<link rel="stylesheet" href="https://cdn.plyr.io/3.7.8/plyr.css" />

Vol. 28 ·No. 36 · August 30, 2026

Мўминлик ва иноятда бир боб

Биринчи Қочув ва Жавоб

Янги тажриба

Reader режимда ўқинг

Бу мақолани журнал каби varaқланг — муқова, муаллиф саҳифаси ва барча qurilmada саҳифа анимацияси.

Ўқишни бошланг

Тақдир ва Инсофда бир Боби

Биринчи Қочув ва Жавоб

Жон МакДафф тарафидан

Аёл Унга: «Хоним, менга шу сувни бер, шундай киб мен сув ичиб чанқаймасин ва бу ерга сув олиш учун келмасин», - деди.

У аёлга: «Кетиб, эриңни чақириб кела», - деди.

«Менинг эри йўқ», - деб жавоб берди аёл.

Исо аёлга: «Эри йўқ деб айтганинг ҳақ. Сен беш эри бўлди, ҳозир сен билан бўлган киши эри эмас. Айтганинг жуда ҳақ», - деди.

«Хоним», - деди аёл, «Мен сизни пайғамбар экансиз. Бизнинг оталаримиз бу тоғда сажда қилар эди, лекин сиз яҳудийлар муқаддас сажда қилинадиган жой Ерусалимда деб даъво қиларсиз.

Исо шундай деди: «Менинг сўзимга ишон, аёл, вақт келадики, отага бу тоғда ҳам, Ерусалимда ҳам сажда қилмайсиз. Самитянлар сиз билмаган нарсага сажда қилар, биз билиб сажда қилармиз, чунки қутқариш яҳудийлардан келади. Лекин вақт келади, ва ҳозир ҳам шундай, ҳақиқий сажда қилувчилар Отага руҳ ва ҳақиқат билан сажда қилар, чунки Ота шундай сажда қилувчиларни излар. Худо руҳ, унинг сажда қилувчилари руҳ ва ҳақиқат билан сажда қилишлари керак».

Аёл: «Мэссия (Христос) John 4:15-25 келажагини биламан», - деди.

Ушбу дастлабки сўзлар, "Хоним, менга шу сувни беринг, шунда мен сувсизликдан қийналмайман ва бу ерга сув олиш учун келмайман", турли ва деярли бир-бирига зид бўлган талқинларга эга бўлди. Дарҳол, агар уларни болаликка хос ишонч, яъни аёлнинг эрталабки эътиқодининг янада ривожланиши, бу сидқи дилдан бўлган ишонч тез орада комил бўлишини англатса, биз уларни қаноатлантирмас деб рад қиламиз. Иккита бошқа талқингина асосли кўринади. Унинг жавоби, оддийгина, ахироги, аёлнинг сафдил, беақл ҳайронлигидан келиб чиққан бўлиши мумкин; у, руҳий тушунчага ноўчувчан, гўштга хос, ҳиссий қалбнинг, яъни, юқорида кўриб чиққанимиздек, ер юзидаги нарсалардан юқори кўтарила олмайдиган, ёки бегона кишининг муҳаббатли ва меҳрибон баёнидан юқори маъно чиқара олмайдиган қалбнинг сўзи бўлиши мумкин.—унинг оёғи остидаги қудуққа ва вақт ва меҳнат тежамлигига ишора қиладиган бўлса, "бу ерга сув олиш учун келмайман".

Алтернатив талқин аёлнинг характерига ва ҳикоянинг мазмунига кўпроқ мос келади, яъни унинг жавоби на ҳайронлик, на ишонч сўзи, балки ҳалим-ҳақирлик ва масхара қилиш, муқаддас ҳақиқатлар билан ардоқлаш — у шундай сўз айтган бўлиши мумкин, деган фикрни билдиради. Гўёки у, руҳий аҳамиятни аслий мақсаддан четга ўгириш учун, "Ҳа, албатта, сизнинг мифологик тирик сувингиз ҳақиқатан ҳам яхши нарса! Уни билиш ва эга бўлиш жудаям қимматли бўларди. Хоним, менга шу сувни беринг, шунда мен сувсизликдан қийналмайман ва бу ерга сув олиш учун келмайман", дегандай бўлиши мумкин.

