<link rel="stylesheet" href="https://cdn.plyr.io/3.7.8/plyr.css" />

Vol. 28 ·No. 42 · October 18, 2026

Қизлар учун христиан хислатининг уйғун ривожланиши бўйича қўлланма

Ҳақиқий Дин Асосан Прогрессив

Янги тажриба

Reader режимда ўқинг

Бу мақолани журнал каби varaқланг — муқова, муаллиф саҳифаси ва барча qurilmada саҳифа анимацияси.

Ўқишни бошланг

Қизлар учун Христиан Хусусиятининг Гармоник Ривожланишига Қўлланма

Ҳақиқий Дин Асосан Прогрессив

Ҳарви Ньюкомб томонидан

Муқаддас Китобларда эълон қилинган, саломатлик учун зарур бўлган улуғ ахлоқий ва руҳий ўзгариш, Мasih ва ҳавворилар томонидан янги туғилиш билан таққосланади, чунки бу руҳий ҳаётнинг бошидир. Регенерация атамаси, аммо, фақат ўзгаришни ўзининг бошланишидагина қўлланади, бу эса бир лаҳзаликдир. Шунинг учун, ёш айланган одам, Пётр ҳавворийси томонидан "янги туғилган чақалоқ" деб номланган. Шундай бў'lsa, ҳақиқий Христианинин, ақли рост бўлганда, ўзининг конверсия даврига ўзининг энг жонли ва кучли ҳис-туйғуларини ёки ўзининг иноятли ҳолатида бўлишининг асосий далилларини изламаслиги катта хато бўлади. Ҳақиқатда, бу вақтда кўпроқ сезиларли бўлиши мумкин, чунки табиат ҳолатидан иноят ҳолатига ўтиш жуда улуғ. Лекин бу ўзгариш камолотсиз, ва "эски одамни ечиш" ишининг кўп қисми, "танани бўйсундириш ва унга бўйсундириш" — яна қилиниши керак; "янги одам" болаликнинг заифлигидан "Масиҳ Исоdagi камолотли одам бўйига" ўсishi керак.

Ҳақиқий дин, шундай qilib, моҳиятига кўра прогрессив бўлиши керак. Бу Худонинг каломида илоҳий иноят қалбдаги ишини тасвирлаш учун ишлатилган барча рамзларнинг аниқ маъносидир. У горчица уруғига ўхшатилади, у барча уруғларнинг энг кичигидир. Лекин у кўкариб чиққанда, у ўсиб, шохларини ёйиб, барча ўтларнинг энг каттасига айланади. Бу рамзнинг гўзаллиги ва унинг ўринли эканлиги, фақат Шарқ мамлакатларидаги ўсимликларнинг бой ўсишини ҳисобга олганда баҳоланishi мумкин. Лекин, биз бундай ўсимликнинг тўсатдан, биринчи марталик quyosh nuriga очилиб, тўла етилган ҳолда кўкариб чиқишини кутиш керак эмас. Шундай ўсимлик тез вая ўлиб кетадиган занбуруғга ўхшайди. Шундай бўлсада, биз бундай ўсимликнинг ўсиши тўхтаб, етилмаган ҳолда қолишини кутиш керак эмас. Агар у ўсишни тўхтатса, унда илдизда қурт бўлиши керак, ёки қандайдир фатал касаллик бўлиши керак, бу уни қуритилиб, ўлишига сабаб бўлади.

Илоҳий иноятнинг амалиёти, шунингдек, хамиртурушга ҳам ўхшатилади; у аввалига шунчалик кичикки, унинг ундаги ҳозирлигини деярли сезиб бўлмайди. Лекин у ишлай бошлаганида, у кўпаяди ва тарқалади, токи бутун нәрсә хамирланган бўлсин. Лекин унинг прогресси совуқлик сабаб тўхташи мумкин; ва бу жараённи камдан-кам ҳолларда тиклаб бўлмайди, шунда ишлаб чиқаришга зиён етказмай. Шундай қилиб, масеҳи христиан камдан-кам ҳолларда ўзининг пок муҳаббатида сард бўлиб, ортга чекинишнинг зарарли таъсиридан қайта tikланар.

