Vol. 28 ·No. 41 · October 4, 2026
¿Jas q'ana'tiq Biblia chi rij k'axlanik ri junam?
Mateo 19:1-12
B'eyal rech
K'atanik pa Q'oq'olib'al
Tatakonik we artículo we q'oq' — ri winaqil, ri tz'ib'anel, ri taq pa xaq'.
¿Jas q'ana'tiq Biblia chaqe taq ri'ib'anel?
Mateo 19:1-12
Rev. Mike Osborne rutz'.
Ri Jesucristo q'ana'tiq ri taq tzij, xutzalij ri Galilea xuq'ij ri tinamit ri Judea, ri lado ri Jordan. Ri jub'iq' ri xuk'atik ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq' ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri jub'iq' ri', xuq'ij ri
Utz uq'ate' ri', we q'atzin chuqa' ri taq statystiks, Joe xuquje' Mary k'atzin naq'atal ri', pa 5, 7, 10, 15, 20, xuquje' naq'atal k'atz chi rij, kik'ut ri q'atz. Kika'atzin chi ke ri k'amab'e', kik'ut chi ke ri ajaw, chi ke ri taq k'atzin chuqa' ri k'atzin ri', chi ke ri alitom, chi ri' man k'atzin ta ri', xuquje' ri Tata' xuquje' ri Nanay k'atzin naq'atal ri', ri' man k'atzin ta ri', xuquje' k'atzin chi ri Tata' k'atzin naq'atal ri'. Xuquje' ri jun ch'ob' ri familia' k'atzin chi rij ri taq k'atzin chuqa' ri taq q'atz.
Ri 45 xuquje' 50 por ciento ri taq ch'ob' ri familia' k'atzin chi rij ri taq k'atzin chuqa' ri taq q'atz. Xuquje' ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', ri taq k'atzin chuqa' ri taq q'atz, ri' man k'atzin ta ri' ri jun ch'ob' ri familia'. Ri', xuquje' k'atzin chi ri taq k'atzin chuqa' ri taq q'atz, ri' k'atzin chi ri taq k'atzin chuqa' ri taq q'atz, ri' k'atzin chi ri taq k'atzin chuqa' ri taq q'atz.
Ri jun taq k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi ri', xuquje' ri k'atzin chuqa' ri', k'atzin chi
Chi ri', kq'atik ri'. K'ut, nq'ana'oj ri' ruk' ri k'ak'atanik:
1. Ruk' ri Dios, rutz'etik ri ch'ub'ixik. 2. Ruk' ri Dios, ri ronojel k'atanik. 3. Ch'ut xaq ri'.
Ja ri', kq'atik.
1. Ruk' ri Dios, rutz'etik ri ch'ub'ixik
Ri tz'ut ch'ab'al che a'u' ri' jun jun tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri' ri' ri tz'ut ch'ab'al che ri'
Y Jesus k'ut ri q'ana'tiq chi lajon. K'ataq ri, k'isuyi' pa Genesis 1 chi' 2.
“¿La k'o ta ri q'ana'tiq,” k'ut ri, “chi ri q'atan chi ri q'ij' ri Q'ana'tiq xub'ano ri achi' chi' ri ixchel, … chi' ri k'eb' x'ek'oji' jun tz'aqat. Por xak' ri Dios xub'ano jun, ¡man k'aya' ri achi' chi lajon!”
¿Jas k'ut ri Jesus k'ut?
Ri k'ut ri, ri ch'a'rach'oj chi ri k'aslemal jun tz'aqat, jun k'ojlem chi jun achi' chi' jun ixchel—jun k'ojlem chi man k'aya' ta, k'ojlem chi q'ij'.
K'ut ri taq tzij:
Ri q'ij' 6: ri ch'a'rach'oj chi ri k'aslemal—jun k'ojlem chi k'eb' taq achi'a' chi Dios.
Ri q'ij' 5: ri ch'a'rach'oj chi ri k'aslemal chi ri achi' chi' ri ixchel k'aya' ri e k'atzin, k'o taq vows chi Dios chi' ri e q'ana'tiq, chi' k'eb' jun k'ojlem chi jun.
