<link rel="stylesheet" href="https://cdn.plyr.io/3.7.8/plyr.css" />

Vol. 28 ·No. 41 · October 4, 2026

Bumanga ya Kuvikama

Isaaya 43:1-7

Elaka ya sika

Kusoma na Mode ya MwanaKala

Kalauka makanda ndebele nka 'nzambi ya buku — nkani ya mwanikisi, page ya mwandikisi, na buku animé ya kurudisha na masongo.

Banda kusoma

Mapambano ya Kuvikala

Isaia 43:1-7

Na Billy Dempsey

Makasa mayi mpona nsi moyi, ya mokulu Isaia, kapitula 43, verseto 1 kutii 7. Na oyo okoki ko luka na page – kama ozali kosalela Bible ya banceni – page 603. Kontenstu ya pembeni ya makasa Isaia asengi awa na kapitula 43 – kapitula 42 ya sûki ya makambo; kanti ya Mvokisi ya mpasi – kapitula 40 kutii 55 ya buku ya Isaia. Kapitula 42, kapitula oyo Nzambe asengi likambo ya kuvikala ya Mvokisi ya Yehova, makambo mipya oyo Anata ayikisa na Yango, malengo ya banganga kuyuisa Lumi ya Yango. Kasi kapitula 42, fimbu na fimbu ya bana na Yango. Oyo babengi, bazali avea mpe bakanga. Kapitula yango, ekomi na maloba ya koloka hasi ya Nzambe. Eza nafimbu, mpe ikoti mokongo ya kapitula 43 na oyo namakasi “Mapambano ya Kuvikala.”

Tala, tusambela, mpe tukayoka kapitula 43, verseto 1 kutii 7.

Tata, oyo eza Nzambe; biso bazoa bana na Yango. Sambia. Tika bato oyoka. Tika bato bamonaka. Tika makambo mayi makokota na misoni mayo. Tika bato bayoka. Tika bato bayambe. Tata, wuta pene. Oyoka bito tosilaka na misa ya Yesu, mpe na nzinga ya Yango, amen.

Isaia kapitula 43, babandi na verseto 1:

Mbuta, ina ndiaye, Yehova, yakala mubumba wenu, O Yakobo, yakala mubumba wenu, O Israyeli: "Kutombaka, kadi naye mpompe; ndikuitidila kwa nkombo, nge wami. Wakusana na maza, naye akutambula; mwanzo mwa mfula, nge wakuwa bwanya; wakusana na moto, nge wakuwa fumwa, mwanzo mwa kyaka, nge wakuwa kulumu. Kadi naye Yehova Nzambi wenu, Mosi wa Israyeli, Mupelaki wenu. Mpana Misri kwa mpombu wenu, Kushi (yaani, Ethiopia), Seba kwa nkombo ya wenu. Pamba wenu eumbe na wiso lami, mwenzi, mpezi, mpenzi. Mpana bantu kwa nkombo wenu, bikolo kwa mpombu ya moyo wenu. Kutombaka, kadi naye wenu; ndokusaaya bana wenu dya ngonde, mwanzo dya ngubu, ndokusanya. Ndokwamba kwa nzi, Tumbula, mwanzo kwa madikidiki, Kuitidila; kusanya bana wenu dya kuna, mwanzo dya bana wangu dya kutambula kwa nkombo, mwanzo dya nsima ya nsi, muntu wonso anwani kwa nkombo wangu, yakala mubumba wangu kwa nkombo wangu, yakala mubumba wangu."

Bantu bonso bofwana na masaka, mwenzi wabu bofwana na mvula ya masaka. Masaka afwa, mwanzo mvula ididi, kadi Dikambi ya Nzambi wetu imoneka eumbe.

Nini "Dikambi ya Kumpa"? Pamba, muntu akabanza kwa kuelela, "Nini kumpa?" Lumbu, mpaka wenu nina wapi kwenda na misoni oyo. Twakubanza kwa kuelela nini kumpa, twakubanza kwa kuelela nini kumpa kuleka, mwanzo twakusiya na kuelela, "Nini twaka wu?"

