Vol. 28 ·No. 37 · September 6, 2026
Библияни Бошқача Ўқиш
Luka 24:36-47
Янги тажриба
Reader режимда ўқинг
Бу мақолани журнал каби varaқланг — муқова, муаллиф саҳифаси ва барча qurilmada саҳифа анимацияси.
Лука 24:36-47
Жон Леонард
Рахмат! Мен биринчи Прешбитериан черкови, Жексонда яна бўлишдан жуда хурсандман. Мен бу ерда 1973 йилдан 1977 йилгача - 4 йил бўлдим, ўшанда Белавен Коллежида ўқиётган эдим. Ва мен, биринчи Прешбитериан черкови, менинг ҳаётимда қолдирган изи учун рахмат айтмоқчиман. Кўришас, бу черковда ҳар якшанба, ўшанда тўрт қатор орқада ўтириб, Дон Паттерсоннинг ваъз ва таълимотини садоқат билан эшитган эдим. Билингки, Дон Паттерсоннинг ваъзи остида ўтирмасдан туриб, миссионерлик кўринишингизни фокус ва аниқлаштириб бўлмайди. Лекин энг муҳими, мен Миссионерлик конференцияларида иштирок этдим. Ва биласизми, нима ҳақида ўргандим? Мен Имон Ваъдаси ҳақида ўргандим. Мен қурбонлик бериш ҳақида ўргандим. Ва биринчи марта ҳаётимда талаба бўла туриб, хавф қабул қилиб, ваъда бердим. Ва агар мен бутун ёзда ишласам, бу ваъдани бажара олишимни ўйладим. Аммо ёзнинг ярмида мен касал бўлиб қолдим; мен ярми ёзда касал бўлиб қолдим. Ва мен: «Қандай qilib мен ваъдани бажараман, касал бўлиб қолган ҳолда?» - дедим. Ва мўжизавий равишда, баъзи ҳолатлар орқали, мен пул топдим ва менга берилган пул, биласизми, қанча бўлди? Биринчи Прешбитериан черковида Имон Ваъдаси учун ваъда қилган пулнинг аниқ миқдори. Шунинг учун мендан кўп рахмат, мендан юзлаб бошқа одамларга ҳам, бу ердан ўтган ва бу черков ва унинг вазияти билан баракотланган. Шунинг учун кўп рахмат.
Энди бугун мен сиздан: «Сиз Библияни неге ўқиётиз? Нима учун черковга келасиз?» деган саволни бермоқчиман. Кўпчилигимиз учун, ҳаётимизда бирор нарса нотўғри бўлганлиги ва Библияга ўша муаммони ҳал қилиш учун мурожаат қиламиз. Биз Худонинг Сўзидаги принциплар никоҳимизни яхшилайди, деган умидда бўламиз; агар сиз эр бўлсаниз, «У менга хотинимни ёрдам беради»; агар сиз хотин бўлсаниз, у эрига ёрдам беради. Агар сиз ота-она бўлсаниз, у фарзандларингизга ёрдам беради. Агар сиз ёш бўлсаниз, у ота-оналарингизга ёрдам беради. Ёки сиз шу ерда бўлсиз, чунки, биласиз, сиз ҳаётининг орзусини амалга оширишга ҳаракат қилгансиз, аммо бу орзу кошмарга айланди ва сиз «Қалай qilib тўла ва бахтли ва бахтиёр ҳаёт кечириш mumkin?» деб сўрамоқчисиз. Ва шундай qilib, сиз Библияга келасиз ва ҳаётингизни йўналтириш ва бошқариш учун принципларни қидирясиз. Аммо мен сизга айтишни истайманки, агар биз Библияга ўз ҳаётимизни яхшилаш, бахтли бўлиш, муваффақият ва тўла ҳаёт бериш учун мурожаат қилсак, биз ўзимизга катта zarar етказамиз.
Ҳа, агар биз Худонинг Сўзига ишонсак, ўзгартирилади; ҳаётимиз тўла бўлади. Аммо булар иккинчи даражали нарсалар ва осмондаги Отасимиз Ўзининг Сўзини бизга ошкор қилган асосий мақсади эмас. Кўриниши бўйича, агар сиз ўз бахтиёрлигингиз учун Библияни ўқиса, сиз ўз-ўзингизга хос ҳаёт кечиряпсиз. Ва бу ҳаётнинг ҳаммаси, Худога қарши бўлган иғвонизнинг яна бир кўринисидир. Шундай qilib, бугун эрталаб сиз Худога қарши бўлган абсолют иғвониятиз билан, Унинг принципларини ҳаётингизга татбиқ қилишга ҳаракат қиляпсиз. Нима учун? Чунки сиз фақат Худони ўзинигизга хос қилиб, ҳаётингизни яхшироқ қилишини истайсиз. Бунинг муаммиси шундаки, натижада Христоснинг одиллиги бўлмаган динийлик, руҳоннийлик, энг яхши ҳолда, гўштга мансуб, ўзимизнинг ҳаракатларимизнинг маҳсули ва Муқаддас Рухнинг ўзгартирувчи кучи эмас. Ва сиз: «Бундай ким қилади?» деясиз. Фарисийлар шундай қилар эди, шундай эмасми? Ва улар эди Христос энг кўп таъкидлаган одамлар.
