Vol. 28 ·No. 42 · October 18, 2026
Bana Mbanza, Kizengengele, Kiziba na Kimpusu
Luka 8:40-56
Elaka ya sika
Kusoma na Mode ya MwanaKala
Kalauka makanda ndebele nka 'nzambi ya buku — nkani ya mwanikisi, page ya mwandikisi, na buku animé ya kurudisha na masongo.
Balangi, Kizaya, Kizubu & Kuvhumbulwa
Luke 8:40-56
Na Dr. Jonathan Pennington
Mazeko mayetu ya subizi ya kutu ya Nzambi mayi, tubaaye na Luke 8:40-56. Yadi, ni kukuza nkani, kani tubaaye na kumwa Nzambi?
Nzambi Yesu ntangu akeleleke, bantu beza ne mu nsingu, kani bazoleleke kaku. Nadi, mundu nimpa Jairus, mfumu wa zinganzela, ayi na kaku, ne kaku na kaki Yesu, peleleka kaku, kani mwana kizuba kaku, kizuba kakwe kakonzi, kadi kaku.
Ntangu Yesu akeleleke, bantu beza ne mu nsingu, kadi bazoleleke kaku. Nadi, mwana kizuba kaku, mwana kizuba kakwe kakonzi, kadi kaku.
“Ni nani akaku?” Yesu aswaka.
Ntangu bantu beza ne mu nsingu, Petro aswaka, “Mfumu, bantu beza ne mu nsingu, kadi bazoleleke kaku.”
Kadi Yesu aswaka, “Mundu akaku; kani kaku kaku kaku.”
Nadi, mwana kizuba kaku, ayi na kaku, kadi kaku ne mu nsingu, kani kaku.
“Kizuba, kondi kaku kaku. Kaku kaku.”
Ntangu Yesu akeleleke, mundu akeleleke na nzola ya Jairus, mfumu wa zinganzela. “Kizuba kaku kaku,” aswaka. “Kaku kaku kaku.”
Nzambi Yesu aswaka, “Kizaya kaku; kani kaku kaku, kadi kaku.”
Ntangu akeleleke na nzola ya Jairus, kadi kaku kaku, Petro, Yohana, Yakobo, kadi kaku kaku kaku.
“Kaku kaku,” Yesu aswaka. “Kizuba kaku kaku.”
Bazoseeka maye, bayebi ngai ya maye kufwa. Kasi yeye totumene mkono na yeye, ye bibila: “Mwana mu ngai, vutuka!” Mpe ya yeye evutuka, na yeye telo. Tangu baka, Yesu bibila bango: “Ngenge yeye kati kaka.”
Baba na mama ya yeye bavutukila, kasi yeye bibila bango: “Mengo kaka mboka nani oyo eungidi.”
Oyo eungidi ya Mfumu.
Nay, oyo eungidi ya keno. Eungidi ya mpangani. Kasi eungidi ya zitu, eungidi ya nkulu. Tangu Matayo, Marko, na Luka bayandi oyo eungidi ndenge mosi: eungidi ya ntete, eungidi ya mibale ekatisa, tangu eungidi ya ntete evutuka. Bana ba scholars bayita intercalation, kasi tangu eungidi ya Giriki, ngai nita yeye gyro – kati mosi, tangu ekatisa, tangu kati ya suka.
Na Luka, yeye posa oyo “gyro eungidi” ya suka ya masailu ya Nzambi aku bimonisa Yesu aku bwanya. Tangu ya kapitula 7, yeye omisa kafu ya senaturu ya kafu. Yeye vutuka mwana ya viti. Yeye fwilisa mafuta. Yeye kalisa mvula. Tangu ya aweyi, yeye monisa bwanya aku bwanya ya kimpa ya bupfumu, yeye bika bafuka bafuka ya demoni. Na tangu, aku bwanya oyo eungidi ya zitu, twapata oyo eungidi ya mibale.
Kasi oyo eungidi ya zitu, ekatisa eungidi ya mbale. Yeye wuta oyo eungidi ya mwana ya Jairu, tangu oyo mwana – Yesu bibila yeye “Mwana” aku ntangwa ya mpangani.