Nini Kumpa?

Kaka ntinu ya malala? Tuka kikala na matumbe oyo Isaaya asambila na BVR 1. “K’isi’elo, wau ndi e nene, Nzinga, mubandi ya Jacob, mubandi ya Israyele: ‘K’utombola, kaka ndi kukumbuyis’idi; ndi kukumbaanga na zina, iewe ya mine.’” Oyeno kaka tema ya Bibele ya m’Binu – mubandi ya Jacob; mubandi ya Israyele; kukumbuyis’idi. Tuka kaka kondima na bundayi ya Misi – Nzambi akukumbuyis’idi baka na batu ba e nene, akabakisa na nsi ya lubwaku, nsi oyo akayis’idi Abrahamu. “Kukumbuyis’idi” – oyo i Lula ya Ebreu, “gaal,” i “mukumbuyis’idi” – kaka kondima na m’Binu ya “mubuyis’idi, mubambi,” kaka Boaz yayi mubuyis’idi, mubambi ya Ruthu na Namarie, kaka ya m’Binu; mukumbuyis’idi ya suku akabakisa baka na lubwaku lwa baka.

“Bikiliye yo na kombo” – ya mbote, banza ntango ya kimia na Abrahami; banza ntango ya kimia na Sara, mwasi na ye. Kako yinzula kombo na bango; Bekiliye bango na kombo. Banza ntango ya Noah. Bekiliye Noah na kombo. Yeye azali kolingisa na kimia na Ye bato oyo Bekiliye bango na kombo. Kala ya mobali na mwana, Nzambe afungola bazua ya kopokela, bato na Ye bakomi yo te bana na Ye, kasi bana na Ye. “Nakiliye yo na kombo.” Na kolanda, oyoka oyo Ye akoloba na Psalme 1, oyo tumingaki mbula miwili ilaya. “Mvua na Ye ayebi makambo ya balongi, kasi makambo ya babadiki,” akoloba, “ekoboma.” Ekoboma; ekokita; ekosikwa. To na kolanda, oyo Yesu akoloba na chapître 7 ya Mathayo, kobanda na verset 21. “Bato nyonso oyo akoloba na Ngai, ‘Mvua, Mvua’ bakokota na mbanza ya likolo. Kasi oyo akosala akanzi ya Baba na Ngai oyo azali na likolo.” Na oyo akoloba, “Mvua, Mvua,” kasi akosala akanzi ya Baba na Ye na likolo, Yesu akoloba, “Nakoloba na bango, ‘Nayebi yo té. Nayebi yo té. Kwenda lɛka.’” Nzambe akoloba ya bato na Ye, “Nakiliye yo na kombo. Nayebi yo. Nayebi yo na nzela ya pɛto. Nakiliye yo na kombo.”

Pe yina, yindonga yonso, akokola na “inani ya mine”. Tekisa nde ya keno, nde ya mokili ya minene, mp’o Nzambi akusanganya bato na Ye na Sinai, nsima ya makambo yonso ya suka ya exit, akusanganya bato na Ye. I say, “Inani mwenzi, omoni makambo oyo nakesa na ba-Egypte, nde nakokola bino na mapasa ya ba-ndebele, pe nakokola bino na ngai. Suka, te, soki bino oyokani na ngai, pe bozangi bondaka na ngai, bino bokokala baziba ya mine kati ya bato nyonso. Pona mokili nioso ezali ya mine. Bino bokokala na ngai mfalme ya basambi, pe nasyonu ya sakramu. Bino bokokala baziba ya mine”. Yango nde bagage; yango nde fret oyo ezwaka ntango akokola, “Inani ya mine. Inani ya mine lokola baziba”. Baziba ya mine. Yango ezali koloba, Nzambi akokola, “Nayei na kolobela bino; inani ya mine”.