K'ut, k'o chi ri k'ana'tiq chi ri jun achi' chi' ri ixchel.
Ri k'ut ri, jun chi ri Q'ana'tiq. Ri Q'ana'tiq jun—jun k'ojlem, jun Dios—k'ut chi k'eb' taq achi'a'.
K'ut ri Velcro. Ri jun k'ojlem chi industrial strength Velcro chi, jun chi ri k'eb' taq jun, k'ut ri man k'aya' ta.
Romanos 7:2 taqe' junam taq'ijuj chi ri ixoq taq'ijuj b'an ronojel ri q'ij. Junam taq'ijuj, junam k'atan, junam taq'ijuj chi ri junam taq'ijuj. Ri junam taq'ijuj k'o pa junam ri ronojel taq'ijuj. K'o junam ri taq'ijuj, k'o junam ri taq'ijuj chi ri ronojel taq'ijuj. K'o junam ri taq'ijuj pa taq'ijuj, k'o junam ri taq'ijuj pa taq'ijuj. K'o junam ri taq'ijuj chi ri junam taq'ijuj, k'o junam ri taq'ijuj chi ri junam taq'ijuj. K'o junam ri taq'ijuj chi ri junam taq'ijuj, k'o junam ri taq'ijuj chi ri junam taq'ijuj. Ri junam taq'ijuj k'o junam chi ri junam taq'ijuj, man junam ta ri taq'ijuj chi ri junam taq'ijuj, man junam ta ri taq'ijuj chi ri junam taq'ijuj. Ri junam taq'ijuj k'o junam chi ri junam taq'ijuj, ri junam taq'ijuj k'o junam chi ri junam taq'ijuj.
Ri Dios riq'om ri q'ij ri kas pa ri q'ij, chi ri junam taq'ijuj k'o junam chi ri junam taq'ijuj. Ri junam taq'ijuj man k'o ta ri junam taq'ijuj chi ri junam taq'ijuj, ri junam taq'ijuj k'o junam chi ri junam taq'ijuj. Ri junam taq'ijuj k'o junam chi ri junam taq'ijuj, ri junam taq'ijuj k'o junam chi ri junam taq'ijuj.
Ri q'ij ri kas pa ri q'ij, ri q'ij ri kas pa ri q'ij. Ri q'ij ri kas pa ri q'ij, ri q'ij ri kas pa ri q'ij. Ri q'ij ri kas pa ri q'ij, ri q'ij ri kas pa ri q'ij. Ri q'ij ri kas pa ri q'ij, ri q'ij ri kas pa ri q'ij.
Ri q'ij ri kas pa ri q'ij, ri q'ij ri kas pa ri q'ij. Ri q'ij ri kas pa ri q'ij, ri q'ij ri kas pa ri q'ij. Ri q'ij ri kas pa ri q'ij, ri q'ij ri kas pa ri q'ij.
Ri q'ij ri kas pa ri q'ij, ri q'ij ri kas pa ri q'ij. Ri q'ij ri kas pa ri q'ij, ri q'ij ri kas pa ri q'ij.
Ri q'ij ri kas pa ri q'ij.
Ri Jesus, pa Mateo 19, k'o junam chi ri junam taq'ijuj chi ri junam taq'ijuj.
Ri' jun k'ut, xuquje' ri nub'anel pa k'ojlemal, xuquje' k'ut ri Jesucristo, man k'ut tajin kya' q'ij chi ke ri'aj ri', xuquje' man k'ut tajin k'et k'ut chi ke. Man k'ut tajin k'ut ri' k'ut chi ke, xuquje' k'ut ri' k'ut chi ke. K'o jun k'ut ri' k'ut chi ke.
Ri' q'ij ri' k'ut, q'ana' ri taq tzij 7, 8, xuquje' 9. Ri Fariseo' taq, k'ut, k'ana' "¿Jas ta ri' Moses k'ut kya' q'ij chi ke ri achi k'ut k'ut ri' k'ana' jun tz'ib'anel chi ke ri ixoqil xuquje' k'ut k'et k'ut?" Ri Jesucristo k'ut k'ana' "Moses xuquje' k'ut ri' k'ana' k'ut k'et k'ut ri ixoqil chi ke, jas ri' k'ut ri' k'ana' ri q'ak' ri'. Xuquje' man k'ut tajin ri' k'ut chi ke ri' k'ut. K'ut ri' k'ana' k'ut, ri' jun k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut ri ixoqil, xuquje' man k'ut tajin k'ut chi ke ri'aj ri' k'ut, xuquje' k'ut k'ana' jun ch'ut k'ut, k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut."