U, albatta, suhbatning oldingi qismida yaxshiroq narsalarga va'da bergan edi. U, hech bo'lmaganda, bu Qudduslik Ziyofatchining odatiy muloyimligiga ta'sirlanganga o'xshardi va unga javob qaytargan edi. Lekin bu ta'sir, mag'ruriyat va gunoh hukmron bo'lgan yurakda, faqat bir lahzalik edi — to'lqin faqat tirik qorga tegib, yana aylanayotgan suvlarga chekinib ketdi. Eski tabiat va jasur ohang qaytadi va yana ustalik qiladi. U o'zining go'shtiy fikrlari va go'shtiy hayotining butun oqimiga zid bo'lgan nutq uslubini g'azablanib rad qiladi. U bunday jiddiy gaplarga ishonmaydi, sabr-toqatli emas. Uning javobi Hizqiyo davridagi masxara qiluvchilarning ruhida, "Ha, Rabbim, ular men haqimda: U muborak gapirmaydimi?"

Garchi biz tanlagan talqin nisbatan kam ahamiyatga ega bo'lsa-da, biz ikkinchisi keyingi voqealar bilan ko'proq mos keladi deb o'ylaymiz. Rabbimiz shunday ko'rganida, u ruhining eng chuqur ehtiyojlari bilan arzimas yoki arzimasga o'xshatmoqda, U uni uyqudan, aybdan va dahshatli xavfdan uyg'otish uchun kuchli vositalardan foydalanishga qaror qiladi. 'Shamol, zilzila va olov' 'yana kichik ovoz' dan keyin kelishi kerak.

Shuning uchun u suhbatni to'satdan to'xtatadi va yangi mavzuga kirishadi. Endi quduq va tirik suvning chiroyli o'xshashligi bilan hech narsa aytilmaydi. Agar u tasvir va raqamlar bilan yaqinlasha olmasa, U uning qattiq vijdoniga qochib bo'lmaydigan faktlardan foydalanib keladi. U ramziy ta'limotni tushunmaydigan va noto'g'ri talqin qilishi mumkin, lekin uning hayotining qattiq va qayg'uli haqiqatlari haqida hech qanday tushunmovchilik bo'lishi mumkin emas. U uning gunohini ko'rsatadi. Majoziy suhbatni to'satdan tugatib, u bu e'tiqod o'qini yuboradi: "Erini chaqir, va bu yerga kel!"

Yengil, jasoratli ruhda — uning xarakteri va tarixining aksi — u uyat yoki qayg'u hissi bilan «Erim yo'q», deb javob beradi. Yoki, ehtimol, u o'ziga qarshi chiqqan, keyin uning yuragi sahifalarini o'qigan, hamma narsani biladigan mavjudotga befarq bo'lib, u yolg'on gapirish orqali haqiqatdan qochishga uringan. Lekin u tez orada o'zi turgan huzurda turgan Zotning hech qanday sir yashirinmaganligini — yurak fikrlari va niyatlarini sinovdan o'tkazuvchisini tez orada angladi. Birgina jumlada U uning dahshatli hayot tarixini hozirgi aybi bilan tojini yechdi. «Iso unga: «Sen to'g'ri aytding, erim yo'q, chunki sen besh erga ega bo'lding, hozirgi ering esa sening ering emas; rostini aytding», — dedi.

Biz shunday deb o'ylashimiz mumkin edi: bu ochiq-oydin bo'lganidan keyin, u qochishga urinishi mumkin emas; qo'rqoq qush lochin yoki burgutning qarashidan qanday qo'rqsa, xuddi shunday bu gunohkor ham cheksiz pok Birining ochib bergan guvohliklaridan titrashi kerak edi; u iflos hayot tubidan poklik va pastkashlik dalillarini chiqarib tashlagan edi; va o'zini aybdor va hukm qilingan his qilib, o'zining Ilohiy hakamining oyoqlariga tushib, «Ey dushmanim, meni topdingmi?» — deb hayqirishi kerak edi.

O'tkir o'q albatta o'z belgisiga tegishi mumkin emas edi; lekin hozir ham, uning kuygan vijdonini teshib o'tayotganda, u mavzuni o'zgartirishga — sinovdan qochishga jasur va mohirona urinish qiladi. Buni u ikki xil aldash orqali amalga oshirishga harakat qiladi. Biz faqat shu ikki urinishdan birini va Rabbimizning bunga qanday munosabat bildirishini ushbu bobda ko'ra olamiz.