Nakolobela yo nde ya suka ya chapître 42. Nzambi akoyeba bato na Ye site ya nde ya suka, na chapître 42, me akoyeba bato na Ye na nde, “Inani ya mine”. Yango nde akoyeba bato na Ye. Te na mizigo na kotomba, ata soki bino. Yo pe ngai tozali na mizigo na kolomba. Me Nzambi akolobela bino, “Inani ya mine. Nayei na kolobela bino; nayei na bondaka ya pete na yo. Inani ya mine lokola baziba”.

Nini Ezali Kolobela Kuwa Ya Mine?

Maludi, ukulandu mua ku ndebele ya muntu? Tuka mutu ku matomba na nsomo. Na momo ya matomba tu mona ye, ku ndebele ya muntu, ku ndebele ya Nzambi. Tala BVR 002 na BVR 005. BVR 002, “Wenda mu kuma, ngai na vumu ku ndebele yenu.” BVR 005, “Kwanga mbwa, ngai na vumu ku ndebele yenu.” Emoni ya Emmanuel – Nzambi a mpaka, a kala na bantu. Nzambi na vumu; Nzambi na vumu! Nzambi o vumu na mikumba mia tusika. Nzambi a vumu, a sakumuna mia tusika, a sakumuna mia tusika. Nzambi o vumu na mavuala na tusika. A sakumuna tusika ku mana, ku mana ku yezu ya mavu.

Kuzindua

Ezitu ku ya nini? Ezitu ku ya nini mwa kusu dia ya Mungu kaka ku, kaka ku. Ezitu ku ya wumba. Tala ayaka 2. “Wana ntangu ozwa na mayi, ngai a wene na yo; mpe ntangu ozwa na nsuki, nsuki a ndumba yo. Wana ntangu ozwa na moto, moto a ndumba yo, mpe lufimi a ndumba yo dikulumu.” Isaya a lendisa mbulu zwa nene, mbulu zwa nene zwa mbi, zwa wumisa mbulu zwa mbi zote. Tala lubazu. Mbulu zwa mbi a wumisa. A wena wena, “Wana ntangu ozwa na mayi” mpe “Wana ntangu ozwa na moto.” Wana ntangu ozwa – mbulu zwa mbi a wumisa. Mbuta mizatu, kansi, ozwa na mbulu, ozwa na nene ya mbi, kansi, mizatu, kansi, ozwa na lukasa, ozwa na nene ya mbi, ozwa na mpasi, ozwa na nene ya mbi, ozwa na duda, ozwa na nene ya mbi, ozwa na mfula, ozwa na nene ya mbi, ozwa na mpasi ya moyo. Mibelu ya nene a wumisa, kansi, mizatu. Kansi, mwana ya Mungu, ngai a wene na Mungu Tata, Mwana a wumisa mbuta, Mwana a wumisa nza. Mwana a wumisa yo, Mwana a wumisa yo, mpe Mwana a wumisa yo. Na mbulu zwa mbi, tu na leka ya Mungu, mpe nguvu zote za Mungu zwa wumisa ku ya wumba tu. Tu a wumisa mpasi, kansi tu a wumisa wumba. Tu a wumisa lukasa, kansi tu a wumisa wumba. Tu a wumisa wena wena, “Nene a wumisa ngai. Nza zote a wumisa ngai, mpe ngai a wumisa wene ya Mungu.”