Endi bu biz Bibliyani shu tarzda o'qishimiz aynan bizning aybimiz emas, chunki juda ko'p cherkovlarda, bu cherkov emas, Bibliya va'z qilinayotganda, u tamoyillar kitobi sifatida o'rgatiladi - o'z-o'ziga yordam berish kitobi kabi, agar siz bu tamoyillarni hayotda qo'llasangiz, o'zgarasiz. Siz shunday va'zlarni eshitasiz: “Yaxshiroq nikoh uchun besh tamoyil”, “Ma'naviy sog'lom bolalarni tarbiyalashning oltita yo'li”, “Moliyaviy muvaffaqiyat uchun ettita dars”, “ Dovud hayotidan rahbarlik haqida to'rtta dars”. Endi bu haqiqatan ham Bibliya ko'p tamoyillarni o'z ichiga oladi, lekin Bibliyaning asosiy maqsadi bu tamoyillarni qo'llash emas. Shunday ekan, agar siz Bibliyaning siz haqingizda deb o'ylasangiz, men sizga juda yomon xabarim bor - unday emas! Bibliya bizga boshqa bir hikoya aytadi.
Ва шунинг учун бунганг, мен бугун сизларга Библияни бошқача ўқишни ўргатмоқчиман. Мен сизларга Яңги бир нуқтаи назар бермоқчиман, унинг ёрдамида сизлар Ўзининг сўзини тушуна оласизлар. Мен сизларнинг Худонинг сўзини талқин қилишда доимо эътиборга олиш лозим бўлган бир мавзу бор эканини кўришингизни истайман. Ва бу мавзу нима? Бу нима нуқтаи назар? Бу миссионерлик нуқтаи назари. Ва сизлар, эҳтимол, ўйлаётгингиз: “Албатта, Жон, сен шундай десанг, сен миссионерку! Ва сен ўзи сен чиқариб олмоқчи бўлган нарсани матнга ўқияпсан!” Лекин мен энг кўп қарши бўлган ёндашувларимиздан бири шу – биз Библияни шундай ўқишимиз, ундан биз ўзимиз чиқариб олмоқчи бўлган нарсани чиқариб оламиз. Бу ёндашув, бу миссионерлик ёндашуви, фақат мен ёндашуви эмас. Бу миссионерлик ёндашуви Фаст Прес. Жексоннинг ёндашуви эмас. Миссионерлик ёндашуви ПКА ёки реформияланган диннинг ёндашуви эмас. Бу миссионерлик ёндашуви, барча реформияланган теология каби, ўзидан келади, чунки бизда Сўзни қандай талқин қилишни айтиб беручи тўғри таълимоти бор. Биз Сўзни Сўз билан талқин қиламиз. Ва барча Сўзни қандай тушунамиз? Биз Худовандимиздан, Унинг Ўзи Худонинг сўзини ўқишни ўргатгандек, ўрганиш билан.
Ва сизлар: “Бу қаерда, Жон?” деятингиз. Хўш, мен билан Луқо 24-боби, 36-48- оятларга мурожаат қилингиз. Энди бу парчада, Исо ўликлардан тирилди, У ўзининг шогирдларига юқори хонада кўринди. Улар бу нима эканини билмайди. У ғурувчи? Соя? У уларга ўзининг яраларини кўрсатади; улардан ейиш учун бир нарса сўрайди. Уларнинг чалкашлигида, У: “Мен сизларга нарсаларни тушунтириб берай”, дейди. Ва У 44- оятдан бошлаб, шундай дейди:
“Мени ҳақда Мусо Қонуни, Анбиёлар ва Збурда ёзилган ҳар бир сўз амалга келиши керак". У зоирларини очиб, Кичикъодларни тушунишлари учун ёрдам берди. У уларга деди: "Шундай ёзилганки, Мосиҳа азоб чериши ва учинчи кунда ўликлардан тирилиши керак, ва унга бўлган иймон билан гуноҳларнинг кечирилиши учун тавба хабари барча халқларга, Ерусалимдан бошлаб эълон қилиниши керак."
Endi bu oyatni tushunishning an'anaviy usuli shundaki, Iso asosan ularni Eski Ahdning bir turi dalil-oyatlarni keltirib chiqardi, u yerda u O'z kelishi haqida bashorat qilgan oyatlarni ko'rsatdi. Bu yondashuv Bibliyani shunday tushunish usuli ko'pincha Qizil ip deb ataladi. Bu, fohisha bo'lgan Rahab haqida hikoya qilingan, u o'z derazasiga qizil ipni osib qo'yishi kerak edi. Qizil ip talqinida shunday deyiladi: butun Bibliyada Iso haqida gapiradigan bashoratlar mavjud. Shunday qilib, Iso shunga o'xshash ish qilgan degan taklif etiladi. U shogirdlari bilan Birinchi kitob, 3-bobga murojaat qiladi va "Karang, men ilon tomonidan ezilgan, lekin uning boshini ezadigan, Masihning va'da qilingan farzandi Man. Men Mikay 5-bobda Baytlahmda tug'ilishim bashorat qilingan. Men Ishayo 7-bobda bokira qizdan tug'ilishim va'da qilingan edi. Men, O'zim, Judi qabilasidan edim, Birinchi kitob, 49-bobda va'da qilingan. Men, Dovud taxtida o'tiradigan Podshoh, Ishayo 9-bobdan. Sizlar, Men rad etilishim, jinoyatchilar bilan birga xochga mixlanishim va boylar orasida dafn etilishimni bilishingiz kerak edi, bularning hammasi Ishayo 53-bobdan. Men, O'z xalqim nomidan qurbonlik qilinadigan Zamon. Sizlar, agar Mikay 4-bobni o'qisangiz, Men, Ilyo payg'ambar oldidan kelishim kerak, deb bilishingiz kerak. Men, Eng Yuqori Xudoning O'g'li, Podshoh, deb atalardim, Zabur 2-bob. Men, Melkisedek tartibidagi ruhoniy, Zabur 110-da. Men, Zabur 41-da xiyonat qilishim. Masihning qo'llari va oyoqlari Zabur 22-da teshib qo'yilishi. Men, dahshatli xochga mixlanishni boshdan kechiraman va tark etaman, bularning hammasi shu Zaburdan bashorat qilingan. Zabur 34-dan, askarlar oyoqlarimni sindirmasligi, lekin yonimni teshib qo'yishi. Keyin Zabur 16-da, U ularga O'zi o'limdan tiriladigan Masih ekanligini ko'rsatadi.
