Afafine, Lēmamā, Fefe, & Fa'asaoliga

I Tama'ita'i, Fa'anoano, Fa'afefe & Fa'asaoliga

Luka 8:40-56

Saunia e Dr. Jonathan Pennington

O le Tusi Pa'ia o lenei taeao e sau mai Luka 8:40-56. Afai e mafai, to'omai, fa'amolemole tu i luga mo le faitauina o le upu a le Atua.

I le toe foi mai o Iesu, na fa'afeiloa o ia e le motu o tagata, auā sa latou uma o fa'atalitali iā te ia. Ona o mai lea o se tamaloa, o Iairu, o le pule o le sinagogi, na ia sau ma pa'u ifo iā Iesu i ona vae, ma tagi atu iā te ia ina ia sau i lona fale, auā sa oti lana tama'ita'i e to'atasi, o se teine e tusa o le sefulu ma lua o ona tausaga.

Na i lona ala atu, sa to'oto'o mai le motu o tagata ia te ia. Na i ai lava se fafine sa i ai i lalo o le tafe o le toto mo le sefulu ma lua o ona tausaga, ae leai se tasi e mafai ona fo'ia o ia. Na ia sau i tua o ia, na tago i le pito o lona ie, na vave lava ina taofia lana tafe o le toto.

“O ai na tago iā te au?” – na fesili Iesu.

Na latou uma e fa'afitia, na fetalai Pita, “Le Ali'i, o le motu o tagata o lo'o to'oto'o mai, ma oomi atu ia te oe.”

Ae na fetalai Iesu, “Ua tago mai se tasi iā te au; ou te ilia ua alu ese le malosi mai ia te au.”

Ona o mai lea o le fafine, ina ua ia ilia e le mafai ona ia natia, na tetemere, na pa'u ifo iā Iesu i ona vae. I luma o le motu o tagata uma, na ia fetalai mai ai, a ua tago iā te ia, ma fa'apefea na vave lava ona fo'ia o ia.

Ona fetalai atu lea o ia iā te ia, “Tama'ita'i, o lou fa'atuatua ua fo'ia ai oe. Alu i le malosi.”

Na o Iesu o tautala, ona o mai lea o se tasi mai le fale o Iairu, o le pule o le sinagogi. “Ua mate lau tama'ita'i,” – na ia fetalai mai. “Aua le toe fa'afiafia le faia'oga.”

Na fa'alogia lea, na fetalai Iesu iā Iairu, “Aua le fefe; na o le fa'atuatua, o le a fo'ia o ia.”

Na ia taunu'u atu i le fale o Iairu, na te le'i fa'atagaina se tasi e ulu atu ma ia, se'i vagana Pita, Ioane, Iakopo, ma le tama ma le tinā o le tamaiti. I le taimi lava, o le motu o tagata uma sa tagi, ma fa'anoanoa iā te ia.

“Tofia le tagi,” – na fetalai Iesu. “E le'o mate, ua moe lava.”

Sa latou te'i atu ia, i iloa e ua mate o ia. Ae o ia saisau i lona lima, fai atu, “La’u tama, tu i luga!” O lona agaga ua foi mai, ma fa‘aonosa lava o ia tu i luga. Ona fai atu lea Iesu ia i latou, ia avatu i lona mea e ‘ai.

O lona matua ua maofa, ae o ia poloa‘i atu ia i latou, aua latou te fa‘ailoa atu i se tasi mea na tupu.

O le upu lea a le Ali‘i.

E, ua lelei lava! O se tala lea ua leva ona iloa. E moni lava, o ni tala se lua o nono‘a fa‘atasi. Ma o se vaega o le mafua‘aga ua lauiloa ai o Mataio, Makako, ma Luka uma lava ua fa‘amaumauina i le auala lava e tasi: amata le tala muamua, o le tala lona lua ua faalavelave, ona fa‘auma lea o le muamua. O le mea lea ua ta‘ua e le au a‘oa‘o o intercalation, ae o a‘u, ou te fiafia e ta‘ua o se gyro—o le vaega muamua, ona o le mea i le ogatotonu, ona o le vaega mulimuli.

