Vol. 28 ·No. 41 · October 4, 2026
Iki Cyuma Cy' Utegeke
Zefania 3:14-16
Iriburaniwe
Soma mu Modi ya Mwandishi
Soma iki kiguzo nka magazini — ikasi, urupapuro rw'umwandishi, n'ipapuro zikozwe mu masomo kuri buri kigendanwa.
Umujyi wa Haya
Zefania 3:14-16
Nk'uko muteture, nizabafungure Ibyandiko byanyu, maze mutambuke aho Zefania ari. Niba utazi aho iri buku riri, ntibikwiye. Ntabwo ndi gukwiye kwivuguruza ko mugihe cy'imyaka yanjye ya Seminari, njatinyuka urebye aho buku buri! Ntabwo birababaje; buku buri ku peji ya 790 mu Ibyandiko byanyu by'ku nzirazirani; 790. Kandi nk'uko tuba tubahe gukwiye kwerekana aho tutagiye kujya mu masabato aje, maze tuba tubirira Zefania 3:14-16, maze mu isabato ya nyuma, Iki n'izuba, tubirira icyo cyitwa [[BVRJohana 3:16] - ni ijambo ry'umutima wanjye. Nuko rero, nari nimbabaje aya magambo mu gihe cya kitu, maze tuba tubirira mu gikombe cha 3, verse 14-16; peji 790.
Turabandira, maze tumweze Ijambo ry'Imana.
Veranda yacu, ibyo twavuze ni itegampero gacu - uko Yesu, wabaye hejuru y'imyaka 2,000, abaye hejuru, maze abaye Umukizwa wacu, wabayeho, Umukizwa wacu, ni itegampero gacu. Iki n'umuntu wabiye wabwirwa, maze Kristo abaye wabirwa, maze abaye wabirwa mu bantu bose. Turabandira, umwuka wabirwa, maze Ijambo ry'Imana ribaye ry'ukuri, maze ribaye ry'umutima, maze ribe ry'umutima, maze turabandira mu izina ry'Yesu, amen.
Zefania 3, tubahe gukwiye kwerekana verse 14. Iki ni Ijambo ry'Imana:
<Imyaka y'ukuri, O mukobwa wa Ziyoni; imyaka y'ukuri, O Isiraeli! Rejoice, exult, O mukobwa wa Ziyoni! Imana yabuze imyaka y'ukuri, yabuze abanzi banyu. Umwami wa Isiraeli, Imana, ari mu makarito yanyu; ntibabaye ababaye abanzi banyu. Ku musi w'umutima, tubahe gukwiye kwerekana Ziyoni: "Ntabwo ubabaye, O Ziyoni; ntabwo ubabaye."
Umurava wabaye, indabo zikagwa, Ijambo ry'Imana zibaye ry'ukuri, maze ribaye ry'umutima, amen.
Ndege y'ikirere nzima ni Southwest Airlines, kandi hatuna nayo aha, naramanya nyuma y'uko twimukiye hano! Iyo ndege yari igikoresho cya ngombwa kuri twese gutaha uva mu gihugu cya Pennsylvania kugeza muri South Carolina nari mumenyeko ku isomo muri Westminster. Kandi bari bafite kampeni y'ivugaburanga icyo gihe, kandi iyo kampeni y'ivugaburanga yari imwe y'ibiza nari wabonye, kandi igitambulisho cya kampeni y'ivugaburanga cyari, “Ushaka gusohoka?” Kandi hari uba ad iri, aho wabonye umugabo n'umugore bikarubeshya mu ruziranenge rwa sala ya korporasi, aribwo bashobora kuba abakozi, kandi bo babiri barareba imbere kandi umugabo arazunguruka akayibona n'akavuga, “Umenzi, ndagushakaga kukubwira ibi gihe cyose, kandi ndagushakaga.” Kandi umugore arazishima akamusegera akamukumbata ukoko akavuga, “Ndagushakaga!” Kandi umugabo arazunguruka akamusubura, kandi wabonye igikoresho cya mpumuro muri akavuga, “Onesha, umbabarire. Ni ibi?” Kandi wabonye isura ye kandi aravuga, “Oh ne!” Kandi igitambulisho cyavuga, “Ushaka gusohoka?”