Maladi

Kani ezala na ntinu ya mpila ya kukulaka? Ezala na ntinu ya, na pamoja na kikelelo na kimbundu, ezala na ntinu ya kopesana. Yoka mbele 3 na 4. “Mpongo Nayé, Mfumu wenu ya Nzambi, Mfumu Mtakatifu wa Israyeli, Mlokoti wenu. Mpongo Misri lokola fidia ya munu, Kushi” (yaani, Ethiopia), “na Seba badala ya munu. Pamba munu ezalaka na maana na mingi na mpongo, na mpongo mpesi munu. Mpongo kopesa bana badala ya munu, kopesa bantu badala ya moyi wenu." Soki tozalaka kotala mbele yango, mpongo nayé oyebi munu. Tozalaka na nzela ya kukolesa ya Hébreu. Tozalaka na kukobola. Tozalaka na kukobola ya likambo ya fidia. "Mpongo Misri lokola fidia ya munu." Na na suka ya mbele, na suka ya mbele 4, "Mpongo kopesa munu badala ya munu." Yango ezala na kukobola likambo, na likambo ya fidia. Na smack katikati ya munu, na nkani ya kukoleka, "Pamba munu ezalaka na maana na mingi, na mpongo, na mpongo mpesi munu! Munu ke mikuza!" Munu ke sikola! Káluvini aokola, “Mfumu a taka ntinu ya bafundi nyonso, aza na bafundi na mpasi mingi na bantu mosusu.” Ezala intéréstant.

Makasa mbalu ya historii. Mosi ni oyo. Mfumu Hezekia – ntini ntina! Oyo ni historii ya Israeli; haka yauka te. Osala mbila na ngai! Mfumu Hezekia ya Yuda asakene na Misiri konti ya mfumu ya Asiria, Sennacherib. Ntini kaka. Ngai satinaka na makasa mingi po na lomba kutata yanga, Sennacherib! Na ngai yilongi ela, “Tiglath-Pileser." Osengela kozala na impisi po ngai sedukaka mingi na yango mbula za makasa! Na oyo asa sakene na Farao ya Misiri na mfumu ya Ethiopia. Na oyebi yango na 2 Makal 18 na buku ya Isaï 30 na 31. Po na stabilisa dya lya kimpana, mfumu ya Asiria asomba na binganga bya lya kake na Yuda moke. Lelo likolo likola to kaka, Yuda akola kuya na miko, Sennacherib asenga binganga bya lya kake po na kanda ya binganga bya Ethiopia na Misiri. Baka na ruta na Sennacherib asukisa baka te na Misiri. Yuda asolwa, tanzi binganga bya Misiri na ya Ethiopia bakolwa na binganga bya Asiria. Oyo ni ntina. Yuda asolwa po Bana Nzambi asengela bangui baka na musubu. Yuda asolwa po Bana Nzambi asengela bangui baka, na kazo, binganga bya Asiria, musubu.

Nota ya historie ya mibale. Na tango ya Pasika, muaka 30 AD, govena ya Roma ya provinse ya Yudea apesa bangumbe ku ekulusifika ya Yesu wa Nazareta, moprofeta mobadimi na ya makanisi, oyo ntoma na mosala na ye ekanisaka maloba ya likanisa ya Nzambe na ye Messiah oyo bakokaki. Nkatu ya mihula misato, apanduke ya makufi, Nzambe akotisa nguvu na ye akonzi ye Mwana ya Nzambe na Mokonzi ya bateli. Nzambe atuma Mwana na ye lokola nsengo ya kurikisa batu na ye oyo bazangi na basumu. Nzambe atuma Mwana na ye lokola nsengo ya kurikisa yo na ngai, mwamini na Yesu. Apeana makambo ya peti ya Misri. Apeana makambo ya peti ya Ethiopia. Apeana makambo ya peti ya Seba. Apeana Mwana na ye ya moko. Tuna na bamanaka ya kubadilisha na ye, ya nsengo na ye, leya oyo bikisi devan na biso. Kokelela bikamata na mikele. Bamemeno ya nzoto na ye ekatisaka na makasi na ye. Nini ekokani na kukonda? Ekanisaka Nzambe na ye kupesa batu na ye ata na ntembe ya Mwana na ye ya moko.