Ma Luka tu‘uina atu lenei “tale gyro” i le i‘uga o se faasologa o vaaiga uma lava o fa‘aali mai ai le malosi o Iesu i le faia o lelei. I le fa‘afoe o le kapeneta 7, ua ia fa‘amaloloina le tagata fa‘auma a le centurion mai le mamao. Ua ia toe fa‘aola le atalii a le fafine ua oti. Ua ia fa‘amagalo atu i agasala. Ua ia fa‘afilemuina le afā. Fa‘ato‘a le mea lea, ua ia fa‘aali mai ai le pule i le malo fa‘aleagaga e ala i le tulia‘esea o le esea o temoni. Ma o lea, e fa‘auma ai lenei faasologa o ata o le pule a Iesu, o le mea lea o le tala fa‘alua.

Ae o i‘inē e sili atu mea o loo tutupu nai lo na o ni tala se lua o fa‘apito‘ia fa‘atasi. O nei tala o le mea lea e fa‘aogatasi le tasi i le isi. O le mea lea e mafai ona e ta‘ua o le tala o ni tamā‘aiga se lua. O le tamā‘aiga a Iairu i le tala muamua, ma o lenei fafine—ua Iesu ta‘ua o “Tamā‘aiga” i le taimi sili ona taua.

O ni tamā‘aiga e lua, i le tulafono a Iuta, e le mama—o le tasi e ala i le tafe o le toto, o le isi e ala i le oti. O le a tatou toe foi mai i lea mea.

Ma i lea, o iai se feso'otaga mata'ina o le sefulu ma le lua. O se teine e sefulu ma le lua o ona tausaga. O se fafine na pagatia mo le sefulu ma le lua o ona tausaga. O le tausaga na fanau ai lenei teine o le tausaga na amata ai ona pagatia lenei fafine. O filo e le o vaaia e nonoa ai o latou ola, ma nei—e ui lava e le mafai ona latou iloa le tasi o le isi—latou te feiloai i lenei aso, i lenei taimi, pe a feiloai uma i Iesu ma suia atoatoa.

I le aga masani, o se teine e avea ma fafine i le sefulu ma le lua o ona tausaga. O lea iinei o loo i ai ni afafine e lua, ni fafine e lua, o latou tala e nonoa faatasi. Ma i le vaai atu ia i latou faatasi, ou te manatu ua i ai se mea loloto o le Atua e fai mai ia i tatou.

O le faasologa o o latou tala e tutusa: o le faamoemoe, o le fefe, ma le lavea'i. O le gaioiga lena o le a tatou mulimuli ai.

A ua iai sau Tusi Paia—po o mafai foi ona e sii i luga—liliu atu i Luka 8, amata mai i le verse 40. Ou te manao e fa'agesegese, fa'aeteete, ma savavali i mea o tutupu ina tatou faalogo ai i mea o le Atua mo i tatou.

O le tulaga muamua o le faamoemoe.

Ua toe foi Iesu mai lena malaga ese i le fanua, lea na ia feiloai ai ma faamaloloina le tagata demoniac. Nei o loo i ai o ia i se nofoaga tumu, ma o tagata uma o loo saili ia te ia. Ua latou faalogo i ana aoaoga. Ua latou vaai i ana faamaloloina. Ua latou iloa o se mea o le i ai o le Atua o loo malolo ia te ia. O lea o le aufulu e oomi atu.

Ae i le ogatotonu o le aufulu oomi, ua tatala se ala. Ua taunuu mai se tagata VIP: Iairu, le alii o le sinagogi. O se tagata e faaaloalogia, e faaopoopo. Ma e faapefea ona ia faalatalata atu i Iesu?

O ia e pau i luga o ona vae ma tagi atu ia te ia.

Luka e faaaoga lenei ata i lea taimi ma lea taimi—pau i luga o vae o Iesu—as a faaalialia o le faamoemoe. E le mafai ona taofia. O le mea lena e tupu pe a pa'u ifo le pito.