Umujinya na Uhamisiri
Ndimwe nzakirikiriza ibyo hivi wuhe, hari ibihe mu buzima bwacu aho twifuza kuwa na icyo gihe, ntacyo? Aho twabasha guhunga kure y'ibyo dukikije – ibintu, abantu, vyose zikaba. Ahanini, ndabona twifuza kuhunga kure y'imibabaro n'ibice by'amateka yacu bitupa amajega. Na twakene kanaka kutambua neza hapa hagati y'amajega n'imibabaro. Umushakisha w'amajega, Brene Brown – niba utamumenyereye, ntacyo. Niba ufite amahirwe, yakoze ijambo lina miliyoni 30 z'abantu ku TED ahanze “Imbaraga z'Ubufunguzo n'Amajega.” Ni ng'akakwiye kuza kureba. Yanditse byinshi ku ngingo y'uwo aravuga, aravuga amajega n'imibabaro mu buryo bute. Aravuga, "Imibabaro ni ukutakora icyo ku ngingo iyambye kandi umeze neza imibabaro y'ubugabo – imibabaro y'ubugabo bwiza ku byo wahanze." Na nk'Abakristo, ndabona atari we, lakini nk'Abakristo, tubasha kwemeranya na byo. Twatabwir'eza ku 'itegezo z'Imana, dukene kubabara.
Amajega ni ibintu bitandukanye. Aravuga, "Amajega ni ukwibabaza kw'intyo n'kutabasha kwirundika mu rukundo." Tubasha kubishyira mu magambo atatu. Amajega atubwira, "Nturi hano." Imibabaro ni iy'umuntu. Amajega, nk'umwandishi umwe aravuga, "ni akab witness." Ni ibintu by'umuntu wese. Ni byo tubabaje mu maso y'abantu bamwe na twabasha kubabaza ku bintu by'amataha. Na hari ubwoko butandukanye bw'amajega, ntacyo? Na hari amajega ay'ukuri – amajega dukene kumva imbere y'Imana ku bahoze ku bintu bye. Lakini hari amajega ataboneka. Ibintu byo dukorewe – ubukorikori, ibintu byinshi nk'ibi. Kandi ni mu hali twabasha z'ibi aho umutwe mukuru w'abantu utubwira, "Nturi hano."
Nahuye umugabo wa Nyumawe Zephaniah agatubwira ijoro nimugabo kubwahemu bw'ihishyiro. Na rwiza ko mbishatse imiterere y'ibintu vuba. Zephaniah ni umwe mu banyumwa b'ane gatanu. Uyu mubare w'itabi ni uguhamisha, kuko ntabwo bahabanye agaciro mu Jambo ry'Imana, cyangwa se ntibahabanye agaciro nk'ibindi bice by'Jambo ry'Imana. Bahita banyumwa b'ane gatanu bakurikira, ni kuko ibitabi byabo mu Testamenta Yashaje ari minga. Uyu ugifite banyumwa b'ane – Isaiah, Jeremiah, Ezekiel, na Daniel. Na we ugifite banyumwa b'ane gatanu, Zephaniah ni umwe wabo. Yandika nyuma y'imyaka 640, hafi, mbere ya Yesu yavuka, mu gihe cy'umwami Josiah, umwami mrefu w'ishongeka mu Testamenta Yashaje. Iyo ugisubira mu itabi ry'Abami, usoma ku by'Josiah, niwe wabuyemo ibintu by'kuramya mu Israyeli. Akora ibintu byinshi by'ishongeka mu Israyeli mu gihe chayo.
Icy'umwihariko ku itabi ry'Zephaniah ni uko atangirana n'ubutumwa bw'umutwe w'ishyiro, bw'ishyiro lya cosmic, ahantu hose mu Testamenta Yashaje. Icyo nita ubutumwa bw'umutwe w'ishyiro, ni kuko ntabwo banyumwa bamwe, Imana itangira, “Reba, ngaje uguhukanye, Israyeli, kubwa ibintu vyose by'idolatrie, n'ibintu vyose by'ic sinu, n'uburyo bwose bw'kutambuka ku nzira z'anjye.” Akora ibyo, lakini itangirana n'ubutumwa bw'umutwe w'ishyiro. Turi hose twinjira muri ibyo. Ntawe ugupfuza. Uyu mubare ufite iby'umutwe w'ishyiro kugeza tuba ku rwego rwa kumi na mbere. Na rwiza ko ibyo by'umutwe w'ishyiro, by'umutwe w'ishyiro by'ibyo byose, ni verse kumi na kumwe. “Ku munsi uwo, ntibahabanye ihana.” Na twagiye kuona ibyo, “Ku munsi uwo” mu magambo, ku ibyo ituvugaho ijoro nimugabo. Na ibyo Imana y'ise kutabera, ni uko, “Nginge kubahana ihana y'enu” – mu byo, ihana rya kinyago – “Nginge kubahana ibyo vyose, na kubarongora nk'utabigeze kubitekerezaho.” Aho twagiye kujya hano nimugabo.