Baninga baninga, oyo baninga ya zitu, aku nsambi ya kiluka – oyo aku mafuta aku bwanga, oyo aku kufwa. Twavutuka aku oyo.
Po kati ya masapolo, kuna kandele ya dou. Mwana mwambe yo du. Mwanamukanda mosi ya dou, akalumbua dou za du. Mwana mwambe aobutwa, eza kati ya dou za mwanamukanda. Bafungu ya mikanda, bafungaka bamwiki, bafungaka bafulu, ibola eza kati ya bafulu, ibola eza kati ya bamwiki.
Traditionnel, mwanamukanda aokoka mwanamukanda na dou. Kati ya dou, bana mwanamukanda, bana mwanamukanda, bazali ya kandele. Na kati ya kumuona bazali kandele, namani, Nzambe azali na elenge oyo aokoka katu.
Ebola ya bazali eza kandele: kadesperation, waka, na lukasa. Ibola eza kandele, oyo tokozala katele.
Kuzala na Bible, tokozala katele, toyalela na Lukas 8, kati ya verse 40. Nakoki katele, katele, na kumuona oyo eza kati ya Lukas.
Ebola ya liboso eza kadesperation.
Yesu akilongwa kati ya kimenga kimenga, kimenga ya kimenga, akilongwa kati ya kimenga. Akilongwa kati ya kimenga, akilongwa kati ya kimenga, akilongwa kati ya kimenga. Akilongwa kati ya kimenga, akilongwa kati ya kimenga.
Kati ya kimenga, kati ya kimenga, kati ya kimenga. Kati ya kimenga, kati ya kimenga, kati ya kimenga.
Kati ya kimenga, kati ya kimenga. Akilongwa kati ya kimenga, kati ya kimenga.
Akafuka kati ya kimenga, akafuka kati ya kimenga. Lukas akilongwa kati ya kimenga, kati ya kimenga.
Makambo mama na koya na ngai mpaka na mbula ya zaka kumi ya suka—mbala mosi na ntangu ya mampata ne ya mpungi, ntangu mpe na mpaka na ngai na sekele, na kima kia mbula mpe, nsima ya ngobokolo ya tumor ya dimbu ya mfumu na ngai, orè ya 18 nsima, ntangu yayi na mpaka na ntaka ya mampata ne kaka na ngai–mpaka na ngai na kuya na nseke ya ema. Bamwe ya ino banda na koya. Bamwe ya ino banda kaka. Kasi yaka yaku yaya ya muntu ya mampata ne ya kukangala.
Na ndeye Jairus akangala? Pamba mfunu na yaye–dimbu diya dou na zaka 12–amwenekele. Kaka maladi. Kaka kusuaka baye babende. Akwenekele.
Na yaka yaya na kuya.
Na soki oyo oyebi na bantu ya libanda–bantu 41 na 42–mampata ne ya kukangala, ya mpaka, ya wonga waka na kuya na kuya na kuya na kuya. Yesu, oyo baka na kutakisa, asey yesu. Akoya na Jairus. Na suka ya bantu 42 batakisa bantu na kuya. Bantu nyonso baye na kuya.
Ntangu ya 43, asey interruption:
Mfunu mosi na koya na kuya na nsangu za mwenekele za zaka 12, kasi bantu na kuya na kuya.
Mark asey na kuya na kuya na bantu, na kuya na kuya, kasi na kuya na kuya.
Na Jairus, baka na kukangala–kukangala kwa ntangu. Na mfunu yayi, baka na kukangala–zaka 12 za kukangala. Na ya Leviticus 15, makambo mama na kuya, asey na kuya na kuya. Kaka na kuya. Kaka na mpaka. Kasi kabweka.
Na pamba na kuya na kuya, kabweka na kuya. Makambo mama na kuya na kuya. Bantu na kuya na kuya. Akoya na kuya na kuya. Akoya na kuya. Akuya na kuya na kuya.
Kusadiaka yo: myaka 12 kut'kitambudua. Myaka 12 kut'katulwa mu nzo a muntu. Myaka 12 kut'kitambulwa mu bantu.
