Vol. 28 ·No. 41 · October 4, 2026
Inyandikwa Nziza Iravuga Ntya Kuva Kw'Umugabo?
Matayo 19:1-12
Itegerezamutwe
Soma mu Modi ya Mwandishi
Soma iki kiguzo nka magazeti — ikirongo, urupapuro rw'umwandishi, n'ipaji ziguruka ku nguzo zose.
Inyandikwaamabaru yagambirwa n’ubugambanyi?
Matayo 19:1-12
By Rev. Mike Osborne
Amariye Yesu yavuze ibyo, yavuka ahatirwa Galileya, agana mu karere ka Yudeya, ikande ry’i Jordani. Abantu benshi bamukurikirana, yabahoza aho. Abafarise bamwe baje kwawe bakamutekerezaho. Bamubaza ati: “Ni ng’akuri ko umugabo ashobora kurandura umke w’ake ku mpamabanza z’ose?”
“Ati, ‘Ntimwabasenze’”, yabahatubaje, “ko ku ntangiriro, Umuremyi yabarema umugabo n’umukobwa, ati, ‘Ku mpamabanza, umugabo azavuka abandwawe na nyina, akahinduka umukobwa we, bose bakanan’umubiri umwe?’ Abo bose b’atab’abiri, ahubwo umwe. Iby’Umunyarwanda yabishy’ehanga, nt’umuntu abishe.”
“Mbabaza,” bamubaza, “kuki Mose yategetse umugabo k’umke w’ake inyandikwa y’ubugambanyi, amushe?”
Yesu yabahatubaje ati: “Mose yabahatwab’ubugambanyi bw’inzu zanyu, kuko inzu zanyu zirakabira. Iki nt’icyo kwandikwa ku ntangiriro. Mvuga bati, umuntu wese w’arandura umke w’ake, si ku mpamabanza y’ubugambanyi, y’akashaka umukobwa k’undi, ak’akora ubugambanyi.”
Abigishwa bamubaza ati: “N’iki kigali, se umugabo n’umke, nibyiza kurenza gufunga.”
Yesu yabahatubaje ati: “Ntabantu bose bashobora kwakira ijambo hili, ahubwo ab’abashobora. Ab’ab’afite ab’eunuhe ku nsana; ab’ab’abafite ab’eunuhe ku bantu; ab’ab’batashaka gufunga ku mpamabanza y’ubwami bw’imanzi. Umuntu wese w’ashobora kwakira ijambo hili, yakire.”
Ijambo ry’Umwami.
Ushob’abaye ku mafungu mash’abantu, nk’amenzi. Na rimwe, ku mafungu mash’abantu, umurot’abantu bafunga. Umurot’abantu bafunga ati: “N’inzi, Joe, gufata iwe, Mary, ku nzu y’umke w’anjye, n’inzi, n’sebo, n’inzi, n’abantu bose, gufata umke w’anjye, n’inzi, n’abantu bose, ku nsanaku z’iminsi, ku nyago, ku byago, ku by’umuti, ku by’indwara- n’inzi, tw’abantu bose tubaho.”
Maliza, iyo ibarwa za takera hafi ya ukuri, Joe na Mary bumwe birashoboka ko, nyuma y'imyaka itanu, indwi, cumi, cumi na itanu, makumyabiri, cyangwa ngo hebuje, bafashe ko kwitwara. Bawuzukana ko bashakanye bato cyane. Bawuzukana ko bafite itandukani rya busigaye. Bafasheko umuhanga wabo ko siwe wabiguye, ko Mama na Dada badakoranira, na ko bizaba byiza Dada asohoke. Nuko urugo rwa nyuma rwacika ku bitengo by'ugacu.
Ibarwa mirongo itanu na magana ane na mirongo itanu z'ugacu wose zimaliza mu gucambazwa. Na uko mubyo mumenyereye, ugacu ntukwisha by'ose. Mu by'ukuri, hagaruka ibibazo byinshi—by'amafaranga, by'umutima, by'umwuka, by'isosiyete, na by'umubiri.
