Wektu Nalika Kowe Bisa Ditemokake

Psalm 32

Dening Jeff Jordan

Sadurunge aku mimpin kita ing pandonga, aku mung pengin ngomong yen iku banget terhormat bisa mbukak tembungé Gusti Allah karo kowe kabeh ing wayah sore iki. Kita iki anggota gereja iki, lan kaya sing Wiley wis disebutake, aku iki menteri kampus RUF ing Mississippi College. Kita iki banget matur nuwun kanggo katresnan lan panggalih, kanggo kekancan, kanggo kabeh cara sampeyan ngladeni kita minangka kulawarga lan cara sampeyan nggalihake kita ing tugas kita kanggo mahasiswa. Aku tresna marang pakaryanku. Aku wis nindakake iki suwene sewelas taun; limang taun pungkasan iki ana ing Mississippi College. Lan iku terhormat bisa ngladeni atas jenengmu marang mahasiswa-mahasiswa iki. Kabeh wong lagi liburan minggu iki nanging aku pengin matur nuwun atas jeneng RUF ing MC lan uga RUF sacara nasional. Gereja iki wis kondhang amarga loman lan dhukungan kanggo RUF ing ministri kampus ing saindenging negri. Kowe kabeh wis ngasilake akeh menteri kampus saka ing tengah-tengahmu, anak-anak paktèn saka jemaat iki sing wis dadi menteri kampus, lan aku ngetung iku istimewa banget aku bisa ibadah saben minggu karo kowe kabeh. Nyatane, aku percaya yen wektu iki salah sawijining wektu paling manis kita minangka kulawarga. Ing wayah Minggu sore, kadhangkala kita iki rep-repot, kadhangkala kita setengah turu, nanging isih ditutup ing dina Pangeran karo kowe kabeh ing ibadah lan mbukak tembungé Gusti Allah. Lan iku iku perlakuan kanggo aku bisa ana ing kene karo kowe kabeh nindakake iku bengi iki.

Kita iki bakal sinau Psalm 32, mula yen sampeyan pengin nguripake ing Alkitab menyang Psalm 32 lan sadurunge kita maca bebarengan aku bakal ndedonga kanggo kita. Ayo kita menyang Pangeran ing pandonga!

Bapak, kita saiki ngadhepake pasuryan marang Gusti, lan nyetelake pasuryan kita kanggo nggoleki Gusti ana ing Sabda-Mu. Gusti iku Allah kang gedhe lan ngagumkana kang tetep setya lan tresna marang wong kang tresna marang Gusti lan nindakake prentah-prentah-Mu. Nanging kita ngakui, kaya dene nabi Daniel wis ngakui pirang-pirang taun kepungkur, kita wis dosa lan nindakake salah lan tumindak ala lan mbrontak, metu saka prentah-prentah lan aturan-aturan-Mu. Marang Gusti, ya Tuhan, kagunganing kaadilan, nanging marang kita, kauripan kang isin. Nanging marang Gusti uga kagunganing sih lan pangampunan kang dadi dhasaring pandonga kita ing wayah sore iki. Muga Gusti ngrungokake pandonga para abdi-Mu lan kita saiki nyuwun marang Gusti supaya Gusti mbukak mata kita supaya kita bisa ndeleng perkara-perkara kang ngagumkan ana ing Toret-Mu. Muga Gusti madhangi pasuryan-Mu marang pasamuwan-Mu lan kita ora ndhisiki pamukawis iki marang Gusti amarga ana kaadilan kita dhewe, nanging amarga sih-Mu kang gedhe. Kita ndonga iki ana ing jeneng Kristus, amin.

Dipenjangokna karo aku ana ing Kitab Mazmur 32. Kita bakal maca kabeh mazmur, ayat 1 nganti 11:

Pamucal saka Dawud.

Berkatia wong kang nerakane diampuni, kang dosane ditutup. Berkatia wong lanang kang ora dianggep dening Gusti Yehuwa ana ing cidra, lan kang rohe ora ana cidra.

Awit nalika aku meneng, balungku saya ringkih liwat sungkowo aku saben dina. Awit awan lan bengi tangan-Mu abot ana ing aku; kekuwatanku garing kaya dene panas musim panas.

Aku ngakui dosaku marang-Mu, lan aku ora nutupi cidraku; aku ngandika, 'Aku bakal ngakui nerakaku marang Gusti,' lan Gusti ngampuni cidra dosaku.