Kwa hiyo hapa ndio jambo kuu la kile ambacho Zephaniah anatuambia. Uhamu unaisha wakati tunamwabudu Mungu bila kuhifadhi chochote kwa kile yeye amekutenda katika kutotekeleza hukumu yoyote juu yetu ili tuwe na hofu yoyote katika uwepo wake. Uhamu unaisha wakati tunamwabudu Mungu bila kuhifadhi chochote kwa kile yeye amekutenda katika kutotekeleza hukumu yoyote juu yetu ili tuwe na hofu yoyote katika uwepo wake. Na hizo "hapana" zitakuwa vichwa vyetu vitatu. Kwa hiyo katika aya ya 14, Hakuna Uhifadhi. Aya ya 15, Hakuna Hukumu. Na aya ya 16, Hakuna Hofu.
Hakuna Uhifadhi
Tazama nami huko tena katika aya ya 14 – Hakuna Uhifadhi. “Imborera, enyi binti wa Sioni; sikia, enyi Israeli! Furahi na ujue kwa moyo wako wote, enyi binti wa Yerusalemu!” Kama nilivyotaja hapo awali, tumesikia habari mbaya tu na kisha unapata aya hii ikitupwa katikati ya haya yote. Na aya hii inakuja kama mshangao. “Sikia; furahi” – lugha inayozidi kiasi cha kawaida, kile tunachoweza hata kuiita ibada ya Presbyterian. Tuna wakati mgumu kufikiria juu ya ibada kama hii. Sasa kuna mengi ambayo ninapenda kuhusu mapokeo yetu kulingana na teolojia na ibada zilizobadilishwa, lakini ikiwa ni kweli kwetu, hatufanyi vizuri katika kufanya kitu cha furaha. Au tunafanya? Kwa sababu, nimekuwa kwenye michezo ya soka na nenu na inanikumbusha kwenda kwenye michezo ya soka na marafiki zangu nyuma ya nyumbani ambapo nilikuwa na ndugu wa fraternity chuo ambaye alikuwa mtu mwenye adabu na unamweka asubuhi za Jumamosi kwenye Uwanja wa Williams-Brice huko Carolina Kusini na akageuka mnyama! Anaweza kupiga kelele na kucheza na kupiga makofi na kuinua sauti yake kama hakuna mtu!
Jinsi ya Kuhusiana na Mungu
Nk' uko ndihoze, ni ibi: Twitegereza imikino y'ishyirahamwe, timu yacu igakunda – Ntabugabuga kwerekana uko byagenze ubwo Ole Miss yishyize Alabama, cyangwa, aha ha, tukaba twese twitegereza, cyangwa ubwo State yishyize Ole Miss umwaka wuzi. Nasure byeri bishimye byinshi by'ibihakikira vy'imbere. Kandi ubwo bibaye, dutak'umutakaro. Dutak'umutakaro wacu wa k'ubugwaneza ubwo timu yacu igakunda. Na ibyo ni ibyo umuhanuzi aribwira aha. Umuhanuzi aravuga ubwo bibaye, ubwo dutak'umutakaro w'ibi byo Yehova akora, ubwo byaturuka, ibi ni ibyo by'ishimwe – kurira; guhimba; guishimira ibyo Yehova akore. Kandi aha ni ukibazo. Ni ibihe mu buzima bwacu bikadushimisha aha? Ni ibihe twishimiye? Na Yehova aravuga, “Ibintu bimwe byo ndihoze ni ukugena ibyo ushishimira,” ibyo ni byiza kandi by'umwimerere kandi nta na kimwe kibi ku gushishimira ishirahamwe, aravuga ibyo ni ibyo biganisho by'ukuri gushirira. “Ni uko ndihoze ngushire ku gihe cyacu. Ni uko ndihoze ngushire ku nzira yawe.” Ni ibyo Yehova aravuga kubo. “Ndihoze ngushire ku ishimiwe ryawe ku byo ndihoze mubuzima bwawe.”
Menutuke neza igihe Datɛ bujuje abayisraeli kuzikora. Ntabwo igihe byose bigenda neza. Ibi byose ni amasezerano y’ibintu Datɛ agiye kubikora. Ibi byose ni ibintu by'uture. Ibi biracyahaba. Datɛ yavuze ati, “Mugihe mukiringa, mugihe byose bikaruruka, Israyeli, mwishimire!” Ese ibi ni ukubinyuranya n'imvugo cyangwa ni iki? Ibi ni ibyo avuze natwe. Ati, “Ni iki kinubabaza cyane? Ni iki cy'umwanj'e wabikoze? Ni ijambo wabvuze mu nama y'abantu? Ni uko wabiririka urembejwe n'abakiririka? Ni iki kinubabaza cyane?” Kuri Israyeli, byari bwo bwambuzi bwayo kwa Datɛ. Bamusize. Bagaruka bavuze bati, “Tuzikurikira ibidolampami.” Datɛ yavuze ati, “Sinamaliza nawe. N'ubwo ninafata neza ihana ry'inubaha yako” – twazireba hano ahandi – yavuze ati, “Mugihe mukiringa, ishimi.” We nawe tumushobora gushimira aho twari hano, vugusiku. Iyo ni iby'emeza neza. Ku mugaragaro, Datɛ atubwire kuzimikira, kumuvek'era, na kumushimira kutabara. Ntabwo kutabara. Ni uguk'oresha imyishyire gusa ku nsorani za Datɛ.