Ri' q'ij ri' k'ut, ri Fariseo' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut. K'ut ri' k'ana' k'ut, Moses k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut. Ri Deuteronomio 24 k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut. Ri' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut, xuquje' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut. Moses man k'ut tajin k'ut k'et k'ut; k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut. Xuquje' ri Jesucristo k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut: Moses xuquje' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut.
Junik k'ut, k'ana' k'ut k'et k'ut chi ke ri' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut chi ke ri B'iblia ri' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut chi ke ri Dios k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut. Pa Ezra 9–10, Dios k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut ri Israel k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut ri ixoqil. Pa Mateo 1, ri' Jose k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut, xuquje' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut, k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut ri ixoqil. Xuquje' pa ri Testamento Antiguo, Dios k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut ri Israel k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut (Hosea 2, Jeremias 3, xuquje' jun k'ut).
Ri' q'ij ri' k'ut, xuquje' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut chi ke ri jun tz'ib'anel chi ke ri china k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut, xuquje' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut, xuquje' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut. Ri' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut chi ke ri'aj ri' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut, xuquje' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut, k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut.
Ri' q'ij ri' k'ut, k'ana' k'ut k'et k'ut chi ke: ¿Jas ta ri' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut ri' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut?
Ri' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut: xuquje' man k'ut tajin k'ut k'et k'ut ri'aj ri', xuquje' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut chi ke ri k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut—xuquje' man k'ut tajin k'ut k'et k'ut chi ke ri' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut—k'o k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut chi ke ri' k'ut k'ana' k'ut k'et k'ut.
Xen tz'ut chrij ri nab'e: ri xt'anem pa rakin. Ri' ri tz'ut pa verse 9: “K'o ri q'ana'tiq chi ri achi' ch'owt ri ixchel, xuquje' chi ri xt'anem pa rakin, xtiq'ax che ri junam chi ixchel, k'ut ri' k'amaya'.”
Ri' verse re' xutz'ib'axik chi' xna'atz' ch'uwach ri q'ij. K'ut xinya' ri tz'ut chi re k'ak'.
K'o k'ak' taq tzij chi Greek pa verse 9 ri' ab'ananik.
Ri tz'ut “xt'anem pa rakin” xutz'ak ri Greek tzij porneia—ri nanab'al ri tzij pornografía. Ri' ri tzij chi Greek chi' xna'atz' ch'uwach ri xt'anem. K'ut ri' chi re ri prostitución, ri xt'anem, ri q'ana'tiq, ri incesto, ri taq tzij chi rij ri uxlanem, ri polygamia, ri bestialidad—k'ak' taq tz'ut chi re ri xt'anem pa jun chi achi' chi q'ana'tiq.
Porneia k'ut xutz'ak figuradamente pa Q'atzbel tzij chi re ri xt'anem ri Israel—ri xt'anem pa rakin ri Jehová. Ri' xna' ri NIV xutz'ak ri tz'ut chi re ri xt'anem pa rakin. Ri ESV k'ut xna' ri tz'ut chi re ri xt'anem.
Ri' xinya' ri tz'ut chi re: porneia k'ut ri' k'ak' taq tz'ut—xuquje' chi re ri xt'anem—ri' xna' ri q'ana'tiq chi re ri jun chi achi' chi q'ana'tiq pa rakin ri achi' chi ixchel.
Ri jun chi Greek tzij pa verse 9 ri' moicheia—ri tzij chi re ri xt'anem, ri q'ana'tiq chi re ri achi' chi ixchel xuquje' chi re ri junam chi ixchel.