Barcha Muqaddas Kitobning Arqoni va Gipsi
Va shuning uchun, agar biz Muqaddas Kitobni shunday o'qisak, ha, Masihi qizil ip bo'lishi mumkin, u ba'zida Muqaddas Kitobda paydo bo'ladi, lekin bu Iso aytayotgan narsa emas. U shunday deydi: “Men butun Muqaddas Kitobning asosi va mohiyatiman! Bu butun narsa Mendan iborat.” Yana bizning matnimizga murojaat qiling. 45-verse-ga qaraling. U shunday deydi: “So'ng U ularning aqlini Muqaddas Kitobni tushunishga ochdi.” Ko'ryapsizlar, Iso ularga faqat ba'zi bir oyatlarni va ularning ma'nolarini ko'rsatib bermadi; U ularga bu kitobni o'qishning, bu kitobni tushunishning butunlay yangi usulini berdi. Va men tasavvur qilamanki, bizning ko'pchiligimiz, bir vaqtlarimizda, Pavlus kabi, ko'r bo'lganmiz va hayotimizda Muqaddas Ruhning ishidan keyin bu ko'r ko'zlarimiz ochildi, biz bu Kitobni o'qiganimizda, “Bu Kitob nima haqida?” deb aytdik. Lekin Masihi bizning yuragimizda haqiqiy bo'lganida, hamma narsa ma'noga ega bo'ldi. Bunday holat sizlardan kimningdir boshidan kechdimi? Siz ham shunday holatni boshdan kechirdingizmi, Masihi bilan tanishganingizda?
Qutqarish Tarixi
Xo'sh, Masix o'z shogirdlariga nimani o'rgatmoqda? Ular Masixning kelishi haqida bir nechta bashoratlar bor, deb emas, balki u ularga Butun Muqaddas Kitobni butunlay boshqacha o'qishni o'rgatgan. U shunday dedi: U bizga Muqaddas Kitobning barchasi bir markaziy nuqtaga ega ekanligini o'rgatmoqda; har bir oyat, barchasi, Uning shaxsiyati va ishini haqida gapiradi. Shunday qilib, Muqaddas Kitob ko'plab turli hikoyalar kitobi emas. Bu bitta hikoya xabari. Endi ilohiyotchilar bu hikoyani najot tarixi deb atashadi. Bu Xudo dunyo bilan nima qilayotganining hikoyasi. Shunday qilib, Ibtidoiyadan Vahiygacha bo'lgan hamma narsa Xudoga, Uning rejasiga ishora qiladi va Uning xalqi sifatida Masixga ishonishga va bu ishda Unga qo'shilishga chaqiradi. Endi, bu bizning Muqaddas Kitobni o'qish va tushunish usulimizni o'zgartiradi, shunday emasmi? Bu ajoyib detektiv roman kabi. Agar siz ajoyib detektiv roman o'qigan bo'lsangiz, uni ajoyib qiladigan narsa shundaki, siz jinoyatchining kimligini oxirgi bobgacha bilmayapsiz. Siz: «Kim buni qildi?» deb o'ylaysiz. Va keyin siz oxirgi bobni o'qiganingizda: «Bilishim kerak edi!» deysiz. Va butun kitob butunlay boshqacha nuqtai nazarga ega bo'ladi, shunday emasmi? Va siz: «Men kitobni yana o'qimoqchiman!» deysiz. Va kitobni yana o'qiganingizda, siz butun kitob bo'ylab dalillar, ishora va aniq mavzular borligini ko'ra boshlaysiz, bu esa sirni kim va nima haqida ekanligini mutlaqo aniq qilishi kerak edi.
Qadimgi Ahdda Iso
Va shuning uchun biz Muqaddas Kitobda aynan shuni topamiz. Iso har bir sahifada qanchalik aniq va ravshan bo'lsa ham, u kelguniga va bularning barchasi qanday birlashishini ochib berguniga qadar, u bizning hammamizga chin, chin ma'noda tushunarli bo'lmaydi. Xuddi shunday, Iso bizga Muqaddas Kitob ko'plab turli hikoyalar kitobi emasligini o'rgatmoqda. Ha, Ibrohim, Nuh, Ibrohim, Yusuf, Muso, Yahyo, hakamlar, Saul va Dovud haqida hikoyalar bor, lekin bu hikoyalar Iso Masihning bir hikoyasiga ishora qiladi. Eski Ahdda payg'ambarlar, kohinlar va shohlar topiladi, lekin bu hikoyalar hammasi ular qanday muvaffaqiyatsizlikka uchraganliklarini va bizga chin Payg'ambar, chin Kohin va chin Shoh kerakligini ko'rsatadi va bu faqat Iso Masihda topiladi. Eski Ahddagi xalq Isroilning hikoyasi. Ular bir joyda “Uning o'g'li” deb ataladi. Lekin ular muvaffaqiyatsizlikka uchradilar. Shunday qilib, Isroil xalqi bir va chin Ibrohimning farzandi, chin urug', chin ahd-saqlashuvchi O'g'il, Iso, u Isroil bo'lmagan hamma narsaga aylanganiga ishora qiladi. Qonun batafsil tasvirlab berilgan edi, qurbonlik tizimi, ma'bad qanday qurilishi kerak edi; butun diniy tizim bir kishi, bir qurbonlik, bir Najotkorni ko'rsatadi. Ular hammasi Iso Masihga ishora qiladi.