Bamwe mwa byo bafite ko hakuwezo kubabaho. Bamwe mwa byo batashakanye bafite, “Oh, ntibukeze nda gucambazwa.” Abo mwa byo batashakanye kandi bashakanye igihe kirekire bafite ko mwa hejuru y'ikibazo nk'iki. Na none nda kubwira uku kwezi: nta rushakanye rumwe mwa salle yi gucambazwa. Iyo ushaka, ni ukubera umugisha wa Nyamana, udahiye uyu.
Na iyo wahiye, nda kubwira uku kwezi—ntikimbure ku kibazo ki. Ntikireke ikinyafuriza cyangwa ihana rikukandamiza. Ni by'ingenzi ko dutavugana ki. Dufite abanyamata benshi mu kanisa, abana benshi, batashakanye, n'abashakanye. Iki ni akitugomba kuvugana bujuje na kutatinya.
Na iyo hatari yako hatunganyiriza ugacu wako, nda kukubwira uko twavuganye na mbere uyu:
Yesu yahishuye inkuba z'ishuri. Yahishuye umuriro w'umusozi Sinayi. Yatuzishe mu maraso yi, na Yatutangaza imyuka yi ku Nyamana.
Umugisha mwingi, baye—umugisha mwingi kurenza ugacu wako.
Uko nda gukora uyu kwezi ni kuzoza ibintu bitatu. Dufite umuryango wa kummeri ugize Honest Answers for Honest Questions, na umuntu wabitumye uyu kibazo kimwe na mwezi: Ni ibi iby'ugacu?
Kwa hiyo, tutakabiliana na hilo. Na ninataka kufanya mambo matatu:
1. Mipango ya Mungu kwa ndoa. 2. Ruhusa ya Mungu ya kuachana. 3. Maneno kadhaa ya matumizi.
Tunaingie.
1. Mipango ya Mungu kwa Ndoa
Aya hii mlisikia kusomwa ni mojawapo ya mahali pa msingi katika Biblia nzima ambapo mafundisho ya Bwana kuhusu ndoa, kuachana, na kuoana tena yanawasilishwa. Ni muhimu sana.
Mazingira yako katika aya ya 3. Tazama Biblia zenu. Inasema Mafarisayo walikujana kumwjaribu Yesu. Walikuwa wakijaribu kumfanya apate shida—wakijaribu kumfanya afunge mguu wake, wakijaribu kumfanya afane sheria ya Musa na kumfanya aonekane mpumbavu mbele ya umati. Kwa hiyo walimuuliza, “Je, inakubalika kwa mwanamme kuachana na mke wake kwa sababu yoyote?”
Kulikuwa na shule mbili za fikra katika siku za Yesu—shule ya kihafidhina na shule ya kiliberali. Kama ilivyo leo, unaona wahafidhina na waliberali wakiandamana kwenye mikutano ya hadhara kuuliza maswali yaliyokusudiwa kumfanya mgombea aonekane mpumbavu na kuyumbisha kura. Vile vile, Mafarisayo hawa walijiandamana mbele ya Yesu kwa sababu walijua kuwa kuna upande wa kulia na wa kushoto katika suala la kuachana.
Swali lao lilizunguka aya ya Agano la Kale—Kutoka 24. Maneno muhimu katika aya hiyo ni “kitu kisichofaa”. Halisi, kwa Kiyahudi, inamaanisha “kitu cha uchi” au “kitu cha uchafu”. Ni vigumu kwetu leo kujua haswa Musa alichomaanisha. Mahali pengine pekee ambapo neno hilo linatumika linarejelea, kwa vyovyote… taka za binadamu kambini. Kitu cha uchafu.
Shule ya kihafidhina, ikifuata Rabbi Shammai, ilisema “kitu kisichofaa” lazima kiwe dhambi ya kimapenzi—udhalifu wa ndoa au uzinifu. Shule ya kiliberali, ikifuata Rabbi Hillel, ilisema inaweza kuwa karibu na chochote ambacho mume haitaki. Kama mke alichoma bakoni, anaweza kuachana naye. Kama mke alipata uzito, anaweza kuachana naye.
