<link rel="stylesheet" href="https://cdn.plyr.io/3.7.8/plyr.css" />

Vol. 28 ·No. 39 · September 20, 2026

Mokili ya Likambo ya Moboko ya Ntumwa Paul

Mapambano ya Mfalme Yesu (Sehemu ya 5)

Expérience neuve

Soma na Mode ya Reader

Kabalola makala oyo lokola magazini — cover, page ya mwandi, pe ba-page animé na curl sur appareil nyonso.

Banda kosoma

Origine ya Likambo ya Paulo

Nzambe-Nzami ya Yesu (Part 5)

Na John Gresham Machen

Sika mpo na likambo ya Kristo kutombola na kati ya bamami na batu ya pagan te, ndenge ya bango kosalela.

Ya ’so, lokola ’so epai ya divinité, ’so ’okutanzi ’obenga nzambi. Soni, missionnaire mowaka kuandisa nzambi ya solo, ayebaka, s’oki na grek, kutombola na n’etombolo ’obenga ’nzambi, oyo, ya s’uka, p’okutanzi na religion ya p’agan. Aoki, s’oki kuandisa Yesu lokola Nzambi, na n’etombolo ’okutanzi ’obenga ’Nzambe, aebaka kutombola na ’etombolo ’obenga ’Maitre’, ’so, Maitre, p’okutanzi na p’aganisme. N’etombolo ’obenga ’greke, p’akutanzi na kati ya bamami na batu, na kati ya bamami na p’aganisme.

Esakana kuna ntina ya makasi mingi po na aplikaka neno la Kigrika "Mwami" kwa Yesu kuliko oyo ilivyo na rapo ya banto balobaka Kigrika. Matumizi ya neno ya kala te ya kulto ya mpagami, kaka na yango pene, na nguya ya koleka, nde yina na likambo na Oktetestamani ya Kigrika. Neno "Mwami" ezali na ba Septuaginta na bosepa "Jahwe" ya mety ya Ebru. Ikobanda te na kozua ntoni nani ya bana translator na kopona neno oyo ya mikanda. Sawa na neno "Mwami" esengeli na association ya kala ya neno ya Ebru. Na kuna ba rapo ya mingi ya kopona "kyrios" na neno ya Kigrika ya "mwami". Pona bamwe, neno "kyrios" ya ndinga ya koleka na likambo liye ilivyo; na bamwe, neno "kyrios" ya kala ya ntina ya kala ya kulto, oyo neno ya basi ilivyo. Na nde, oyo neno "kyrios" nde ilivyo na kopona.

Etandi eza ya ntinisa ya mikubwa. Pamu, kati ya balayisi ya Septuaginta, Kristo akei na kati ya bantu. Septuaginta eza Bible ya mikeko ya Bayuda, na kati ya mikeko, balayisi ya yona ezwaka kyo ke bakomi na Bayuda, meki na bambezani, bafani ba Mungu, ya buku ya Batendo. Na bafani ba Mungu nde bakabwaka na ntina ya kopalela bambezani. Na ata kati ya bambezani balayisi, bafungwaki te na kati ya skole ya mikeko, na kati ya ntango ya mabandi, bafungwaki te na Septuaginta, bafundwaki na yona. Pamu, balayisi ya Kristo ntango bazalaki kopalela neno "Mwami" ya Yesu, balayisi bazwaka ntango nini bazalaki koloba. Balayisi bazwaka ntango nini Yesu akomaki na esika, eza ya Mungu te. Pamu, neno "Mwami" ezwaka na mikolo mikubwa na mikanda ya greke, eza ya Mungu ya Israeli, ya paktu, na mikanda mi bazalaki kopalela Yesu.

Matumizi ya Septuaginta ya neno "Mwami", na kopalela ya mikanda ya Septuaginta na Yesu, oyo ezwaka na mikanda ya Paul, eza ya ntinisa ya mikubwa na kopalela kwa Kristo ya mabandi, na ezwaka ntango nini na ntina ya neno, oyo ezwaka na Yesu. Kasi, matumizi ya bambezani eza ya ntinisa, na Bousset na bambezani bazalaki kopalela, eza ya ntinisa. Ntani eza ya ntinisa, ezwaka na boloko ya landa, eza ya Mungu. Neno "kyrios" ya greke, na landa ya greke, eza ya ntinisa, ezwaka na kotombelwa, eza ya Mungu. Matumizi ya neno eza ya mikubwa, neno ezwaka ntango nini, eza ya mwanzo, eza ya Mungu. Kasi, neno ezwaka na kotombelwa, eza ya Mungu, na ezwaka na ntinisa, eza ya Septuaginta, eza na Testamenti ya Nele.