Iso Eski Ahddagi qonunning bashoratli ekanligini aytadi. Menga Matto bob 5-verse 18-ga qaraylik. Iso: “Qonunning birorta harfi yoki belgisi yo'qolmaydi, hamma narsa amalga oshguncha”, - deydi. Shunday qilib, Eski Ahddagi har bir qonun, barcha 613 qonunlar Iso Masihga ishora qilish uchun edi. Ha, ular bizga Xudo muqaddas Xudo ekanligini ko'rsatdi va ular bizni ogohlantirdiki, biz o'zimizning solihligimiz bilan Unga yaqinlasha olmaymiz, chunki biz nopas Xudodir. U bizga kerak bo'lgan solihlik Masihdan kelishini va endi Unga tegishli ekanligini ko'rsatdi. U bizga dunyoning gunohini o'z yuragimizdan olib tashlaydigan Xudo Qo'zisini ko'rsatdi. Shunday qilib, Eski Ahddagi barcha qonunlar bizni Iso Masihga ishora qiladi.
Ammo Iiso shu erda to'xtab qolmadi. Bizning matnimizdagi 44-verse-ga qaraylik. U shunday deydi: “Moiseyning qonuni, payg'ambarlar va Zabur, hamma narsa bajarilishi kerak”. Endi, bu Eski Ahdning yahudiy bo'linishi. Biz Yangi Ahdni injillar va epistollarga bo'lib ajratamiz. Eski Ahdda yahudiylar o'zlarining Eski Ahdini qonunga, payg'ambarlarga va yozuvlarga bo'lib ajratdilar. Iiso shunday deyapti: “Ushbu Uch qismdagi barcha Kitoblar Mendan bashorat qilgan. Ularning hammasi Menga ishora qilgan”. Bu faqat payg'ambarlar ichidagi bir nechta oyatlar Iiso haqida gapirmaydi; balki butun payg'ambarlik xabari. Bu faqat Ishiyo 53-bobida Iiso bizga vahiy qilinmagan; balki boshlanishidan oxirigacha butun bashorat. Bu faqat Zaburning 22-psalmi, xochga mixlanish haqida bizga ko'rsatmaydi; balki har bir zabur bizni Iisoga yo'naltiradi, U ham qo'shiq aytuvchi, ham Zaburda kuylangan. Hikmatlar kitobi faqat inson donoligi haqida emas, agar biz uni hayotimizga tatbiq qilsak, biz baxtli va yaxshi hayot kechiramiz. Yo'q, u bizni Xudo donoligi, osmon va yerni yaratgan logos bilan tanishtiradi. Va Pavlus bizga hikmat va ulug'vorlik xazinasi Iiso Masihda ekanini aytadi. Ekkliziyast kitobi faqat hayotning Masisiz behudaligi haqida gapirmaydi. U bizni Unga yo'naltiradi va hayot faqat U bizning Rabbimiz bo'lganda ma'noga ega ekanini aytadi. Va Sulaymonning qo'shig'i, Sulaymonning qo'shig'i er va xotin o'rtasidagi muhabbat go'zalligi haqida kitobdan ko'ra ko'proq. U bizning ilohiy Erimiz Iiso Masih haqida gapiradi va U bizni o'z kelini, Jamoat sifatida qanchalik sevishini aytadi.
Шундай qilib, бутун бу нарсалар, ҳар бир жиҳатдан, бутун Ўқишда, бизни Исо Масиҳга кўрсатади. Яна, бу менинг фикрим эмас. Мартин Лютерга қулоқ солинг. У шундай деди: “Барча талқиннинг вазифаси Масиҳни топишдир. Масиҳ - Библиянинг юраги.” Калвин шундай деди: “Масиҳ - қонуннинг охири ва руҳи. Кимки Библияда яхши муваффақият қозонмоқчи бўлса, доим буни ҳисобга олиши керак.” Эд Клоуни шундай деди: “Кимки Каломни элчи қилса, у Масиҳни элчи қилиши керак.” Библиянинг буюк ҳақиқати ва мақсади бизни Исо Масиҳга кўрсатишдир. Энди, Ўқишга ушбу ёндашув Христосологик талқин принципи деб аталади. Такрорлайман. У Христосологик талқин принципи деб аталади. Яъни, ҳар бир бўлимда, ҳар бир оятда, ҳар бир ҳикояда, сиз Масиҳни ва ҳикоянинг қайси қисми бизни Худонинг Оғирига тайёрлаш учун нима қилаётганини ва Унинг хабарини қабул қилишга кўрсатишини топишингиз керак. Агар у сизларни крестга ва Масиҳга олиб бормаса, айниқса, Ветхий Аҳдда, сиз Библиядан ҳеч қайси жойдан христиан хабарингиз йўқ. Ва бу Исо ўргатган Ўқишни ўқиш усули.