Kwa hiyo Mafarisayo wanakuja kwa Yesu na kusema, “Kwa hiyo Yesu, je Hillel yuko sawa? Anaweza mwanamme kuachana na mke wake kwa kuchoma bakoni—kwa sababu yoyote?”
Ndaje Yesu akataa kuchagua upande wowote. Badala yake, Anawarudisha kwenye Mwanzo 1 na 2.
“Je, hamkuyasoma,” Asema, “kwamba mwanzoni Mwenzi Amewafanya kuwa mwanamume na mwanamke… na wawili watafanya mwili mmoja? Kwa hiyo, yaliyounganishwa na Mungu, msiyaweke binadamu apate kuyaweka.”
Yesu anasema nini?
Anasema kuwa ndoa ni muungano wa mwili mmoja, wa kudumu wa mwanamume mmoja na mwanamke mmoja—muungano wa maisha yote, usioweza kutenganishwa, unaotenganishwa tu na kifo. Hiyo ndiyo muundo wa Mungu.
Angalazeni maneno muhimu:
Ayati 6: ndoa ni kuunganisha—kuunganisha watu wawili na Mungu.
Ayati 5: ndoa ni kuacha na kushikamana. Mwanamume na mwanamke huacha wazazi wao, hufanya maahadi mbele za Mungu na mashahidi, na kuingia katika uhusiano mpya kabisa unaowaunganisha pamoja kama gundi. Walipokuwa wawili hapo awali, sasa ni mmoja.
Sasa, najua hilo ni la kimystical sana. Ni vigumu kwetu kuelewa. Ni kama ile Mungu Mmoja. Tunaamini kuwa Mungu ni mmoja—mmoja katika kuwa, Mungu mmoja—hata hivyo katika watu watatu. Watu watatu tofauti katika Uungu, na hata hivyo ni mmoja. Ndoa ni kitu kama hicho: wawili wakifanya mmoja.
Au fikiria Velcro. Kuna aina ya Velcro ya nguvu ya viwandani ambayo, ikishinikizwa pamoja, ni vigumu sana kuiweka kando. Hiyo ni kama ndoa. Katika agano la ndoa, Mungu “huziba,” unaweza kusema, mume na mke pamoja kwa njia ambayo, bila kupoteza utu wao wa kibinafsi, ni kuanzia wakati wa harusi mwili mmoja, mtu mmoja.
Romans 7:2 ivuga ko umugore w'umushaka akomekwa ku mugabo we. Icyo cyumwaka—kwizira, gukunda, ubumwe bw'umubiri mmoja. Icyo gihe bo bose banatandukana. Bafitanye byose. Bavugana byose. Banaibuka nawe. Bafata imyanzuro hamwe. Basangira mu bibabaza. Basangira mu kuneshwa. Basangira mu gutsinzwa. Bo bose banatandukana—sio kumubiri gusa, ino han'umutima, mu psyche, mu mwuka. Bo, mu magambo mengi, bafitanye ubucuti bw'ukwabo. Ubucuti bwabo bwiza.
Nicyo kimpamvu Allah yashingikiriza umushaka mu ntangiriro: ni ukuzukiza umuntu wacu wacu we. Icyo sio kumvugako umuntu wese atashyingiwe umushaka, ino abantu benshi bafitanye ubucuti bwabo ku umushaka.
Ku bivugeko, gutandukana ni ukwikomerako kwa Allah. Byatandukanya abantu bo bikwiye kuba hamwe mu buzima. Gutandukana, ushobora kwivuga, ni ukupomora—ni ukupomora umuntu wese ku wundi. Ni ukurika ubukereke bw'umutaka Allah yashingikiriza.
Abamwe mwa bamanyi ko hafi ya mwaka mmoja n'igice kinyuma, nkoraga ACDF—anterior cervical discectomy na fusion. Nari nde gataka disiki inter C6 na C7 mu ijosi lyawe. Boshya ku ngogo—mborogo kubabaza—bukurikiza disiki ikarikaye, bashyira ikintu kidasanzwe kikavugana nawe ku kuzukiza imyambarire, na bapandagiza ibyuma ku kuzukiza byose. Ubu niba umuntu yaguhaye ibyuma bikavugana nawe. Ubabaza. Bibi. Icyo ni ukuri gutandukana—ni ukurika ubukereke bw'umutaka Allah yashingikiriza.