У巧克лов bir маҳирона ўзгартириш ва буриш билан баҳсли мавзуни бошлайди. Фақатгина Яъқубнинг қудуғининг аслий жойида, барча эски, ўзгармаган атрофлари билан бирга турганларгина саҳнани тўлиқ ҳис қилиб, тасвирлай олишлари мумкин, у муқаддас тоғнинг баландликларига кўрсатиб, "Хоним, мен сиз пайғамбар эканлигинизи тушунаман. Бизнинг оталаримиз бу тоғда сиғинишган, сиз эса, одамлар Ярусалимда сиғинишлари керак, деясиз". У аллақачон, мавзуда, яҳудийлар ва самарқандликлар ўртасидаги эски адоват - диний фарқларга ишора қилган эди. У ота Яъқуб ҳақидаги тарихий ва ажdodвий саволларга ўтган эди. Энди у Жеризим ва Сионнинг рақобатчи храмлари ўртасидаги, уларнинг муқаддаслик даражаси ҳақидаги баҳс муҳокамасига таклиф қилади.

Бу нима ўргатмоқда; лекин қандай имкон бўлса, баҳсли мавзуларда оғзаки сўзлаш, спекулятив саволлар - диний баҳс мавзуларини бошлаш, сектантлик жангlarini олиб бориш, ҳар бир ҳарфни ўлимга қарши ҳимоя қилиш, "Хонимнинг храми, Хонимнинг храми, Хонимнинг храми биз", деб хитоб қилиш ва яна ҳаётда илоҳийсиз ҳаёт кечириш. Бу ердаги одам нафақат осмон ва ер қонунларини бузиб, балки ўзининг тарк этилган касбига ҳам бефарқ бўлган; лекин, аё мартирлик қаҳрамонлиги билан, у сектант сифатида рўйхатга киради; у ярим диний саволларда осонликча сўзлай олади; у "бизнинг оталаримиз" ҳақида, яҳудийлар уруғидан ажралганликка фахрланадиган, бир партизаннинг ёнида, деган сўзлар билан сўзлай олади.

Расм, афсаус! кўпгина одамларнинг ҳали ҳам, ўзларининг айби ва хавфи ҳақида, ўзларининг қалб ва ҳаётдаги бузилиши ҳақида чуқур беамалликда яшаётган; лекин баъзи бир сектантлик майдонларида улар катта курашчилар; улар, қатъий ўз-ўзини чеклаб, сектантлик ғурур ва формализмда ўзини кўмган; диний партиячиликнинг қаттиқ тўбинини уфлаган; баъзи бир масалаларда, эътиқод ва секталар ҳақида, ўз қуролларини чарчамас интеллект билан ишлатган, чунки шахсий ва амалий масалалардан қутилиш ва йўқотиш мумкин; ўзларининг нозикликларига жуда тоқатли, лекин бошқаларнинг нозикликлари ва камчиликларига жуда муросасиз— партияга садоқат, кўпгина гуноҳларни яширишда хайрдан кўра олдинги ўринни эгаллаган. Бундай, шундай, Самариялик аёлнинг биринчи қочмасига уриниши эди.

Энди, Келинганнинг эсда қоларли жавобини эшитaylik; унинг маъносини яхши тушунтириш учун, биз уни бирмунча ўзгартиришимиз мумкин. У аввал аёлнинг саволига jasur ва аниқ жавоб беради, сўнгра унга баъзи улуғ хақлиқларни асос қилади, уларнинг тасаллию ва консолейшн барча келасик асрлар учун мўлжалланган эди. Унга Геразим ва Сион рақобатли даъвоалари ҳақидаги саволига, У шаклсиз, яҳудий ва самариялик ибодатининг гетеродоксиясни тасдиқлайди: "Сиз нимасини билмай ибодат қиляпсиз; биз нимасини билиб ибодат қиламиз, чунки саломатлик яҳудийлардандир." Шундай қилиб, У самариялик эътиқоднинг нуқсонлигини қатъий ҳукм қилади—уларнинг илҳомланган пайғамбарларнинг бутун кетма-кетлигини рад этиши, шунингдек, улар ярим язычниклик маросимларига тоқатлилиги, улар Исроил Худосининг Геразимдаги ибодатига қўшилган эди. Уларнинг диний маросимларини финикия ва юнон ритуалига ўхшатиб, улар амалий жиҳатдан "Номаълум Худога" деб ёзув билан қурбонгоҳ ўрнатган эдилар.