Ri' Jesus xutz'ak pa ri tz'ut re' chi ri achi' chi ixchel xuquje' chi ri ixchel k'ut xana' ri' k'ak' taq tz'ut—ri' xna' ri q'ana'tiq chi re ri jun chi achi' chi q'ana'tiq xutz'ak—ri achi' chi ixchel xuquje' chi ri ixchel k'ut xana' ri' k'ak' chi rilik. Ri' xna' ri q'ana'tiq chi re ri jun chi achi' chi q'ana'tiq.
K'ut ri achi' chi ixchel xuquje' chi ri ixchel k'ut man xana' ri' k'ak' chi rilik. Ri rilik man xutz'ak' ta; ri' xutz'ak. K'ut ri' achi' chi ixchel xuquje' chi ri ixchel k'ut xana' ri' k'ak' chi rilik, Jesus xutz'ak, xuquje' chi ri ixchel k'ut xana' ri' k'ak' chi rilik—ri' xna' ri q'ana'tiq chi re ri jun chi achi' chi q'ana'tiq xutz'ak.
Nik'atzin ya' chik taq che', k'ut. Rajwaxik k'ut:
¿K'o ta jun na'oj ri k'ayewal pa jun ch'aw ruk' junam chi' k'atzinel pa itzel yanay, porneografiya, k'ayewal pa k'ak'atan, jas jub'ila'?
¿An chi k'ut ri awachin k'o pa jun ch'aw ruk' junam chi' k'atzinel pa k'ak'atan?
Si porneia jun k'ak' tzij che' k'o ta chi' pa ronojel taq itzel yanay, ¿k'o ta chi' pa jub'ila' jas ri'?
Ri nub'anel k'ut: k'o ta... chi' k'o ta.
K'ut ri q'ana'oj, taq awanab', ri q'ak'anel k' o pa ronojel taq che'. Q'ana'oj chi' q'atzinik pa ronojel taq che', chi' q'ak'anel chi' q'oj. K'ut ri q'ak'anel k' o chi' q'oj chi' q'atzinik pa q'ak'atan. K'ut ri q'ana'oj, ma q'ak'anel ta chi' q'oj chi' q'atzinik pa q'ak'atan.
Chi' k'ut ri q'a'tiq'ab' pa PCA, chi' k'o ta chi' pa jun k'ak'anel chi' k' o pa jun k'ak' tzij, k' o chi' k'ut:
Chi' jun na'oj k'o ta chi' pa jun k'ak'atan—k'ayewal, k'ak'atan, k' o pa jun k'ak'atan pa itzel yanay—ri jub'ila' k' o ta chi' k'ak'anel chi' k' o pa jun k'ak' tzij chi' k' o pa jun k'ak'atan.
Ri q'ana'oj, k' o chi' k'ut, k' o pa jun k'ak'anel chi' k' o pa jun k'ak' tzij. Ri k'ak' tzij chi' k' o pa jun k'ak'anel k' o chi' k'ut.
Alright, k'ut ri q'ana'oj, k' o chi' k'ut ri q'ak'anel k' o pa jun k'ak' tzij. Jun k'ak' tzij chi' k' o pa porneia—Mateo 19:9 chi' Mateo 5:32. Ri jun k'ak' tzij chi' k' o pa 1 Corintios 7.
K'ut ri q'ana'oj, k'ut ri q'ak'anel chi' k' o pa Mateo 19 pa 1 Corintios 7. 1 Corintios jun k'ak' tzij chi' k' o pa jun k'ak'anel chi' k' o pa jun k'ak' tzij. K'ut ri 1–9. Pa ri 1–9, Pablo k' o chi' k'ut ri Genesis 1 chi' 2 pa jun k'ak' tzij chi' k' o pa jun k'ak'atan.
Chi' k'ut ri 10–16, Pablo k' o chi' k'ut pa jun k'ak'anel.
1. Jun taq Kristianos Q'ak'anel Chi' K' o Pa Jun Ch'aw (vv. 10–11)
Ri 10–11 k' o chi' k'ut pa jun k'ak'anel chi' k' o pa jun ch'aw:
“Chqe’ taq k’atqiq’ol, in ya’ na’ q’oyi’ (man jun, q’an jun, ri Q’ana’ut): Jun ixoq man k’irurujtaj wi’ ri alan ri’,…”
Rij ri tz’etik “k’irurujtaj” jun k’isb’al che ri q’atq’oj.