Ou te lei ooia lava i se mea faapena seia oo i ni nai taimi i le sefulu tausaga ua tuanai—e tasi i se vaitaimi o le atuatuvale loloto ma le le tonu, ina ua ou pa'u atu i le eleele. Ma toe, i le tausaga ua tuanai, ina ua uma le taotoga o le tuma o le fai'ai o la'u faletua, pe a ma le sefulu ma le valu itula mulimuli ane, ina ua ia i se tiga tele ma matou manatu ua oo mai le iuga—I ou te lei mafai ona ou tu i tafatafa o lona moega. O nisi o outou ua iai iina. O nisi o outou e leai. Ae o se fa'aaliga fa'ale-tagata uma o le fa'anoanoa.

Ma aisea ua fa'anoanoa ai Hairu? Auā o lana tama teine e toatasi—lana tama teine aulelei e sefulu ma le lua o ona tausaga—o loo mate. E le o ma'i lava. E le o popole lava ana matua i le auala e masani ai ona popole tamaiti. O ia o mate.

Ma o lea ua ia fa'anoanoa.

Ma afai e te va'ai atu i na fuaiupu muamua—fuaiupu 41 ma le 42—o le tele o le fa'anoanoa, o le tele o le tiga, o le tele o le fefe o loo i ai i ai e faigofie lava ona faitau atu i le mamafa o lagona o le mea o loo oo i lenei tagata. O Iesu, o le tatou va'aia lava o loo tumu i le alofa, ua fai mai ioe. Ua ia alu ma Hairu. Ma o le fa'aiuga o le fuaiupu 42 ua fa'amanatu mai lava i tatou o le motu o tagata o loo oomi ia. Ua mana'o tagata uma e latalata ia te ia.

Ma toe, o le fuaiupu 43 ua fa'aalia ai le fa'alavelave:

O iina ua i ai se fafine o le a iai se fa'ama'i o le toto i le sefulu ma le lua o ona tausaga, ae leai se tasi e mafai ona fa'amaloloina o ia.

O Mareko ua fa'aalia o ia ua fa'aalu uma o lana mea i fomai, ma nai lo o le fa'aleleia, ua na o le fa'ateteleina lava o ia.

O le mea lea, fa'atasi ma Hairu, o loo tatou va'aia ai le fa'anoanoa ogaoga—o se fa'alavelave fa'afuase'i. Fa'atasi ma lenei fafine, o loo tatou va'aia ai le fa'anoanoa tumau—sefulu ma le lua o ona tausaga o le pagofisa. Ma e tusa ai ma le Levitiko 15, o po'o lava lana tulaga fa'afoma'i, ua tu'u ai o ia i le vaega o le mamao fa'alelotu. E le o se agasala. E le o se ta'usalaina. Ae ua vavae ese. Ua tipi ese.

Ma auā o lana tulaga e lei uma lava, o le vavae ese e lei uma lava. O mea uma lava na ia pa'i i ai e mafai ona mamao. O tagata uma lava na ia pa'i atu i ai. E le mafai ona ia tapua i le malumalu. E foliga mai e le mafai lava ona ia ulu atu i Ierusalema. O ia o se tagata e vavae ese. O ia o se tagata e to'atasi. O ia o se tagata mativa. O ia o se tagata e leai se fa'atau.

Fai atu e te mafaufau i ai: sefulu ma lua tausaga e leai se tasi na tago iā te ia. Sefulu ma lua tausaga e leai se tasi na fa'afeiloaʻi iā te ia i lona fale. Sefulu ma lua tausaga e leai se feso'otai.

Ma o lea—iinei—na ia va'ai atu i lona avanoa. E tele le motu o tagata. Ua uma ona saisai. E leai se tasi e mafai ona va'ai manino i se mea. O loo taumafai le au soo e pulea le vevesi. Ma na ia manatu, Afai e mafai lava ona ou alu atu… e leai se tasi e matauina mai. E leai se tasi e iloa mai. Afai e mafai lava ona ou tago i le pito o lona ie… ou te talitonu o le a ou faamalolo.

