Ang Pinagmulan ng Relihiyon ni Pablo

Ang Pagkaka-Lord ng Jesus (Bagian 4)

Ni John Gresham Machen

Kung ang titulong "Panginoon," bilang pagtatalaga kay Jesus, ay hindi nagmula sa Jerusalem kundi sa Antioquia, paano ito nagmula? Ito ay nagmula, naniniwala si Bousset, sa mga pagpupulong ng Simbahan, at ito ay nagmula sa pagt依赖 sa mga nakapaligid na paganong kulto. Sa Jerusalem, ayon kay Bousset, ang debosyon ng mga disipulo ay puro eskatolohikal; si Jesus ay inaasahan nang may pagmamadali, Siya ay darating sa kaluwalhatian, ngunit samantala ay wala Siya. Wala nang pag-iisip tungkol sa pakikipag-ugnayan sa Kanya. Sa Antioquia, gayunpaman, nagsimulang magkaroon ng ibang saloobin. Habang ang maliit na pamayanan ng mga disipulo ay nagkakaisa para sa kaginhawaan at panalangin at pagtanggap ng mga kamangha-manghang regalo ng Espiritu, naramdaman na si Jesus ay aktuwal na naroroon; ang mga kamangha-manghang karanasan ng mga pagpupulong ay iniugnay sa Kanya. Ngunit kung Siya ay aktuwal na naroroon sa mga pagpupulong ng Simbahan, kinakailangan ng isang bagong titulong nagpapahayag ng kahulugan Niya sa mga kabilang sa Kanya. At isang titulong handa nang gamitin. Ito ay ang titulong "Panginoon." Ang titulong iyon ay ginamit ng mga paganong tumutukoy sa kanilang mga huwad na diyos. Siguradong walang mas mababang titulong maaaring gamitin ng mga Kristiyano upang tumukoy sa kanilang Jesus. Ang titulong "Panginoon," bukod dito, ay isang titulong kulto; ito ay ginamit upang tumukoy sa mga diyos na namumuno lalo na sa pagsamba, sa "kulto," ng mga paganong relihiyon. Ngunit ito ay sa "kulto," sa mga pagpupulong ng Simbahan, na ang bagong saloobin patungkol kay Jesus ay lumitaw. Ang karanasan ng presensiya ni Jesus, samakatuwid, at ang titulong magbibigay ng pagpapahayag rito, ay likas na pinagsama. Sa ligaya ng isang pagpupulong ng grupo ng mga mananampalataya, sa gitna ng mga kamangha-manghang karanasan, ilang miyembro ng Simbahan sa Antioquia o Tarsus, o marahil maraming miyembro nang sabay-sabay, ay binigkas ang mga salitang may kahalagahang, "Panginoong Jesus."

Sa ganitong paraan nangyari, ayon sa teorya ni Bousset, ang pinakamahalagang pangyayari sa kasaysayan ng Kristiyanismo, isa sa mga pinakamahalagang pangyayari sa buong kasaysayan ng relihiyon ng lahi. Ang Kristiyanismo ay tumigil na maging simpleng pananampalataya sa Diyos tulad ng pananampalataya na mayroon si Hesus; ito ay naging pananampalataya kay Hesus. Si Hesus ay hindi na lamang isang halimbawa ng pananampalataya; Siya ay naging ang bagay ng pananampalataya. Ang propeta ng Nazaret ay naging isang bagay ng pagsamba; ang Mesias ay pinalitan ng "Panginoon." Si Hesus ay kinuha ang lugar na dati ay itinalaga lamang sa Diyos.