Ushobora kuvuga ko, kubera ivugano lya Yesu, ni ukuri kw'umutaka. Uyu wese ushaka, nta kuka. Gutandukana ni ukurambirwa.
Sio.
Kubera Yesu, mu Matayo 19, avuga ko hafi ya kutandukana bikavugana.
Ninachotaka kufanya katika dakika chache zijazo ni kuonyesha kwamba Yesu hashiri kuachana, lakini wala hashitaki. Hashiri kuachana, lakini anakubali. Kuna tofauti kubwa.
Tazama aya ya 7, 8, na 9. Mafarisayo wanabua, “Kwa nini basi Mose alishiri mwanamme kumpa mke wake cheti cha kuachana na kumfukuza?” Yesu anajibu, “Mose aliruhusu kuachana na mke wenu kwa sababu mioyo yenu ilikuwa ngumu. Lakini halikuwa hivi tangu mwanzo. Ninawaambia kwamba kila mmoja aayeachana na mkewe, isipokuwa kwa uzinifu wa ndoa, na kuoana na mwanamke mwingine, anafanya uzinifu.
Kumbuka Mafarisayo walikosa. Walisema Mose alishiri kuachana. Hakuwa amefanya hivyo. Deuteronomia 24 ilikuwa sheria ya kesi. Ilidhani kuachana kunaweza kutokea na kusema, “Hapa kuna kile cha kufanya ikitokea.” Mose hakuwa akianzisha kuachana; alikuwa akiadabisha. Na Yesu anawasahihisha: Mose aliruhusu kuachana.
Wengine wenu wanaweza kushtuka kujua kwamba kuna mifano katika Biblia ambapo Mungu anaidhinisha kuachana. Katika Ezra 9–10, Mungu anaamuru Waisraeli kuachana na wake zao wa kigeni. Katika Mathayo 1, Yosefu—aliyeitwa “mwanamme mwenye haki”—alikuwa akizingatia kuachana na Mariamu kimya kimya. Na katika Agano la Kale, Mungu mwenyewe “huachana” na Israeli kwa sababu ya kuabudu sanamu mara kwa mara (Hosea 2, Yeremia 3, na zingine).
Bayangaza kipande cha porcelaini nzuri—ghali, kinachopendwa, kinachokusudiwa kuwekwa na kuheshimiwa. Kusema kwamba haipaswi kuvunjwa hakumaanishi kwamba haiwezi kuvunjwa. Na vile vile, wakati ndoa inalenga kulindwa na kuhifadhiwa, kuna hali ambazo uhusiano wa agano unaweza kweli kuvunjwa.
Unaweza kubua, “Inapoweza uhusiano wa agano kuvunjwa?”
Hapa kuna jibu: zaidi ya kifo cha mwenzi—na sisiri kuushauri mtu yeyote ajaribu hiyo—kuna njia mbili ambazo uhusiano wa ndoa unaweza kuvunjwa.
Tunaganirwe ku ya mbere: ukahemuzi wa n'ubukwe. Aya ni amagambo ari mu aya 9: “Umuntu yese wabuza umugabo we, uretse ku kahemuzi wa n'ubukwe, yubahuka umugabo mw'undi akora ubugome.”
Aya aya yagumbyeho amahanga. Ndiririze kuya koroshya.
Hari ijambo ry'ikiGiriki bibiri mu aya 9 ugomba kunyumva.
Amagambo “ukahemuzi wa n'ubukwe” avuza ijambo ry'ikiGiriki porneia—umutobo wa ijambo letu pornografia. Ni ijambo ry'ikiGiriki ririmo umubano w'ubukwe. Rikubandanya ubucana, ubugome, ibindi vy'ubukwe, incest, ibikorwa vy'umubano w'abahaba, polygami, ubundi mubano w'ubukwe—ibyo byose ni ukubana kwa babili.