M'isi—'akalentu—aye mona ekangwa. Bantu bazidi ebele. Muntu na muntu akosakana. Kana muntu na muntu akamonaka malu. Balompanga badi kosanga mpoongo. Na yeye akaluka, Kadi nakoka ndebele... kana muntu akomonaka. Kana muntu akiluzaka. Kadi nakoka tu kimpaka a kanzu... ndi mendaka ndebele.
Aye kiteleka mu bantu, mubang'idi kimpaka kya yeye, na akokisa kimpaka kya kanzu.
M'isi—'akalentu—aye zaya. Mubili aye uyibwaka. Kadi ndebele, lokola ndebele a kulu kw'isuka. Lokola ekangwa, ekangwa a mpaka aye yeye akosanga, na yeye akosanga ndebele, ndebele aye yeye akosanga.
Ndi mendaka aye kaka lukwikilu—ndende na wonga, wonga na vundu.
Kusadiaka kya yeye kwikila. Balukangu bazidi. Bantu bazidi, bazidi, na baka kimpaka. Na mu Jairu, Yesu akaluka kaka kimpaka kya yeye, kadi akaluka mu nsi 7.
Kadi ekangwa kya yeye ekosaka. Ekangwa kya yeye ekosaka. Kadi si kaka vundu na mpambuka—kadi wonga.
Tala mu BVR 045:
"Nani akokisa?" Yesu akaluka.
Bantu bazidi bakangaka. Petro akaluka ndebele, Malumbe, bantu bazidi bakokisa. Kadi Yesu zaya ekangwa. Yesu zaya nguvu aye yeye apita.
Kadi ovo si vundu. Si kaka vundu—muntu akokisa kanzu a Yesu na akaluka kimpaka. Si vundu, kadi lukwikilu. Ndebele Yesu zaya.
Kadi bantu bazidi bakosakana. Muntu na muntu akaluka kimpaka.
Mpasi zafwa, ekaka ya mwanamukanda kikutumina vilo. Yalumikene kaka mvuidi. Yafika mu luka. Yafwa mu nzimbu. Yalakana kaka kudi. Kasi Yesu akosamisa mobu mobu, akobina, Nani akosamisa nge?
Joy ya mvila akabongola kaka vilo. Twelwe ya mikwa, ya mpaka, ya kizuka—mpasi zafwa. Akosamisa Yesu, akosamisa kaka. Akosamisa kaka kudi. Mpasi zafwa, akosamisa kaka mu nzimbu ya Nzambi yaukulu.
Lukasa 47:
Na mwanamukanda, mona akosamisa kaka mvuidi, akaluka, akawa kaka na makolo. Mu nzimbu ya bantu mobu, akobina ntinu akosamisa nge, akosamisa kaka, akobina kaka mu nzimbu.
Kaka Jairus, akawa kaka na makolo. Kasi mpasi zafwa—vilo. Akosamisa kaka ntinu. Akosamisa kaka kudi.
Na akosamisa kaka Yesu akobina, tala lukasa 49:
Na Yesu akosamisa kaka, muntu akaluka kaka na ndumba ya Jairus. “Fille ya nge afwa,” akobina. “Kaka mvuidi kaka.
Kaka ntinu ya mwanamukanda kikutumina vilo kaka vilo, Jairus kaka ntinu ya vilo. Akosamisa kaka mvuidi. Akobina kaka vilo.
Na akosamisa kaka Jairus kaka mu ntangu—kaka ntinu. Akosamisa Yesu kaka. Yesu akosamisa kaka. Kasi mobu mobu kaka vilo. Bantu kaka vilo. Na Jairus kaka ntinu, Nkulu, kaka mvuidi. Fille ya nge afwa. Kaka ntinu.
Na Yesu akosamisa kaka.
Na mwanamukanda kaka—kaka vilo—akobina kaka na makolo. Na Jairus kaka ntinu, Kaka ntinu. Fille ya nge afwa. Kaka mvuidi.
Na akosamisa kaka, mu ntangu ya kaka vilo, akobina kaka vilo:
“Fille ya nge afwa.
Kaka mvuidi kaka.
Ezali kokokisa mabe ya Mariya na Marta na chapisho 11, ntango bazalaka ya mokili, na Yesu akusandaki kofika na nsingo.