Kurengera Hukumu
Kisha, kwa sehemu ya pili, tazama aya ya 15 kuhusu Kuhukumiwa. “Bwana amechukua uamuzi dhidi yako; amefuta adui zako. Mfalme wa Israeli, Bwana, yuko katikati yako; hutakuwa tena na hofu ya uovu.” Kwa nini tusifurahi? Profeta anasema, “Kwa sababu nimeondoa hukumu za ndani dhidi yako na vikwazo vya nje vya kufurahia Kwangu.” Je, uliona lugha hiyo? “Bwana amechukua uamuzi dhidi yako.” Tazama, hii ni hisia zetu za ndani za hatia na aibu ambazo sisi wote tunazo. Tunajua, kwa hisia ya asili kwa kuwa tumeumbwa kwa sura ya Mungu, kwamba hatuko pale tunapaswa kuwa na Yeye, mbali na Yesu. Sisi wote tuna wasiwasi wa aina hiyo wa kina. Tunajaribu kuificha kwa njia tofauti. Hatujui kweli nini cha kufanya nayo mpaka Mungu hapati macho yetu. Tunajua hatuko takatifu. Tunajua tunapaswa kuwa na aibu mbele za Mungu. Tunahisi hilo. Na Mungu anasema, “Nitaondoa hilo.”
Kisha Anakwenda kwa sababu za nje. Anasema, “Nitaondoa adui zako wote. Tishio lolote kwako, Israeli, nitaondoa.” Sasa fikiria kuhusu hilo katika muktadha wa aibu. Watu ambao wamesababisha aibu katika maisha yetu wanaweza kuwa adui zetu na wanaweza wasiwe. Lakini hoja ni ile ile. Mungu anachoahidi hapa ni kuondoa chochote cha nje kwetu ambacho kitatupa aibu. Kwa maneno mengine, ahadi iko huko hapakutakuwa na mashahidi zaidi kwa sababu hapakutakuwa na sababu ya aibu. Hiyo ndiyo Mungu anayofanya, kwa sababu aibu kimsingi ni ukweli ulioumbwa na wengine.
Amani Halisi
Ndi igihe Allah aravuga ibi, Aratubabaza twibaze ku kwizera ko bose, kubera izi hatari zitugamije – zaba iza kubandi, kubanzi, kubashamari, uwo wese – Aratugira ngo ibi biturumanya gutekerezwa ububaha. Ntidutekereza cyane? Ubushe bugufi bwo kutuzingira ntidutekereza? Mwinshi mwe, mwashemeshwa mu gihe cy'ubana, kandi mu gihe chanyuma cy'ubuzima bwanyu, mwatangaga kwibaza, “Ndi kwakibwa? Ndi kwizirika mu itsinda? Ndi kwirinda?” Kandi ibi biturumanya, na none, ubugufi. Dutekereza niba duhimbaza. “Ndi kwirindwa nabi, mbezi, nabi kikaba kimwe kikundi? Ni ibihe kizokwera?” Tekereza, tekereza, tekereza. Kandi ibi ni ibyo Allah aravuga. Aratugira ngo ushobora kwirinda ukuri, ukuri k'umunezero, ibyo bose bashaka kandi bike bakabona. Aratugira ngo ibi niby'ubahari, ku gihe cy'kwibaza, vugusiza.
Kandi urebe uko Aratubabaza. Aratugira ngo, “Ntimucya kubaha ubugufi.” Nimumutye ubugufi? Ndimutye. Ntabwo nzi ibi. Nibona ndi kwitegereza niba abana banyi bakura. Mwashe ba nyuma y'umwanya mukuru kurusha; mwe munsabire niko niko niko! Ndi kwitegereza abana banyi bakura, niko nitugarije ubugufi bw'isi, kandi niko niko niko niko. Kandi ebya, ndineng'era kandi ndikumbira ku Mugishe ku mfashanyo, ntabwo ibi bikagenda niko niko niko. Kandi ibi ni ibyo Allah aravuga tubabaza. Ibyo umusango mkuu ni ukutakucya kubaha ubugufi. Tushobora guhagarika gutekerezwa kandi guhagarika kucya kandi twumve ukuri k'Allah. Tuzakugaruka aho ku mwisho.
