Vol. 28 ·No. 44 · October 25, 2026
Қизлар учун христиан хислатининг уйғун ривожланиши бўйича қўлланма
Ҳақиқий Дин Табиати ва Таъсири
Янги тажриба
Reader режимда ўқинг
Бу мақолани журнал каби varaқланг — муқова, муаллиф саҳифаси ва барча qurilmada саҳифа анимацияси.
Қизлар учун Христиан Хусусиятининг Гармонияли Ривожланиши бўйича Қўлланма
Ҳақиқий Диннинг Табиати ва Таъсири
Ҳарвей Ньюкомб томонидан
Ҳақиқий диннинг табиати ва таъсири Муқаддас Язувларда, дарё бўйида экилган дарахтга ўхшаш, тасвирланади. Забурчи шундай дейди: одил киши "сув дарёлари бўйида экилган дарахтга ўхшайди, у мавсумида мева беради ва унинг барги сўлмайди". Пайғамбар Жеремия ҳам, Рабга ишонган ва унга умид боғлаган киши ҳақида шундай дейди: "У сув бўйида экилган дарахтга ўхшайди. Унинг ildizлари оқимга тушади. У ёз иссиқлигида қўрқмайди. Унинг барглари яшил бўлади. Қурғоқчиликда у безовта бўлмайди. У мева беришдан тўхтамaydi".
Daryo, doim oqadigan daryo Xudoning inoyatining mo'l-ko'l ta'minoti ramzidir. Lekin daraxt daryoga shunchalik yaqin turishi mumkinki, u toshib ketganda sug'oriladi; ammo agar uning ildizlari faqat yer yuzasida tarqalib, daryo tubiga yetmasa, qurg'oqchilik davrida qurib ketadi. Bu, ruhning favqulodda quyilishlarida faqat ko'rinadigan va jiddiy bo'lganlarni yaxshi tasvirlaydi. Ular daryo toshib ketganda jonli va g'ayratli bo'lishadi; lekin u odatdagi kanaliga qaytganda, ularning bargi so'nadi; va agar uzoq vaqt ruhiy qurg'oqchilik kuzatilsa, ular quriydi va bepusht bo'lib qoladiki, ruhiy hayot alomatlari hech qoldmaydi. Lekin Xudoning haqiqiy farzandi tavsifi boshqacha ekaniga e'tibor bering: "U suv daryolari yoniga ekilgan daraxtga o'xshaydi." Bu raqam, daraxtlarni etishtirish amaliyotidan olingan bo'lib ko'rinadi. Ular yovvoyi holatdan, bahor paydo bo'lgan joydan olib tashlanadi, va ularning ildizlari o'sishini osonlashtirish uchun tayyorlangan va ishlangan yer uchastkasida mustahkam o'rnatiladi. Shunday qilib, Masihi tabiiy holatdan, ya'ni yovvoyi, ishlanmagan holatdan olinadi va Xudo va Qo'zining taxtidan oqib chiqadigan daryo yonidagi inoyat holatiga joylashtiriladi. Lekin bu daraxt ham "daryo bo'yida ildizlarini yoyadi." Daraxtning ildizlari daryo tubi bo'ylab yoyilganda, hatto daryo past bo'lganida ham u har doim suv bilan ta'minlanadi.
Masihiylik xarakterining bu barqarorligi boshqa bir o'xshash raqam ostida gapiriladi: "Solihlarning ildizi siljimaydi;" "U Yo'qubdan kelganlarni ildiz otishiga sabab bo'ladi;" "Sevgi bilan ildiz otgan va asoslangan." Shuning uchun payg'ambar qo'shib aytadiki, issiqlik va qurg'oqchilik unga ta'sir qilmaydi; lekin uning bargi doimo yashil, o'sadi; va u meva berishni to'xtatmaydi.