Bibali byami byote eza kobalusama na lolenge to monaka. Ebongolaka kobwa na makasi. Kobwa na wisa.
Kasi bafunele bana mibali bazoi komona eloko musaka. Na eyaka, nde etosaka ya misombo – mpamboluko – ebandi.
Tozongaka na mwasi mobomaka. Azali kobomba na makolo ya Yesu, na wana ya wopa akokaniaye apesaka mbote, to akosakaka na bombe, to na likambo linalaka, “Nkombo, okokani, kasi oyo ozali na yango nde wana.”
Nani akobebisa?
Lukasa 48:
“Mwana, imani yako eponi yo.
Kende na lambu.”
Na asekweyi kobebisa, na asekweyi kopesa nguvu na ye, akobendisa ye. Akobengisa ye Mwana – elilingi Yesu akokani na moto nyonso na Bangelu. Na akosakaka na lambu.
Na eyaka, eponaka: oyo eza si magie. Oyo eza si nguya ya kivitshi. Yesu akobenda imani na ye. Akoli na ye – na nyonso mosaka – bafwana nde oyo ebandi.
Na akabundisa na ya Jairu. Na nsingo, ntango bafundi ya mokili ya mwana na ye ebandi, Yesu akobengisa na ye na aokisa:
“Koboma wopa.
Imani, na ye akobika.”
Imani ya sika.
Na eyaka nde oyo ebandi. Tuka na bamele ya nsingo, Yesu akoya na ndako ya Jairu. Mwana afwaki. Nyonso bazali koyeba. Akokani bambele ba kotala – Peter, Yakobo, Yohane, na baboti. Bawoti koleka na ndako mobomaka mwana.
Na nsingo, Yesu aokisa, “Nani bozali kobila? Azali kobika, kasi azali na likolongo.” Bana sekelela ye. Bana koyeba lifi ntango bazali komona. Kasi Yesu akolika mingi koleka oyo bambe oyo ebandi.
Meyi mosisa ayi? Talá na mfungulu 56. Ata mpé akimfusaka, ayebisaka bango ete batelela nani maloko oyo kabwaka. Yésus akokani kutu influence moba. Akokani kutu kozwa popularité to kobanda mouvement. Ako akokani fama, akokani kumyasa miracle oyo na kanda.
Akosala na ntima ya mampuya—mampuya ya solo, ya nzoto. Akosala nkolo na ba familia oyo, kasi akokani na spectacle. Ayaka kutu kisa, ee—kasi akokani kutu kisa, kasi akokani kutu longa, kutu kisa elenge, mpe suka na kufa mpe kotonga, kobanda relation ya sika entre Dieu mpe binso.
Bo, desperation oyo ekabwaka na waka, sikawa ekabwaka na deliverance—pouri ba bana mibale.
Meyi mosisa likambo oyo na biso?
Na ntango nakambwaka na histoire oyo na semaine oyo, namonaka: na sens oyo, ekokani kaka kotela na awe. Kotala nguvu ya Yésus. Kambula ke Yésus oyo akosala maloko oyo azali awa lelo, akabwaka na biso, nguvu mpe mampuya mpe ntima.
Kasi nakokani kobimisa manaka mibale—manaka mibale oyo namonaka ke Dieu akabwaka biso kotala.
Liboso:
Dieu akokani biso kozwa image ya mobimba ya nani Yésus azali mpe oyo akosala na ba people—na biso.
Biso tokokani kutu longa na Yésus na kufa mpe kotonga na pardon ya masumu. Oyo ezali essentiel. Non negotiable. Kasi ezali pas histoire mobimba.
Histoire oyo ezwaka biso ke Yésus na mosala akosala:* kobomba oyo ezali impur * koboma honte * kotonga lufu * kobimisa ba people na situation ya desperation * kobimisa ba people na communauté
Ba bana mibale bazongaka na communauté na bango. Juste comme le demoniac na histoire oyo eleka. Tom Wright akokani kobimisa yango na beauté: Yésus akokani kotambola na ba problème ya monde. Akokani kotambola touche ya biso ya waka. Mpe akokani na commande ya biblik ya centre: Digo bo afwa.