Porneia nayo ikoreshwa mu Magambo ya Bibiriya mu vy'umutakikire ku vy'ubugome by'Isiraeli—ubugome bwayo ku Yehova. Ndiyo mpamvu NIV ikoresha amagambo maririmbi ukahemuzi wa n'ubukwe. ESV iroroshya kandi ikoresha ubugome.
Tuvugeko aho: porneia ni ibikorwa vyose vy'ubugome—by'ubukwe—byangiza umubano w'abakwe.
Ijambo ry'ikiGiriki ririndi mu aya 9 ni moicheia—ijambo ririmo ubugome, umubano w'umugabo cyangwa umugabo mw'undi.
Kwa Yesu avuga mu aya ayo aho umugabo cyangwa umugabo akora ibikorwa vy'ubugome—ibikorwa byangiza umubano w'abakwe—umugabo w'umugabo cyangwa umugabo w'umugabo ashobora gusaba kuyarana. Iyo kuyarana ntibyakora, uretse ubugome bukabije. Mboni? Kuyarana kw'ibi ntibyakora, uretse ubugome bukabije.
Iyo umugabo cyangwa umugabo atagomba kuyarana. Kuyarana ntibwakabije; bikakabijwe. Na kuyarana bikabije kubera ubugome bw'umugabo mw'undi, umugabo w'umugabo cyangwa umugabo w'umugabo ashobora kwubahuka—kuberako umubano w'abakwe wacitse. Iyo sharti ya aya 9 yubahukijwe, umugabo w'umugabo cyangwa umugabo w'umugabo ashobora kwubahuka.
Nunze, ni haki milinganyo ya maswali igeze kuibuka ahanda. Ibi ni:
Munthu ashobora gutoranya umugabo/mugabo we kubera umutaka—pornografiya, igicido, ikintu kimeze gite?
Cyangwa se umugabo/mugabo we akorana n'umuntu ku muntu mu rukundo rw'umutima?
Niba porneia ari ijambo rusange rikoreshwa ku ngendo zose z'kwidakwa, se rimaze rikoreshwa ku makintu aje?
Hano ni imyanzuro yanjye: ashobora… ndetse ashobora.
Twakwiye kwemera, bane, ko umutima w'umuntu ukwirikiza ng'uko kurema. Tubuze ubugingo, ndetse icya kutugwiza ku bijurire byacu byo kutandukanya. Nuko twakwiye kutabikora. Twakwiye kutagwiza urutonde rw'izambi zitandukanye zikoreshwa munsi y'ijambo porneia.
Ndetse mu gihe chimo, bayobozi bacu mu PCA, nyuma yo kwiga ku bijurire, bakoze inyandiko y'imyanzuro bakavuga:
Niba umuntu akorana n'ibintu bimwe—umutaka, imizigo, kwitabira mu makasa y'kwidakwa—iibi by'ibintu bikamurenza ku bijurire byo kwishyura umugabo/mugabo we, nabwo bikamurenza ku gutsina urukundo rw'umuntu mwe.
Basaba, bashobora gutsina urukundo rw'umuntu mwe.
Kugwiza, bavuga, bikwiye kuba ku kigango—abakuru bacu—in'uburyo bwabo bwo gukoresha amasomo abilikanya. Isomo rikwiye kuba niba izambi rikwiye gutsina urukundo rw'umuntu mwe.
Nikuri, ntureke hano. Nvuye mvuga ko amasezerano y'ubugabo ashobora gutsinwa mu bintu bibiri. Ikintu kimwe ni porneia—Matayo 19:9 na Matayo 5:32. Ikintu kimwe ni 1 Korintio 7.
Nuko turanduke nawe tujye 1 Korintio 7. I Korintio ni ibarua yandikwa n'Umugabo Paulo. Reba ayandi 1–9. Mu ayandi, Paulo avuga Genesis 1 na 2 ku byo ubugabo ni impa n'umutima w'urukundo rw'umuntu mwe.