Bundan tashqari, Sion tantanali yig'ilishlar shahri bo'lib, u erga qabilalar chiqishi kerak edi, ular eski tarixiy ibodat birligini buzishda aybdor bo'lishdi. Boshqa tomondan, Iso o'zi Yahudo qabilasidan bo'lib, "Biz ibodat qilayotganimizni bilamiz", deydi. Yaxudiylar haqiqatning ilohiy ravishda akkreditlangan qo'riqchilari edilar; "Ularlarga Xudo kalomi topshirilgan edi". Siondagi sig'inuvchilar ota-bobolarining jonli imonidan voz kechib, bir ma'noda, murtad bo'lishdi, ammo har qanday holatda ham ular o'z monoteizmlarini, shuningdek, qadimgi Muso va Leviy institutlarini buzilmagan va kesilmagan holda saqlab qolishdi. Pentateux bilan birga, ular yangi Injiil davri uchun yo'l tayyorlagan payg'ambarlik ovozlarining hokimiyatini hurmat qilishdi. Ular Baal sig'inishidan buzilmagan edilar. Ma'bad hovlilari sehrgar va o'liklarni chaqiruvchi san'at bilan tahqirlangan emas edi. Bundan tashqari, "Najot" (aslida, "Najot" yoki ba'zilar uni "Najotkor" deb tarjima qilganidek, va'da qilingan Masih) "yaxudiylarning". Ularning jismoniy jihatdan, Masih ulardan kelishi kerak edi. Yahudo qabilasidan, Efrayimdan emas, balki U paydo bo'lishi kerak edi.

Gunoh va nopoklik uchun ochilgan favvora, birinchi navbatda, "Dovud uyiga va Yerusolim aholisiga" edi. Rabbimiz Yerusolimni o'z nomini qo'yadigan joy sifatida tanladi. H Ezekielning jonli suvlari, Injiil inoyati va barakasining ramzi, Sion ma'badidan chiqqan holda, erning behuda joylarini - insoniyatning ma'naviy cho'llarini yangilash va unumdor qilish uchun edi. Yo'q, bundan tashqari, bu erda ishlatiladigan so'zning zamoni e'tiborga loyiqdir. "Najot" bo'ladi emas, balki "yaxudiylarning" dan "dir", ehtimol, tinglovchiga Najotkor yoki "Najot" allaqachon paydo bo'lganligini va shunday qilib, U o'zini hech qanday zaxiralarsiz, va'da qilingan Masih sifatida e'lon qiladigan keyingi aniq va shubhasiz kafolat uchun tayyorgarlik ko'rishini bildirishdir.

Ammo shunday qilib, hech ikkilanmasdan, Quddus va Sionning da'volarini himoya qilib, u shu bilan birga, ibodat obyekti va ibodat qilish usuli haqida ikki haqiqatni e'lon qiladi, bu haqiqatlar butun dunyo uchun qiziqarli. Biz bu haqiqatlarni rivoyatda turgan tartibni o'zgartirib ham o'rganishimiz mumkin. Ibodat obyekti haqida u bu johil ayolga ikki xil jihatdan Oliy Zotning vahiyini beradi —

(1.) "Xudo RUHDIR", yoki "Xudo ruhdir". U bu ayolning holatida, ehtimol, ikki sababga ko'ra, yahovoning moddiy bo'lmagan tabiatiga ishora qilgan bo'lishi mumkin. Oldin aytib o'tganimizdek, moddiy shakllar Gerizimdagi aralash ibodatxonada, butparast kolonistlarning didi va moyilliklariga moslashish uchun, tasdiqlangan edi — bu shakllar, albatta, mahalliylashtirilgan edi, va ular faqat o'zlarining muqaddas joyi yoki ibodatxonasi yaqinida ta'sir ko'rsatishadi deb o'ylashgan edi. Bundan tashqari, pok imon bu moddiy narsalar bilan birgalikda, soxta ruh-ibodat bilan yanada buzilgan edi. Baalning tarafdorlari tabiat manzaralari va elementlari — o'rmonlar va tog'lar, olov, havo va suv ustidan hukmronlik qiluvchi ruhga ega edilar. Iso, ikkinchisining xo'rlovchi soxtaligi bo'lgan, ulug'vor haqiqatni ochib beradi.