Ezali na kiyembetelo na matumelo ya Mangeli ya Neuf na kiso Jesu akabengwa na bato mosusu na kanisa ya lelo, "Mokonzi," na esika ya "Mokulu." Mingi ya ntango, mwa mutu mwaoyo matumelo oyo ezwamaka na nkani ya kozala na kiyembetelo ya Mangeli ya Neuf ya ntango ya divinité ya Kristo; Jesu akatunwa lokola "Mokonzi," na ndenge mwa mutu mwaoyo mokonzi ya suku ya baartisite akabengwa na baye balandaka. Toi, oyo elingi ya "Mokonzi" zanzi kaka oyo mokanda na ye esengwa kozala kumama. Kasi, mingi ya ntango, matumelo oyo ya lelo ezwamaka na bato ya bomoi na baye bazali na kanisi ya keluka, oyo balingi ya "Mokulu" ya lingala ekozala ekatshwaka, na kiyembetelo ya kozala pene na ndenge ya linguo ya greke ya Testament ya Neuf. Kanisi oyo ezali ya false. Na kutumbola likambo ya nefe ya Jesu, oyo akobengwa, te akobengwa na kiyembetelo ya keluka ya linguo "kyrios." Pona linguo ya greke ezwamaka na makambo, na ekatshwaka na Jesu na Mangeli ya Neuf, ezali ya ndenge ya bomoi. Ezali na makambo ya bomoi ya "Mokulu" ya lingala. Na ndenge oyo, makambo ya bomoi ya "Mokulu" ya lingala ezwamaka na matumelo ya Bible; makambo ya bomoi ya linguo "kyrios" ya Mangeli ya Neuf ezwamaka na matumelo ya Septuaginta. Krestoy, akobengwa, "oyo mpata na kiyembetelo, ezali ya ndinga." Substitution uniforme ya "Mokonzi" na "Mokulu" na kutumbola Jesu, ezali na ndenge ya false ya keluka na ya originaux. Na réalité, ezali na ntango mwa mutu mwaoyo, ezali ya kobanda na espiri ya matumelo ya Mangeli ya Neuf.

Na ndenge oyo, Bousset asali service na kutingisa ndenge ya bomoi ya "Mokulu." Kasi, akobengwa na ko expliquer application ya oyo linguo na Jesu.

Mokili mingi, lisusu, izali na likambo ya nsunga ya Bousset. Neno "Mokulu" oyo ezwamaka na Yesu, mpe attitude ya nkoyo oyo ekomisamaka na neno, ebimaka, selon Bousset, na mikusano ya bandeko ya lokola oyo ya Antiokia, mpe sous influence ya makambo ya pagani. Kasi, ya sika, nsunga ya Bousset ya origine ya Paulinisme ezali kokokisa. Paulinisme ezali mokili mingi koleka kotombola na lolendo ya kultu-god; relation ya personne na Kristo izali na kati ya département nyonso ya vie ya apostolu.

Bousset akokisa likambo oyo. Nkoyo ya Paul, akokisa, ezali mokili mingi koleka nkoyo oyo ekomisamaka na mikusano ya Eklezia ya Antiokia. Kasi, akangaka que les éléments nyonso ya nkoyo ya Paul, mabongi makasi oyo bazali, bazali na angine na kultu. Tala, oyo ezali na kati ya makambo ya libanda plausible na construction nyonso. Bousset asukaka na kotanga caractère individualiste ya nkoyo ya Paul. A溜, asukaka na ko montre que vie Pauline "na Kristo" to "na Mokulu" ebimaka na développement ya expériences ya lolendo na mikusano ya Eklezia ya Antiokia.

Kasi, si nkoyo individualiste ya Paul ebimaka na "kultu", ndenge nini ebimaka? Ndenge nini batongaka introduction ya makambo ya sika? Bousset akangaka problème oyo na nzoto ya mabongi. Mpe, ataka ko montre que nkoyo ya Paul, oyo ezwamaka na Epître, ebimaka na kultu ya Antiokia na identification ya "Mokulu" na "Esprit", mpe na généralisation mpe éthisation ya conception ya activité ya Esprit.