Mulane saben wong kang ng 두려ake Gusti kudu ndonga marang-Mu nalika Gusti bisa ditemokake; tenan ing banjir gedhe, wong-wong iku ora bakal tekan marang dheweke. Gusti iku papan ndhelik aku; Gusti njaga aku saka troubles; Gusti ngubengi aku karo swara-swara kamenangan.

Aku bakal mulang lan memulang kowé ing dalan kang kowé kudu tindak; Aku bakal maringi pitutur marang kowé kanthi mripat-Ku ana ing kowé. Aja kaya jaran utawa keledai, tanpa pangertèn, kang kudu diélèh kanthi wèdi lan kendhali, utawa ora bakal tetep cedhak karo kowé.

Angèl lan lara iku akèh banget kanggo wong duraka, nanging katresnan setia ngubengi wong kang precaya marang Pangeran. Rasa senengana ana ing Pangeran, lan bungaha, dhèkè lan mursid, lan sora-sori, kabèh wong kang duwé ati lurus!

Suwiwi tumbuk lan kembang layu, nanging Prajanjianing Allah bakal tetep ing salawasé.

Salmo iki duwé rong pérangan utama, rong setengah pérangan. Ayat 1 nganti 5 yaiku bab pangapuran. Lan ing pérangan kapindho, ayat 6 nganti 11, yaiku bab pangayoman lan pituturé Allah. Aku eling sinau salmo iki ing seminari. Iki salah siji sing tak buat kertas exegesis. Aku kudu sinau basa Ibrani, basa asliné, lan kertas dawa iki bab salmo iki. Lan ing kono, nalika aku maca bab para sarjana sing sinau iki ing apa sing kita sebut kritik luwih dhuwur, akèh sing padha mikir yèn iki kaya campuran saka salmo-salmo sing beda-beda. Dheweké mikir yèn iki dudu asliné siji salmo; ora disambung. Nanging sing penting, dheweké ora ngerti carané nèng setengah kang tak sebut-sebut iku disambung. Dheweké ora ngerti – iki para sarjana sing, akèh kang ora ngakoni dadi wong Kristen nanging para akademisi ing Kitab Suci – dheweké ora ngerti carané pangapuran ing siji pangertèn disambung karo pangayoman lan pituturé Allah ing liyané. Iki sing koyone asing marang dheweké. Kepriyé siji wong ing ayat 1 lan 2 dadi wong dosa kang duwé nerak lan duraka banjur ing ayat 6, apa iki wong kang ngomong bab wong kang duwé déwa? Saka ngendi wong kang duwé déwa teka ing ayat 6?

Ya, apa sebeneré teka-teki ing kono iku sing paling penting ing kéné lan iku tenan titik utama saka sajroning pasalm iki. Iku, pangampunané Gusti Allah marang kita nuntun kita menyang katresnan. Bahwé pangadilané Gusti Allah marang kita ing sajroning dosa kita nuntun kita menyang pengudiasan. Ing Lukas pasal 7, Yésus ngandika, “Sapa sing wis diampuni akeh, tresna akeh.” Sapa sing wis diampuni akeh tresna akeh. Lan delengen carané pasalm iki metu. Ing ayat 1, ngandika, “Blessed is the one whose transgression is forgiven, whose sin is covered.” Banjur mlumpat nganti tekan ayat 11. Iku ends with, “Be glad in the Lord and rejoice, O you righteous, and should for joy, all you upright in heart!” Delengen, iku diwiwiti karo dosa lan nanging ends with being glad in the Lord lan shouting for joy as one who is upright in heart. Roma 2 ngandika iku kaelokané Gusti Allah nuntun kita menyang tobat lan pola kang padha iku lagi diputer ing kéné – pola kang padha saka pangampunan lan sih-kancané Gusti Allah nuntun menyang pangayoman lan pitutur.