Na ia sosola atu i le motu o tagata, atonu ma lona sāvalī i lalo, ma oo atu. Na ia tago i le pito o lona ofu.

Ma fa'afuase'i—na ia iloa. Na fa'ailoa atu e lona tino. E pei o se so'oga ua toe foi i lona tulaga. Pei o lena taimi na fa'afuase'i ai ona aveesea se avega o le mafaufau e te le'i malamalama atoatoa ma ou te iloa lelei lava le mamafa. Na ia iloa ua faamalolo o ia.

Ou te manatu e le mafai ona ia talitonu—o le fiafia ua faafefiloi ma le le talitonu, ua faafefiloi ma le fefe e fa'amoemoe atu.

Na mafai ona muta le tala iina. Tala e toatele e faai'u iina. E feiloai tagata i Iesu, maua le faamalologa, ma alu atu i lona ala. Ma i le mataupu a Iairo, e mafai lava ona faamalolo e Iesu lana tama mai se mamao, pei ona ia faia i le mataupu 7.

Ae o se mea e le'i fa'amoemoeina e tupu. E iai se isi laasaga. E le gata i le ogaoga ma le lavea'i—ae o le fefe.

Va'ai atu i le verse 45:

“O ai na tago mai ia te au?” – fesili Iesu.

E leai se tasi e amana'ia. Ua fetalai Pita i le mea o le a fetalai mai se tasi o i tatou: Le Ali'i, e toatele lava tagata e tago mai ia Te oe. Ae ua iloa e Iesu e iai se mea lava e tupu. Ua ia iloa ua alu atu le malosi mai ia te ia.

Ma e ese lava lea. O le pau lea o le vavega pei o lea—o se tasi e tago i le ofu o Iesu ua faamalolo. E pei lava o se laau o le faamalologa po o se tioata i se tala fakatasi. Ae e le o lea o loo tupu. E lenei lava. E faatuatua. O le mea lea ua iloa e Iesu.

Pe a uma, e toatele tagata na pa'i atu ia te ia. E na'o le toatasi lava na maua le faamalologa.

Ma o lea ua liliu atu le fefe o le fafine. Sa ia fa'amoemoe e tumau lona le iloa. Sa ia manuia. Sa ia maua lona faamalolo. Sa mafai ona ia alu ese. Ae Iesu ua taofia le motu atoa ma fesili mai, O ai na pa'i mai ia te a'u?

Ua mou atu lona fiafia i se taimi pu'upu'u i le fefe. E sefulu ma lua tausaga o le maasiasi, o le tu'ulafoa'i, o le nofo toatasi—ua fa'aalia nei. Sa ia pa'i atu i Iesu, e mafai ona ia fa'aleagaina. Sa ia faia lena mea i lilo. Ma o lea ua tu o ia i luma o se tagata o le Atua ma le mana e le mafaufau.

Vasega 47:

Le fafine, va'ai atu e le mafai ona ia tumau le iloa, ua sau o ia i le tetete ma ua pau i lona vae. I luma o le motu atoa o tagata, sa ia fa'amatala mai ai a o ia na pa'i atu iā Iesu ma le auala na ia vave ai ona faamalolo.

E pei lava o Iairu, ua pau o ia i vae o Iesu. Ae le gata i le fa'anoanoa—ua fa'apea foi i le fefe. E leai sana a'oa'oga o le a le mea o le a tupu i luma. O mea uma lava e mafai ona ia faia o le fa'amaoni ma tu'u atu o ia lava i luma o ia.

Ma a'o le'i tatou faalogo i le tali a Iesu, va'ai atu i le vasega 49:

A'o Iesu o tautala pea, ua sau se tasi mai le fale o Iairu. “Ua mate lau tama,” o lana tala. “Aua le toe fa'afitauli le faia'oga.”

O lea e pei lava o le tala a le fafine ua liliu mai le fa'anoanoa i le fiafia i le fefe, o le tala a Iairu foi ua liliu mai le fa'anoanoa i le fefe. Ua ia va'ai atu i le avefe'au. Ua ia faalogo i upu malulu.

