Vol. 28 ·No. 42 · October 18, 2026
Uguquzi wa Umutima
Ikiwe 2: Erasmus Akazinduliwa Kama Mshangao
Itegerezamutwe
Soma mu Modi ya Mwandishi
Soma iki kiguzo nka magazeti — ikirongo, urupapuro rw'umwandishi, n'ipaji ziguruka ku nguzo zose.
Ubucakara bwa Umutima
Isehemu ya 2: Erasmus Akazengururwa nka Mfaticurizi
By Martin Luther
Iyi ngingo ishingiye ku guhindura kwa 1823 gakozwe na Edward Thomas Vaughan. Ijambo ryahinduliwe riramenyeshejwe nka CoPilot AI, rikaba riraranganyijwe nka Thirdmill abakozi ba.
Turavugane ku nkwakikira yanyu—sio gusa ku bwigenzi, lakini ku byiringanwa by’ukuri— aho mubise, ibyo mubishe, ko iby’ingi bya bibiriko n’ibitegetsi by’ikirenga by’Ikerekezi n’Iglesya bikagenda, mwakeneshaga ku bafite imyifatire myiza, kuko mubabariwe n’inyakuri.
Iri jambo—“igihe kikabije n’ibitegetsi by’ikirenga”—riracyari. Mwitegereza inkuru ya Bibiriko n’Iglesya, nyuma mw’vuga ko mwakeneshaga kubona umwobo ku bafite imyifatire myiza. Ni kristu y’ki? Iyo mwavugana ku byiringanwa by’ibi, tubise, benshi babantu bashaka ko bashobora kubabarira. Ibi ni by’ingi.
Muby’ukuri, benshi babantu bashaka ko bashobora kubabarira ku gihe Kristu akoresha imyifatire myiza. Ntukaba, nk’inyakuri zinyu, Kristu abahegereza ku kwakikira kw’ikirenga, n’ubabarira ku kwakikira. Iyo mwavugana ku byiringanwa by’ingi, tubise, mwavugana ku kwakikira, ni ukutiha. Kristu w’ukuri yavuga, “Ntabwo ndi ku bafite imyifatire myiza, nibahegereza ku jambo ry’Imana, n’ubabarira—n’ibi by’ingi, nibahegereza ku gihe. Ni ukutiha?
Nyuma mwavuga, “Nibahegereza ku nkuru y’ibi byonzi, byonzi na by’ingi.” Mufiticuruzi? Ntabwo by’ingi ku bafite imyifatire myiza? Ntabwo mwakeneshaga ku Bibiriko? Ni ukutiha, Iglesya ishobora gutegetsa ibyo Bibiriko bitabise? Iyo, aho ni ukubona umwobo ku kwakikira, nk’ Paulo avuga mu 1 Corinthians 14:29? Mwitegereza umwobo ku kwakikira kw’ikirenga, lakini Paulo avuga ku gihe.
Iki gihebo gishya cyawe—gukubwira utita kubwa ububasha bw'abantu—gitubereka ku kwigenga kwatukura mu matebe. Inyandikwa Y'Imana ivuga hetya? Ni Kristu uyuhe avuga, “Ninama, se niba ntumvikanyi”? Muri kwibangikira imyizerere utayifungamye. Iki gihebo gishya cyawe kigacira umuntu wese utumvikanya ibyo avuga ko yizera. Iyo ntumvikanya, umuntu ashobora kwizera?
Uonekera usaba ko kwizera kutabidi kwiringa kwizirika. Iyo “gukoresha” bivuga gukoresha ikintu, ntumvikanya igice igiheho. Ntushobora kwibangikira ku igice cya Imana utayifungamye. Ni lazima tubanze dukoreshe Imana mbere yo kwigenga ku byo mu isi.
Imperuka, ijambo lakwe livuga ko kwizera ntakubira—se niba amahoro agasigara. Iyo ibitekerezo, umutekano, cyangwa umutungo uri mu khatira, uonekera usaba ko twikubwire ibyo abandi bavuga: “Bavuga, ninama; badavuga, ndaduga”. Ukwishyira mu matebe ya filozofiya, ntakubira kwirinda, kuko ituma twirinda. Uwatubwire ko uri umuhuzi w'amahoro wifuza kwicisha abandi, usaba ko twirinda ku byo twavuga. Iryo livuga ryawe, Erasme—na ndateba ko numvuga ibyo ntavuze.
Ntibyo, ndiririza ijambo lakwe mpaka, se niba uliririza. Iyo, uwitekawe na Roho Muka Imana, ufunge itangazamakulu, akareba umutima. Nivuze ibi kugirango mwirinde kwitangazamakulu ko tuba ngwangwa cyangwa twirinda. Inzira yakwe isaba ko uri na roho ya Lukiani cyangwa Epicuri, ufunge kwizera Imana, akahorana abizera. Turebe twirinde, twifuze ukuri, tukahorana. Ushobora gukomeza gukunda abafana nawe na Akademi—mpaka Kristo akubwire ku kintu kikubwa.
Roho Muka Imana ntiyu Skeptiki. Ntiwatanze ibyo bikoma ku mitima yacu, ibyo bikoma ku mazina, ukuri kwiringa—ukuri kwiriza ku byo tubona.
Nk'uko ubundi. Uvuga ko ibidoctrines bimwe bya Kristo ni ng’akwa, na izindi ntibyo; bimwe bikihishwa, na izindi bikagarhwa. Urakoz’a iby’indi nk’uko, cyangwa uregerer’a ijambo? Uvug’a ijambo rya Pawulo —Romans 11:33) — na rya Isaya —Isaiah 40:13).
Byorosh’e kuvuga ibi by’ingi mwandik’a abantu benshi, nt’iko kwa Luther. Ikiny’e, nd’eha ko ushimang’a Luther k’umuti w’amajambo ya Nyuma. Iki’e, nz’ahakik’isha.
Nd’eha guk’anya: Imana na ijambo ry’Imana rya’andikwa nt’ibo kimwe — nk’uko Umuremyi na iremwa ry’Ewe ni bitandukanye. Ahubwo, ibintu byinshi bikihishwa mu Imana. Iyo Iyo ubw’a Iye: Matthew 24:36), Acts 1:7), John 13:18), na 2 Timothy 2:19).
Ikiny’e, abafalsafa bamwe — na uri kumuhamag’a ahanda— bavuga ko ijambo ry’Imana rya’andikwa rikihisha ibidoctrines. Nt’ibo barigeze kubw’ubufakazi. Nt’ibo barigeze kw’erek’a ubufakazi umwe nawo ku’shyigik’a ijambo ryabo. Ibi by’e by’akoz’a abantu guh’ana kw’isoma ijambo ry’Imana na k’ureeka kutab’ingira— uretse iby’umans’a iheret’e za falsafa za Satani mu I’gereza.