Noneho uwareba ibyo Allah avuga aho. Avuga ati “Umwami wa Isiraeli, Rabb, ari mu icumbi ryawe.” Aho heza kw'Isiraeli, ubwo? Ukisoma inyuma mu Testamenta Yera, utangira ukisoma Genesis – uko undi muntu abaho, n'uko bamwe bagera kwa Abrahami n'uko Allah yita abantu b'uyu bwoko n'uko babashaka. N'uko yabavukura mu but奴bwe n'uko bariga bamutsa kureba. N'uko batangira kuvuga ati “Duhabwe umwami nk'ibwo bwami buhukundwa!” N'Allah avuga ati “Oya, ntibwo bwiza, kuko umwami wabwo bwami atabwo bwami atabwo yongera abahungu banyu, n'ibwo bwami bwabwo bwami ntibwo bwikubere. Kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe!” N'uko yabavukura mu but奴bwe n'uko bariga bamutsa kureba. N'uko batangira kuvuga ati “Duhabwe umwami nk'ibwo bwami buhukundwa!” N'Allah avuga ati “Oya, ntibwo bwiza, kuko umwami wabwo bwami atabwo bwami atabwo yongera abahungu banyu, n'ibwo bwami bwabwo bwami ntibwo bwikubere. Kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe, kandi nawe!” N'uko yabaha umwami. N'aho twari, nyuma y'imyaka 400 au 500, Isiraeli yari yeze umwami, n'urebe uko bashaka. Ubwami bwari bwaratanyuranye mu majyaruguru na majyepfo; huyeho ibwisubira byinshi n'ibyarugaga. N'umuntu w'umutima wa Allah yasinyaga mu ngubuho irenze irenze, Allah ahenze ab'inkuru y'uwabwo bwami n'abana b'umubyeko we, kubera ihyemo n'ubwicanyi! Ntabwo bwikubere neza kwa Isiraeli! N'uko ubu uruhisho ni, “Ndi kuza kwawe. Ndi kuza kuba Umwami wanyu nk' uko nsebya.”
Ibi Ntabwo Byakwiye Kuba Ijambo
Inyibutsa nk’inkuru y’umugore mwe nariyenzi, yari ashyushye, afite abana babiri, n’umugambi w’umutima. Kandi icyo cyumugore, yiganj’ikirori, yagiye. Yavuze ati, “Ntabwo ndi ishoboye kudakora ibi.” Yagiye. Umuhungu we yari mumutima, yigaragaza, abana baye benshi, yavuze ati, “Vugana nabo.” Yabeshya. Atyaye, yahishe aho yari, akamubata, akamubwira ati, “Ninukunda. Ndabandikira.” Yabeshya. Yavuze ati, “Twabandikiye. Twabandikiriye. Kuki ibi byose ntabwo byari na ngombwa?” Yavuze ati, “Kera, ibi byari ijambo. Uzatuye.”
N’icyo Israeli y’emeye hano. Ibi ntabwo ni ijambo. “Umwami wenyu, Mungu, azatuye muri we.” Kandi umutima w’Israeli w’umwami, ni wacu, n’aho? Tubihe mu gihe cy’ikinyago, kandi kutatanya, kandi gukandamira. Ntabwo ni ukuri, kuko mu gihe cy’ikinyago, chomene, muduko, na iPad, tubaye gihe cy’ikinyago, kandi kutatanya, kuko mbere. Kandi dukinisha umwami. Dukinisha umuntu umwambwira aho kwenda, uko kwenda, ni ako k’aho kwenda. Dukinisha umwami. Dukinisha umuntu umwambwira kudakora, kuko w’icyaha, icyarwo, ntabwo dukinisha umuntu umwambwira kudakora. Tubuza umwami. Kandi Mungu yavuze ati, “Nin’umwami, wabashobora. Nzatuye. Ntabwo ndi umwami uk’undi. Ntabwo nzakugoye. Nin’umwami w’abantu bakajije, wabashobora ku’umutima.”