Ang pagtatantya na ito sa pangyayari, siyempre, ay nakasalalay sa mga kritikal na konklusyon ni Bousset tungkol sa literatura ng Bagong Tipan. At ang mga konklusyon na iyon ay bukas sa mga seryosong pagtutol. Ang mga pagtutol ay isinasaalang-alang na sa ngayon hanggang sa ang titulong "Panginoon" ay nababahala; ang titulong iyon ay hindi talaga maaring tanggihan sa mga orihinal na disipulo ni Hesus. Pantay na seryoso ang mga pagtutol laban sa sinasabi ni Bousset tungkol sa "pananalig kay Hesus." Ang pag-aaral ng mga pagtutol na ito ay nasa higit pa sa saklaw ng kasalukuyang pagtatalakay. Ang lupa ay nasakop na sa makabagabag na paraan ni James Denney, na nagpakita na kahit sa mga pinakamaagang layer ng literatura ng Ebanghelyo, tulad ng nakikilala ng modernong kritika ng mga pinagmulan, si Hesus ay lumilitaw hindi lamang bilang isang halimbawa para sa pananalig kundi bilang ang bagay ng pananalig - sa katunayan, na ganito ang ipinakita Niya sa Kanyang sarili. Ang Kristiyanismo ay hindi kailanman isang simpleng imitasyon ng pananalig na ipinagkatiwala ni Hesus sa Diyos. Ngunit kinakailangan na ngayon na bumalik sa pagsusuri ng Simbahang Antioch. Ang titulong "Panginoon," na inilalapat kay Hesus, naniniwala si Bousset, ay nagmula sa mga pagpupulong ng mga disipulong Antioch - sa maaaring tawaging, para sa kawalan ng mas mahusay na termino, ang "pampublikong pagsamba" ng Simbahan. Ang pag-aangkin na ito ay bumubuo ng isang mahalagang hakbang sa muling pagtatayo ni Bousset. Ngunit ang ebidensiyang tinukoy bilang suporta rito ay hindi sapat. Ang mga talata na binanggit mula sa mga Epistola ni Pablo ay nagpapakita, sa katunayan, na ang dakilang kahalagahan ay iniugnay sa mga pagpupulong ng Simbahan; ipinapakita nila marahil na ang kaugalian ng pagdaraos ng mga pagpupulong na ito ay umiiral mula pa sa simula. Ngunit hindi nila ipinakakita na ang buong debosyon ng Simbahan kay Kristo at ang buong relihiyon ni Pablo ay nagmula, sa pamamagitan ng pag-unlad, mula sa kulto. Hindi kinakailangan na ipagpalagay na ang indibidwal na relasyon kay Kristo ay nagmula sa kulto, o na ang kulto ay nagmula sa indibidwal na relasyon. Mayroon ding isang ikatlong posibilidad - na ang indibidwal na pananampalataya at ang kulto ay parehong praktisin mula pa sa simula, sa tabi ng isa't isa. Sa anumang kaso, si Bousset ay lubos na minamaliit ang kahalagahan ng pagbabalik-loob bilang pagtukoy sa katangian ng buhay relihiyoso ni Pablo. Ang karanasan sa Damasco ay nasa mismong pundasyon ng lahat ng pag-iisip ni Pablo at lahat ng kanyang mga gawa. Gayunpaman, ang karanasang iyon ay walang kinalaman sa kulto.

Ngunit kahit na, alinsunod sa muling pagtatayo ni Bousset, ang titulong "Panginoon" ay naaplikar kay Jesus sa ilalim ng impluwensya ng mga kondisyong ecstatic na namayani sa mga pagpupulong ng Simbahan, ang pinagmulan ng titulong ito ay hindi pa rin ipinaliliwanag. Paano napaisip ang mga Kristiyano sa Antioquia na ang kanilang mga karanasan sa ecstasy ay dahil sa ang katotohanan na si Jesus ay namumuno sa kanilang mga pagpupulong? At kung sila nga ay napaisip sa ganito, bakit nila pinili ang titulong "Panginoon" lamang upang ipahayag ang dignidad na nais nilang iugnay sa Kanya?