Ekaboli

Mpaka na mokuwa ya kosakwa. Elooki lokola ekaboli. Tala mambalo 5, 6, na 7 ya passage oyo, Isaya akosolola, “Kososola, po na mpe na vini na bino;” – akosolola, ya soki, po ya Mokonzi. “Nakokamata bana na bino ya mokongo ya ekolo, na ya ngonde nakokutana. Nakosolola na bakonzi, Tika, na ya mizaza, Kosa katuka; kumata bana na ngai ya mbala na bana na ngai ya nsuka ya mokongo, moto nyonso oyo akobengwa na ndanga na ngai, oyo nakibombela po ya lokumu na ngai, oyo nakokala na oyo nakotonga.” Misio ya Isaya ya kukesola ebandi na mkonzi ya kusud ya Yuda na imadami likanaka ya makumi na mitano. Kabla ya misio ya kukesola ya Isaya ya makumi na awili, makonzi ya nzele ya Israyeli oyo toko akoyeba, bakambulwa na bantu ya Asiria. Toko akosolola mokonzi ya Israyeli oyo apangwa. Pona banso ba kotambola na nseke ya bantu ya Asiria, banso ba kotambola; bamoneka; bapangwa. Bapangwa na nsango; bapangwa tii na lelo. Nguba ya makasi; nguba ya mokasi. Ebandi po ya kotendana, po ya makasi ya banso, na kotendana, ya kotendana ya mikanda. Nzambi, na banso ba makasi, akokamata bampekala na bampekala, po banso ba sosola banso ya Nsambi na Yanga.

Akwa kizitu keleka kwa Yuda. Ekozala nga 150 ansiku miatu Isaaya akufa. Mpo ya ntina mwanze – kukonga, makasi ma ntima, kusalela kwa ku laka. Kasi uta, wumela ya Nzambe. Ni ngani zalakisa ku mwana? Ezalakisa ndezo kiasanaka nsima ya kizitu. Kizitu, kizitu kya bena, ezalaka suka ya ntina ya bena. Kasi mpo bazali ba Nzambe ambaye akabakisa bena lokola luketo lwa bena, akabakisa bena. Akazonga bena. Kizitu kya bena ezalaka suka ya ntina ya bena; ndezo kiasanaka! Ata soki to koka, ata soki to makasaka ntima na koka na kizitu, soki to mwina na Yesu, Yesu azali Mwami na Nkulu na bena, akoyoka kwa to. Akoyoka makasi ma ntima. Akoyoka kizitu kya kizitu. Akazonga bena. Kizitu kya bena ezalaka suka ya ntina ya bena; ndezo kiasanaka! Mpo bazali ba Nzambe, na mpo akatika nkufi ya Mwana na bena, akazonga ndezo kya kizitu. Ezalakisa ndezo kiasanaka.

Po Ni Ngani?

Po ni ngani? To kozala na ntina ya sikola. Po ni ngani? Tala ayu 7. Nani akazonga? Nani akukuta mpo ya esti na mpo ya osi na mpo ya nola na mpo ya sulu? “Moto nyonso ambaye akokwela na nkombo ya ngai, ambaye ngai sakumelaka kwa nkembo ya ngai.” Nzambe akokanga ntina ya nkembo ya ngai na lupetele lwa bena. Nzambe akokanga ntina ya nkembo ya ngai na lupetele lwa bena. Akokanga nkembo ya ngai na bena na kupata nsi ya lubwaku, na kazo, likolo, na nkembo ya ngai. Akokanga nkembo ya ngai na lupetele lwa bena.

Malau ya Mpenzi ya Nzambe

kwela na Efezania nsomo ya mibale. “Kati ya tukala ya kufwa na mapasa mayi, Nzambi kalandisaka bena eumbe na Kristo, na nzumbe ya grace oyo vwaka yanuyi, na kaka bena eumbe na yandi, na kaka tufwa na yandi na tufukama na yandi na bintu ya likolo ya Kikristo Yesu, nde kaka na ntangu zayi, yandi awe kumwisa mbaji za nzumbe ya yandi na nkindu ya yandi kati ya bena eumbe na Kikristo Yesu.” Nzambi awonisa yandi kozala na nzumbe ya likolo, kaka awe kumwisa bena eumbe ya nzumbe ya yandi, bena eumbe ya nkindu ya yandi – bena eumbe yandi! Wena na meme na bena eumbe nyonso bayakala na bena eumbe bayiza! Yandi awe kumwisa bena eumbe nde ya nzumbe ya yandi ya likolo. Kila lubutu lwaka kinzau na kila ndumba lwaka kimpata nde Kikristo Yesu azali Mbua. Yandi akangata nkembo ya yandi na lupetele ya bena eumbe yandi.