Ubu Ntabwo Kuki
Ndi ryo rivuga kuri aya mazwi yacu ya nyuma, aya mazwi y'ikumi na sita. Umuti Uburaya – aya ni umutwe wacu wa gatatu. “Kwa iyo siku, kutakuwa kw'ise kwa Yerusalemu: ‘Ntutinze, O Ziyoni; ntureke ukuboko kwanyu kudagika.’” Ni iyi siku y'iki? Tumenya kubisoma gihanga mu Testamentu Y'Kera, “Kwa iyo siku; kwa iyo siku.” Nganji aho nzi, hano ku ngingo. Niba wubite, urebe amakuba, abona ni makuba; iyo wawemo, abona zose ni umakuba umwe. Ndi ngizo Zecharia abona ukwikomerwa kwa Yesu mu bihe bizaza. Ukwikomerwa kwa Yesu ni kama uwo makuba wa mbere; ukwikomerwa kwa Yesu kwa kabiri ni kama uwo makuba hari mu kure. Ndi abishyira hamwe, ahareba munsi y'ikorido ry'akanya. Ndi agira, “Kuna siku izaza inyuma y'ibi bigomba kuzana” Ndi iyo siku yatangiriye kwa ukwikomerwa kwa Yesu kwa mbere. Yatashyize umwami. Yatuzaniye Imana. Yatujyayo. Ibi ntibyari ijambo; yari igitabo. Yari Yesu, Imana iri hamwe natwe. Ndi ahareba imbere ya iyo siku tutegereza. Iyo siku, ibi byose by'isi by'aherezo, bizahinduka ukweli. Iyo ukwizera kuzahinduka ukubona, dutabonako byose ku maso yacu, ni ukuri umuhanifu atuboneraho mu bishusho no mu makemura. Iyo siku, hafi y'ibi byose biturwanya Imana, kuturwanya kw'inyuma yacu, kuturwanya kw'ubugabo, bizahinduka, bizahinduka, bizahinduka. Agira, “Kwa iyo siku, hazabi kw'ise, ‘Ntutinze.’”
Usitishye
Birashimiye uko yabayaga. “Mureke amaboko yanyu atabine.” Umuntu mmoja yubashya agatubwira kandi. Ati, “Amaboko abishyushya asobera mu bible yerekana ihungabana ku bimurikiriza umuntu atabasha kubikoraho.” Ihungabana ku bimurikiriza umuntu atabasha kubikoraho. Nawe wabashije kwihangazika ngo? Nawe wabashije kutabira mu buzima bwawe, ahari wabashije kubira ihana mu buzima bwawe, ukavuga, “Ntabasha kuzuka litiro uyu mugoroba”? Imana irabizi. Aravuga ibyo biba ku gihe amaboko abishyushya. Imana aravuga, “Mureke amaboko yanyu atabine.” Ni uko? Ni ngaka kubera icyo agiye kubikoraho uyu munsi. Umuzi icyo ijambo rya Yesu riwurwaho? Tushobora kwibuka ibintu byinshi. Ntabwo twibuka ibi bihanganira twakoresha Yesu nk'umuntu w'ihungabana wabwiraga, “Ntabwo ugomba kubikoraho.” Aravuga byinshi ku bijyana na byo. Ntabwo ijambo rye rikunda lyo "Ntabwo ugomba kwihangazika. Ntabwo ugomba kutinya." Ayo yari ijambo rye rikunda lyo "Ntabwo ugomba" kubikoraho, mu rwego rwo kuzuza uyu murongo. Imana iravuga, “Wihangabana litiro, wabashije kutabira kuzuka, wabashije kwihangazika n'ibimurikiriza,” Aravuga, “Ntabwo ugomba kwihangazika. Hari umunsi uje uhendekeza kwihangabana. Bwite ku wo. Ubikoraho.” Tuzakisanira mu gihe kidatinze.
Kwa hiyo inamaanisha nini? Nimeambia tutarejea haya yote baadae kidogo. Hapa ndio wakati huo. Inamaanisha nini haya yote? Tunaonaje Yesu hapa? Nafikiri kuna njia nyingi. Jambo ambalo hatuwezi kukosa ni kwamba Mungu ameshikilia ahadi yake kwetu hapa katika kuja kwa Kristo. Tunaweza kuanza kuzingatia Yeye badala ya hadithi na simulizi ambalo aibu inatuambia. Tunaweza kuanza kuzingatia maisha yake, maisha yake ya ukamilifu. Maisha yake ambayo yalimwongoza kwenye msalaba hatimaye lakini maisha ya upendo na huruma na uvumilivu na upole kwa watu wenye aibu kama sisi. Kama unashangaa kama kuna mtu yeyote anayelewa aibu yako, Yeye ndiye. Na kama unashangaa kama Mungu anakupenda, kama unahisi kutostahili, kama unahisi kama huko huna mahali, Yesu anasema, "Wewe ni wa kwangu. Wewe ni wa kwangu. Nimekuja kwako." Yeye huja kwetu na kisha Yesu ndiye anaye, hasa zaidi, anaondoa hofu yetu. Mungu anaweza kutimiza ahadi hizi? “Kamwe, kamwe tena hutakuwa na hofu." Kwa sababu tunachopaswa kuogopa zaidi, Yesu ametuchukua katika nafasi yetu. Yeye ndiye Mfalme katikati yetu ambaye aliahidiwa, sawa? Yeye ndiye Mfalme wa wafalme na Bwana wa mabwana. Alizaliwa Mfalme wa Wayahudi. Hata Herodi alisikia habari yake, mtawala mpagani. Lakini Yeye ni Mfalme anayeonekana na hanaonekani kama wafalme wengine. Yeye ni Mfalme anayeonekana katika udhaifu, katika mateso, na hatimaye Yeye hufa uchi na aibu.