Yesu akutondinga kaka masumu — akende kolweka ehonia. Akusengela kaka bomoyi ya nsola — akokweya lomfu. Akusengela kaka kikutubikisa na Nzambi — akokweya kutubikisa kati na bato.
Mpe oyu mu nku, ezali wete. Bamo ba nu, icina aci, to ba online — bazali koisolola. Ehonia. Likundoli. Mpokolo. Na mamba, bazali kopekwa. Kati, bazali kovwata.
Yesu ayakidila kaka kopa masumu, me akokweya kukulweka — kuye mpe na bato. Zwa fidiba na makosa ma nu, ya relation to ya finanza, ehonia ma nu akokweya kolweka. Okokweya kukutulwa kati na jambo la bato oyo olingi.
Muntu momo alobaki wete:
“’Kokanga mokengeli, tika yandi’ ezali wete eyano na mikumba na biso.”
Mpaka oyo, okovwata likolo ya lukasa. Ehonia mingi. Kosokoka mingi. Koya kati na mizigo mingi.
Me “kokanga mokengeli, tika yandi” ezali wete eyano.
Yesu momo atungalaka basi ma nu, atungalaka mpe na biso. Mpe olingi kozala kanisa na bato, wapi kukulweka kuna kwelamika. Okokweya kovwata mizigo na yandi, kaka kokweya kuya na yandi, mpe kotanga likundi la yandi.
Mpe makambu momo, makokweya kuya kaka na kotanga, me na kukadika — na kokadika na mpaka ya Yesu, na mizigo to na nzoto, mpe kotanga likundi la yandi.
Oyo ekokweya na yango ya mibale:
Nzambi asengela kopokola mpe kuata mizigo — zwa kopokola to kaka.
Na makambo oyo, kopokola kuna. Me ntango mizigo kuna. Mpe Nzambi asengela kopokola mpe kuata mizigo — zwa kopokola to kaka.
Nku oyo, nabengi na makanisi — mizigo ya plan, mizigo mingi ya kaka plan — kozala na ntango mingi na bamo ba nu. Ntango na bato icina, bato ya mboka. Ntango ya pastor, kotanga, kozala na mizigo, counselling, kupaya. Ezali nku ya kati mingi — full ya makambo ya desperation mpe despairing situations.
Nabengi na bakristu ba mbwa — bazali kobanga bana na dementia wapi bazali face cancer mpe.
Nzambi wendanene na bato oyo bazali na bomoi ya likolo ya mbote, kasi ka maba ya ntima, bazali kotombola na mizigo, na kizengemeye, na mpasi.
Nzambi wendanene na bato no mvimbu ya kovwanga mosala, ya kuvwanga nozala ya mato, na ya konflikti na bana baoyo bazali minene, bazali koyoka te.
Nzambi wendanene na mwana ya skoli na monyali oyo akosala na equipe ya Eklezia ya Kristo ya Nashville, nde tumemoneka likambo ya ntina ya mwezi oyo yau. Akosala na bureau na yango likambo liye yau – paka na yango akosala – na na parking lot akoyoka nzinga ya makasi. Nzinga.
Eza na mbuyi moko oyo nalingi na yo, pona sababu muntu oyo ndenene na ngai. Chris ndenene na ngai ndene na yango. Kasi nde.
Eza ya nde ya bafwati na biso, Andrew Toy. Bato mingi na yo yebanaka Andrew na Sarah Beth. Bazali ba membre ya Sojourn. Andrew akobandaka na mitungulu mingi, kasi na mikolo oyo eumbe, makambo makomaka na nzila ya makasi. Akosala na lit hospital ya sasa – akokala na yo sasa – ya Cincinnati, akosala na chirurgie ya minene na makomplekasio ya ndete. Mikolo mya lelo, akosala na medsen, na ndene, “Nini nde ya nsango ya komi na kufa?” Na eyano nde ya likolo.
Na bo na mbuyi mlongi. Kufa eza ya likolo na ye sasa, na ndene na biso na boyo. Tutangi na Lukas 18 – moko ya pasaj ya liboke – nde Yesu akosala na ntangiso ya bato ba mosi, na mosi ya nzela ya makasi. Mosi akosala, “Merci, nde nde na mato.” Mosi mosusu akosala, “Nzambe, ndene na ngai, mwana ya mizigo.” Na Yesu akosala, Nini nde ya muntu oyo akosala na nzela ya liboke?