Va butun Muqaddas Kitobda solihlar meva keltiradiganlar sifatida tasvirlangan: "Yahudo uyidan qochgan qoldiqlar yana pastga ildiz otib, yuqoriga meva bera boshlaydi." Dastavval pastga chuqur ildiz otish, ya'ni jonning qobiliyatlarini muqaddaslash, buning natijasida harakatning yangi prinsiplari qabul qilinadi; va yuqoriga meva berish, ya'ni muqaddas his-tuyg'ular va ularga mos keladigan tashqi xulq-atvor orqali shu prinsiplarning amaliyotda qo'llanilishi.
Yana bir misol, "Isroil gullab-yashnaydi, kurtaklaydi va butun yer yuzini meva bilan to'ldiradi." Kurtak va gullash - bu xristianlik tajribasining dastlabki namoyon bo'lishlari. Lekin har bir daraxt ko'plab soxta gullarga ega bo'ladi, ularni yuzaki kuzatuvchi haqiqiy gullardan ajrata olmaydi. Ular bir vaqtning o'zida yanada chiroyli va jozibali ko'rinishi mumkin. Daraxt to'liq gullaganida, eng o'tkir ko'z ham bekor gullarning farqini bilolmaydi. Lekin mevani o'sish vaqti kelganda, bu chiroyli gullar so'lib ketadi va quruq hamda sarg'aygan poya qoladi. Shunday qilib, xristianlik tajribasining dastlabki bosqichlarida ko'plab qalbakiliklar mavjud. Lekin Xudoning haqiqiy bolalari nafaqat kurtaklaydi va gullaydi, balki ular "butun yer yuzini meva bilan to'ldiradi."
Solomonning qo'shig'ida cherkov "anar daraxtlari bog'i, yoqimli mevalar bilan" deb taqqoslanadi. Anar - bu bir turdagi olma. Daraxt past bo'yli, lekin shoxlarini yoyadi, shunday qilib uning eni balandligidan kattaroq bo'ladi. Shunday haqiqiy masihiy kamtar va past bo'yli, ammo uning yaxshi amallari atrofida tarqaladi. Bu daraxtning gullari katta va chiroyli, qo'ng'iroqqa o'xshash shakl hosil qiladi. Lekin agar gullar ikki qavatli bo'lsa, meva kelmaydi. Shunday ikki yurakli munofiq meva keltirmaydi. Anar mevasi nihoyatda chiroyli va mazali bo'ladi, xristianlikning haqiqiy mevalari go'zallik va joziba bilan to'la bo'ladi.
Яна, cherkovga Iso uchun har xil yoqimli, yangi va eski mevalarni yig'ish aytiladi. Lekin orqaga qaytgan Isroil bo'sh tokka o'xshatiladi, u o'zi uchun meva beradi. Bu yerda biz yolg'on ilohiyotchi va haqiqiy masihiy mevalarini farqlay olamiz. Ikkinchisi hamma narsani Iso uchun qiladi. U Xudo ulug'vorligi va Iso shohligini oshirishni xohlaydi; va bu uning asosiy maqsadi. Lekin birinchisi, o'zi yaxshi bo'lgan ko'p ishlarni qilsa ham, bularning hammasini o'z manfaati uchun qiladi. Uning asosiy istagi o'zini rozi qilish va bu dunyoda yoki kelgusi dunyoda o'z shon-shuhratini va manfaatini oshirishdir.
Uning xalqi keltiradigan meva - bu Iso asosan masihiy xarakterining sinovi sifatida ta'kidlaydigan narsadir. "Har bir yaxshi daraxt yaxshi meva beradi; lekin yomon daraxt yomon meva beradi." U o'zini tokka, uning izdoshlarini esa shoxlarga o'xshatadi; va ularga hech qanday meva bermaydigan har bir shox olib tashlanishini aytadi. Birinchi Zaburdan keltirilgan oyatda, solih kishi o'z vaqtida meva beradi. Va 92- Zabur 14-oyatda shunday deyilgan: "Ular hali ham keksaliklarida ham meva berishadi; ular semiz va gullab-yashnaydilar;" shunday qilib, meva berishning doimiyligini va hatto keksalikka qadar o'sishning uzluksizligini namoyish etadi.
