Ang Pagkaalipin ng Kalooban

Seksyon 7: Ang Teolohiya ni Erasmus, Inilantad sa Pamamagitan ng mga Pang-araw-araw na Paghahambing

Ni Martin Luther

Ang artikulong ito ay batay sa salin na ginawa noong 1823 ni Edward Thomas Vaughan. Pinaigting ang pagiging makabago ng wika sa tulong ng CoPilot AI, at pagkatapos ay binago pa at binigyan ng huling pagsang-ayon ng kawani ng patnugutan ng Thirdmill.

Ilalantad ko ang iyong teolohiya, Erasmus, sa pamamagitan ng ilang payak na paghahambing.

Isipin mo ang isang taong nagsisikap sumulat ng isang dakilang tula o magbigkas ng isang makapangyarihang talumpati, ngunit hindi humihinto upang itanong: “Ano ba talaga ang kaya kong gawin? Taglay ko ba ang talento, kaalaman, at kasanayang hinihingi ng gawaing ito?” Sa halip, ipinagwawalang-bahala niya ang matalinong payo ni Horace — “Alamin kung gaano kabigat ang kayang pasanin ng iyong mga balikat”—at pikit-matang nagpapatuloy, sa pag-aakalang sapat na ang pagsisikap lamang. Itinuturing niyang hindi kailangan o napakamaselan ang pangangailangan sa paghahanda.

O isipin mo ang isang magsasakang nagnanais ng masaganang ani ngunit hindi man lamang pinag-aaralan ang kanyang lupa—isang bagay na masusing itinuturo ni Virgil sa kanyang Georgics. Sa halip, nagmamadali siyang magtanim, naghahasik ng mga binhi sa buhangin at putik, at ang tanging mahalaga sa kanya ay matapos ang gawain.

O isipin mo ang isang heneral na nangangarap ng tagumpay ngunit hindi kailanman nagtatanong kung taglay niya ang mga mapagkukunan, mga sundalong sinanay, o kakayahang magplano ng digmaan upang magtagumpay. Ipinagwawalang-bahala niya ang payo ng mananalaysay: “Mag-isip munang mabuti bago kumilos; kapag nakapag-isip ka na, kumilos ka agad.” Sa halip, sumusugod siya nang nakapikit at nakatakip ang mga tainga, sumisigaw ng “Digmaan! Digmaan!” nang walang plano.

Ngayon, Erasmus, ano ang masasabi mo tungkol sa gayong mga makata, magsasaka, heneral, at mga pinuno ng bayan?

Magdagdag pa tayo ng isang halimbawa—mula sa Ebanghelyo. Nagbabala si Jesus na hangal ang sinumang magtatayo ng tore nang hindi muna kinukuwenta ang gagastusin. Ano ang hatol Niya sa gayong kapabayaan?

Gayunman, ito mismo ang itinataguyod mo. Sinasabi mo sa amin na kumilos, ngunit ipinagbabawal mo kaming suriin muna ang aming kakayahan—kung ano ang kaya at hindi namin kayang gawin—na para bang hindi kailangan, walang-galang, o makasalanan pa nga ang gayong pagninilay. Ipinakikilala mo ang iyong sarili bilang maingat at marunong, ngunit sa huli, itinataguyod mo ang pinakamapanganib na uri ng kawalang-ingat.

Maaaring nagkasala ang mga Sophist sa kamangmangang haka-haka, ngunit mas magaan ang kanilang pagkakamali kaysa sa iyo. Higit pa ang ginagawa mo: itinuturo at iniuutos mo sa mga tao na maging walang-ingat. Mas masahol pa, niluluwalhati mo ang kabaliwang ito, tinatawag itong maka-Kristiyanong kabanalan, pagpipigil sa sarili, at matinong pagpapasiya. At kung tumanggi kaming sumunod sa iyo, inaakusahan mo kaming walang kabanalan, mapagmataas, at labis na mausisa.

Sa pagsisikap na iwasan ang isang pagkakamali, tuluyan kang sumuong sa isa pa—nakaiwas ka nga kay Scylla ngunit bumangga ka naman kay Charybdis.

Ang pagtitiwala mo sa sarili mong kahusayan sa pananalita ang nagdadala sa iyo rito. Naniniwala kang kaya ng mga salita mo na lubusang humanga sa mga tao upang hindi nila mapansin ang mapanganib na mga kaisipang kinukupkop mo o ang tunay na layunin sa likod ng madulas mong mga pangangatwiran. Ngunit hindi nalilinlang ang Diyos—at mapanganib na hamunin Siya nang gayon na lamang kawalang-ingat.

Kung itinaguyod mo ang ganitong kawalang-ingat sa tula, pagsasaka, politika, o pagtatayo, magiging kahiya-hiya pa rin ito—lalo na kung manggagaling sa isang tulad mo. Ngunit kahit paano, maaaring nagpakita ng kaunting pagpapahinuhod ang mga Kristiyanong walang gaanong malasakit sa mga bagay ng sanlibutan.

Ngunit higit pa ang ginagawa mo. Hinihimok mo ang mga Kristiyano na maging walang-ingat sa mismong usapin ng kanilang walang-hanggang kaligtasan. Sinasabi mo sa kanila na huwag suriin ang sarili nilang mga kakayahan—huwag itanong kung ano ang kaya o hindi nila kayang gawin. Hindi lamang ito maling patnubay; hindi ito mapapatawad. Sapagkat paano magsisisi sa pagkakamali ang isang tao kung hindi man lamang niya alam ang ginagawa niya? At humahantong ang pagkakamaling hindi pinagsisisihan sa kasalanang hindi mapapatawad.

Ito ang bangin na pinangungunahan tayo ng iyong teolohiyang “katamtaman” at mapagduda.