Яна бир марта, иноат тирик булоққа - бир қудуққа ўхшатилади, унинг сувлари қайнап чиқиб, доимий оқим ҳосил қилади. Масиҳ шундай дейди: "Мен берган сув унга сувнинг яхши булоғи бўлади, абадий ҳаётга қадоқланиб чиқади". Бу сўзлар айтилганда, Бизнинг Роббимиз Самариялик аёл билан сухбатлашаётган ҳолда, чуқур қудуқ ёнида ўтирган эди. Унинг одатдагисидек, у ўзи атрофидаги нарсалардан таълим олди. У аёлнинг диққатини табиий чанқоқни қондира оладиган сувдан, яъни жонни тозалайдиган сувга қаратишни истади. Лекин у, уни тушунмаган ҳолда, у қандай qilib ҳеч қандай арқон йўқ бўлса ҳам, чуқур қудуқдан тирик сув олиши мумкинлигини билишни истади. Тирик сувнинг устунлигини кўрсатиш учун, у аёлга шундай дедики, уни ичганлар уни ўз ичида доимо ўзи қайнаган ҳолда, тўлиб тошган қудуқ каби бўлади.

Муаллифнинг бошланғич ҳаётидан энг чуқур эсда қолган нарса, унинг болалик уйи яқинидаги тошдан оқаётган тирик булоқ эди. Энг қаттиқ қурғоқлик уни ҳеч қачон таъсирлантирмади ва шимолий қишнинг энг совуқ мавсумида у ҳеч қачон музламади. Терида, у эрталаб турганда, уй атрофида совуқ шамол ҳуйлаганда, ва барча нарса абадий муз билан музлагандек кўринганда, булоқ атрофидаги муз ва қор тутунланиб турарди. Шундай, барқарор оқим каби, бошқаларнинг қурғоқлик ёки бесурутлигидан таъсирланмай, бизнинг инъомларимиз оқа бўлиши керак, атрофимиздаги музлаган юракларни эритиш.

"Adolatlilar," deydi Dovud, "xurmo daraxti kabi gullab-yashnaydi; u Livan sedri kabi o'sadi." Xurmo daraxti o'sishda davom etadi va kuchayadi, hamda o'zining quvvatini va mevaliligini boshqa daraxtlarga qaraganda uzoqroq saqlaydi. U, shuningdek, o'z turini ko'paytirish qobiliyati bilan mashhur; uning ildizi ko'plab yangi kurtaklar hosil qiladi; va u cho'lga tirik buloq yoniga ekilganda, tez orada uning atrofida xurmo daraxtlari o'rmonini topish mumkin. Bu daraxtlardan eng foydalisidir, uning har bir qismi foydali ish uchun ishlatiladi. Shuning uchun "xurmo daraxti kabi gullab-yashnash" juda ko'p ma'noga ega. Bunga xristian faqat o'zining ma'naviy o'sishida muvaffaqiyat qozonganida, o'z ta'siri bilan Rabbning bog'idagi "adolat daraxtlari" ning ko'payishiga hissa qo'shganda va foydalilik ishlari bilan to'lganib ketganda erishishi mumkin.

Kedr daraxti doimiy yashil daraxtdir. U boshqa ko'plab daraxtlar kabi o'zining barglarini to'kib, yilning yarmi o'likdek ko'rinmaydi, keyin esa qisqa vaqt ichida yana mo'l-ko'l o'sadi; lekin uning o'sishi barqaror va aniq. U doimiy ravishda yashil. Shuning uchun kedr kabi o'sish, ilohiy hayotda barqaror taraqqiyotni ko'rsatadi.

Bizni yuqoriroq darajadagi taqvo izlashga va saqlashga undovchi sabablar, bizning ongimizga taqdim etilishi mumkin bo'lgan eng oliylaridir. Xudo shon-shuhrati bunga talab qiladi. Bu eng katta mumkin bo'lgan yaxshilikdir. Bu ilohiy mukammalliklarni o'zining aqliy mavjudotlari uchun namoyon qilishdir. Bu namoyon bo'lish uning yaratilish, provident va inoyat ishlarini ularga ochib berish va uning axloqiy qiyofasini ularning yuraklariga ta'sir qilish orqali amalga oshiriladi. Ularning baxti shu narsada yotadi. Shuning uchun, Xudo o'z shon-shuhratini oshirishda, eng yuqori darajadagi o'z-o'zidan voz kechgan mehribonlikka amal qiladi. Uning baxtiga hech narsa qo'sha olmaydi: hech narsa uni kamaytira olmaydi. Agar butun yaratilish o'chirilse va Xudo koinotda yagona mavjudot bo'lsa, u hali ham o'zida mukammal shon-shuhratli va baxtli bo'lardi. Shuning uchun, u o'z shon-shuhratini saqlashda hech qanday o'z-o'ziga xizmat qilish bo'lishi mumkin emas. Yaratganning shon-shuhrati mavjudotning yaxshiligi uchun zarurdir. Shuning uchun, Xudoni ulug'lash istagi bizning xatti-harakatlarimizning asosiy printsipi, harakatlarimizning harakatlantiruvchi bahori bo'lishi kerak.