Lekin o'z vaqtida meva berish deganda nima nazarda tutiladi? Pavlus shunday deydi: "Ruhning mevasi barcha yaxshilik, solihlik va haqiqatdadir." Shuning uchun biz xulosa qilamizki, mavsumda meva berish - bu gospel tamoyillarini hayotimizning har bir qismiga tatbiq etishdir. Boshqa bir joyda, xuddi shu havoriy bizga Ruhning mevalarining nima ekanligini aniq aytib beradi: "sevgi, quvonch, tinchlik, sabr, mehribonlik, yaxshilik, imon, yumshoqlik, o'zini tuta bilish." Shunday ekan, keling, bu tamoyillarni amalga oshiramiz va ular masihiy xarakteriga qanday ta'sir qilishini ko'ramiz.
МУХАББАТ - бу сезилиши мумкин бўлган нарса. У юракнинг сүйилган объектга бўлган ҳиссиёти ва у билан бирлик ҳиссидир. Биз бир дўстга нисбатан кучли меҳр туйғанда, унга нисбатан яхши кўрадиган нарсани кўрамиз. Биз унинг жамиятини яхши кўрамиз ва у йўқ бўлганда ҳам уни ўйлашдан завқланади. Бизнинг ақлимиз доимо унинг характеридаги яхши хислатлар билан банд бўлади. Худди шундай, биз Худодни ҳам яхши кўришимиз керак. Бу муҳаббатнинг асоси Унинг ахлоқий камолотларининг чексиз поклиги, улуғворлиги ва гузаллиги бўлмаслиги керак. У ўзида чексиз яхшилик бор. Сулаймоннинг Ҳасир сурусида муҳаббат "ўлим каби кучли" дейилади. Албатта, бу ҳеч қандай заиф тасвир эмас. Бирор киши "ўлим каби кучли" ҳиссий кечиришни ҳис қилиши мумкинми ва лекин буни ҳис қилмаслиги мумкинми? Муҳаббат руҳ ва тананинг ҳар бир қобилиятини қамраб олади. Демак, у жуда ҳам заиф ҳиссиёт бўлмаслиги керак.
Яна, муҳаббатнинг илиқлиги ва унинг барқарор ва доимий табиати шундай кучли тил билан ифодаланади: "Кўп сувлар муҳаббатни ўчира олмайди, сув тошқинлари уни ғарқ қила олмайди." Албатта, бу ҳеч қандай тез ўтадиган ҳиссиёт бўлмаслиги керак, бу фақат ғайриоддий мавсимида келиб кетадиган нарса эмас. У доимий ва барқарор руҳ принципи бўлиши керак, гарчи у доим кучли ҳиссиёт билан бирга бўлмаса ҳам. Биз баъзан энг кўп севадиган дўстларимизга нисбатан ҳиссиётсиз бўлишимиз мумкин. Лекин уларга бўлган ҳурмат ва афзаллик принципи доимий бўлади; ва бизнинг диққатимизни дўстларимиз характеридаги яхши хислатларга қаратишимиз керак бўлса, у ҳиссиётни юзага келтириши мумкин.
Давид, таъсири остида бу ҳиссиёт, шундай ифодалар билан чиқиш қилади: "Менинг жоним Сени ўйлайди; менинг баданим Сени соғинади!" "Сув оқимларига чанқоқ буғу каби, эй Худо, менинг жоним Сени соғинади; Худо, яшаётган Худо учун менинг жоним чанқийди!" "Менинг жоним, ҳа, ҳатто сўлиб кетади, Худованднинг ҳовлилари учун; менинг қалбим ва менинг баданим тирик Худо учун қичияди!" "Менинг жоним ҳар вақт Сенинг амрларига бўлган иштиёқ билан истеъмол бўлади." Албатта, бундай ҳиссиётларда ҳеч қандай зеришлик, ҳеч қандай совуқлик йўқ. Улар Худовандни барча қалбинг, барча жонинг ва барча кучнг билан севиш ҳақидаги буйруқ руҳига мувофиқдир. Ва бу, Забурчи билан, вақти-вақти билан жонланган рамка эмас эди. Бу жонни синдирувчи иштиёқ унинг қалбининг доимий ҳиссиёти эди; чунки у буни "ҳар вақт" амалга оширар эди. Ва нима ушбу қизиқ кўзқарашларни чақириб келтирди? У Худодан оладиган ёки умид қилинадиган шахсий имтиёзлар эдими? Ҳеч қандай. Худованднинг уйида умримнинг барча кунлари яшашни самимий истак билдиргандан сўнг, у нега у ерда бўлишни истаганини айтади: "Худованднинг гўзаллигини кўриш ва Унинг ибодатхонасида сўраш." Унинг севгисининг объекти "Худованднинг гўзаллиги" эди; шубҳасиз, Унинг ахлоқий камолотларини англатмоқда.