Черковьнинг Миссияси
Ammo menda muammo bor! Men biladigan deyarli har bir kishi shu yerda to'xtaydi va: “Ha, buyuk bir Masihi prinsipi bor. Butun Injil bizni Iso Masihga ishontirishi kerak.” Lekin bu Iso ushbu oyatda butun Injil nimani o'rgatishi haqida aytganlarining hammasi emas. U shunday deyishni davom ettiradi: “Har joyda, Injil Mening haqida o'rgatsa, u ham dunyo uchun Xudoning missiyasi haqida o'rgatadi.” 47-oyat – mana, bu oyat 46-oyatda to'xtamaydi. U davom etadi. U shunday deydi: “va tavba va imon, ya'ni tavba va gunohlarning kechirilishi Uning nomi bilan barcha xalqlarga, Yerusolimdan boshlab, e'lon qilinishi kerak.” Xo'sh, Iso nima deydi? U shunday deydi: “Butun jahon bo'ylab shogirdlar tayyorlash, cherkovning missiyasi butun Injilda e'lon qilingan va va'z qilingan.” Endi siz: “Agar bu rost bo'lsa, nega yahudiylar buni tushunmadilar?” deb o'ylayotgan bo'lsangiz. Men sizga shuni taklif qilamanki, yahudiylar buni tushundilar va Iso ularni la'natladiki. U shunday dedi: “Ay, sizlar, kitobxonlar va farziylar! Sizlar yeru va dengizni kezib, shogird tayyorlaysizlar, lekin bunday qilganingizda, o'zingizdan ikki barobar iblisning o'g'li tayyorlaysiz.” Ular Eski Ahdda hamma joyda Iso ularga ishora qilganini tushundilar. Iso o'rgatadiki, nafaqat Uning hayoti, xizmatkorligi, o'limi va tirilishi butun Injilda o'rgatilgan, balki butun Injilda bizga dunyo uchun bu xabarni yetkazish o'rgatilgan.
Missiologik Nuqtai Nazar
Бу нимани англатади? Бу шuni англатадики, Буюк топшириқ оятлари Исо Масиҳ хизматининг охирига қўшилган нарса эмас. Исо кетишдан аввал: “Биласизларми, Мен яна бир нарса айтишни истайман. У nima эди? Эслангирман. Дунё ҳақидаги нарса; у унчалик муҳим эмас. Ха, эсладим – барча халқларни шогирд қилинглар”, - деб ўйламаган. Кўриниб турибдики, бу Матто 5-бобда Исо ўргатган барча нарсаларнинг устикоронаси. Ва буни тушунганда, черковнинг миссияси фақат Матто 28 ёки “Mark 15” (Mark 15, UZ) ёки “Luke 24” (Luke 24, UZ) ёки John 20:21 ёки Acts 1:8 даги Буюк топшириқ ўттизотларини келтириш билан чекланмайди. Йўқ, бу ҳар ерда ва барча жойларда ўргатилган. Улар, демак, Исо Масиҳнинг бутун хизмати давомида ва барча Ўқишларда ўргатилган нарсаларнинг марказий қўлланишидир. Бу шuni англатадики, биз Библияни миссиология нуқтаи назаридан ўқишимиз керак, чунки Исо бизга Ўқишlarni шундай ўқишни ўргатган.
Endi yetarli. Men bu yerda va'zni tugatib, «Boringlar va shunday qiling», deb aytishim mumkin. Lekin men sizga Bibliyani missiologik jihatdan o'qishimiz kerak bo'lgan yana bir sababini beray. Yangi Ahdda bizning Rabbimiz Iso Masihdan keyin eng buyuk missioner kim edi? Apostol Pavlus. Va Bibliyadagi eng buyuk missionerlik risolasi - Rimliklarga maktub. Endi menga Pavlus haqida qiziqarli bo'lgan narsa shundaki, u nega erning chekkalariga Gospelni yetkazishga shunday majbur bo'lgan? Endi siz bu savolga shunday javob berishingiz mumkin: «U shunday majbur bo'lgan, chunki Rabbim Damashq yo'lida unga zohir bo'lgan, uni ko'r qilib qo'ygan va u: «Sen butun xalqlar uchun Mening guvohim bo'lasan», degan». Lekin u shunday majbur bo'lganligi sababi bu emas. U missiyalarga shunday majbur bo'lgan, chunki u Iso Masihning dastlabki izdoshlari orasida yagona rasmiy, teologik va Injiliy ta'lim olgan kishi edi. U Bibliya olimi edi. Va Iso uning ko'r ko'zlarini birinchi marta ochganida, u butun Injilning nimaga oid ekanligini tushundi - u Iso Masihga ishora qiladi - va bu uni butun dunyoga yetkazdi.
Rimliklarga 15
Buni qanday bilamiz? Chunki u shunday deydi. Menga Rimliklarga 15-bobiga murojaat qilishni taklif qilaman. Biz Rimliklarga maktubini Pavlus yozgan eng buyuk kitob, Yangi Ahdda bizda mavjud bo'lgan eng zo'r kitob ekanligini aytgan edik. Pavlusning bu kitobni yozishdagi maqsadi nima edi? Xo'sh, u Rimdagi jamoatni u bilan birgalikda Xushxabarni yerning chekkalariga yetkazishda qo'shilishga ishontirish edi. Rimliklarga maktubi - bu siz bilishingiz kerak bo'lgan narsalar haqida tizimli ilohiyot emas; Rimliklarga maktubi - bu missiyalar haqida ilohiyot - biz nima qilishimiz kerak. Pavlus nima uchun bu kitobni yozadi? Xo'sh, 24-oyatda u shunday deydi: “Men bu kitobni sizlarni ko'rishga umid qilib yozdim, Ispaniyaga ketayotganimda sizlar menga bu sayohatda yordam berishingiz uchun.” Rimliklarga maktubi bugungi kunda biz eshitgan missionerlarning hisobotlari kabi: “Men shunday qilaman. Men buni nima uchun qilaman va nima uchun sizlar menga qo'shilishingiz kerak.” Xo'sh, Pavlus boshqa odamlarni bu Xushxabarni yerning chekkalariga yetkazishda u bilan birgalikda qo'shilishga ishontirish uchun qanday buyuk guvohlik, qanday vakolatli guvoh ishlatadi? Bu shunday emaski, Xudo unga vahiyda zohir bo'lib, “Missioner bo'lib ket.” Yo'q, vakolatli guvohlik shundaki, u odamlarni Muqaddas Kitobga olib boradi.