Ezala na doktrine ya Paulo ya Molu, Bousset akokani, etambola pona boma mystiki ya mboka ya Greke. Pe ekanga na terminologie - mbangala musaka Reitzenstein akokani na Bousset na esengo ya kopekisama - dualisme ya base ya Paulo, selon Bousset, ezalaki na yanga ya kovuka na banzela ya kovuka ya mboka na boma Hermetiki. Selon banzela ya kovuka, salvation ekoki te kozwa na nature ya muntu, ata na aide ya divinité, kasi kaka na kombu ya neuf, oyo ezwaka na substitution ya nature ya divinité na muntu ya mokolo. Na apostle Paulo, Bousset akobongola, supernaturalisme oyo, conception ya dominance ya puissance ya divinité na vie ya neuf, ezwaki kaka na limite ya cult ya visionnaire; Molu ezalaki na yanga ya principe ya mokonzi ya vie ya Krestu; kaka prophecy, langues, healing, na ya like, bazalaki na fruit ya Molu, kasi pe amour, joie, paix, longanimité, bonté, bonté, fidélité, douceur, maîtrise ya soi. Kasi extension oyo ya Pauline ya activité ya Molu, Bousset akokani, ezalaki te na weakening ya supernaturalisme oyo ezalaki na yanga ya origine; Molu oyo produisaki amour, joie, paix, azalaki na yanga ya moke na esprit ya muntu na Molu oyo okozaki muntu na parler na langues. Na supernaturalisme oyo ezwaka na forme ya glorifié ezalaki, Bousset akokani, na boma mystiki ya pagan ya mboka ya Greke.

Ebongoli yango ebeleki ya kozosola, mpe ndambu ya yango emonisami. Doktrini ya Paulu ya Molu ya Saint-Esprit ya Paulu ezwaki kotewekwa na bokonyi ya paganisme ya ntango. Kasi, bayisi ya nsango ya Bousseti ya kopekisa nde ebeleki ya suka. Molu ya Saint-Esprit, oyo Paulu aponaki kino na kati ya mikumba ya ndako ya Krestu, Bousseti aokisi yango na "Mokulu" (2 Cor. ii. 17). Identification yango ezalaki na influensa ya ntaka na makambo zosangani; ezalaki na influensa ya ntaka na kanisi ya "Mokulu" mpe ya "Molu ya Saint-Esprit". Si "Mokulu" aokisi, to asangani na Molu ya Saint-Esprit, mpe si Molu ya Saint-Esprit ya Saint-Esprit aextendaka na vie ya mobimba, "Mokulu" akokaki kote kaba na Paulu nde kultu-god oyo apesi na mikumba ya Eklezia. Kasi, Yeye akokaki kote kaba na makambo nyonso ya Molu ya Saint-Esprit apesi - ya ku, Yeye akokaki kote kaba na yango oyo Krestu apesi mpe kozonga. Ndenge yango Paulu akokaki kobongola fraze ya "na Krestu" to "na Mokulu", oyo Bousseti aokisi nde zao analozi na religion ya pagan. Na lisusu, kanisi ya Molu ya Saint-Esprit, Bousseti akokaki, ezalaki na modification ya nsaka na makambo na yango na "Mokulu". Na identification na moto ya vuka oyo akafuki na ba années quelques avant, "Molu ya Saint-Esprit" aokisi na qualité ya personnel oyo te. To, na koloba na ndenge ya mibali, fraze ya Paulu "na Mokulu" ezalaki nde exactement na kanisi na fraze "na Molu ya Saint-Esprit"; pona ezalaki na caractère personnel ya pekele. "Mélange oyo ya remarkable ya abstraction mpe ya personalité," aokisi Bousseti, "connection oyo ya principe ya religieux na moto oyo akafuki na earth oyo na souffri mort, ezalaki phénomène ya puissance mpe ya originalité ya pekele."

A na pointi oyo, Bousset azali na kizunguzungu ya kozala maloyal na mabaki ya ntina ya mosingi ya rekonstriksyo na ye; azali na kizunguzungu ya komemaka religion ya Paulu na connection na moto ya Jésus ya nkombo. Kasi ye akata kizunguzungu yango mpe apema yango. Te akosengwa kutuana, oyo Paulu na ye avokanga te na kizala na mayele ya karakteristika ya Jésus ya histoire. Pona kama Paulu avokanga yango, ye kokondika Jésus na abstraction lokola Esprit. Yango nyonso oyo Paulu avokanga, ezalaki ngai ya Jésus na vivre mpe na surtout na kufu.