Paulo qab’ij, we k’irurujtaj ri ixoq, k’irurujtaj ri’, k’o wi’ man k’o wi’ junam wi’ ri alan ri’, xuquje’ k’o wi’ junam wi’ ri alan ri’.
Ri’ qat’uyut’ej, Paulo man k’ub’ij wi’ ri jastaq’b’al ri Jesucristo xub’ij pa Mateo 19:9. Man k’rajo’ wi’—k’o wi’ ri’. Q’alaj k’addiq’ wi’ jun k’isb’al:
We k’atq’oj k’o wi’ pa jun k’isb’al man jun che ri porneia, ri alan xuquje’ ri ixoq k’o wi’ man junam wi’. Ri’ ri k’isqw’ol pa jun q’atq’oj. K’o wi’ man junam wi’ k’utuj ri k’isq’ol ri junam wi’—ri’ ri k’isb’al.
2. Jun Q’atq’oj che ri Mixtok’ (vv. 12–16)
Pa vv. 12–16, Paulo k’utuj jun q’atq’oj jawi’ jun k’atqiq’ol k’o wi’ ri cristian xuquje’ jun man k’o wi’.
K’ub’ij, we ri man cristian k’atqiq’ol k’o wi’ pa k’isq’ol wi’ ri cristian, ri cristian man k’o wi’ k’utuj jun q’atq’oj xuquje’ man k’o wi’ ri cristian. Xuquje’, Paulo k’ub’ij, Dios k’o wi’ k’utuj ri cristian k’atqiq’ol k’o wi’ pa ri k’isq’ol ri k’atqiq’ol—xuquje’ k’o wi’ ri q’ana’ut.
Q’alaj pa ri v. 15:
“We ri man cristian k’atqiq’ol k’o wi’ pa k’isq’ol, k’o wi’ k’utuj. Jun cristian achi xuquje’ ixoq man k’o wi’ k’atq’oj pa ri jastaq’b’al. Dios xq’ana’ut ri’ jun k’isq’ol pa junam wi’.”
Paulo k’utuj, we ri man cristian k’atqiq’ol k’o wi’ pa k’isq’ol, ri cristian man k’o wi’ k’atq’oj. K’o wi’ k’atq’oj. Xuquje’, pa ri k’isq’ol, k’o wi’ k’atqiq’ol ri cristian, jawi’ ri k’atq’oj k’o wi’.
Ri’ k’isqw’ol ri cristian k’o wi’ pa ri cristian k’atqiq’ol che ri man cristian k’o wi’—ri’ ri k’isb’al che ri q’atq’oj k’o wi’.
Chirijil, xuquje' man k'iche' chi ri q'atoj pa divorcio, man k'iche' chi ri q'atoj ri'an ri q'ana'tiq. K'iche' ri Dios k'ataq' ri q'ana'tiq taq'aj. Chwäch ri'an ri q'ana'tiq, ri q'ak' ri'an ri q'atoj, ri q'ak' ri'an ri q'ana'tiq, xuquje' ri q'ak' ri'an ri q'atoj pa ri q'ana'tiq.
¿Jas k'iche' ri "Q'atoj"?
Jalaj xuquje' ri porneia, xuquje' ri q'atoj k'iche' ri taq'aj.
Ri evangelical thinkers xuquje' k'iche' chi ri "q'atoj" xuquje' k'iche' chi ri q'atoj pa ri taq'aj.
Xuquje', ri PCA paper k'iche' chi ri q'atoj k'ataq' "pa ri q'atoj ri q'ana'tiq, xuquje' ri q'atoj ri'an ri q'atoj".
Xuquje', k'iche' ri q'ana'tiq: man k'iche' chi ri q'atoj ri'an ri q'atoj. Ri PCA xuquje' k'iche' chi ri q'atoj ri'an ri q'atoj "man k'iche' chi ri q'atoj ri'an ri q'atoj".