Xudo - ruh. Mahalliy xudo emas, ya'ni qo'shni tepalikka cheklanmagan; balki Buyuk Universal - globusning biror sevimli joyida yoki qismida hukmronlik qilmaydigan, balki samariyalik rad etgan Zaburlarning chiroyli tavsifiga ko'ra, "Agar men osmonga ko'tarilsam, Sen u yerda. Agar men do'zaxda o'z karavotimni yotsam, mana Sen u yerda. Agar men tongning qanotlarini olib, dengizning chekka qismida yashasam, hatto u yerda ham Sening qo'ling meni boshqaradi, va Sening o'ng qo'ling meni ushlab turadi." Ruhga sig'inish - sehrgarlar va jodugarlarning yolg'on ta'limotiga qarshi - bu erda chiroyli ko'rinmas haqiqat bor edi. Bu ruhlar, ba'zilarining Gerizimning o'rmonlarida, bog'larida va soylarida kezib yuradi deb o'ylashadi yoki jin shaklida inson ruhini egallaydi deb faraz qilishadi - bularning o'z miya fantomlari, ishonuvchan xurofotning shakllari edi. Lekin yahudiylar bilan birga, yagona haqiqiy (Hamma joyda mavjud) Ruh bor edi, U qo'l bilan yasalgan ma'badlarga muhtoj emas edi.

Va yana bir marta, samariyaliklarning sig'inishi, moddiy ramzga yoki mahalliy ruha sig'inishi, yuraksiz shaklga aylangan edi. Diniy tuyg'u eng behuda va past ritualizmga aylanib ketdi - tashqi ko'rinishlarning aylanishi, unda haqiqiy sig'inish, yurak sig'inishi va hayotning itoatkorligi o'rniga hech narsa yo'q edi. Bu ma'naviy Yahve sig'inishida shunday emas edi. "Unga sig'inuvchilar ruhda va haqiqatda sig'inishlari kerak." Shunday qilib, Najotkorning e'lon qilishi barcha diniy e'tiqodlarning asosiy haqiqati - sig'inish ob'ektining tabiatiga oid yolg'on qarashlarga qarshi zarur edi.

Bu ayol, ehtimol, bolaligidan beri, bu g'alati, dabdabali e'tiqodlar bilan ruhiy olam haqida suhbatlasha oladigan bo'lgan. U yolg'on payg'ambarlar bilan o'ralgan edi va ularning yolg'on mo'jizalariga ishonardi. Masiх uni haqiqiy ruhiy ibodatga yo'naltiradi. "Siz bilmagan narsaga sig'inasiz". — Siz ruhiy yer va orzu yer yaratdingiz, lekin ular mavjud emas. Endi men sizga shaytonologiya bilan qoplashgan va amaliyot bilan tahqirlangan buyuk haqiqatni ochib bermoqchi: "Xudo ruhdir, VA Unga sig'inuvchilar ruhda va haqiqatda sig'inishlari kerak.

(2.) U ikkinchi va yanada ulug'vor — yanada yangi va hayratlanarli kashfiyotni — Oliy mavjudotning tabiati va nomi haqida qiladi. Xudo OT sifatida. "Otadir". Bu yangi nom — uning millati ustidan hokimiyatli Rulerning yangi apokalipsi edi. U endigina "bizning otlarimiz" va Ot Yаъқub haqida sektaviy g'urur bilan gapirdi. Buning aksari sifatida, Исоус haqiqiy Ot — abadiy Ot — Uning universal Jamoati va xalqining Otasi haqida gapirishi mumkin. Bu, albatta, yahudiy payg'ambarlar kitoblarida noma'lum bo'lmagan nom edi, lekin u yangi va tong otayotgan Gospel dispensatsiyasiga tegishli edi. "Soat (ya'ni, Gospel soati) keladi, va hozir, haqiqiy sig'inuvchilar Otaga sig'inishadi."