Pangampunané Gusti Allah

Ayo, kita deleng iki luwih cedhak. Kapisan, kita deleng pangampunané Gusti Allah, ayat 1 nganti 5. Panjenengané ngandika, “Blessed is the one whose transgression is forgiven, whose sin is covered. Blessed is the man against whom the Lord counts no iniquity, and in whose spirit there is no deceit.” Saiki Dawud, sing nulis pasalm iki, nggunakake tembung-tembung liya kanggo dosa ing kéné – iniquity, transgression. Panjenengané nyebut dosa kanthi cara-cara liya kanggo komunikasi menawa iku ora mung siji utawa liyané; iku dosa ing kabeh cara kita nindakaké – ing cara-cara cilik lan gedhé. Iku cara-cara ing ngendi kita mung ora kena lan ing ngendi kita mung ora pas. Lan uga cara-cara sing kita sebut minangka iniquity – cara-cara ing ngendi ana ing inti kita lagi mbantah marang Gusti Allah ing pambrontakan marang Panjenengané. Lan Panjenengané ngandika iku jenis dosa, kabeh jenis, sing diampuni ing kéné, sing ketemu karo sih-kancané.

Nanging isih teka, pangampunan iki teka sawisé dhiskusi gedhé ing pihaké Dawud. Dhèwèké njlèntrèhké ing ayat 3 nganti 4, dhèwèké ngandika, “Awit nalika aku meneng, balungku saya suwèk amarga sungkawaanku sedina-dina. Awit dina lan wengi, tangane Panjenengan abot ana ing aku; kekuwatanku garing kaya dene panasé musim panas.” Dhèwèké njlèntrèhké gejala-gejala kaya flu. Sampeyan ngerti, dhèwèké njlèntrèhké lagi kangelan. Dhèwèké njlèntrèhké sungkawa. Apa sampeyan tau ana ing sangsara kang kaya mengkene, nganti sampeyan metuake swara sungkawa kang bisa dirungokké, kaya dene gethok, kanggo njlèntrèhké rasa lara ing njero sampeyan? Ya, iku kang lagi kelakon ing njero Dawud. Lan ana alesan iki kelakon ing dhèwèké. Iki amarga dhèwèké ora gelem menyang ing Pangeran lan ngakoni dosa-dosané. Dhèwèké ora gelem nggawa dosa-dosané menyang ing Gusti.

Sawetara sampeyan ana ing kahanan iki banget ing wengi iki. Sawetara sampeyan nemu awaké dhéwé sungkawa, kaya dene, kanthi meneng. Dina lan wengi tangane Gusti abot ana ing sampeyan lan sampeyan wis mikir apa iku. Sampeyan wis mikir apa iku mung ana sing salah emosi; apa iku ana sing salah ing karya, kaya dene sampeyan kerja keras banget? Mbok ana sing salah karo sesambungan sampeyan karo garwa utawa anak-anak? Nanging apa sing diwartakké déning mazmur iki ing wengi iki yaiku, ora, iku ora. Iku sejatine tangane Pangeran abot ana ing sampeyan lan Panjenengané, liwat iki, liwat kangelan-kangelan iki, ngajak sampeyan menyang dhèwèké amarga Panjenengané pengin sampeyan resik. Iku tegesé ing pungkasaning ayat 2 nalika ngandika, “ing ngendi rohé ora ana cidra.” Iku pangertèn iki ing ngendi Dawud pungkasané metu lan ngandika, “Aku bakal ngakoni dosa-dosané marang Pangeran; aku bakal ngakui dosa-dosané.”

“Nganti Dosa Katon Pait, Kristus Ora Bakal Manis.”

Ana wong Puritan lawas jenenge Thomas Watson sing ngomong, “Nganti dosa dadi pait, Kristus ora bakal dadi manis.” Nganti dosa dadi pait, Kristus ora bakal dadi manis. Lan sawetara kita maca wiwitaning kidung iki, “Blessed is the one,” lan kita pancen ora ngerti separo loro ngendi iku kandha, “whose transgression is forgiven.” Delengen, ana atine kang atos sing teka ana ing atine kita lan kita ora ngerti yen masalah kita kang paling jero, kabutuhan kita kang paling jero iku dosa kita marang Gusti Allah. Ora ana gadhungan, ora ana kurang, ora ana ora cukup, ora ana kesehatan. Ora, maneh, iki bab-bab kang kita pengin Gusti Allah paringake rahmat – omah-omah kita, wong tuwa kita, pagawean kita. Lan nanging, masalah saben wong ing kene ora iku-iku. Iku-iku gejala. Kabeh masalah kang sampeyan nglakoni ana ing wilayah omah-omah lan wong tuwa lan pagawean lan kesehatan, iku kabeh gejala saka masalah kang luwih gedhe lan iku kasingkipe sampeyan saka Gusti Allah liwat dosa sampeyan. Iki kang dadi jantung masalah sampeyan.