Ammo Xudo shon-shuhrati bizning inoyatda o'sishimiz orqali qanday targ'ib qilinadi?

1. U bizga o'z qiyofasini yuraklarimizga ta'sir qilish va uning axloqiy tabiatining mukammalligi, pokligi va go'zalligini ruhiy kashfiyot orqali berish orqali bizga namoyon bo'ladi.

2. U boshqalar uchun, biz muqaddas hayotni saqlab qolishimiz darajasida namoyon bo'ladi; chunki buning orqali Masihning axloqiy qiyofasi quyoshning oyning aks ettirilgan nurida ko'rinadigan shon-shuhrati kabi namoyon bo'ladi.

3. Xudo shon-shuhrati bepul inoyat boyliklari bilan boshqalarni tanishtirish va ularni Masihga olib kelish orqali targ'ib qilinadi; chunki bu vosita bilan ular ilohiy mukammalliklarning go'zalligi va shon-shuhratini ko'rish uchun ruhiy nur oladilar va uning qiyofasi ularning jonlariga muhrlanadi.

Biz, xuddi shunday, ilohiy narsalarda taraqqiyotga erishishga katta dalda olamiz. Xudo kalomi bunday narsalarni bilishga va muqaddaslikka intiladiganlar uchun va'dalarga to'la. Payg'ambar Hoshea shunday deydi: «U holda biz Rabbiyni bilishga intilsak, Uni bilamiz; Uning chiqishi ertalabki tong kabi tayyorlangan; U bizga yomg'ir kabi, yer ustiga kechki va ertangi yomg'ir kabi keladi». Uning chiqishi, Uni bilishga intilganlar uchun, ertalabki tongning muntazam qaytishi kabi, aniq va muntazam, barqaror bo'ladi; va quyosh sharqdan chiqqanda, uning nurlari yorqinligi va intensivligi oshib, ular kunduzgi quyoshning yonayotgan issiqligi va barqaror, aniq nurini quyingacha o'sadi. «Agar biz Rabbiyni bilishga intilsak», bizning tasalliimiz doimiy bo'ladi, va Rabbiyimizning yaxshiligini boshdan kechirishi aniq bo'ladi, kecha va kunduzning muntazam almashinuvi kabi; va Xudo bilan muloqotimiz, va nurimizning oshishi, tongdan peshingacha quyoshning taraqqiyoti kabi barqaror bo'ladi. Ba'zida bulutlar bo'lishi mumkin; lekin ular tezda tarqalib ketadi, va Adolat Quyoshi yanada shirin nurlar va quvnoq yorqinlik bilan yorib chiqadi.

U bizlarga "yomgirdan keladi, bahor va kuzgi yomgir kabi yer yuziga". Falastinda yomgir, bu mamlakatda bo'lgani kabi, yilning har bir faslida tushmaydi; ammo og'ir yomgirlar ekish paytida yerni sug'orish, urug'ning unib chiqishi va o'sishi uchun; va bu yomgirlar shunchalik ko'pki, vegetatsiya doimiy ravishda o'sib boradi, deyarli hosilga yaqinlashguncha, "so'nggi yomgir" tushganda, hosilni mukammallashtirish uchun - donni shishirish, shunda u pishganida u to'la va katta bo'ladi. Agar bu so'nggi yomgir kutmagan bo'lsa, don qisqaradi va ajinib ketadi, shuning uchun don sifati yomonlashadi va miqdori kamayadi. Matnda keltirilgan "oldingi yomgir" u holda, "yuqoridan yangilanish" ni anglatadi, bu "so'zning yaxshi urug'i" birinchi marta unib chiqqanda jon tajribasini oladi; va agar bu mo'l bo'lsa va yosh konvert "Rabbingizni bilishga ergashsa", u holda u olgan turtki uni ma'naviy o'sishning doimiy yo'lida olib boradi, toki "so'nggi yomgir" mevalarini mukammallashtirish uchun keladi.