Ma afai e te taumafai e mafaufau i le tulaga o Iairu iinei—mafaufau moni i ai—e mafai ona e lagona le mamanu. Ua fa'anoanoa o ia. Ua ia talosaga atu i Iesu e sau. Ua Iesu fa'aaali mai. Ae o le motu o lo'o fa'agesegese mea uma. O tagata o lo'o oomi atu mai itu uma. Ma e tatau lava ona mafaufau Iairu, Le Ali'i, fa'amolemole—o lo'o mate la'u tama. E leai so tatou taimi mo lenei mea.

Ma o lea ua Iesu taofia.

Ma o lenei fafine—o se tagata o le tu'ulafoa'i—ua sau i luma ma pau i ona tulivae. Ma o mea uma lava e mafai ona mafaufau Iairu o, E leai so tatou taimi mo lenei mea. O lo'o mate la'u tama. Fa'amolemole, Le Ali'i, e tatau ona tatou alu.

Ma o lea, i le ogatotonu o lena fa'anoanoa o le tuai, ua ia faalogo i upu malulu:

“Ua mate lau tama.

Aua le toe fa'afitauli le faia'oga.”

E toeina le fa'anoano o Maria ma Martha i le fuai 11 o le tusi a Ioane, ina ua mali le latou uso ma e le'i taunu'u Iesu i le taimi.

O tala uma e lua e iai se suiga e le'i fa'amoemoeina. Latou te agai mai le mea leaga i le mea e sili atu ona leaga. Mai le fa'anoanoa i le fefe.

Ae o nei afafine e to'alua o le a o'o i se mea fou. Ma o iinei o le vaega lona tolu—le fa'asa'olotoina—e amata.

Tatou te toe foi atu i le fafine o lo'o tafea le toto. O lo'o tetemeke o ia i vae o Iesu, atonu o lo'o fefe ne'i toe fa'auma le fa'amalologa, po'o fa'atauva'a o ia i luma o tagata, po'o i le mea sili atu, fai atu, Lelei, e mafai ona e taofia, ae o le mea na e faia e le sa'o.

O le a le mea o le a fai atu o ia?

O le fuai 48:

“Afafine, o lou fa'atuatua ua fa'amaloloina oe.

Alu i le malologa.”

Anstatt o le fa'asalaina o ia, anstatt o le toe fa'auma lana mana, o ia e fa'amanuia o ia. O ia e ta'ua o ia Afafine—o se upu e le'i fa'aaogaina e Iesu mo se tasi lava i le Evagelia. Ma o ia e lafo atu o ia i le malologa.

Ma o lenei e fa'aalia mai ai ia i tatou: o lenei e le'i o se mea e togafiti. O lenei e le'i o se taimi o le fa'amalologa amulet. Iesu e fa'aalia lana fa'atuatua. O ia e mana'o o ia—ma isi uma—e malamalama i le mea moni lava na tupu.

Ma va'aia le tutusa ma Iairu. Vave lava i le fuai 50, ina ua taunu'u le tala o le mali o lana afafine, Iesu e liliu atu i lana ma fai atu:

“Aua e fefe.

Fa'atuatua, o ia e fa'amaloloina.”

O le fa'atuatua lava.

Ma o lenei lava e tupu. Afai e te va'ai i fuai o loo i luma, Iesu e alu i le fale o Iairu. O le teine e mali. Tagata uma e iloa. O ia e le'i tu'u le motu e mulimuli—na'o Peteri, Iakopo, Ioane, ma matua. Latou te ulu atu i le potu o loo iai le teine.

I le ala, Iesu e fai atu, “Aisea e te wailia? O ia e le'i mali ae moe.” Latou te 'ata i lana. Latou te iloa le oti pe a latou va'ai. Ae Iesu e masani ona fai atu i mea e sili atu i ana upu muamua.

Aisea la ua ia fai mai? Va'ai i le fuaiupu 56. Ina ua ia toe fa'aolaina le teine, ua ia ta'u atu ia i latou aua ne'i fa'ailoa atu i se tasi le mea na tupu. E le'o taumafai Iesu e fa'aoso le motu. E le'o taumafai e ia e maua le ta'uta'ua pe amata se gaioiga. Afai na ia mana'o i le ta'uta'ua, ua mafai ona ia faia lenei vavalo i le auala.