Kasi ba fait nyonso oyo bakangaki kimpasi te na kopesa na Paulu notion ya Esprit-Seigneur yango ya qualité personnelle ya pekele oyo ekomangaka admiration ya Bousset! Vérité ezali, Bousset akosengwa na pointi oyo face à face na difficulté oyo ekomangaka ndenge na ndenge explication ya naturalistic ya genesis ya religion ya Paulu. Kimpasi ezali yango connection ya Paulu na Jésus ya histoire ya kolala na histoire, pona kopesa relation ya Paulu na Kristo yango qualité personnelle ya chaud, oyo ekomangaka na page nyonso ya Epîtres; pendant ce temps, séparation ya Paulu na Jésus ya histoire ya kolala na histoire, ezali na kizunguzungu ya kolala na kizunguzungu ya Paulu te hamper na tradition historique na élevation Jésus na dignité divine mpe na connection na Esprit ya Dieu.

Ba-kritiki ya lelo ebandi kolala entre exigence mibale; ekoki kaka kotambisa makoki ya moko na moko. Bousset azali na impression na ye ya exigence ya mibale; Wernle, anene na ye, azali na impression na ye ya ya liboso. Kasi bobangi bangai bazali na mouté. Ezali really only one way out of the difficulty. Ezali njia ya mokolo na ya radical. Kasi mokili ya scholarship ekoki kozonga na yango na suka. Difficulté ya base ya ko'expliquer origine ya Paulinism ekosila té par être ignorée; ekosila té na compromis ya ndenge nionso. Ekosila kaka ntango Yesu akolanda na être really what Paul presupposes Him to be na what all the Gospels represent Him as being— mwana ya Dieu ya éternel, ayi na mokili mpo na redemption ya homme, nu akufiandi na trône ya gloire na ye, na akosalaka na ba-coeurs ya ba-disciples na ye na esprits na ye, lokola Dieu akosalaka. Solution ya ndenge wana ebandi té na popularité na yango ya lelo. Kotambisa yango ekoki kaka révolution ya Copernic na ba-départements nionso ya pensée na vie ya homme. Kasi refuz ya kotambisa yango a laissé problème ya historique oyo na heden ekoki kolanda.

Na kati ya momo, Bousset akobimi, likambo la Paulo ezalaki o na kiye ya likambo ya mbala. Ezalaki o na kiye ya koma ya Yesu. Kasi toliki ya Paulo ya koma ya Yesu, Bousset akondima, na baelokesha ya minene, ezalaki na reli ya païenne ya ntango; lolenge ya Paulo ya kufu na kotanga na Yesu, ezalaki na kiye ya likambo ya kotanga ya païenne ya kufu na kotanga ya mbala. Bokomi oyo ezalaki ya baelokesha ya minene na ba savants ya ne; makambo ya kobakisa yango, M. Brückner akokisi yango na lolenge ya malamu. Kasi na likambo la réalité, makambo ya kobakisa yango, ezalaki ya lolenge ya mabe. Revue ya reli ya Hellénistique oyo iluka na Chapitre VI, ilakisi, na réalité, likambo ya ba dieux, na surtout Attis, Adonis, na Osiris, bakokisaki na kufu, na nsima bakotangaki. Bosembi ya ba figure oyo na moko, ekoki kolimbolwa na ipotisi oyo, ba figure oyo nyonso bakokisaki na minene, ba dieux ya vegetation, oyo kufu na kotanga na yango, elakisi nguya ya vegetation na otomne na kobakisika na printemps. Na libosomoko, parallèle oyo na ba dieux oyo na Yesu, ekoki kobimisa. Yesu, akokisaki na kufu, na nsima akotangaki. Kasi, nini olingi ya parallèle oyo? Ekoki koloba, nguya ya likambo ya New Testament ya koma na kotanga ya Yesu, ezalaki na ba mythes ya vegetation? Ba savants ya ne bakokisi yango. Kasi, na réalité, conclusion oyo ezalaki ya mabe, na Bousset akondimi yango. Historicité ya kiye ya bondimi na kotanga na yango, na baye bazalaki na proche na Yesu, ezalaki ya makasi na kopesa na théorie ya dependance na mythes ya païenne. Ainsi, argument oyo, oyo ezalaki na parallèle oyo na New Testament na mythes ya païenne ya kufu na kotanga, aebisaka trop. Si aebisaka eloko, aebisaka, likambo ya New Testament ya kotanga, ezalaki na mythes ya païenne. Kasi, lolenge oyo, bakokisi yango na ba historiciens ya minene. Alors, akokisa, parallèle oyo na bondimi oyo Adonis na Osiris na Attis bakufaki na kotangaki, na bondimi oyo Yesu akufaki na kotangaki, ezalaki na dependance ya likambo oyo na liyebu. Akokisa, donc, parallèle oyo, ezalaki na signifie ya dependance. Na si ezalaki na signifie ya dependance na point oyo, peut-être, na ba point ya basi.