Ilg'or xristianlar tajribasida, ilohiy hayotda katta progress qilganlar, shu "so'nggi yomgir" ga juda o'xshash narsa bor. Ular o'zlarining konvertatsiyasidan keyin doimiy ravishda oldinga boradilar, har doim ham sezilarli darajada emas, balki ba'zi fasllarda bo'lgani kabi, vegetatsiyada hech qanday progress sezilmaganda. Lekin, nihoyat, Rabbini bilishga sodiqlik bilan ergashgandan so'ng, ular yuqoridan yangi moylanish oladilar. Rabbining Ruhi ular ustiga yangidan quyiladi, "so'nggi yomgir" kabi, xristian fazilatlarining o'sishini mukammallashtirish uchun. Sharqda vegetatsiya o'sishida, "so'nggi yomgir" dan oldin, donning so'lishi va hatto qurib ketishi va nobud bo'lishi uchun qurg'oqchilik shunday bo'lishi mumkin.

Shunday qilib, ko'pincha, men gapiradigan bu yangi tajribadan oldin, xristian katta sinovlardan o'tkaziladi, ko'pincha, vasvasa kuchida va ishonganlik quvvatida, uning kechirimlilik rahmatini birinchi marta his etishidan oldin ham oshib ketadi. Lekin, yana nur uning ongiga kirganda, u "keng joy"ga chiqariladi va "Rabbing go'zalligi"ni va uning inoyati ulug'vorligini avvalgidan ham aniqroq ko'radi. To'liq ishonch boyligi uning ruhiga kiradi va uning tinchligi hech qachon qurimaydigan daryo kabi oqadi. U Xudo ulug'vorligi va ilohiy va betakror ulug'vor sir, "Xudo tanada zohir bo'lishi" haqida yangi va aniqroq kashfiyotlarga ega bo'ladi. Uning ruhi Xudo yo'llarida ko'tariladi, garchi o'zida juda kamtar bo'lsa ham, Xudo oldida kamtarinadi. U "qullik ruhi"ni "farzandlik ruhi" bilan almashtirdi. Uning aqli Xudo ustida "mukammal tinchlik"da, doimiy ravishda. Va bu "so'nggi yomg'ir" uning mevalarini yetuklikka olib keladi. Uning muhabbati va quvonchi, shuningdek, barcha taqvodor his-tuyg'ulari, kamroq aralashmada, yanada pok va ma'naviy; uning imoni kuchliroq, aniqroq va yanada barqaror; sabri kuchayadi; u yanada sabrli, yumshoq, muloyim, kamtarin va har doim ham uning fe'l-atvori va xatti-harakatlarida izchil bo'ladi. U tom ma'noda va haqiqatan ham "sabr bilan meva beradi"; va uning mevasi qoladi va ko'rinadi, Xudo inoyatining ulug'vorligiga. Va ko'pchilik bilan bu yangilanish uzoq xristian hayotida tez-tez takrorlanadi, ulardan doimiy ravishda "o'z mavsumida meva berish"ni talab qiladi.