Ndetse mu ayandi 10–16, Paulo avuga ku bikorwa bibiri.
1. Abakristo Babiri Bashobora Kurambirana (ayandi 10–11)
Ayandi 10–11 avuga ku bahume na bakobwa bashobora kurambirana:
“Kw’abashakanye nibahe uyu murongo (sio mimi, wese Nyuma): Umugabo akazi ko atatakana n’umugabo we…”
Ijambo atatakana ni ukwivugana n’ugushatura.
Paul yavuga ati ukitakana, agomba kuguma atashakanye cyangwa se akongerezewe n’umugabo we. Umugabo akazi ko atagomba kureka umugabo we.
Reba Paul nta murongo waexeza agenga ikizere Yesu yatanze muri Matayo 19:9. Ntibikenewe—byemezwa. Iyo yongeraho ikindi gishya:
Niba ugushatura gukora kubera isab’iryo jingwa porneia, umugabo n’umugabo we bagomba kuguma batashakanye. Iyo ni refa ya ugushatura k’icumu. Kuguma batashakanye bituma amahirwe y’ongerezawe—niyo y’ukuri.
2. Umugabo w’Abashakanye (vv. 12–16)
Muri verse 12–16, Paul avugana na momo abashakanye benshi umwe wabo akaba umukristo umwe n’uwundi.
Yavuga ati niba umugabo atabishaka akaguma na mukristo, umukristo akazi ko atatakana kubera umugabo we atagira umukristo. Muby’faktu, Paul yavuga ati Imana ishobora gukoresha umugabo w’umukristo kuzanye inkuru y’ahanga—kandi bikavugana n’ugusubira.
Iyo tumva verse 15:
“Niba umutabishaka akaguma, ahagume. Umugabo cyangwa umugabo w’umukristo ntibahabwa mu makuru agena. Imana yaduhamagariye kubana mu mahoro.”
Paul yavugana ati niba umugabo we w’umutabishaka akuguma, ntibahabwa kuguma mu mugabo. Ushobora kureka. Iyo ni refa ikwiye. Kandi bivugana, ushobora kwongereza, kuko umugabo w’ahanga wabuze.
Kuguma kw’umugabo w’umukristo n’umutabishaka ni icumbi kabiri kuzanye refa. Refa ntibyakora icumu, naho icumu rikora.
Nyuma, na kwa sababu tu kuachana kunaruhusiwa haimaanishi kuwa ni jambo sahihi kufanya—au jambo pekee la kufanya. Mungu anaweza kutibu uhusiano mbaya zaidi. Wakati mwingine mtazamo wako wa kusamehe, roho yako ya kujitolea, kujitolea kwako kwa mema ya mtu mwingine ndio unaweza kumwleta kwenye toba.
Lakini Ni Nini Kinachukuliwa kama “Kuacha”?
Kama ilivyo kwa porneia, maswali zaidi yanaibuka. Je, “kuacha” kunaweza kujumuisha zaidi ya kuondoka kimwili nyumbani?
Wanafikiri wengi wa kiinjili wanasema ndio.
Tena, karatasi ya PCA inasema kuacha kunaweza kutokea “kwa kuweka masharti yasiyovumilikiwa kama vile kwa kuondoka kwako.”
Lakini acha nikupeleke: sio mambo yote ambayo hupendi kwa mkeo au mumeo yanapaswa kujumuishwa. PCA inasema kwa busara kuwa orodha ya dhambi zinazolingana na kuacha “haiwezi kuwa ndefu sana.”
Wakati mwingine Mungu anatuitaka kutulia katika uhusiano wenye uchungu. Petro anatukumbesha katika 1 Petro 2 kwamba Kristo aliteseka kwa ajili yetu, akitupa mfano. Walipomtukana, Hashit retali. Alipoteseka, hakutoa vitisho vyovyote. Alijiweka katika mikono ya yule anayehukumu haki. Wakati mwingine hilo ndilo lako kuita katika ndoa ngumu.