Mais Bousset akobandika ete, bárême si likambo ya Testament ya Sika ya kufa na kotongwa ya Yesu ezwaki kaka na myth ya mboka, influence ya kanisi ya mboka izali kati na interpretation oyo Paulo apesaki likambo. Paulo akamataki ete mub chrétien amufaka na Yesu, na atongwaki na Yesu. Mais conception ya similaire ezwaki kati na religion ya mboka. Elobeli ya wola ya likambo oyo ezwaki kati na mabini ya Firmicus Maternus, "Mebanaka, binini, puisque Dieu asali; ya kutu okozala salvation ya misumu."

Mais esengeli koboaka ete temo ya Firmicus Maternus ezali ya suka, na preuve ya kofala ya kanisi oyo kati na ntango ya maboko ezali ya petit.

Mabɛlɛ ya makasi ya ba-ekri ya mikolo ya lelo na mokuambo ya masuala yango, ezali ya kobabisa. Ba-tángi ya mbala na mbala bakokɛba na likambo lɔ́, ete moto anǵakɔ́ngɔ akokɛba kopɛtola nzimbu ya mbɔ́tɛ ya Mɔ́ni ya kúfɛ na ya kúkelɛ, mpe ya kizami ya balwɛ́li na kúfɛ na kúkelɛ, na ndakisa ya bankɔ́ngɔ ya mikolo ya lelo. Kasi, na likanisi, eloko yango ezali ya kotɛbɛ. Bankɔ́ngɔ ya mikolo ya lelo na nzimbu yango, ezali ya kotɛbɛ, mpe na mbala mingi, euti na mbula ya mikolo ya Paul. Kɔ o kɛndɛ na likambo lɔ́, na kɔ́ngɔ ya Mɔ́ni ya kúfɛ na ya kúkelɛ, na kizami na kɔ́ngɔ ya likolo, kɛ o na kɔ́ngɔ ya Paul. Tekesi ya Misri ya mikolo ya mbala, Er-man akɛtɛ, oyo akɔ́ngɔ ya mbɔ́tɛ ya Osiris: "Ndenge Osiris akɛ́, akɛ́ mpe." Na kɔ́ngɔ, kɛ o na kɔ́ngɔ ya Attis mpe Adonis. Kasi, kɛ o na kɔ́ngɔ yango ɛ́bwami na mbula ya Paul, ɛ́bwami na kɔ́ngɔ, na kɔ́ngɔ ya mikolo ya lelo. Na kɔ́ngɔ, J. Weiss, oyo akɛ́ na kɔ́ngɔ ya mɛlɛ ya kotánga, akɛtɛ, na 1 Kor 1:23. Mɔ́ni ya kúfɛ, Paul akɛtɛ, "na ba-Gentiles, ezali ya kobabisa." Yango, kɛ o na kɔ́ngɔ ya ba-Gentiles oyo Paul akɛ́ na kɔ́ngɔ, bazali na kɔ́ngɔ ya Mɔ́ni ya kúfɛ. Kasi, Brückner akɛ́ na kɔ́ngɔ, kɛ o na kɔ́ngɔ ya Mɔ́ni ya kúfɛ, na kɔ́ngɔ ya Paul, akɛ́ na kɔ́ngɔ, kɛ o na kɔ́ngɔ ya kobabisa; na kɔ́ngɔ, akɛ́ na kɔ́ngɔ ya mikolo ya lelo.