Библиядаги муқаддас одамларнинг, масалан, Иовнинг, у синаганда, Давуд ва Пётрнинг, йиқилишларидан кейин, "сўнгги ёмғир" каби бир нарса бор. Шунингдек, биз буни Буньян, Миссиз Эдвардс (Жонатан Эдвардснинг рафиқаси), Эдвард Пейсон, Джеймс Брейнерд, Тейлор, Гриффин ва бошқа кўп одамларнинг эсдаликlarida топамиз. Миссиз Эдвардс, узоқ вақт давомида, у айтгандек, "тўлиқ ишонч бойлиги" ни баҳраманд бўлди. У "соғлик ёки касаллик, осонлик ёки оғриқ, ҳаёт ёки ўлимга нисбатан, Худога бутунлай ва тўлиқ бўйсуниш; яқинларининг ҳаётига ҳам бутунлай бўйсуниш" ни ҳис қилди. У, шунингдек, "руҳнинг ширин тинчлиги ва осойишталиги, уни бузувчи ҳеч қандай булутсиз; табиат ва Худонинг қудратининг барча амалларида доимий қувонч; Худога илтижо билан ажойиб яқинлик, У билан осонгина сўзлашиш, гоʻё Худо бу ердаги каби; тез-тез, аниқ, сезиларли ва дарҳол илтижолarga жавоблар; барча кўз ёшлар артди; ҳаётнинг барча олдинги қайғу ва ғамлари унутди, гуноҳдан қайғургандан ташқари; Худонинг шукр учун барча нарсани қилиш, доимий ва узилмаган қувонч, тинчлик ва шодлик." Бир вақтда у ҳаётнинг оддий вазифаларини жуда диллаб бажарди, уларни Худога хизматнинг бир қисми деб ҳисоблайди; ва бу сабабдан қилинганда, уларни илтижо каби жуда мазали деди. У, шунингдек, "ҳар бир гуноҳдан қатъий огоҳлик кўрсатиб, ҳар бир ахлоқий мажбуриятни бажаришга бўлган истакни намойиш этди. У жамиятдаги ва яқинларга бўлган ҳар бир вазифани бажаришда намуна бўлди; у ҳаёт ва сўзлашувда жуда камтар, меҳрибон ва руҳи жентл бўлди; ва ўзининг характеридаги камчиликлар деб ҳисоблаган нарсалардан ажойиб виждон билан қочди."

Ammo bu odamlar hayotda nasroniylikning shu darajasiga qanday erishdilar? Erkin, suveren inoyat orqali - lekin bu mo'jiza orqali emas. Agar biz bir xil vositalardan foydalansak, xuddi shu natijaga erisha olamiz; va bu bizning Xudoga bo'lgan bog'liqligimizni yoki uning inoyatini tarqatishdagi suverenitetini hech qanday kamsitmasdan; chunki u vositalarni ham, maqsadni ham tayinlagan. Xotinining yutuqlaridan gapirganda, uning eri shunday deydi: "Xonim Edwards uzoq vaqt davomida g'ayrioddiy tarzda inoyatda o'sib bordi; va juda sezilarli darajalarda, Xudoga bo'lgan muhabbatda, dunyodan voz kechishda va gunoh va vasvasa ustidan g'alaba qozonishda, katta sinovlar va kurashlar, uzoq davom etadigan kurash va gunoh bilan kurash, hamda iltijo va doimiy ibodat va taqvodagi mehnat, hamda barcha vositalardan foydalanishda fikrning bandligi orqali. Bu o'sish nafaqat diniy his-tuyg'ularning katta o'sishi, balki tashqi xatti-harakatlarning ham ko'rinadigan o'zgarishi bilan birga bo'ldi; xususan, dunyodan yuqorida yashashda, va burch yo'lida va o'z-o'zini inkor etishda yanada katta darajada mustahkamlik va kuchda; vasvasalar ostida xristianlik kurashini saqlab qolish, va ba'zida katta sinovlar ostida g'alaba qozonish; vaqtning o'zgarishlari va baxtsiz hodisalari ostida, masalan, og'ir og'riq va o'lim xavfi daqiqalari kabi, o'zgarmas, tegilmagan osoyishtalik va tinchlikka erishib, saqlab qolish.

Бошқаларнинг ҳаётида шундай синовлар ва курашлар ҳақидаги ҳикоятларни топасиз. Бу биз кутган нарса. У Худонинг каламинида тавсифланган христиан ҳаётига мос келади. "Кўп азоблар орқали биз осмон подшоҳлигига кирамиз." Агар биз у ерга кирмоқчи бўлсак, бу йўл билан боришимиз керак. Биз ҳаётнинг буюк ишини покликда ишлаш керак, бунга бошқа нарсалар жой бериши керак. Биз бу ишга бутун руҳимиз билан киришимиз керак, руҳий душманларимизга қарши кучимизни Исо Масиҳга қаратиб олиш; Павлуснинг мисаолига амал қилиб, "орқадаги нарсаларни унутиб, олдинга қараб, Худонинг Исо Масиҳдаги юксак чақириғининг мукофоти учун ҳаракат қилиб," ва шунда биз охирда ғолиб бўламиз, " бизни севган ва ўзини биз учун берган Унинг орқали."

Бу мақолани юклаб олинг