Kwa nini? Kwa sababu tangu wakati wa wanandoa wa kwanza katika bustani walikuwa uchi na wenye aibu, sisi wote tumekuwa na aibu hiyo. Sisi wote tumesababisha aibu hiyo katika maisha ya mtu mwingine. Na ilimhitaji Adamu wa pili na mkubwa, Yesu, kuingia katika aibu yetu, kuchukua uchi wetu kama ilivyo, na kufa katika msalaba huo ili “kubeba aibu yetu na kukashifu.” Hiyo ndiyo sababu hatuwezi kuwa na hofu. Hofu kubwa tunayopaswa kuwa nayo ni hofu ya hukumu ya Mungu ambayo wote tunastahili, ambayo Israeli ilistahili. Na Mungu anapoahidi, “Nitafanya njia ili hofu hiyo isiwahi kuwa hofu kwako,” hiyo inatimizwa katika Kristo, katika kuja kwake kwa mara ya kwanza.
Ushameke kera cyane, ubukereke kera? Ntawe ushobora kuwukiza. Ntawe ushobora gutekerezaho gusa. Birakenewe kumenya ko hari umuntu wese hamwe natwe mugihe cya bibi. Na none, ibyo bikagaruka kwa Yesu. Yishimira kubakira abantu benshi bashame. Bashame bubi cyangwa bubi. Yishimira kubakira abafite ibifananizwa, abantu bwiza; abantu bashoze benshi, benshi, benshi, na barikomeza gukora. Ati: "Ninjira mwange. Ndiwe ukira abantu nk'abo. Ntimwe uri wenyine na ntamwaka uriwe."
Nta Kuki No Kugabika
Iyi ni imwe mu ngira y'uwo twirwanaho ushame na wasifu igihe twumva Yesu abwirana bibi byose mubizima byatwe. Na igihe abikoze, atubanza abantu abandi batiri kubatya. Iyi ni imwe mu nkinga twirwanaho nk'Abakristo mu kanisa, ntwese? Twirwanaho cyane. Na ikibazo cya twirwanaho ni uko ugeraho. Lakini Bungu yamenya imyotoni yacu, ntwese? Na Ati: "Ntimwe uri no kubabika." Ntawe uri hano akiri kubatya abandi bamenya ko wabikoze. Iki? Abatwe turi bo. Iminsi! Igihe cyose! Na igihe cyose mbabona, igihe cyose mbabona mu buzima bw'abandi nk'umupastora, ndakumburwa n'ubugabo bw'inkazo zake na ukungana kwake ababikoze na bo nk'umuntu uri hano na ureba nanjye. Abatwe, abatwe, abatwe turi bo. Na Bungu Ati: "Nashyize Umwana w'Anjye ashame mu gihe cyawe ku buryo ntamwaka uriwe kubabika." Na igihe tubikoze, igihe kikanyura k'umutima wacu, tuba abantu abandi batiri kubatya. Na ibyo ni ukufa kw'ushame, igihe tuba na twese twese.
Kwa hiyo, Yesu akiwa miongoni mwetu, anaishiaje aibu yetu? Aibu ina ushawishi juu yetu, sivyo? Ni mbaya. Fikiria hili kwa namna hii. Ni mambo mangapi uliyoyafanya wiki hii yaliyochochewa na aibu? Ulipata kumbukumbu ya zamani na ikathiri uamuzi uliofanya. Ulisema, “Sitaifanya kwa sababu nakumbuka jinsi nilivyohisi na nitaifanya hili badala yake kwa sababu siwezi kurudi katika muda huo.” Ina ushawishi juu yetu na tunaishi maisha yenye fujo, yenye wasiwasi. Na Yesu anachofanya ni yeye kuja na kusema, “Mimi ndiye anayeleta siku hiyo katika sasa.” Aibu itakufa katika maisha yetu kwa njia gani? Tunapoona zaidi na zaidi kwamba ufufuo wa Kristo ulikuwa sehemu ya kwanza tu ya tukio moja. Nendeni nami hapa. Ufufuo wa Kristo ulikuwa sehemu ya kwanza ya tukio moja, tukio linalotikisa dunia, linalobadilisha dunia, ambalo tunaishi katikati yake. Na wakati yeye anarudi na sisi tutafufuka kutoka kwa wafu, hiyo ni sehemu ya pili tu ya tukio hilo ambalo lilianza Kalvari miaka 2000 iliyopita. Na tunapoishi tukisubiri hilo, hili ndilo maana ya Paulo aliposema, “Mtu wetu wa nje anafifia, lakini mtu wetu wa ndani anafanywa upya kila siku.” Na nini? Nguvu ya ufufuo ya Roho Mtakatifu.