Mais meme si l’importance première de la conception d’un dieu mourant et ressuscitant, avec sa signification religieuse, était mieux établie qu’elle ne l’est, la dépendance de Paul de cette conception ne serait en aucune façon prouvée. Car la conception paulinienne est totalement différente. Une différence, bien sûr, est parfaitement évidente et est en effet généralement reconnue - le Christ paulinien est représenté comme mourant volontairement, et mourant pour l’amour des hommes. "Il m’a aimé", dit Paul, "et s’est donné pour moi." Il n’y a absolument rien de semblable dans le cas des religions païennes. Osiris, Adonis et Attis ont été surpris par leur sort; Jésus a donné sa vie librement. La différence est stupendous; elle implique le cœur même de la religion de Paul. Comment la différence a-t-elle été causée? D’où vient la conception paulinienne de la grâce de Christ? Était-elle dérivée de Jésus Lui-même? Était-elle dérivée de la connaissance que Paul avait du caractère de Jésus? La supposition pourrait sembler naturelle. Mais malheureusement, du point de vue de Bousset, elle doit être rejetée. Car si Paul avait eu une connaissance du caractère réel de Jésus, comment aurait-il pu supposer que Jésus, un simple homme, était le Seigneur céleste? Je traduis

revisé comme suit

Mais même si la prévalence première de la conception d’un dieu mourant et ressuscitant, avec sa signification religieuse, était mieux établie qu’elle ne l’est, la dépendance de Paul à cette conception ne serait en aucun cas prouvée. Car la conception paulinienne est totalement différente. Une différence, certes, est parfaitement évidente et est généralement reconnue - le Christ paulinien est représenté comme mourant volontairement, et mourant pour l’amour des hommes. "Il m’a aimé", dit Paul, "et s’est donné pour moi." Il n’y a absolument rien de tel dans le cas des religions païennes. Osiris, Adonis et Attis ont été saisis par leur sort; Jésus a donné sa vie librement. La différence est stupendue; elle touche le cœur même de la religion de Paul. Comment la différence a-t-elle été causée? D’où vient la conception paulinienne de la grâce de Christ? Était-elle dérivée de Jésus Lui-même? Était-elle dérivée de la connaissance que Paul avait du caractère de Jésus? La supposition pourrait sembler naturelle. Mais malheureusement, du point de vue de Bousset, elle doit être rejetée. Car si Paul avait eu une connaissance du caractère réel de Jésus, comment aurait-il pu supposer que Jésus, un simple homme, était le Seigneur céleste?

Eloko mosusu ya différence ezali ya libosoliboso. Muerte mpe resurrection ya bandzambi ya mboka, ezalaki kaka eloko ya kultu; muerte mpe resurrection ya Kristo ya Paulin, ezalaki fait ya histoire. Bamona bamieli kolanda revue ya religion ya Hellénistique, banso bamona kultu na bandzambi ya mboka ezalaki stable mingi koleka miti; na point de vue ya baye bamona, miti ezwaki esili na kultu, boye mpe te vice versa. Awa, na cas ya "bandzambi oyo bazali kufa mpe kotonga", moto amona fluidité ya miti na yango. Contes ya Attis, exemple, eyebani na forme divergente mingi, mpe, na yango, bamona te intérêt ya mwango na kati ya bam worshipers ya Attis, ya ko établir compte autentique ya muerte mpe resurrection ya bondzambi. Na miti ya Attis, Adonis, mpe Osiris, resurrection ya bondzambi, emonaka kaka te. Muerte mpe resurrection ya mutu, ezwaki kaka na kultu. Chaque année, na Mars, bam worshipers ya Attis, na Rome, babandi kolanda bondzambi, aza kima, na fir-tree, mpe, na suite, rejoice na resurrection na yango. Muerte mpe resurrection, ezwaki kaka te comme événements oyo ezwaki kaka, long ago. Baye, bazali kaka événements oyo ezwaki na chaque célébration ya fête.

Traitement ya Paulin ya muerte mpe resurrection ya Kristo, ezali différent ya tout. Bousset, na effet, différence partly obscured; Bousset akoki kaka, a montre que conception ya Paulin ya mourir mpe kotonga ya croyant avec Kristo, ezwaki esili na célébration ya sacrements. Mais, erreur radicale, wana. Oyo eyebani mingi, na Epîtres, ezali caractère historique ya message ya Paulin. Religion ya Paul, ezalaki enraciné na événement, mpe sacrements, ezalaki kaka manière ya presenter signification ya événement. Evénement, ezalaki travail ya rédemption ya Kristo, na muerte mpe resurrection na yango.