Sa puntong ito, si Bousset ay nagpapatuloy sa isang paghahambing sa nakapalibot na paganismo. Ang termino na "Panginoon," sabi niya, ay karaniwan sa panahong Helenistiko bilang isang titulong ginagamit sa mga diyos-diyos ng iba't ibang anyo ng pagsamba. At ang materyal na tinipon ni Bousset bilang patunay ng pahayag na ito ay lubos na nakakumbinsi. Hindi lamang sa pagsamba sa mga Emperador at iba pang mga pinuno, kundi pati na rin sa mga relihiyong Helenisado ng Silangan, ang titulong "Panginoon" ay kilala bilang isang pagtatalaga ng pagka-diyos. Sa katunayan, si Pablo mismo ay malinaw na tumutukoy sa pagkalat ng titulong ito. "For though there be," sabi niya, "that are called gods, whether in heaven or on earth; as there are gods many, and lords many; yet to us there is one God, the Father, of whom are all things, and we unto him; and one Lord, Jesus Christ, through whom are all things, and we through him" ([1 Cor. viji. 5, 6]). Sa talata na ito, ang "mga panginoong marami" ay, siyempre, mga diyos ng mga pagano, at malinaw na ipinahihiwatig na ang termino na "panginoon" ay ang titulong ibinigay sa kanila ng kanilang mga sariling mananampalataya. Si Bousset ay lubos na tama, samakatuwid, kapag sinasabi niya na ang titulong "Panginoon," sa Antioquia, sa Tarsus, at saanman sa mundo ng Greco-Roman, ay malinaw na isang titulong pagka-diyos. Sa katunayan, maaaring idagdag, ang salitang "panginoon" ay hindi gaanong mababa sa dignidad sa termino na "diyos." Nang tinawag ng mga unang misyonerong Kristiyano si Hesus na "Panginoon," ito ay lubos na maliwanag sa kanilang mga pagano na nakikinig saanman na ibig nilang sabihin ay magbigay ng pagka-diyos sa Kanya at ninais na sambahin Siya.

Sa ganitong paraan, ang halaga ng titulong ginamit sa paganong relihiyon ay napakahalaga para sa maagang misyong Kristiyano. Ngunit hindi ibig sabihin nito na ang titulong ito ay inilapat kay Hesus dahil sa paganong gamit, o ang pagtatalaga ng banal na dignidad kay Hesus ay unang sinubukan dahil nais ng mga Kristiyano na ilagay ang kanilang pinapahalagahan sa isang posisyon na hindi bababa sa mga paganong diyos-diyos. Ito ang mga pag-aangkin na hindi napatunayan. Sa katunayan, ang mga ito ay lubos na hindi malamang. Ang mga ito ay ginawang hindi malamang, halimbawa, ng matibay na monoteismo ng mga Kristiyanong komunidad. Ang monoteismong iyon ay hindi napinsala ng karangalan na ibinigay kay Hesus; ang mga Kristiyanong komunidad ay tulad ng hindi mapagpatawad sa ibang mga diyos tulad ng mga sinaunang propeta ng Hebreo. Ang intoleransiya at eksklusibidad ng maagang Simbahan ay bumubuo ng isang kahanga-hangang pagkakaiba sa pagitan ng Kristiyanong "kulto ni Hesus" at ng mga kulto ng ibang mga "Panginoon". Ang mga paganong kulto ay lubos na mapagpatawad; ang pagsamba sa isang Panginoon ay hindi nangangahulugan ng pagtanggi sa iba. Ngunit para sa mga Kristiyano, mayroong isang Panginoon at isa lamang. Nahihirapan akong makita kung paano sa isang kapaligiran ng ganitong monoteismo ang impluwensiya ng mga paganong kulto ay maaaring papasukin. Anumang pag-iisip ng pagkakatulad na ang paglalapat ng titulong "Panginoon" kay Hesus ay magtatatag sa pagitan ng mga pagpupulong ng Simbahan sa Antioquia at ng pagsamba sa mga diyos-diyos ng mga pagano ay magpapabagal, sa halip na aktuwal na sanhi, ng paggamit ng titulong iyon. Maliwanag, ang titulong iyon, at lalo na ang banal na dignidad ni Hesus na ipinahayag ng titulong iyon, ay lubos na independiyente sa paganong gamit.

Si John Gresham Machen (1881-1937) ay isang Amerikanong Presbyterianong iskolar ng Bagong Tipan, na namuno sa isang pag-aalsa laban sa modernistang teolohiya sa Princeton, at itinatag ang Westminster Theological Seminary pati na rin ang Orthodox Presbyterian Church.