufuna bwanji kukhala m’uko! Malo awa ndi achidzi!”
Mutha Kukhala M’uko
Mwinuko wako ukiwa hapa leo, huenda wewe si mmoja wa kundi la Mungu; huenda wewe ni mgeni katika familia ya Mungu. Je, unajua kwamba unaweza kuwa mmoja wa kundi lake? Na ahadi zote za ajabu ambazo Mungu ametupa ambazo tumezizungumzia zinaweza kuwa zako pia. Je, unajua wewe ni msinzi ambaye hauwezi kujiokoa? Je, unaamini unahitaji Mwokozi? Je, unaweza kumwamini Yesu wa Nazareti, Mwana wa Mungu na Mwokozi wa wamasisi? Je, unaweza kuwa na ujasiri kwamba Yeye ndiye aliyesimama badala yako, kama fidia yako, akipokea hasira ya Mungu kwa ajili yako na kukuvika katika haki yake? Hivyo ndiyo tunakuwa mamoja. Tunaona haja yetu; tunaona dhambi zetu. Tunageuka kutoka kwa dhambi zetu na kuacha kujitahidi kujifanya wema machoni pa Mungu, na tunajitupa kwa yule ambaye ni badala yetu. Tunajitupa kwa huruma ya Mungu iliyoonyeshwa katika Kristo. Hivyo ndiyo unakuwa mmoja wa kundi lake.
Natumaini kwamba utaangalia moyo wako leo. Tunapojiandaa kuendelea na huduma yetu mezani kwa Bwana, natumaini kwamba utaangalia moyo wako na kubainisha kama wewe ni mgeni au mmoja wa kundi. Hebu tuende kwa Bwana katika sala.
Baba, Wewe hufanya watu ambao hawakuwa watu, watu wako. Wewe hufanya watu ambao hawakuwa wamepokea huruma kupokea huruma. Ni nani Mungu kama Wewe ambaye anasame dhambi na kusame makosa? Ni nani Mungu kama Wewe ambaye anapenda kuokoa wamasisi? Asante kwa ahadi ambazo tumekuwa tuzifikiria na kuzizungumzia. Zifanye ziingie moyoni mwetu na zifanye ziunde maisha yetu na uelewa wetu wa Wewe, zifanye ziunde uchaguzi tunao fanya na jinsi tunaonavyo mustakabali wetu. Na zaidi ya yote, zisaidie ziunde jinsi tunaonavyo Wewe. Tusikie, tunaposema sala yetu, Baba, katika jina la Yesu na kwa ajili yake. Amina.