Lan nanging kita nolak iku, apa? Kita nundha. Kita nyoba kanggo menengake rasa salah lan isin lan kita nyoba ngomong yen kita ora bakal ngrungokake lan kita ora bakal teka marang Gusti Allah ing pengakuan. Delengen, iku amarga iku sifate kita ora teka marang Gusti Allah. Kita kaya wong tuwa kita, Adam lan Hawa. Sampeyan bisa eling ana ing crita Kitab Purwaning Dumadi 3 yen Adam lan Hawa dosa, iku kandha yen “dheweke krungu Pangeran Yehuwah mlaku ana ing taman lan dheweke ndhelik saka Panjenengane.” Inggih, iku naluri kita. Iki naluri kita.

We entuk kéwan ingon sawetara sasi kepungkur; asu jenenge Scout. Iki jenis Mountain Cur. Lan jenis iki, naluri kanggo ngguk sawise bajing lanang kabeh; lan aku tegesake kabeh! Ora masalah yen ana tali; ora masalah yen ana kalung. Ora masalah yen dheweke lagi di-zap nganggo kalung kejut, sampeyan ngerti, listrik liwat urat! Dheweke bakal njupuk bajing lanang iku amarga iku naluri! Lan kita lagi nyoba mulangake dheweke, kaya dene ing sajroning pasalm iki, ing ayat 9, “Aja kaya jaran utawa keledai, tanpa pangerten, kang kudu diwatesi nganggo wengi lan kendhali, utawa ora bakal tetep cedhak karo sampeyan.” Iki sing kita lakoni karo Scout; kita nyoba njaga dheweke cedhak karo kita, nanging dheweke ora ngerti.

Ngakoni Dosa

Pancen, iki uga bener kanggo kita. Iki naluri kita, naluri kanggo mlayu saka Gusti Allah ing dosa kita. Kita ora pengen menyang Panjenengane; kita pengen mlayu saka Panjenengane. Nanging, kita kudu nyambut gawe nglawan naluri iku. Kita kudu nyambut gawe nglawan naluri iku lan ngetutake langkah-langkah sing diwenehake ing kene ing Pasalm 32. Panjenengane ngandika ing ayat 5, “Aku ngakoni dosaku marang Panjenengan, lan aku ora nutupi durakaku; aku ngandika, ‘Aku bakal ngakui kalepananku marang Pangeran.’” Coba bayangake Raja Dawud nggawe keputusan iki. Dheweke ngandika, “Aku ora bakal terus-terusan nyimpen iki. Aku bakal menyang Pangeran lan ngakui.” Lan delengen separo ayat sabanjure. Iki ngandika, “Lan Panjenengan ngapura duraka dosaku.” Apa sampeyan weruh sepira cepete kedadeyan iku? Ing kene Dawud ana, nyimpen kabeh, nyimpen kabeh meneng, lan pungkasane nalika Pangeran nerapake tekanan cukup, dheweke teka marang Gusti Allah lan mutusake. Dheweke ngandika, “Aku bakal ngakui kalepananku marang Pangeran, lan Panjenengan ngapura duraka dosaku.”

Derek Kidner ngandika babagan psalm iki yen “yen ana ing persetujuan sing cedhak karo Gusti Allah iku bener seneng.” Iku tegesé saka psalm iki – “Yen ana ing persetujuan sing cedhak karo Gusti Allah iku bener seneng.” Lan iku sing diwulangaké ing bagean pisanan iki – kita bisa ana ing persetujuan sing cedhak karo Gusti Allah liwat pangampunané lan liwat sih-rahmaté. Ing karakteré Gusti Allah iku apik lan welas asih. Sampeyan ora teka marang Gusti Allah sing duwe tangan loro dilipat, ngadeg lan ngenteni sampeyan ngucapake tembung-tembungmu supaya Panjenengané bisa menehi apa sing wis dadi hakmu. Iku dudu Gusti sing sampeyan sembah.