Millatlarga Missiyalar
15-bobdagi 9-oyatga qaraylik. U shunday deydi: “Yozilganidek, men butun xalqlar orasida Seni ulug‘layman va Sening isminga kuylayman”. 10-oyat: “Yana shunday deyiladi: Ey butun xalqlar, Xudoning xalqi bilan quvonchli bo‘ling”. 11-oyat: “Yana, barcha butun xalqlar, Rabbni ulug‘lang, barcha xalqlar Uni ulug‘lasin”. 12-oyat: “Yana Ishiyo shunday dedi: Jesse ning ildizi keladi, u butun xalqlar ustidan hukmronlik qiladigan kishi. Unda butun xalqlar umid bog‘laydilar”. Endi ushbu to‘rt oyat haqida eng qiziqarlisi nimani ko‘rsatadi! Taxmin qiling, ular Eski Ahdning qaysi qismidan olingan? Ular Eski Ahdning uchta asosiy bo‘limidan - qonun, 10-oyat Chiqish kitobidan; 9 va 12-oyatlar esa, Samuel va Ishiyo, ya’ni payg‘ambarlar kitoblaridan. 11-oyat esa, Zabur kitobidan olingan. Bu Pavlus tomonidan Xudo kalomi bilan tasodifiy muomala qilinmagan. Bu bizga shunday deyishga intilgan tizimli yondashuv: “Men shunchalik missiyaga sodiqman, chunki Xudo kalomining har bir joyida u bizni chaqiradi va xalqlarga bo‘lgan missiyani amalga oshirishga undaydi!”
Ko‘rib turganingizdek, Pavlus Iso aytgan gapning aynan shunday o‘zini aytmoqda. Pavlus Iso o‘z shogirdlariga ko‘rsatgan gapning aynan shunday o‘zini aytmoqda. U Bibliyaning markaziy xabari bizni Iso-ga va bu xabarni tatbiq etish esa, biz uchun bu Xushxabarni butun dunyoga yetkazish ekanligini ko‘rsatadi. Missiya Bibliyaning faqat bir qismida emas, balki har bir bobida uchraydi; Pavlus qonundan, payg‘ambarlardan va Zaburlardan iqtibos keltiradi, chunki u Masihdagi namunani kuzatadi. Va men sizlarga ko‘rsatam, bu qanday qilib amalga oshishi mumkin, biz Bibliyamizni qayta o‘qishni o‘rganar ekanmiz. Eski Ahd kitoblariga qaytaylik va uni qanday qayta o‘qish kerakligini ko‘raylik.
Қизиқарли эмасми, Библия қандай тугайди ва бошланайди? У осмонлар ва ер яратилиши билан бошланади ва Янги Осмонлар ва Янги Ер яратилиши билан тугайди. Энди сиз ўйлаган бўлар эдингиз, бу Китоб дунё билан бошланиб, дунё билан тугайдиган бўлса, дунё ҳақида экан. Ва бу қарорга келганда, ҳақиқатдан ҳам шундай деб айтиш мумкин. У Илоҳотда бошланади, бу ерда Илоҳ икки киши, Одам ва Ҳаввони, боғда измоқда, ва У ўз халқини топганда ва ернинг барча халқларидан тўплаганда тугайди. Ва бу осмонй Ерусалим ўртасидаги боғ, ҳаёт дарахти яшайдиган ва бизга кириш имконияти бўлган Эдем боғи, Марказий боғ экан. Ҳрамнинг ўзи ва қонунлардаги диний тизим Исроил халқига, улар ўз жамоасига чет элликларни кутиш ва қўшиш kerak эканлигини кўрсатди. Кўриниб турибдики, Исроил миллат эмас эди. Исроил - бу “Биз бир халқ эканмиз, чунки биз бир хил қонга эга эканмиз” деган одамлар гуруҳи эмас. Йўқ, Исроил - бу бир миллат эди, чунки улар бир хил аҳдга содиқ эдилар ва Илоҳга бу аҳдга содиқлик қилишни хоҳлаган ҳар бир киши бу миллатга қўшила олар эди. Ва буни қонун ўргатади. У шундай дейди: “Агар чет элликлар сизлар билан яшашга келсалар, улар ҳам сизлар каби ҳуқуқ ва имтиёзларга эга бўлишлари керак, ва сизлар уларни яқин туғилган каби севишингиз ва улар билан муомала қилишингиз керак. Ва улар Исроилнинг диний фаолиятларида иштирок этишлари керак.
Черковнинг Диний Тузilmалардаги Миссияси
Лекин биз бу церковь миссиясини диний тузилмаларда ҳам кўрамиз. Храм ҳақида ўйланг. Храм бир нечта ҳовлилардан ташкил топган эди. Храмдаги энг кичик ҳовли энг муқаддас жой эди. Сўнгра сизда гоявийлар ҳовлиси, эркаклар ҳовлиси, аёллар ҳовлиси ва гоявийлар ҳовлиси бор эди. Мен бундай дедимми? Ҳама сизлар диққат қилаяпмисиз! Диққат қилинг, сизлар шод бўлишингиз керак, чунки мен кўп секинлашдим! Бугун эрталаб мен буни тез-тез тушунтириб бераётган эдим! Энг муқаддас жой ва гоявийлар ҳовлиси. Энди ушбу тўрт ҳовлининг қайси бири энг катта? Гоявийлар ҳовлиси. Биронта сизлар гоявийлар ҳовлиси қанча катта эканини биласизми? Биронта сизлар эслайсизми? Қанча катта? Жуда яхши! Сизлар диққат қилаяпсила! Учинчи гектар. Учинчи гектар! Сиз қанча одамни учинчи гектарга сиғдира олишини биласизми? 300,000 одамдан ортиқ. Энди улар 300,000 одамни сиғдира оладиган ҳовлини нега қурган бўлар эдилар, агар улар Худонинг барча миллатларни Ўзига чақиришини тушунмаган бўлсалар? Кўриниб турибдики, улар ишонган ва унга жой тайёрлаганлар!