Mvu zingi zapita, na nkindu ya nzumbe ya banunu ba ngina, meme ngya na nsomo ya kusomba ya mbote. Tufwaka na Tortola, nsomo ya bangwa ya Virijini, na zayi za kati ya kukonzeka kwa klima, nde insomo ya nkwonza ya likolo, insomo ya douane ya kukonzeka, kaka bena eumbe ya kukonzeka, kaka nde ya kukonzeka kwa mikombe. Bana douane bakonzeka nde ya kukonzeka kwa mikombe. Ngwaka na kolanda na bena eumbe, na ngwaka kimpata nde ya kusomba, na ngwaka kimpata nde ya mikombe ya palmi ya kusomba, na ngwaka kimpata nde ya maza ma mpaka na kati ya kaka, na ngwaka kimpata nde ya kupumala. Na ngwaka kimpata nde ya kolanda na landa ya kolandisaka. Landa yandi ya kaka koleka. Yandi ya kaka koleka na ngwaka kimpata nde ya kusomba. Na ngwaka kimpata nde ya “Bana bakonzi.” Kala ya meme, ngwaka kimpata nde ya kupumala. “Ninwa kaka na bana bakonzi! Ninwa kaka na bana bakonzi! Nde kaka ninwa kaka na bana bakonzi! Nseka yandi ya likolo!

Okabweza Kuzala Bana Bakonzi

Mabaye, o peut-être que ozala awa leyi, peut-être que ozali mwana ya nzala; peut-être que ozali mwana ya nzala ya likolo ya Mungu. Oyebi na yo ete okupeka ya Mungu? Na matšimbidi yonso ya bukula Mungu akisa yo, akokabisa na yo. Uyebi na yo ete ozali molandi oyo okozala na yo kikombe? Uyebi na yo ete osengeli Yesu ya Nazareti, Mwana ya Mungu na Mokolompiki ya balandi? Uyebi na yo ete okozala na kimpa ete Ye azali oyo atelisi lieu na yo, na oyo apesi ranso na yo, na oyo akokabisa na yo na buki ya Mungu na oyo akolumba yo na bobino na Ye? Yango nde ete tokopezwa mwana ya Mungu. Toko mona ededi na biso; toko mona libumu na biso. Toko bokwe na libumu na biso na toko bokwe na makoki na biso, na mikumba na biso ya kobakisa biso na nkinga ya Mungu, na toko pema yo na oyo azali oyo atelisi lieu na biso. Toko pema yo na Mbolé ya Mungu oyo ezali na Kizaya.

Nabengi yo ete otoyi ndima na yo leyi. Ata nde tokopekisaka kobongisa likanisa na Lord’s Table, nabengi yo ete otoyi ndima na yo na oyebi na yo ete ozali mwana ya nzala to mwana ya nzala. Toko ya Mungu na lokuta.

Tata, Ozalaka Mungu oyo akokabisa bantu oyo batokani bantu, bantu na yo. Ozalaka Mungu oyo akokabisa bantu oyo batokani bantu na yo na buki. Nani azali Mungu oyo akokabisa libumu na apardone bimpunga? Nani azali Mungu oyo akokabisa na kolo mpama ya balandi? Malamu na yo ete matšimbidi tokopekisaka na toko ya na biso. Toko ya biso na ndima na biso, na toko ya biso na likanisa na biso, na toko ya biso na kobakisa biso na bompongo na biso. Na babola, toko ya biso ete toko ya biso na ndinga ya Mungu. Oyo biso, tata, na ndima ya Yesu na yo na yo. Amen.

Kopisha makanda