Ngombe Gusti

Terdapat sawijining tembung sing podho karo iki ana ing Yesaya 55. Sampeyan bisa ndeleng judhul sing daktulisake iki yaiku, “Sawijining Wektu Sampeyan Bisa Ditemokake.” Ing ayat 6 iku kandha, “Mulane wong kabèh sing ngabekti marang Gusti Allah kudu ndedonga marang Panjenengané ana ing wektu sampeyan bisa ditemokake.” Ing Yesaya 55 iku kandha, “Tekanana menyang banyu, kowé sing ora duwe dhuwit, tekanana lan tuku lan mangan. Tekanana lan tuku roti lan anggur tanpa dhuwit lan tanpa biaya. Yagéné kowé mbiayai dhuwitmu kanggo apa sing dudu roti lan pegaweanmu kanggo apa sing ora memuaskan? Tekanana kanthi tekun; ngrungokana aku. Krungu janji-janji Dawud. Ngombe Gusti nalika Panjenengané bisa ditemokake; nelpona Panjenengané nalika Panjenengané cedhak. Ayo wong duraka ninggalaké dalané lan wong sing ora bener ninggalaké pamikiré. Awit dalan-dalanKu ora dalan-dalanmu lan pamikir-pamikirKu ora pamikir-pamikirmu.” Lan Panjenengané nambahaké ing pungkasan ing Yesaya 55 amarga kita ora kaya ngono. Sampeyan ndeleng? Nalika ana wong salahké marang kita, kita menehi wong iku; kita kejem. Kita jengkel; kita ngamuk. Nanging Gusti Allah ora kaya ngono.

Lan kaya mangkene liyane saka pandonga iki kalakon. Sampeyan deleng, sampeyan duwe pangapuraning dosa ing ayat 1 nganti 5, nanging banjur ing ayat 6 nganti 11 sampeyan duwe pangayomaning Allah lan pituturane Allah ing gesang sampeyan. Iki kandha ing ayat 6, “Mulane wong kabèh sing ngabekti marang Allah kudu ndedonga marang Panjenengané ing wektu nalika Panjenengané bisa ditemokaké; temenan ing bablasaning toya gedhé, wong-wong iku ora bakal tekan marang Panjenengané.” “Wong kabèh sing ngabekti marang Allah” – iku ora tanpa alasan kok Dawud nulis mangkene. Lunga maju tekan Roma 4 ing layangé Rasul Paulus marang wong Roma. Panjenengané bakal kandha ing bagean iki, ing pandonga iki, Raja Dawud ngandika bab pangadilan dening pracaya. Sampeyan deleng, alesané Allah bisa ngapura kita kanthi cepet lan alesané Panjenengané bisa ngapura Dawud kanthi cepet yaiku amarga Panjenengané ngétung Dawud adil déning pracaya. Panjenengané paringake kita kaadilan sing Kristus entuk déning pracaya. Iki sing Wiley kandha esuk iki nalika ngandika bab Gethsemane lan nalika ngandika bab Yesus nyepakaké kanggo salib. Yesus entuk pangayoman iku lan Yesus entuk pitutur iku déning pakaryan-pakaryan adil lan iku diwènèhake marang kita supaya kita bisa nampa berkah-berkah sing diterangake ing ayat 6 nganti 11 – berkah-berkah pangayoman lan pitutur.

Pangayoman lan Pituturane Allah

Pirsani, panjenengan, sih katresnaning pangayoman. Aku wis maca. Ayat 6, “Mulane, saben wong mursid kudu ndedonga marang Panjenengan ana ing wektu Panjenengan bisa ditemokake; temenan ana ing wektu banyu gedhe banget, wong-wong iku ora bakal tekan marang Panjenengan. Panjenengan iku papan ndhelik aku; Panjenengan njaga aku saka troubles; Panjenengan ngubengi aku karo swaraning kawilujengan.” Delengen, ironi iku, Dawud ndhelik saka Gusti Allah kaya kita kerep, lan saiki dheweke ndhelik ana ing Panjenengan. Dheweke njupuk papan ndhelik ana ing Panjenengan. Lan banjur dheweke nerusake. Iki tembunging Pangeran, “Aku bakal mulang lan memulang sampeyan ana ing dalan kang kudu dituju; Aku bakal menehi pitutur marang sampeyan kanthi mripating Aku ana ing sampeyan. Aja kaya jaran utawa keledai, tanpa pangerten, kang kudu diwengeri nganggo wengi lan kendhali, utawa ora bakal tetep cedhak sampeyan.” Ing kene, iki ngomong babagan pitutur kang Gusti Allah paringake marang kita. Kita ora ditinggal ana ing rancangan kita dhewe-dhewe kaya saiki kita wis bebas, ora. Gusti Allah wis ngampuni kita lan saiki Panjenengan njaga kita lan kita tetep ana ing rancangan kita dhewe-dhewe kanggo gawe kabeh kaputusan. Ora! Iki tembung, “Aku bakal mulang lan memulang sampeyan ana ing dalan kang kudu dituju; Aku bakal menehi pitutur marang sampeyan kanthi mripating Aku ana ing sampeyan.”