Сиз биласиз, биз Биринчи Прес.да кўп ишонмаймиз, чунки бизда 300,000 одамни қабул қилиш учун учинчи гектар жой йўқ! Хўш, балки улар келмаса керак! Яҳудийлар ҳам ишонмаган эдилар. Улар ўша учинчи гектар жойни нима қилишди? “Ха, бизда бу очиқ жой бор. Биз ўз ҳаётимизни осонлаштириш учун уни пул алмаштирувчилар билан тўлдиришимиз керак.” Ҳа, улар уни Иерусалим атрофида юриш учун қисқа йўл сифатида ишлатишди. Ва Исо нима деди? “Нима учун сизлар менинг ибодат уйимни тижорат уйига айлантириб юбордингиз? Миллатлар бу ерга келганда, улар учун жой бўлмайди. Сизлар улар учун жой тайёрлашингиз керак.” Демак, храмнинг ўзи ҳам дунёнинг келиб сиғинishini айтган.
Худо халқининг гимнлар китоби
Zaburlar - Xudoning xalqining jamoat qo'shiqlar kitobi. Va bilasizmi, Zaburlarda 175 dan ortiq umumevropa murojaatlari bor? Ya'ni, butun dunyo bilan birga kelib, Isroil bilan Xudoga sig'inishga chaqiruvlar haqida bayonotlar. Endi bunda g'ayrioddiy narsa nima - Zaburlarda 175 murojaat? Bunda g'ayrioddiy narsa shundaki, faqat 150 ta Zabur bor! Demak, ko'p Zaburlarda siz ushbu doimiy eslatmani uchratasiz: sig'inishga kelganingizda xalqlarni o'zingiz bilan olib keling. Agar Xudo bizga bu qo'shiqni bizning jamoat qo'shiqlar kitobimizda qayta-qayta kuylashimiz uchun bergan bo'lsa, ehtimol, bugun cherkovga kelganimizda kimnidir o'zingiz bilan olib kelganimiz ma'qul degan fikrga kelar edik. Mana bir necha misol: “Ey barcha yerlar, Rabbga quvonchli hayqiriq bilan chaqiring”. Yoshligimda men bu Zaburni o'qiganimda, ular yer haqida gapirayotgan deb o'ylardim. Ha, toshlar. Iso ham aytadi: “Agar bolalar qichqirmasa, toshlar qichqirar”. Lekin U yerning qichqirayotganidan emas, balki yer xalqining qichqirayotganidan gapiradi. “Psalms 100” (Psalms 100, UZ) - bu butun dunyoni o'zlari bilan birga chaqiruvchi missionerlik Zaburi. “Psalms 96” (Psalms 96, UZ) Endi, Ibroniy tilining Septuaginta tarjimasida, Eski Ahddagi yunoncha tarjimasida, "e'lon qiling" so'zi - yunoncha so'z bo'lib, biz inglizcha "evangelize" so'zini olganmiz. Shunday qilib, siz 3-oyatni shunday tarjima qilishingiz mumkin: “Xalqlarni evangelize qiling”.
Payg'ambarlar
Va payg'ambarlar haqida nima deyish mumkin? Payg'ambarlarda biz Xudoning barcha yer xalqlarini Muqaddas tog'da Unga sig'inishga chaqirishini ko'ramiz. Ishayo 25-bob 6- va 7-oyatlar shunday deydi: “Tog'da, kuchlar Egasi barcha xalqlar uchun semiz taomlarni, yaxshi pishgan sharobni, ilikli semiz taomlarni, yaxshi tozalangan eski sharobni tayyorlaydi. U bu tog', barcha xalqlar ustiga tashlangan yopiqlarni, barcha millatlar ustiga yoyilgan niqobni yutib yuboradi.” Xudo bu ishni amalga oshiradi. Zabur 19, 23-25-oyatlar shunday deydi: o'sha kunlarda Misrdan Ashshurga yo'l bo'ladi va Ashshurliklar Misrga, Misrliklar esa Suriyaga boradilar. Ular nima bilan shug'ullanadilar? 24-oyatda shunday yozilgan: “O'sha kuni Isroil Misr va Ashshur bilan birga uchinchi bo'lib, yer o'rtasida baraka bo'ladi, kuchlar Egasi shunday deyadi: “Misr mening xalqim, Ashshur esa Mening ishlarim bo'lsin!”” U shunday deyapti, butun dunyo sig'inadi. Muammo shundaki, Xudo Isroilga faqat bitta ma'bad qurishni aytgan edi. Lekin endi barcha millatlar kelganda, o'n uch acre etarli bo'lmaydi. Shuning uchun U shunday deyadi: “Biz ko'proq ma'badlar qurishimiz kerak! Sharqda Ashshurda, g'arbda Misrda va o'rtada Isroilda ma'badlar kerak, toki barcha millatlar kelib sig'insinlar!” Nima uchun? “Chunki yer Xudoning ulug'vorligi bilimlari bilan to'ladi, suvlar dengizni qanday qoplagan bo'lsa, ular ham O'zlarining Podshohlarini sig'inadilar.”