Узвий боғланган ҳолда бу унинг Худованднинг иродасини билиш истаги билан боғланган эди. Бунинг учун у ўз ибодатхонасида "сўрамоқ" истади. Ва Худованднинг муҳаббати ҳақиқий бўлганда, у шундай истакни туғдиради. Муҳаббатнинг руҳи бўлган апостол Яҳудо шундай дейди: "Бундай Худованднинг муҳаббатидир, яъни биз унинг амрларини бажарамиз". Ўз ота-онасини севган бола уларни хўш кўрган ҳар қандай ишни бажаришдан завқланади. Лекin ўз ота-онасига улардан манфаат кўришни кутиб, парво қилган бола улар учун имкон қадар кам ва истаксызлик билан ҳаракат қилади. Худованд билан бўлган муносабатларда ҳам шундай. Ўзини алдаган одам Худовандга нисбат бериши мумкин, чунки у ўзини Худованднинг алоҳида маҳбуби деб ҳисоблайди ва яна кўпроқ неъматлар кутаadi. Лекin бу уни Худованднинг амрларига завқланишга олиб бормайди. У уларни вазифа деб ҳисоблайди. Унинг қалби уларни бажаришда эмас; ва у уларни имкон қадар енгил қилишга тайёр. Лекin ҳақиқий масеҳий Худованднинг қонунидан завқланади; ва унинг асосий қайғуси шундаки, у уни сақлашдан анча камда қолган.
Яна бир марта, агар Худони севсак, Унинг суратини ҳам севамиз. "Уни туғдирган Кимни севган ҳар бир киши, Ундан туғилганни ҳам севади." Бизнинг хristianларга бўлган муҳаббатимиз, агар чин бўлса, уларнинг Христосга ўхшашлиги туфайли келиб чиқиши керак; ва уларнинг жамиятида биз бошдан кечирадиган қулайлик туфайли эмас, на улар бизга дўстона кўринганлиги туфайли. Бу қалбаки профессорлар ҳам ҳиссийолади. Агар биз ҳақиқий муҳаббатни амалга оширсак, уларнинг фойдаси учун шахсий қурбонликлар беришга тайёр бўламиз. Биз бир-биримизни Христос бизни севгандек севishga чақириладиган бўламиз. Ва Христос бизни қандай севди? У биз учун Ўз ҳаётини берди. Ва севимли шогирд айтади, биз Унга тақлид қилиб, "ақраболаримиз учун ҳаётимизни беришга" керак; яъни, агар ҳолат талаб қилса. Христиан акраболари учун кўрсатишимиз керак бўлган муҳаббатнинг кучи шундай. Лекin бу муҳаббат қалбимизда қандай мавжуд бўлиши мумкин, агар биз уларнинг манфаати учун ўз ҳиссиётимиз ёки манфаатларимиздан ҳеч бўлмаганда бир қурбонлик қилишга тайёр бўлмасак?