Sixarlik ayol boshqa eng muqaddas yer rishtalariga nisbatan behurmatlik qildi. Uning jonida hech qanday ovozsiz qalpog'i uyg'onmasmi, bu yangi nomni eslatish orqali, eski tanish ohangda, titroq melodiyada? U hozir pastga tushirilgan bo'lsa-da, bolaligidagi poklik xotiralari orasida, u bu so'zni aytishni yaxshi ko'rgan soatni eslay olmasmidi? Boshqa insoniy munosabatlarning vayron bo'lishi orasida, u eng qadimgi va muloyim bo'lgan hamma narsani eslay olmasmidi va iliqlik bilan yopishib olmasmidi?

Унинг учун Худо шундай эди — Худо унинг Отаси эди — у универсал Рух барча Уни руҳда ва ҳақиқатда сиғнаганлар учун универсал Ота эди. Бу фикр Уни аввалгидан кўра яқинроққа олиб келади эди. У Унга янги жозибалилик беради эди. У бир замонда Баал динининг кўплаб ёлғончиликларини ўргатмас эди; ва айниқса, Исроилнинг Яҳвесини қайтарувчи ва қўрқинчли — ғазаб ўчи бўлиш, лекин севги ёки гўзаллик эмас, кимда муҳаббат ва ишонч суяниши мумкин эмас.

Бу Қудратли Ота ҳақида Исо шундай деди: "Ота шундай сиғнаганларни излайди." Бу сўзлар унинг янги исмига янада кўпроқ муҳаббат бағишлаган бўлмаси керакми? "Излайди" деган сўз "истайди" ёки "ишлайди" деган маънода эмас, балки қидириш ва топиш учун кетадиган маънода. Бу сўз "ўзининг тарқоқ қўйларини қидириб топадиган" Чўпондир. "Мана, Мен, ҳатто Мен, ўз қўйларимни қидириб топаман." У уларнинг энг ёмон қочқинларидан бири бўлмадими? Чўпон уни қидириб кетади — ёки, кимга кўпроқ таъсир қиладиган бўлса, "Ота" ўз оғлуни қидириб кетади — ҳа, ва Ота саройида кутмас, балки ўз оталик муҳаббати билан кетади. У жаҳаннам чуқуридан ва лойли тупроқдан олиб чиққан нарвони янада муҳаббатли қилиш!

'Ота, менинг Отам;' 'У Мени қидиряпти.' Биз айтганimizдек, бу ердаги ном, унга, эскирган эслатма бўлган бўлиши мумкин. Геризимнинг пойдеҳасидаги тошли қабрлардан бири ҳозир унга эслатма бўлган бўлиши мумкин; ва у, унга бўлган муносабатни даъво қилган одам уялган ҳаётида уни кўрмаганлигига шукр қилган бўлиши мумкин. Лекin эски ва муқаддас ердаги боғлиқлик янги ва абадийроқ шаклда қайта тикланиши мумкин. Геризимнинг Худоси, Исроилнинг Худоси, Авраам, Ишоқ ва Яъқубнинг Худоси — У менинг Отам. Мен Унга: "Сен менің Отам, менинг Худоим ва менинг қутқарувчи Тошим," деб хитоб қиламан.

Агар у hali яна ушбу бахшли тушунчани англай олмаса, у бираздан кейин уни англай бошлади. Эҳтимол, бу суҳбат тугагандан анча кейин, у, ўзи каби, Худонинг меҳрибанлиги ва оталик севасининг гувоҳи бўлган 2 Corinthians 6:18 биридан хатда, келаси йилларда ўқиган бўлиши мумкин.)

Ammo bu faqatgina ibodatning oliy obyekti haqida emas, balki Najotkorning Samariyalik ayolga qilgan ochibosi. U shuningdek, ibodatning JOYi VA USULI haqida ham shunday ulug' va muhim bir ochiboy beradi. "Iso unga aytdi: Ayol, Menga ishon, vaqt keladiki, siz bu tog'da ham, na Ierosolimda ham Otaga ibodat qilmaysiz," (aniqrog'i, "faqat bu tog'da ham, na Ierosolimda ham Otaga ibodat qilmaysiz.") Mahalliy ibodat tugashi kerak; eski narsalar o'tib ketadi va hamma narsalar yangilanadi. Hozirgacha, tayyorgarlik davrida, Xudo O'ziga bir xalqni tanlab oldi. Ierosolim Uning yer yuzidagi eshitish xonasi, haqiqiy imanning ombori edi; sirli bulut, ilohiyat ramzi, Sion ibodatxonasidagi muqaddas joyda dam oldi. Ammo endi Gospel soati keldi, mohiyat keldi va soyalar yo'qolib ketmoqda. Tez orada o'sha Ibodatxonaning ramziy pardasi yirtiladi, nafaqat barcha marosim ibodatlarining bekor qilinishini va bekor qilinishini, balki barcha eksklyuziv diniy joylarning, imtiyozli "muqaddas joylar" ning yo'q qilinishini; jahon miqyosidagi baraka davrining boshlanishini - bir universal Ruh ostida xalqlarning birodarligini - har bir mamlakatdan yig'ilgan, bir Otaga ega bo'lgan cherkovni anglatadi.