Lakini mambo kama vile ukatili wa kimwili, usaliti, matumizi ya pombe au madawa ya kulevya, ukatili, shughuli za jinai, kuondoka bila kuwa na habari, au tabia zozote za kiasili zinazokudhoofisha wewe au watoto wako—hizi ni aina ya kuacha. Na hata kama mkeo au mumeo anajidai kuwa Mkristo, kama akijihusisha mara kwa mara na tabia kama hizo, kwa wakati mwingine anafanya kama msio Mkristo na anapaswa kutendewa kama huyo.
Kufungua hapa ni kwamba wazee wa kanisa lazima waihusishe.
Biblia haizungumzii kila uwezekano. Haitataja uraibu wa ponografia kwa jina. Lazima tuchukue kanuni za Biblia, kuzijaza kwa maombi, kutafuta mwongozo wa Bwana, na kufanya uamuzi mzuri zaidi tunaweza.
Muhtasari
Kwa hiyo tumefunza nini leo?
– Mungu hakuweka talaka; Anairuhusu, anaivumilia, anaidhibiti.
– Ubufuzi burigiraga ku izaha, ariko ubufuzi ubwo bwo kwikubira ntibwo ari izaha.
– Ubufuzi buhemba amasezerano y'ubukwe.
– Iyo umwe mu bashakanye akangaga amasezerano y'ubukwe akengeza ku bw'izabera rirenze (porneia) cyangwa ku bw'ugusuka, ubufuzi ni bwo bushobora.
– Aho ubufuzi bwarakubaliwe, n'ubukwe bw'umuntu usigaye bwarakubaliwe.
Nahuye ko benshi mubakunzi bafite ibindi bibazo. Ndiheze kubivugisha: dukorele. Biragorana kubisuzuma byose mu ijisho. Iyo mubishaka gukoresha, cyangwa iyo mubikorwa nabi, dukorele.
Tur'umuryango ukunda umurwa. Dukunda umurwa, kandi dukishaka kuramba ubukwe mu kanisa. Ndiheze kubivugisha kimwe mu magambo y'umugisho: ibintu bishaka.
Ubwa mbere, wibuke ibihe nari navuze hano asubuka: nta bukwe buhari hano budashobora kuzanika. Ugomba kuzi. Ugomba gukora umurwa wowe ku mbeho, umenye ko uri imbere y'izaha zose.
Ariko iyo mubishaka gukora ubukwe bwo kuzanika, ni ibiheze kuvuga: kwemeza ko uri umufuatari wa Yesu. Kwemeza ko uri wa Kristo, kandi ko uri mu kanisa k'ukuri, k'ubuzima, k'ikimenyetso.
Mubishaka umenye imibare ivuga ko ubufuzi buri k'umutwe k'ikanisa nka mu isi. Ibi bikubwira. Imibare myiza ivuga ko iyo tutavuga ku bantu bashakanye na Yesu, bashakanye na ukuri, bashakanye mu kanisa, ubufuzi bugabanuka. Hariho impamvu: Roho Mutagatifu akubasha – ku bw'ukuri ku Yesu, ku bw'umvugisho, kandi ku bw'umutima wako na wawe – kuzambisura ibi bibazo.
Icya mbili, niba wanzewe cyangwa niba uzaze kurongwa – tekereza amagambo aya: umugabo wabo cyangwa umke wabo agomba kuba uri munsi ya Kristo, we uri we musimbura wabo. Na niba ushaka kuviranya imibano yabo ku bintu byinshi, ugomba kuba umuntu wize kuyishyira mu kazi.
Ugomba gushaka ijoro rirangwe. Abagabo n'abagore, ugomba kwirukanira hamwe. Ugomba kwitumba wenyine. Muri mubano wabo, ugomba gushyira imipaka. Na ugomba gukoresha amahirwe yose – inkombe yose, ibitabo byose – bikagufasha kuba umugabo cyangwa umke mwiza.