Chwäch ri'an ri q'ana'tiq, ri Dios k'ataq' ri q'ana'tiq pa ri q'ana'tiq. Peter k'iche' chi ri 1 Peter 2 chi ri Cristo k'ataq' ri q'ana'tiq, xuquje' ri q'ak' ri'an ri q'atoj. Chwäch ri'an ri q'ana'tiq, ri q'ak' ri'an ri q'atoj, xuquje' ri q'ak' ri'an ri q'atoj.
Xuquje', ri q'atoj ri'an ri q'atoj, ri q'atoj ri'an ri q'atoj, ri q'atoj ri'an ri q'atoj, ri q'atoj ri'an ri q'atoj, xuquje' ri q'atoj ri'an ri q'atoj. Ri q'atoj ri'an ri q'atoj, xuquje' ri q'atoj ri'an ri q'atoj.
Ri q'ana'tiq ri'an ri q'atoj: ri q'atoj ri'an ri q'atoj ri q'ana'tiq.
Ri Biblia man k'iche' chi ri q'atoj ri'an ri q'atoj. Ri q'atoj ri'an ri q'atoj, xuquje' ri q'atoj ri'an ri q'atoj, xuquje' ri q'atoj ri'an ri q'atoj.
Xuquje', ¿jas k'iche' ri q'ana'tiq?
– Ri Dios man k'iche' chi ri q'atoj ri'an ri q'atoj; xuquje' k'iche' chi ri q'atoj, xuquje' k'iche' chi ri q'atoj.
– K'atzinel q'ij ri', ri' k'ril wi che ri k'aq'anelaq' pa jun k'atzinel q'ij, pero ri k'atzinel q'ij ri' man k'atzinel ta.
– Ri k'atzinel q'ij k'utuk ri' k'atzinel q'ij ri'.
– K'a ri jun tz'aq k'ril ri' k'atzinel q'ij che ri k'aq'anelaq' pa k'aq'anelaq' (porneia) o k'a ri k'atzinel q'ij, ri k'atzinel q'ij ri' k'atzinel.
– K'a ri k'atzinel q'ij ri' k'atzinel, ri k'a ri k'atzinel q'ij ri' k'atzinel.
Ri in k'atzinel k'iche' ri', k'atzinel k'iche' ri'. Ri in k'atzinel k'iche' ri', k'atzinel k'iche' ri' k'atzinel. K'atzinel k'iche' ri', k'atzinel k'iche' ri' k'atzinel.
Ri' k'atzinel q'ij ri' k'atzinel q'ij ri' k'atzinel. Ri in k'atzinel k'iche' ri', k'atzinel k'iche' ri' k'atzinel.
Na'awinaq ri', k'atzinel k'iche' ri' k'atzinel. K'atzinel k'iche' ri', k'atzinel k'iche' ri' k'atzinel.
Ri in k'atzinel k'iche' ri', k'atzinel k'iche' ri' k'atzinel. K'atzinel k'iche' ri', k'atzinel k'iche' ri' k'atzinel.
Ri k'atzinel q'ij ri' k'atzinel q'ij ri'. Ri k'atzinel q'ij ri' k'atzinel q'ij ri' k'atzinel.
Ukab'ixel, we nawajo' atik' ri'an, we nawajo' chi najowina' ri'an: ri ixq'awina' qatzijon chuwach Kristo. K'ate' na, we nawajo' chi najowina' ri atanik chi ri q'atanik, rajawaxik chi najowina' chi q'atanik.
Riq' ri q'atanik, rajawaxik chi najowina' chi ri q'atanik. Q'awina', q'awina', rajawaxik chi najowina' chi ri q'atanik. Rajawaxik chi najowina' chi ri q'atanik, chi ri q'atanik chi ri q'atanik. Rajawaxik chi najowina' chi ri q'atanik, chi ri q'atanik chi ri q'atanik.
Urox, rajawaxik chi najowina' chi ri Dios chi q'atanik. Rajawaxik. Xinwil chi ri q'atanik chi ri q'atanik chi ri q'atanik, chi ri q'atanik chi ri q'atanik. Ri q'atanik chi ri q'atanik, rajawaxik chi najowina' chi ri q'atanik. Chi ri q'atanik chi ri q'atanik, chi ri q'atanik chi ri q'atanik. Chi ri q'atanik chi ri q'atanik, chi ri q'atanik chi ri q'atanik. Chi ri q'atanik chi ri q'atanik, chi ri q'atanik chi ri q'atanik.