Sawetara sampeyan bisa eling taun 2003, salah sawijining game playoff, Portland Trailblazers versus Dallas Mavericks, bocah wadon enom kang umur telulas taun banjur jumeneng kanggo nyanyik lagu Kebangsaan. Lan nalika dheweke jumeneng kanggo nyanyik, dheweke kelalen tembung-tembunging. Ternyata dheweke wis kena flu lan dheweke nyoba nyanyik amarga iki kesempatan gedhe kanggo dheweke sumunar, lan dheweke bingung banget ana ing tembung-tembunging, kaya apa kang aku lakoni sedhela kepungkur, lan dheweke ora ngerti apa kang kudu ditindakake. Kaya apa dheweke bisa nerusake? Kabeh wong nonton dheweke - 20.000 penggemar! Lan banjur pelatih kepala Portland Trailblazers, Maurice Cheeks, alon-alon mlaku cedhak dheweke, ngubengi lengane, lan ngelingake tembung-tembunging ana ing kupinge. Lan kaya kang bisa ditebak, wong akeh banjur melu nganti kabeh wong nyanyi lagu kebangsaan kanthi swara banter nalika bocah wadon iki, liwat luh, nyanyi bebarengan Maurice Cheeks.

Ya, iku sing dakbayangake ing kene ing ayat 8 nganti 11. "Aku bakal mulang lan memulang kowé ing dalan sing kowé kudu tindak; Aku bakal menehi pitutur marang kowé kanthi mripatku ana ing kowé." Akeh kita tekan wayahe iku, bener, nalika kita kaya, "Aku ora ngerti apa sing kudu daklakoni, Gusti. Aku ora ngerti apa langkah sabanjure. Dakrasakake kaya wis salah kabeh, lan aku ora yakin arep lunga menyang ngendi." Nanging ing kene, delengen tembung-tembungé Dawud. Panjenengane kandha ing ayat 10, "Akeh yaiku kasengsarané wong duraka, nanging katresnan sing tetep ana ing sakubengé wong sing percaya marang Pangeran." Iku gambarané kelimpungan. Iku gambarané Pangeran bakal paring apa sing kita butuhake kanthi pas wektu.

Banjur ana kesimpulan sing apik banget, "Senengana ana ing Pangeran, lan bungaha, hai wong mursid, lan sora-sora marga kabungahan, kabeh kowé sing duwe ati lurus!" Delengen akeh kita ing kumpul iki, maneh, ora njaluk dosa-dosa kita marang Gusti Allah ing pandonga. Kita ora menyang marang Panjenengane kanthi yakin yèn ana ing kono kita bisa nemu pangapuran. Nanging ana pangapuran lan liya-liya sing ditawakake yèn kita mung menyang marang Panjenengane minangka Bapak kita, menyang marang Panjenengane ora adhedhasar pakaryan kita dhéwé nanging adhedhasar kaadilané Kristus. Lan banjur kita bisa kandha karo Dawud, "Senengana ana ing Pangeran, lan bungaha, hai wong mursid, lan sora-sora marga kabungahan, kabeh kowé sing duwe ati lurus!" Muga Gusti Allah, kanthi Rohé, mulang kita nindakake iku nalika kita gumantung marang Panjenengane ing pandonga. Ayo kita pandonga marang Panjenengane saiki!

Bapak, kita matur nuwun kanggo Firmané lan kita matur nuwun kanggo conto iki sing menyang marang Kowé karo dosa-dosa kita lan sing percaya marang Kowé kanggo pangayomané lan sing nggoleki Kowé kanggo pitutur. Kita ndedonga yèn Kowé bakal menehi pitutur marang kita kanthi mripatmu ana ing kita lan kita ora bakal kroso ditinggal nanging malah kita bakal weruh carané Kowé wis njupuk kabeh sing kita butuhake ing Kristus. Kita ndedonga iki kanggo penggalihe Kristus. Amen.