Icya tatu, burigihe haheka Imana ku kazi kw'akuzamura. Burigihe. Nabonye imibano iyo yagiye inyuma y'ikiribwa, yahinduka ubugingo bw'Imana. Ugutambirana kw'abashaka kuza kuba iby'ikiribwa. Mbere yo guhaheka, korora byose ushobora. Menya ibyo bikuguturutse aho. Tuka byinshi ibyo wowe wenyine wabikoze. Saba hamwe, kandi saba Imana kukupa roho w'ugusabira no kukupa imheho. Gusabira nk'Umwami yasabiye we. Saba abanzi bakusabira no kuzuma. Genda kwa mubandariki.
Na icya rimwe: shaka abakuru. Niba uri mu biza ku mubano wabo, shaka gukeshera ku wabikuru. Haheka abakuru kukuza. Niba gutambirana kw'abashaka kuza – na bamwe mubashaka bamaze – hano ni ibyo ukeneye gukora: shara mu rukundo rw'Umwami. Shara mu rukundo rwabo, kandi shaka imbere. Shaka kwubaka ubugingo bwo. Menya ko tuba mu isi y'ubugingo, aho byinshi byo ntibyoroshya. Gukanya imana. Gukanya imana, aho byo byoroshya.
Umukumbura mbere y'ubugingo, navuze ko Imana yagiye inyuma y'Isiraheli. Imana yenyine yagiye inyuma. Umuhe ni ibyo Imana ivuze mu Hosea 2:
Kubw'iyo, none ni ukuvuga k'umutaka; ni ukumuheza ku gikumbe, kandi ni ukamuvuga mu rukundo… Ni ukamuroza wenyine ku gihe kirefu; ni ukamuroza mu bwiza na mu buke, mu rukundo na mu ngeso… Uri w'abantu b'Imana, kandi bavuze, "Uri Imana yacu.”
Ndi kwa sababu ya Yesu—kwa sababu ya kifo chake msalabani—ndi wewe na mimi tunajua kuwa talaka si neno la mwisho.
Tuseme pamoja:
Bwana Yesu, kutupasa shukrani kwa kutufundisha kuhusu talaka na ndoa na kuoana tena. Tutupasa shukrani kwa taasisi ya ndoa. Tutupasa shukrani, Baba, kwa kuwa uliziumba ndoa kwa furaha na ustawi wa binadamu.
Bwana, tunaombea kwa wote hapa. Tunakubali kwamba hakuna mmoja wetu anayejiinua. Hakuna mmoja wetu anaye mguu wa kujitawala wa kusimama. Wote sisi ni wakosaji. Wote sisi ni hatarini kuanguka.
Na kuna watu katika kanisa letu ambao wameachana na bado wanahisi maumivu ya hilo. Kuna watoto wa talaka katika kanisa letu—watu ambao wamekua bila baba au mama, au katika familia iliyovunjika.
Bwana Yesu, shukrani kwa kuwa unaweza kuunganisha vipande vya puzzle zetu tena. Shukrani kwa kuwa unaweza kuchukua ndoa iliyojeruhiwa na kuifanya nzima tena. Shukrani kwa kuwa unaweza kuchukua watu waliotalakana na kuwafanya wazima, na kuwasaidia kupata kwako neema kubwa kuliko mapambano yetu yote, dhambi zetu zote, changamoto zetu zote.
Bwana, uwe mume wetu leo. Uwe mume wa bibi hii, Kanisa.
Tunaomba hili katika jina la Yesu. Amina.
Rev. Mike Osborne alijiunga na wafanyakazi wa RTS Orlando mwezi Machi, 2019, kama Dean mpya wa Wanafunzi. Pia anatumikia kama Mkurugenzi wa Elimu ya Uwanja na Uwekaji, akisaidia na kuwashauri wanafunzi wa MDiv wanapojiandaa kwa huduma ya Injili ya muda mfululizo. Zaidi ya hayo Mike mara nyingi anapatikana darasani, akifundisha madarasa ya mafunzo ya mahubiri na ushauri wa kichungani.
Makala haya yanatokana na maandishi ya hotuba ya Rev. Osborne. Yamehaririwa kidogo na Copilot, pamoja na wafanyakazi wa kitheolojia katika Third Millennium Ministries.