Ezali na kati ya mabulu ya mikubwa ya Paul na mazoezo ya zama. Paulinism ezalaki te filosofia; ezalaki te mwa seti ya mabele ya kukatola na mizitu ya makaya; ezalaki te mwa likanisi ya makambo ya ve mpo na tondo. Kinyume, ezalaki mwa likanisi ya makambo ya ve mpo na tondo. Makambo ya ve mpo na tondo, na lisanga, ezalaki te na fungola na bakonzo ya mboka. Likanisi ya yango ezalaki te na bokokani mpo na kotombola mazoezo ya mazambe ya ve. Kinyume, ekufa na nzembe ya Yesu, oyo Paul apanzaki na yango, ezalaki te na mika akei na ba-; na makambo ya yango ezalaki te na kotombola na ba-eyewitnesses; na Paul akokani na ba-eyewitnesses na detail. Passage mwa 1 Kor. xv. 1-8, ezali na kati ya kotombola na kati ya Kristo ya Paul na bakaya ya pagan. Kasi karakteri ya Paulinism ezalaki te na kati ya passage mwa. Partout na Epistles, Paul akokani na yango na yango na kotombola ya ekufa na nzembe ya Yesu. Evangelio oyo Paul apanzaki ezalaki mwa likanisi ya makambo ya ve mpo na tondo. Kadi likanisi ya yango ezalaki te na kotombola, orijini ya Paulinism ezwami; kadi ezalaki te na kotombola, Eklezia ezalaki na kati ya erreur inexplicable.

Alternative ya suka oyo ezalaki na kati ya kotombola. Kadi Yesu ezalaki te na kati ya Mokolonzi ya divin oyo Paul akokani na yango, Paulinism ya redemption ezwami na nini? Ba-hypotheses ya mikubwa mitatu ezalaki na kati ya kotombola na ezalaki te na kati ya kotombola.

Paulinism, ezalaki te na kati ya Yesu ya naturalism ya zama; kadi Yesu ezalaki te na kati ya oyo akokani na ba-historiens naturalistes, Paulinism ya redemption ezalaki te na kati ya kotombola. Kasi oyo ezalaki te na kati ya kotombola, Paulinism ezalaki te na kati ya nini?

Ezala kotewekaka, na mponzi ya Wrede, kutoka kwa mikanzu ya apokaliptiki ya pre-Kristo ya Messiah; pasi ya apokaliptiki Messiah azala na ya kosembelwa, mpe na ya moto to mwanzo. Ezala kotewekaka, na mkanzu ya pagan, na mponzi ya Bousset; pasi ya influence ya pagan ezwami na self-testimony ya Paul, mpe parallels ya pagan ebukaka. Kasi meme si parallels ekolaka kino, kodi ya elomba ebukaka. Elomba ya elomba ezali na relation ya Paul na Kristo.

Relation wana ekokana te na énumération ya détail; ekokana te na terme ya mosike; ezali na kani ya simple na indivisible. Relation ya Paul na Kristo ezali relation ya mampasi; mpe mampasi ezali kaka na ba personnes. Ezali kaka groupe ya ba idées oyo ezwami, si Paulinism ezwami, mais mampasi ya Paul po na Sauveur na ye. Mpe mampasi wana ezali na makambo, kaka na oyo Kristo asalaka; "alaki ngai mpe akamazala po na ngai". To ezali base ya religion ya Paul; to ezali base ya Christianisme nyonso. Base wana e confirmaka na compte ya Jésus oyo ezwami na ba Evangile, mpe ezwami na ba source nyonso. Ezali opposaka kaka na reconstruction ya moderne. Mpe reconstruction wana nyonso ebukaka. Religion ya Paul ezwami te na complexe ya ba idées oyo ezwami na Judaïsme to na paganisme.

Ezwami na Jésus historique. Kasi Jésus historique oyo ezwami te na reconstruction ya moderne, kasi Jésus ya Testament ya Sika nyonso mpe ya foi chrétienne; kaka na mwalimwa oyo akolaka kaka na mémoire ya ba disciples na ye, kasi Sauveur oyo après travail ya redemption asalaka, akolaka mpe akobandama.

John Gresham Machen (1881-1937) azalaki mwanazu ya Presbyterian ya Ameriki ya Matanga Mpia, oyo kazwaka kondanda kati ya bamazu ya moderniste na Princeton, mpe azalaki mwanzisi ya Seminari ya Theolojia ya Westminster mpe ya Eklezia ya Presbyterian ya Orthodox.

Télécharger makala oyo