Ua ia fa'amatua mai le alofa—alofa mama, alofa moni. Ua ia toe fa'aolaina le ola i lenei aiga, ae e le'o ia fiafia i fa'aaliga. Ua o mai o ia e fa'amalolo, ioe—ae fa'apea foi e a'oa'o, e fa'ailoa le malo, ma mulimuli ane e mate ma toe ola, fa'atuina se mafutaga fou i le va o Atua ma le tagata.

Sa avea le fa'anoatua na liua i le fefe i le fa'asa'olotoina—mo afafine e lua.

Ma o le a le uiga o lenei mea mo i tatou?

A'o ou mafaufau i lenei tala i lenei vaiaso, ou te manatu: i se uiga, ua lava na o le tu i le maofa. Va'ai i le malosi o Iesu. Manatua o le Iesu lava lea na faia nei mea ua ola i aso nei, ua fa'atasi ma i tatou, malosi ma alofa ma fa'amoemoe.

Ae ou te mana'o e toso mai ni fuaiupu e lua—ni mea moni e lua—ou te manatu o Atua o vala'aulia i tatou e va'ai.

Muamua:

E mana'o Atua e maua se ata atoa o le ai o Iesu ma le mea na te faia mo tagata—mo i tatou.

E sa'o ona tatou talanoa e uiga i le oti ma le toe ola o Iesu mo le fa'amagaloga o agasala. E taua. E le'o fa'afitia. Ae e le'o le tala atoa.

Tala e pei o lenei e fa'aali mai ia i tatou o le galuega a Iesu e aofia ai: * fa'amamāina o mea le mama * ave'esea le maasiasi * manumalo i le oti * fa'asa'olotoina o tagata mai tulaga fa'anoatua * toe fa'afo'isia tagata i le nu'u

E toe fa'afo'isia afafine e lua i o latou nu'u. E pei lava o le tagata e pē i le tala muamua. Ua Tomu Wright e fa'amatua mai: Iesu e 'au'auna ona lima i fa'afitauli o le lalolagi. E talia o ia e pa'i mai ma le fefe. Ma ua ia tali mai i le poloaiga autu a le Tusi Paia: Aua e fefe.

E leʻi faamagaloina e Iesu o agasala—e aveesea le maasiasi. E leʻi folafolaina e ia le ola e faavavau—e manumalo i le oti. E leʻi faaleleia e ia i tatou ma le Atua—e toe faafoʻi i tatou i le tasi i le isi.

Ma o loo moni pea lenei mea i aso nei. O nisi o outou iinei—poo o matamata i luga o le initaneti—lagona le tuuatoatasi. Maasiasi. Faanoanoa. Maasiasi. I fafo, e te foliga mai o loo e pulea. I totonu, e te lagona le tuuatoatasi.

E leʻi sau Iesu e faamagaloina oe, ae e toe faafoʻi oe—i ia lava ma i isi. Pe o ou faaletonu e lautele pe natia, pe o ou faaletonu e faatatau i sootaga poo tupe, e mafai ona aveesea ou maasiasi. E mafai ona e toe faafoi i le nuu e te moomoo i ai.

O se tasi o le au faamatala na fai mai lelei:

“‘Aua le faatiga le faiaoga’ o se tali sese lava lea i o tatou faafitauli.”

Masalo i aso nei e te lagona ai e te leai se faamooga. Maasiasi tele. Gaoi tele. Mamao tele.

Ae “aua le faatiga le faiaoga” o se tali sese lava lea.

O le Iesu lava lea na tago i olaga nei e tago i olaga o tatou. Ma matou te mananao e avea ma ekalesia lea e talia ai le toe faafoi. E leʻi manaomia ona e toe faafoiina oe i le olaga muamua. E talia oe e toe faafoi.

Ma o mea uma nei e maua e leʻi o le faatinoga, ae o le faatuatua—e ala i le pau i luga o ou vae, i lou fatu poo i lou tino, ma faaalia ou manaoga.