Буюк Чўпон чиқиш қилади, илгаригидек эмас, Яҳудо ёки Исроил тоғларида эмас, балки ернинг йўлсиз чўлларида, узоқ шарқдан узоқ ғарбгача, ҳар қайси жойда йўқолганлар ва саргардонлар топилади. Ва бутун улкан айланада бирорта жой бошқасидан муқаддасроқ бўлмайди. Герзим - бу “благословение тоғи” энди бутун ерга ўз номини беради. “Мен номимни ёзадиган барча жойларда Мен сизларга келиб, сизларни благословлю.” Кўкнинг кўк гумбази билан осмон бутун ер шарини ташкил қилади. Ҳақиқий ва қабул қилинган Исроил - “Отага сиғинувчилар”, яшашга яроқли дунёнинг ҳар бир бурчагида топилади - у glorious иқлимларда, бу ерда бутпарастлик узоқ вақтдан бери ҳеч кимга бўйсунмай ҳукмронлик қилади - бу ерда минарет ва пагода христиан муқаддас жойига қаради - узоқ денгиз оролларида - ғарбнинг далалари ва ўтлоқларида, тропикларнинг қумли чўлларида - ёки абадий қишнинг музлағайлари орасида - ҳа, ва кўркем черков ёки фреттированный айвондан кўра, шаҳарнинг оддий чорсутида, қишлоқнинг оддий уйида, тоғнинг якка ғорида, кўчиманчининг йўлсиз ўрмонида, балықчи ва денгизчининг якка сувенир ёки палубасида, камбағалнинг, касалликнинг, оғриганнинг, ўлаётганнинг якка хонасида -

“Сизни қаерда изласалар, Сиз топиласиз, ва ҳар бир жой муқаддас майдондир”.

Самариялик аёл секта ва қабила фахри билан маҳаллига ишора қилди, гоёки у ҳamma нарса бўлса. Лeкин, ўзининг қисқа жавобида, Исо улуғ ҳақиқатни эълон қилади, яъни маҳаллийлик ҳеч нарса эмас. Моддий ҳавонлар муҳим эмас эди, лекин бу Улуғ Руҳ ва Отага қулай ва шукр қиладиган ҳавонлар синган юрак ва муқаддас ҳаётнинг ҳиддиги эди. Барча ташқи рамзлар, Геризим ва Сион, ва уларнинг бир-бирига зид даъвоалари, яшirin ибодатхонанинг, ички қурбонгоҳнинг - "Сиз Муқаддас Руҳнинг ибодатхонасисиз". "Господьнинг ибодатхонаси муқаддасдир, сизлар ўша ибодатхонасиз", - деган сўзларда мужассам бўлиши керак.

Бошқа тантанали ва долзарб ибратлар қаторида, албатта, диний эксклюзивizmнинг ваҳшийлигини модерация қилиш ва абадий эътиқод ва бўйсуниш тамойилларини ташқи шакллар билан бир сатҳга қўйишнинг бефойдалиги ҳақидаги бурч бор. Одамлар қачон ҳақиқат Ибодатхонасининг улуғ ўлчовларини ниқоблаб ва тўсқун қиладиган бу мураккаб қурилмани бутаради? Қачон одамлар ўзларининг ёнғинларини ўчиришга имкон берадиган қуёш кўтарилади? Қачон моддий нарсалар руҳий, инсоний ва тасодифий нарсалар Худо ва абадийликка йўл беради? Қачон инсонлар ва черковлар, бир олий оиланинг фарзандлари сифатида, болаларнинг ишончи ва болаларнинг севгиси билан, Отага сиғinishga келади?