Tutwidi tiya. Tutwidi tiya ntete Luk 8. Tutwidi tiya ntete nkatu eyayi. Mpe, tufimpa Nzambi mpe Grace ya Andrew – kesha ya kimbevo ya kumvua Yesu na muele ya mpaka, njila ya wazi iyo yiza vaka vumu vwa kaka, kaka vumu vwa kaka. Eyayi ni nsima ya kimbevo ya kukosa. Nsima ya kimbevo ya mpaka. Inatambuisa ntini tata. Inatambuisa ntini zwa nani.
Mpe, uweza kundi kaka na nde, tutomba Nzambi atuvikile – atuvikile Andrew mpe yina ya bana – mpaka eyayi. Nzambi uweza tiya. Kasi, na moyo ya Andrew – tiye tiye tutiye tutu – eyayi:
Nzambi azo kaka na Andrew na mpaka eyayi, ata kaka vika kaka, ata kaka vika.
Eyayi ni vumu. Pama Nzambi, ntini tata vika. Tiye tiye Nzambi, vika vumu vwa kaka – ata kaka vika kaka, ata kaka vika – vika vumu vwa kaka.
Ninzinga mpa mpa eyayi ya Deuteronomi. Israyele azo vika na mpaka wavu ya viti ya 40 – viti 40 ya kukosa, waka, mpaka, mpe ntaka. Mpe Mose azo vika na Deuteronomi 8:
Bakiza nseka ya nzila ya Nzambi, Nazambi, azo kaka na bena viti 40 vwa mpaka, vwa kukosa – vwa kukosa, vwa mpaka, vwa waka – mpe vwa ntaka. Mpe azo kaka na bena, vwa kukosa, mpe vwa mpaka, vwa mpaka vwa manna – vwa kukosa vwa kukosa, vwa manna, vwa kukosa vwa manna, vwa kukosa vwa manna, vwa kukosa vwa manna.
Eyayi ni njila ya wazi iyo yiza vaka vumu vwa kaka.
Eyayi ni njila ya wazi iyo yiza vaka vumu vwa kukosa.
Eyayi ni njila ya wazi iyo yiza vaka vumu vwa mpaka.
Henry David Thoreau azo vika, “Bana ya nene, vika vumu vwa kukosa vwa mpaka.” Azo vika: vwa kukosa vwa mpaka, vwa kukosa vwa mpaka, vwa kukosa vwa mpaka, vwa kukosa vwa mpaka.
Makasi, oyebi kikokwa na yeno lelo. Oyebi manso na bino kizengela. Bamo na bino ke vwanga. Bamo na bino ke zola mbote—pe na yango malamu. Buka zikala na vumu ya kupumala. Kasi, ntangu zosakana, muntu manso na muntu akimpa makaya—vifua vyetu, kizengela kyetu.
Pe nsako ya Nzambi awa, Nzambi oyo akalaka na Yayiro pe mwana dya kizengela, pe na mwana dya kuvimba, Nzambi oyo ke vwanga. Akalaka lelo na biso na Yesu. Yango malamu ndenge.
Kikokwa na yeno kikala lelo—lo ka yeno bikala ntangu mosi—ntangu bino kimpa kizengela pe vwanga, zikala elaka.
Zikala elaka, pamba Nzambi akalaka na yeno.
Zikala elaka, pamba Yesu ke welaka bavwanga.
Zikala elaka, pamba lukonzo—lukonzo lwa kuvimba–fungula munuko na присъствие dyake.
Dr. Jonathan T. Pennington, Profesor wa Nkanda ya Katombe ya Siku Nzitu na Seminari ya Southern, Louisville, Kentucky. Akalaka pe profesore na Seminari ya Reformed Theological (Orlando), Seminari ya Southeastern, The Village Church Institute (Dallas), pe The Institute of Biblical Studies na Orlando, FL, pe Morling College (Melbourne, Australia).
Article yi, yabaswa na maneno ya sermon ya Dr. Pennington. Yalakatwa na Copilot, pe na baka ya teolojia na Third Millennium Ministries.