Eski Ahdda yakkalanuvchi Monoteizm
Яна бир сабаб, нега миссионерлик Ветхий Заветнинг асосий хабаридир, бу Ветхий Заветнинг абсолют монотеизмидир. Кўринг, Ветхий Заветнинг ҳар бир жойида бизга Худо осмон ва ерни яратганлиги, бошқа халқларнинг барча худолари бутлар эканлиги эслатилади. Ва буни билганда, сиз ўша миллатлар учун фақат бир хабарга эга бўласиз. Яъни, ўзларингизнинг сохта худоларингиздан юз бўлиб, ҳақиқий Худо, осмон ва ерни яратган Худони бутпарастлик қилинг. Китоби Муқаддаснинг асосий маъноси ва мақсади бизни Христосга кўрсатишдир ва бу хабарнинг оддий қўллашмоғи, Уни ва Унинг иноятини қабул қилган ҳолда, бу хабарни дунёнинг ҳар бир қисмига ва дунёнинг ҳар бир бурчагига етказишдир. Китоби Муқаддаснинг асосий мақсади бизни Христосга чақириши ва дунёга миссионерлар бўлиб чиқishimizdir. Чунки бу Китоби Муқаддаснинг асосий хабаридир, у сизнинг ҳаётингизнинг асосий мақсади бўлиши керак. У шу черковнинг асосий мақсади бўлиши керак ва бизнинг яшаш ва ҳаракат қилиш, вақт, талант ва пулларимизни сарф қилиш усулида акс эттирилиши керак. Кўринг, агар сиз Китоби Муқаддас ҳақида ўзингиз ҳақидаги китоб сифатида ўқиса, Худонинг мақсадлари билан мувофиқлашганлигини айтиш мумкин эмас. Агар сиз Китоби Муқаддаснинг улуғроқ мақсадини тушунганда, бу Китоби Муқаддасни ўқиш қанчалик ўлимга олиб келишини кўрасизми?
Китоби Муқаддаснинг Асосий Хабари
Menga bu xabarni sizlarga ogohlantirish bilan boshladim: Xudo Kitobini o'z-o'ziga yordam kitobi sifatida ishlatmaslik, undan o'z hayotida o'z-o'zini ro'yobga chiqarish, qoniqish va butunlik topish uchun foydalanmaslik kerak. Lekin biz shuni topdik: Bibliyaning markaziy xabari misionerlik ekanini tushunganimizda, hayotimizdagi hamma narsa qanchalik muhim bo'lib qoladi. Biz yaxshi oila qurish muhimligini tushunamiz va bu prinsiplarni hayotimizda qo'llaymiz, chunki endi bizning oilamiz maqsadga ega. Bu maqsad - nikohimiz orqali Xudoning hukmronligi va saltanatini kengaytirish. Biz kuchli xristian oilalariga ega bo'lish muhimligini tushunamiz, chunki oilalarimiz missional bo'lib qoladi; biz xotin-qizlar, erlar va xotinlar, ota-onalar va bolalar sifatida yashashimiz va yashashimiz kerak bo'lgan yo'l bilan millatlarga nur bo'lishimiz kerak. Biz atrofimizdagi hamma narsada Gospel nima bo'lishi kerakligini ko'rsatadigan tirik misollar bo'lib qolamiz, chunki Bibliyaning markaziy xabari - misionerlik, misionerlik, keyin esa biz yashashimiz kerak bo'lgan markaziy maqsad - bu missionerlik. Va biz o'zimizni shu maqsadlar bilan moslashtirganimizda, nima bo'lishini bilasizmi? Hech bir hayot boyroq, hech bir hayot to'liqroq, hech bir hayot mukofotroq bo'lmaydi, chunki siz o'zingiz uchun yashamaysiz, balki siz yaratilgan maqsadni kashf qilasiz. Siz Xudoning hayotingizdagi rejalarini va maqsadlarini bajarasiz.
Siz bu erga bugun ertalab shunday deb o'ylagan holda keldingiz: “Xo'sh, bu yilning vaqti keldi, degan xabarni eslatish vaqti keldi. Biz yiliga bir necha yakshanba kunlarini shu narsaga bag'ishlaymiz, demak u juda muhimdir.” Lekin umid qilamanki, siz bu yerdan shunday deb o'ylagan holda ketasiz: “Mana shuning uchun biz har hafta bu yerga kelamiz.” Biz barcha Havoriylarning markaziy maqsadiga sodiqmiz. Biz hayotimiz shu maqsadni aks ettirishini xohlaymiz. Biz pulimizni sarflash uslubimiz shu maqsadni aks ettirishini xohlaymiz. Biz bu cherkovning nima haqida ekanini shu Bibliyaning markaziy maqsadi bilan tuzatishni xohlaymiz. Ko'rib turganingizdek, haqiqat shunday: bu kitob faqat yaxshi xabar, chunki u siz haqingizda emas; u bizni Najotkorimizga ishora qiladi va butun dunyoga yo'naltiradi.
Keling, ibodat qilaylik!
Bizning Xudoyimiz va osmoniy Otamiz, biz sizga ushbu Bibliyani o'qishning yangi usuli uchun minnatdorlik bildiramiz. O'zimiz haqidagi xabar sifatida Bibliyani o'qishdan qutqarganingiz uchun minnatdorlik bildiramiz. Siz bizga o'zingizning buyuk rejangizning ko'rinishini ko'tarishga yordam berasizmi, toki biz o'zimizning yo'llarimizdan va o'zimizning muammolarimizdan chiqib, hayotimizni Sizning maqsadlaringiz bilan moslashtira olamiz? Iltimos, bizni kichik rejangiz va dunyoviy fikrlash tarzimizdan qutqaring, toki biz siz uchun yashay olamiz. Bularning hammasini Iso Masih nomi bilan so'raymiz. Omin.