O le mea lea e taatua atu i le mea moni lona lua:

E faaaoga e le Atua le faanoanoa ma le fefe e suia ai tatou—pe o le laveaʻi e oo mai pe leai.

I tala nei, e tupu le laveaʻi. Ae o nisi taimi e le tupu. Ae ui i lea e faaaoga e le Atua le faanoanoa ma le fefe e suia ai tatou—pe o le laveaʻi e oo mai pe leai.

O lenei vaiaso, sa i ai saʻu avanoa—o nisi o mea na fuafuaina, o le tele o mea e le fuafuaina—e nofo ai ma le toʻatele o outou. Taimi ma tagata iinei, tagata mamao. Taimi o le faaogā, lēogo, uu avanoa, fautua, tatalo. O lenei vaiaso na sili atu ona mamafa—e plā e aofia ai faafitauli ogaoga ma faafitauli o le leai o se faamooga.

Sa ou faatasi ma tagata o le ekalesia sinia o latou e tausia ē ua maua i le maʻi o le mafaufau aʻo feagai ma le kanesa lava ia.

Sa ou te nofo faatasi ma tagata o latou olaga e foliga mamao i fafo ae ua tumu i le tausalia, popole, ma le faanoano.

Sa ou nofo faatasi ma tagata i totonu o le faatafunaga o le leiloa o galuega, o le faaipoipoga ua malepe, ma le feeseeseaiga ma fanau matutua latou te le iloa pe faapefea ona fealofani.

Sa ou talanoa foi ma se tamaitai o se uo na te auauna i le aufaigaluega a le Ekalesia o le Feagaiga a Keriso i Nashville, lea na tupu ai mea matautia i le masina talu ai. O ia sa i lana ofisa ina ua tupu lena mea—na faasaoina—ma sa tu i le loto o le paka ma vaavaia le mea na tupu. Faanoano.

E tasi le talanoaga ou te manao e faasoa atu ia te oe, aua na faataga mai e lenei tagata. Na faataga mai Chris e faasoa atu. Ou te leai se mea e faasoa atu ai.

E uiga i le uso, Andrew Toy. E toatele outou e iloa Andrew ma Sarah Beth. I latou o sui o Sojourn. Andrew sa i ai ni faafitauli o le soifua maloloina mo se taimi umi, ae i vaiaso talu ai nei ua sili atu ona faigata mea. O ia o loo i le moega o le falemai—e mafai ona ia matamata nei—mai Cincinnati, e faafesagaʻi ma se taotoga tele ma ni faafitauli tetele. O ni aso talu ai na ia fesili atu ai i ana fomai, saʻo lava, “O a ni aʻu avanoa e mate ai?” Ma le tali e leʻi maualalo.

Sa i ai se matou talanoaga umi i le telefoni. O le oti e moni lava ia te ia i le taimi nei i se auala o le toatele o tatou e ola i le faafitia. Sa matou talanoa e uiga i Luka 18—o se tasi o aʻu vaitau sili ona fiafia i ai—lea na faamatala mai e Iesu le tala o le toalua na latou tatalo: o le tasi e mautinoa lava i lana lava amiotonu, o le isi e tiga lava ona o lana agasala ma le malepe. O le tasi e fai mai, “Faafetai ona ou te leʻi pei o lena tagata.” O le isi e na o le fai mai, “Atua, ia alofa mai ia te aʻu, o se agasala.” Ma Iesu e fesili mai, O ai na alu i le fale amiotonu?

Na matou talanoa e uiga i lea. Na matou talanoa e uiga i Luka 8. Na matou talanoa e uiga i lenei tala i aso nei. Ma faafetai atu i le Atua mo le alofa i le leo o Andres—le faigofie o le faatuatua i Iesu i le feagai ai ma le fefe, le manino e sau pe a oti e le o se mea faateorisia ae mafai lava. O le meaalofa lenei o le faanoanoa. O le meaalofa lenei o le fefe. E faamanino mai mea e tāua. E faamanino mai mea e mo le ola.