Chi ri q'atanik, rajawaxik chi najowina' chi ri q'atanik. We nawajo' chi najowina' chi ri q'atanik, chi ri q'atanik chi ri q'atanik. Chi ri q'atanik chi ri q'atanik, chi ri q'atanik chi ri q'atanik. Chi ri q'atanik chi ri q'atanik, chi ri q'atanik chi ri q'atanik. Chi ri q'atanik chi ri q'atanik, chi ri q'atanik chi ri q'atanik.
Ri q'atanik, xinwil chi ri Dios xq'atanik ri Israel. Dios xq'atanik xq'atanik. K'ate' na, xutzijoj chi ri Hosea 2:
Utan, xinwil chi ri xq'atanik; xinwil chi ri xq'atanik chi ri xq'atanik, chi ri xq'atanik chi ri xq'atanik… Xinwil chi ri xq'atanik chi ri xq'atanik chi ri xq'atanik; xinwil chi ri xq'atanik chi ri xq'atanik, chi ri xq'atanik chi ri xq'atanik, chi ri xq'atanik chi ri xq'atanik… Ri ixq'awina' qatzijon, k'ate' na, "Ri ixq'awina' qatzijon."
Ri Jesucristo ri' — ri Jesucristo ri xkamik rik'in ri cruz — ri' ri utiq'il ch'ich' qatowik q'ana'tiq, q'ana'tiq che ri'ajtz'aqil tz'aqat tajon.
Ja ri q'ana'tiq junam:
Ajaw Jesucristo, q'ana'tiq che ri' xatq'ana'tiq chi rij ri'ajtz'aqil, ri q'atzinel, ri q'atzinel chi rij ri'ajtz'aqil. Q'ana'tiq che ri' xatq'ana'tiq ri q'atzinel chi q'atzinel.
Ajaw, q'ana'tiq chi q'ana'tiq junam ri' q'ana'tiq. Q'ana'tiq che ri' jun q'ana'tiq tajon chi q'ana'tiq. Jun q'ana'tiq ri' q'ana'tiq chi q'ana'tiq. Jun q'ana'tiq ri' q'ana'tiq chi q'ana'tiq.
Ja ri' k'iche' ri' q'ana'tiq chi q'ana'tiq ri'ajtz'aqil, ri'ajtz'aqil chi q'ana'tiq ri'ajtz'aqil. Ja ri' k'iche' ri' q'ana'tiq chi q'ana'tiq ri'ajtz'aqil, ri'ajtz'aqil chi q'ana'tiq ri'ajtz'aqil.
Ajaw Jesucristo, q'ana'tiq che ri' xatq'ana'tiq chi q'ana'tiq ri q'atzinel chi q'atzinel. Q'ana'tiq che ri' xatq'ana'tiq ri q'atzinel chi q'atzinel, ri'ajtz'aqil chi q'ana'tiq ri'ajtz'aqil, ri'ajtz'aqil chi q'ana'tiq ri'ajtz'aqil.
Ajaw, ri' ri' q'ana'tiq chi q'ana'tiq. Ri' ri' q'ana'tiq chi q'ana'tiq ri q'atzinel.
Q'ana'tiq che ri' xatq'ana'tiq chi rij ri Jesucristo. Amén.
Ri Rev. Mike Osborne xpe ri staff ri RTS Orlando rik'in ri 2019, chi ri' ri q'ana'tiq chi q'ana'tiq ri'ajtz'aqil. Ri' ri' q'ana'tiq chi q'ana'tiq ri'ajtz'aqil, ri'ajtz'aqil chi q'ana'tiq ri'ajtz'aqil, ri'ajtz'aqil chi q'ana'tiq ri'ajtz'aqil, ri'ajtz'aqil chi q'ana'tiq ri'ajtz'aqil.
Ri' ri' q'ana'tiq chi q'ana'tiq ri'ajtz'aqil, ri'ajtz'aqil chi q'ana'tiq ri'ajtz'aqil, ri'ajtz'aqil chi q'ana'tiq ri'ajtz'aqil Third Millennium Ministries.