Лекин биздан талаб қилинган яна бир турдаги муҳаббат бор — раҳм-шафқат муҳаббати, у ҳатто ёмон кишиларга ҳам кўрсатилиши мумкин. Ва бу муҳаббатнинг даражаси қандай бўлиши керак? Бuning учун фақат бир меъёр бўлиши мумкин. Бизда Худовандимизнинг мисоли бор. Унинг муҳаббати шунчалик кучли эдики, у кишиларнинг жонлари ва танларининг фойдаси учун шахсий осойишталик, қулайлик ва дунёвий яхшиликни қурбон қилишга олиб келди; ва ҳатто уларнинг қутқарилиши учун Ўз ҳаётини беришга. "Биз яна гуноҳкор бўлганда, Христос биз учун ўлди." Шундай қилиб, биз ўзларимизни ҳамдўстларимизнинг азобларини енгиллаш ва уларнинг жонларини қутқариш учун қила олишимиз керак бўлган ҳамма нарсани қилишга бағишлашимиз керак.
Яна бир самараси Рухнинг шодиёнасидир. Биз барча вақтларда Худовандга шод бўлишга амр қилинганмиз. Агар биз Худонинг ахлоқий характерининг муқаддаслиги, Унинг кудратининг улуғворлиги ва ҷалолининг, Унинг барча ишлардаги чексиз ҳикмати, Унинг ахлоқий бошқарувининг чексиз тўғрилиги, ва айниқса, қилувчилик амалидаги севгисининг ҳайратланарли намоиши ҳақида тўғри тушунчага эга бўлсак - бу бизнинг қалбларимизни "сўзсиз ва улуғворлик билан толиқ шодлик" билан тўлдиради! Худо билан шодланиш гуноҳ учун қайғуриш билан зид эмас. Аксинча, Худонинг сифатини қанчалик кўпроқ кўрсак, шунчалик кўпроқ Уни олдида камтар ва ҳор бўламиз. Иов шундай дейди: "Мен сени фақат эшитган эдим, энди кўзим сени кўрмоқда. Шунинг учун мен ўзимни жуда паст кўриб, чанг ва кулда пушаймон бўламан". Худонинг муқаддас кишисини шундай камтар қилган Худонинг назари эди.
Руҳининг яна бир меваси - ТИНЧЛИК. Бу Худо билан тинчлик, одамлар билан тинчликдир. Пушаймон бўлмаганлар Худо билан урушда; шунинг учун улар учун тинчлик йўқ. Худо уларга ғазабланади, улар эса У билан курашишmoqda. Лекин Христианин Христос орқали Худо билан яраштирилади. У Унга ишонишда тинчлик топади. Энди Худо унга қўрқувчи Худо бўлмай, “Тинчлик Худо”си бўлади. Шунинг учун Хushabar “Тинчлик йўли” деб аталади, Христос эса “Тинчлик Принзи” деб аталади. Иисус, ўзининг севимли шогиртлари билан хайрлашувда шундай деди: “Мен сизларга тинчлик қолдирaman; Мен сизларга ўз тинчлигимни бераман.” Адолат ёки ҳаққоният ва тинчлик учрашди ва ўпishdi. “Биз Худо билан ўзimizнинг Худойimiz Исо Христос орқали тинчликка эгаmiz.” Биз Худо билан ярашув ҳолатига keltirilamiz, Унинг ҳукуматига nisbatan бирор mamnunlik sezgiси bilan. Bu esa юракning sokin ва тинч holatini tug'diradi. Лекин Муқаддас Руҳнинг bu ne'mati ушбу ақлий mashqlar bilan cheklanmaydi. Бизнинг бошқалар билан bo'lgan munosabatimizda va уларга bo'lgan his-tuyg'ularimizda ham namoyon bo'lishi kerak. Қандайki юрагимизда bo'lsa, shunday yurishimizda ham namoyon bo'ladi. Агар biz o'zimizda qo'pol, nordon ва ҳасадгўй tabiatni rivojlantirsak; агар biz boshqalarning ayblarini osongina kechirmasak; агар biz osongina g'azablansak ва eng kichik jarohat bilan irritatsiya bo'lsak; агар biz mayda tortishuvlar ва g'iybat bilan shug'ullansak - албатта, Худонинг тинчлиги юрагимизда ҳукмронлик qilmaydi.