Kwa hivyo, Yesu anafanya nini kumaliza aibu yetu? Anasema, “Ninuye mmezamueni pamoja! Mmenye kuwa niwe. Mmenye kubainishwa na aibu iliyokuwa katika maisha yenu ya nyuma. Sasa mmenye kubainishwa kama mtu mwenye kuwa ndani yake, akipuka pamoja na uzima wa ufufuo ambao siku moja ulimwengu wote utakaona.” Nguvu ya ufufuo wa Kristo siyo tu muujiza tunaoadhimisha siku ya Pasaka. Ni ukweli wa kila siku ambao tunatakiwa kuukubali kwa imani ili kuishi kwa ajili ya Kristo na kuuawa chochote kinachotuleta mbali na furaha yake. Kuweka kwa urahisi, kwa sababu wainjilisti wanapenda kuzidisha maneno, ishi kutokana na wakati ujao katika wakati huu. Hiyo ni njia mojawapo kuu Yesu atakavyoshughulikia aibu yenu. Anasema, “Nimebainisha katika wakati ujao kama mtu mwenye kufufuka” na hiyo ni ukweli wa sasa kwa imani na kwa nguvu ya Roho Mtakatifu ili mweze kubadilika na mimi nibadilishe. Hapo tunakaa. Hiyo ndiyo simulizi Yesu anatuambia. Simulizi ya kweli.
Simulizi Nyingine Inatakiwa Kuanza
Ndi bityo hano niwe ukibazo twese turi kucibuka. Niwe utuhegereye gutega? Utwitiriza ibitihe byashiye, amajwi y’abandi tubwira ibintu by’ubuzima, cyangwa Bimana, Yesu, abwira ikindi ky’ubuzima? Niwe tutuhegereye gutega? Y’uwitwa tutega niwe utuzitiriza ubuzima bwacu. Ibi nibutsa umwanya wo mu gitabo kimwe cy’ibintu nvikunda, Les Miserables, byandikwa na Victor Hugo. Hano har’umwanya w’ubuzima aho umugambi, Jean Valjean yakiriye imbabazi za mubishp. Yari yibye, mubishp yari yamukiriye, yiba umubishp. Abapolisi baz’aje baramwikura mubishp asaba, “N’ao, n’ao. Muby’ukuri namukiz’a kubirwa.” Na Valjean amubaza, “Kuki?” Asubiza, “Nimabarira.” Na Valjean yishyush’e kubabarira kwa mubishp, abira umuririmbo w’umutima, “Niki nkor’e?” Inyito y’uririmbo ni, azatwara ubuzima bw’ishya. Na milomo y’ishya y’uririmbo niwe ukuboko twese. “Nirageka, kandi njagulwa, na mwijima ugomba kuzimya. Na njishyora mu cy’ubusa bwa kijyana kya syni. Nirahunga nonaha ku isi, ku isi ya Jean Valjean. Jean Valjean siwe nonaha, ikindi ky’ubuzima kigomb’a gutang’a.”
Ndi ubutumwa bwa mbarag’a. Kuri twese na mboro zacu z’ishame, ikindi ky’ubuzima kigomb’a gutang’a. Na hano niwe w’ubutumwa bw’inj’i. Yatangiwe, mi’aka 2000. Dushobora kuvuga na Valjean, “Ubu twese siwe, kuko ikindi ky’ubuzima cyatangiye mu Kr’istu.” Impera y’kyo ky’ubuzima ni ukuzur’a – hasi na mbere. Na impera y’kyo ky’ubuzima, niwe ukumpera kwa mboro. Dut’e.
Bawe, mubitegemereje, mubite ku mubiri. Tujisikiliza ne kubabaje, kandi tunahitaji inkuru nyingine ku gusoza aho. Kandi turishimira kuko tunzwa Towo Yenu, sisi si amabitekerezo ya mystiki wa kera we Israyeli. Turi nzuwa amagambo Yenu ayo atubadilisha, atupa ubuzima bwishya, kandi atupa inkuru yukuri ku iyogezwa kubaho mu buzima bwacu. Tubadilishe tubaye ukuri ku tubaheze, tubapaye mu izina rya Yesu, amen.