Ma e mafai ona e auai mai ia te a’u i le tālā e faapea o le Atua o le a laveaʻi atoatoa o ia—e faapea o le Atua o le a faaola o ia ma lona aiga mai lenei tiga. E mafai e le Atua ona faia lea. Ae e tusa ai ma le molimau a Andres lava—o le mea na ia manaʻo e faapea atu iā te oe—o lenei:

E iai le Atua ma ia i lenei tulaga mataʻutia, pe sau le laveaʻi po o leai.

O le mea lena e matagofie. Aua e iai le Atua, e ese mea. O le iloaina o le Atua o le Laveaʻi—e tusa lava pe o le laveaʻi e tuai atu po o leai—e suia mea uma.

Ou te alofa i nei fuaiupu mai le Deuteronomio. Sa iai Isaraelu i le vao mo le fasefulu tausaga—fasefulu tausaga o le faanoanoa, fefe, leiloa, ma tiga. Ma fai mai Mose i le Deuteronomio 8:

E te faamemeloina le ala atoa na taʻitaʻi atu ai oe e le Alii lau Atua i nei fasefulu tausaga i le vao, ina ia faatauvaa oe, faataʻitaʻi oe e iloa ai le mea o i lou fatu… Ma faatauvaa oe ma faia oe e puaʻa, ma fafagofie oe i meaʻai… ina ia iloa e oe o le tagata e le ola i le falaoa na o ia, ae i upa uma e sau mai le gutu o le Alii… ina ia faatauvaa oe ma faataʻitaʻi oe, e faia oe lelei i le iuga.

O le manino lena e sau i le vao.

O le manino lena e sau i le faanoanoa.

O le manino lena e sau i le fefe.

Na fai mai Henry David Thoreau, “O le toatele o tagata e ola i olaga o le faanoanoa filemu.” Na ia faaauau: o le mea tatou te taʻua o le lotuole atu o le faanoanoa lava lea. Ma o le le fiafia e leʻi iloaina e moe i lalo o faafiafiaga o le ola.

E le iloa po o fea oe i aso nei. Ou te iloa o le to'atele o outou o lo'o i le fa'anoanoa. O nisi o outou o lo'o i le fefe. O nisi o outou o lo'o ma'ema'e—ma o se mea lelei lena. E iai vaitaimi o le malolo. Ae pe a lava, o tagata uma o tatou o le a feagai ma o tatou tapula'a—o tatou mortalite, o tatou leai o se pule.

Ma o le fe'au a le Atua iinei o le Atua e tasi lava lea na i ai ma Iairu ma lana tama'ita'i, ma ma lenei fafine o lo'o tafea le toto, o le Atua e tasi lava lea e le'i suia. O Ia o lo'o i ai nei ma i tatou i Iesu. O le tala lelei lava lena.

I so'o se mea e te maua ai oe i aso nei—po o afea lava, i se aso lata mai—pe a e feagai ma le fa'anoanoa ma le fefe, e iai le fa'amoemoe.

E iai le fa'amoemoe ona o le Atua o le a i ai ma oe.

E iai le fa'amoemoe ona o Iesu o lo'o talia mai i latou o lo'o tetemere.

E iai le fa'amoemoe ona o le fa'atuatua—o le fa'atuatua fa'alelei, fa'anoanoa—e tatala le faitoto'a i lona i ai.

O Dr. Jonathan T. Pennington o lo'o avea nei ma Polofesa o le Fa'amatalaga o le Tusi Pa'ia Fou i le Southern Seminary i Louisville, Kentucky. O Ia foi ua avea ma polofesa asiasi i le Reformed Theological Seminary (Orlando), Southeastern Seminary, The Village Church Institute (Dallas), ma The Institute of Biblical Studies i Orlando, FL faapea foi ma Morling College (Melbourne, Ausetalia).

O lenei tusiga ua fa'avae i luga o le tusiga moni o se sermon na saunoa e Dr. Pennington. Ua toe fa'asa'osa'o i Copilot, faapea foi e le aufa'atasi o le teologia i Third Millennium Ministries.