БОШҚАРУВ – тинчликнинг эгиз акси. Бу – осонгина хафа бўлмайдиган, ёки сўзнинг маъносига кўра, ақлнинг осонлиги. Бу – бизнинг ёввойи ва тартибсиз ҳис-туйғуларимизни назорат остига олимиз. Бу – Руҳнинг муҳим амали; ва биз уни қанчалик эга бўлсак, руҳий ютуқларимизни шунчалик баҳоласак бўлади. Кишиларни унга тарбиялашга ундаб кўп насиҳатлар бор. У, аёл кишининг хислатида айниқса чиройли. Шунинг учун Пётр аёлларга бўйни таслим қилишган ва тинч руҳнинг зийнати билан зийнатланишни васийят қилади, бу – Худонинг кўзида жуда қимматли нарса.
САБРИЛИК ва юмшоқлик – бўйсунувчанликнинг эгиз қизлари. Сабр – Худога ўхшаш; у – Худонинг ўзининг исёнкор махлуқларига нисбатан чидамлилигининг тақлиди. У – сабрли ва ғазабга кам ҳалол. У – гуноҳкорларни тавбага келтиришнинг барча воситалари муваффақиятсиз бўлмагунча, уларга қарши гуноҳда қаттиқ ғазабланмайди. Э, биз қандай уялмасиз, улардан кичикгина ҳақорати ёки жароҳати бўлса ҳам, биз ўртоқларимиздан хафа бўлмай тура олмаймиз! Лекин, агар биз осмондаги Отанинг фарзандлари бўлмоқчи бўлсак, биз ёмон муомалаларга нисбатан чидамли ва кечиримли характерга эга бўлишни ўрганишимиз керак.
ЮМШОҚЛИК – Руҳнинг энг чиройли неъматларидан бири. У – «феъл-атворнинг ва муомаланинг юмшоқлиги ёки ҳалимлиги, у – қаттиқлик ва шафқатсизлик, ғурур ва мақтанаклигига қарши туради». «У – бизнинг муомала услубимиздаги жароҳатли нарсаларни тузатади, ва инсоннинг умумий бахтсизлигининг юкини енгиллаштирувчи, доимий инсонпарварлик диққат- эътибор билан шуғулланади». Бу руҳ билан доимий шуғулланиш – Худодан шон-шарф олиш ва яратганларимизга яхшилик қилишни истаган христиан учун энг муҳим аҳамиятга эга.
ЯХШИЛИК - бу Рухнинг яна бир меваси. Менинг тахминимча, муқаддас ҳавворий бу ерда "меросий ва меҳрибонлик" деб ифодалаган нарсанинг манасини туҳфа этиши мумкин. Бу бошқаларнинг ҳам жисми, ҳам руҳи учун яхшилик қилишдир, имконият пайдо бўлганида. "Бир-бирингизга меҳрибон бўлинг." "Бир-бирингизга меҳрибон ва раҳмдил бўлинг." Бу христиан хислатида ажойиб бир сифатдир. У муқаддас Қутқарувчимизда ўзининг барча гўзаллиги билан яшнай борди. У яхшилик қилиш билан машғул бўлди. Демак, биз ҳам унинг мисолларини тақлид қилишимиз керак. Бошқаларга фойдали бўлиш учун ўзимизни сарфлашimiz асосий мақсадимиз ва интилишимиз бўлиши керак; чунки шундай қилиш билан Худони улуғлаймиз. Агар бизда Масиҳнинг Руҳи бўлса, бу бизнинг "таомимиз ва ичимиз" бўлади.
Рухнинг яна бир меваси - ИМОН. "Имон - бу сўз ёки ваъдага, уни айтишган кишининг обрўсига кўра ишониш;" кишининг унга бўлган ишончи ва унинг сўзига таянишини ҳам ўз ичига олади. Бу ҳаётдаги оддий ишларда кунлик тамойилдир, бу ерда одамлар ўз имонларига кўра ҳаракат qilishadi. Агар бирор киши ўзининг уйи ёнаётганига ишонса, у қochmoq учун шошилади. Агар бирор киши банкнота яхши деб ишонса, у унинг кўрсатилган қийматига қабул қилади. Агар савдогар ўзининг мижози унга товарни кредитга беришга қodir деб ишонса, унга товар беради. Рухнинг меваси бўлган имон - бу Худонинг каломининг барча ҳақиқатларига бўлган самимий ишонч, нафақат Худога бўлган ишонч, балки ҳақиқатни севиш ва унда эълон qilingan Худонинг иродасига бўлган самимий розилик. Масиҳга имон ҳам унга бўлган ишонч, яъни унинг учун қутқарилиш umidida унга tayanishni ўз ичига олади. Biz Xудонинг каломининг ҳақиқатларига қанчалик ишонсак, шунчалик амал қиламиз.