Агар бу икки абадий сўз - абадий мақолалар - ўзларининг улуғ ҳукмронлигини эълон қилсалар ва ўзларининг чексиз вазифасини бажаришlariga рухсат берilsa, бу dunyo қандай бошқа dunyo бўларди! "Худо - Руҳdir" - бу миссионернинг барча бутпарастлик ва қўпол моддий шакллар ва ҳиссий ибодатни ағдарадиган биринчи ва асосий таълимотидир - "руҳ ва ҳақиқат", поклик ва самимият, юрак ибодати ва ҳаётнинг бағишланишини талаб қилади. "Худо - Отаdir" - бу евангелиянинг қимматли ва тасалли берувчи хабари бўлиб, бефарзанд, меросдан маҳрум бўлган, йўқолганлар учун.

Биз Худонинг азизлигини — биз бу икки номнинг тантаналиги ва тасаллисини бир хил тарзда ўйлаймизми? Худо — РУХ! Қандайлик қалб кўтарувчи, қандайлик ҳайратга соларли бўларди, агар биз бу энг содда, лекин ҳақиқатан энг улуғ элементар ҳақиқатни доимий эсласак; улуғвор Зот, Улуғ кўриниб бўлмайdigan, nomalum, kuzatilmaydigan, sezilmaydigan — hamma joyda hozir, ostida, atrofda, menga yaqin — meniki barcha harakatlarimning guvohi, yuragimning yashirin labirintlarini čekirayotgan, adashmaydigan ko‘z bilan kuzatmoqda! «Мен сенің рухіңdan qayerga boraman, yoki сенің huzuringdan qayerga qochaman?»

Худо — менинг ОТАМ! Ta’zim hissi bilan o‘ralgan Yüce Ruh mehrga aylanadi. Bulut va qorong‘ulik yumshatilgan mehrning halosiga aylanadi. Hamma ko‘ruvchi Zot — eng aziz insoniy munosabatlarning asl namunasi; yerlik ota — osmonlik Otaning soya obrazi. «Ота» — lekin bu Iso Masih, O‘g‘il bo‘lgan Otadir; «Менинг Отам», demak «сенинг Отан». Insoniyatning umumiy otasilligi emas, balki haqiqiy Otolikning — zamonaviy buzilish — lekin uylanmagan insoniyatning Otasi, u yerda hozirda taxt oldida o‘zining keksa akasi bor, u bir ajoyib jumlada o‘g‘illik sharti va malomini beradi: «Qanchalik Uni qabul qilgan bo‘lsalar, ular Xudo o‘g‘illari bo‘lish huquqini oldilar, hatto Uning nomiga ishonganlar ham». «Agar Xudoning sovg‘asini va senga «Menga ichimlik ber» degan Zot kimligini bilsang, unda sendan so‘rarsan, U seni tirik suv bilan ta’minlar edi».

Христианликнинг Худоси, Инжилнинг Худосининг вахийси бу билан чекланадими? Ҳа; лекин бу оталик муносабатидан келиб чиқадиган Ялғиз Худонинг яна бир номи ва унвони шу апостоллардан бири учун (энди у шаҳарга озиқ-ovqat сотиб олиш учун кетган эди) савдотларга ва Черковга очиб бериш учун оғир олинар эди. Бу Самарская аёли, ҳозир қоронғида юриб кетиши мумкин, бир кун унинг мурожаатларини ўқиган бўлар эди, унга хаётбахш нур хатларини бериш мумкин. Унинг билан, Илоҳий характернинг эволюцияси якунланади. Осмон билимдорлик бергандан кўпроқ бера олмайди. Архангел юқорироққа чиқа олмайди. Бу августейший Оталикнинг энг юксак ифодаси; ва Исо муносиб оғизларга уни айттириш учун қолдиради: "Худо - МУХАББАТ".

Иймоннинг бу ёрқин чўққиси - олтин зинадаги учинчи ва сўнгги қадами, биз ҳам етишишга мумкин бўлсин. Мунаввар даражада кўтарила туриб, бизга учта номни - илоҳий сифатларнинг учлигини, уларнинг ҳаммасини кўтарувчи сабаблари ва абадий тасаллилари билан қамраб олиш - мумкин бўлсин. Ердаги Черковда фикрлашни учта мавзуи, у шундай мавзуларни - абадий мақто ва осонлик мавзуларини ташкил этади:

Худо - РУХ,

Худо - ОТА,

Худо - МУХАББАТ!

Бу мақолани юклаб олинг