Gunohkor odamning tavba qilmayotganligi va Xudoga yuzlanmayotganligi sababi, u Xudoning so'ziga o'zi haqida bo'lgan ishonchi yo'qligi bilan bog'liq. U ba'zi Muqaddas Kitob haqiqatlariga ishonishi mumkin; lekin u o'zini Muqaddas Kitobda aytilgan dahshatli xavf ichida deb bilmaydi; yoki agar uning tushunchasi ishontirilgan bo'lsa, uning yuragi haqiqatga shunday qarshiki, u unga bo'ysunmaydi. Xristianlar Xudoning so'zi me'yoridan juda uzoqda yashashlarining sababi, ularda unda mavjud bo'lgan haqiqatlarga ishonishi juda zaif va kuchsizligidir. Biz hammamiz Xudoning hamma joyda mavjud deganiga ishonamiz; ammo biz ko'pincha Uning huzurini his qilmaymiz deb shikoyat qilamiz. Sababi, biz bu haqiqatga to'liq va samimiy ishonmaymiz. Bu tantanali haqiqat ruhni to'liq egallaganda, taassurot shunchalik kuchli va jonli bo'ladiki, havoriy buni "ko'rinmas Uni ko'rish" bilan taqqoslaydi. Endi, agar bizning ishonchsizligimiz bo'lmasa, biz doimo Xudoning huzurini shunday ko'rishimiz kerak edi. Ey, bu qanday muqaddas hayrat va hurmat hissi bilan ilhomlantiradi!
Tadqiqot natijasida biz Ruhning barcha in'omlari imondan kelib chiqishini, barcha gunohlarimiz va kamchiliklarimiz esa ishonchsizlikdan kelib chiqishini topamiz. Xudoning fe'lining axloqiy mukammalligiga bo'lgan ishonch sevgi ilhomlantiradi. O'zimizning buzuqligimizga va gunohning haddan tashqari gunohkorligiga bo'lgan ishonchimiz Xudoga bo'lgan qayg'u hissini yaratadi. Muqaddas Kitobdagi barcha haqiqatlarga bo'lgan kuchli va jonli imon dunyo ustidan g'alaba qozonadi. "Dunyo ustidan g'alaba qozonadigan, hatto imonimizdir." Bu haqiqatlarga bo'lgan silkinmas ishonch, osmonning ulug'vorligini ko'z o'ngimizda taqdim etadi, bu o'limning qorong'u va sinov soatida xristianlarni qo'llab-quvvatlaydi. Xuddi shu ishonch uni "arslan kabi jasur" qiladi, vazifasini bajarishda. Bu shahidlarni qo'llab-quvvatlagan va ularni Masih uchun o'z hayotlarini quvonch bilan berishga imkon bergan narsadir. Aynan shu narsa xristian jangida bizni qo'llab-quvvatlashi kerak; va bizning muvaffaqiyatimiz imonimizga mutanosib bo'ladi.
Мўътадиллик Рухнинг яна бир мевасидир. Бунда биз ўз хохлашларимиз, истакларимиз ва ҳис-туйғуларимизни тўғри назорат қиламиз. Бу неъматнинг амали ашёратда жуда муҳим аҳамиятга эга, нафақат Худонинг улуғворлиги учун, балки ўзимизнинг саломатлигимиз ва бахтимиз учун ҳам.
Шундай қилиб, биз христиан хarakterining чиройли симметриясини кўрамиз, бу юракдан тортиб ҳаётимизнинг барча муносабатларидаги барча амалларимизгача чўзилади.