Бандагии Ирода

The Bondage of the Will

Қисми 2: Эразм ҳамчун як шубҳакунанда

Аз ҷониби Мартин Лютер

Ин мақола ба асоси тарҷумаи соли 1823 аз ҷониби Эдвард Томас Воган асос ёфтааст. Забон бо ёрии CoPilot AI муосир карда шудааст, бо дигаргуниҳои минбаъдӣ ва тасдиқи ниҳоӣ аз ҷониби кормандони таҳририяи Thirdmill.

Биёед, ки дар бораи изҳороти шумо сӯҳат кунем—на танҳо дар бораи иродаи озод, балки дар бораи доктринаи динӣ ҳам—дар он ҷо шумо мегӯед, ки агар авторитети муаббади Китоби Муқаддас ва қуроли калисо монеъ нашавад, шумо бо хурсандӣ ба Шубҳакунандагон ҳамроҳ мешавед, зеро шумо аз даъвоҳо чунин хаста шудаед.

Он ибора—“авторитети муаббад ва қуроли калисо”—слипак аст. Шумо нисбат ба Китоби Муқаддас ва калисо эҳтиром доред, аммо шумо ишора мекунед, ки шумо хоҳед, ки озодона шубҳакунандаро қабул кунед. Чӣ гуна масеҳиён чунин сӯҳат мекунанд? Агар шумо ба доктринаҳои ҷузъӣ ишора мекунед, пас албатта, бисёр одамон хоҳанд, ки озодона онҳоро мавриди сомон қарор диҳанд. Ин чизе нав нест.

Дар ҳақиқат, аксари масеҳиён аллақадаз ин озодӣ истифода мекунанд, вақте ки онҳо догматизми сахтгиронаро рад мекунанд. Ғайр аз он, ки бо суханони шумо пешниҳод карда мешавад, шумо фикр мекунед, ки масеҳиён одатан ба доктринаҳои бемаънӣ чанг мезананд ва ба таври бефоида баҳс мекунанд. Аммо агар шумо дар бораи боварҳои муҳим сӯҳат мекунед, пас гуфтан, ки шумо хоҳед, ки ҳеҷ чизро таъкид накунед, амиқан ғамгинкунанда аст. Як масеҳи воқеӣ мегӯяд: “Ҳеҷ гоҳ набояд бо Шубҳакунандагон ҳамроҳ шавам, балки ман кӯшиш мекунам, ки дар каломи Худо истодагарм, ва ҳатто дар масъалаҳои ғайримуҳим, ман мехоҳам бовафодор бошам. Чӣ гуна нороҳатӣ аз номуайянӣ аст?”

Пас шумо илова мекунед, “Ман ҳукми худро ба ҳамаи он, ҳатто агар ман онро нафаҳмам, супурдаам”. Воқеан, Эразм? Оё бас аст, ки ба Китоби Муқаддас супурда шавад? Оё шумо низ бояд ба қуроли калисо таслим шавед? Оё шумо мегӯед, ки калисо метавонад фармон диҳад, ки Китоби Муқаддас нест? Агар инчунин, дар куҷо озодӣ барои ҳукм кардан ба доктрина аст, чуноне ки Павлус дар 1 Corinthians 14:29 таълим медиҳад? Шуморо ба идеяи ҳукм кардан ба қуроли калисо мухолифат мекунед, аммо Павлус ба он таъкид мекунад.

Ин фуруии навбаҳри шумо — ки бо кӯрикорона ба қудрати инсонӣ таслим мешавед — моро аз ҳуқуқи арзёбии доктрина маҳрум мекунад. Қуръони Муқаддас дар куҷо талаб мекунад? Ва кадом масеҳиён хоҳанд гуфт: «Ман таслим мешавам, ҳатто агар фаҳмидаам»? Шумо эътиқодҳои худро бе фаҳмидани онҳо эълон мекунед. Вале Қуръони Муқаддас лаънат мекунад ба онҳое, ки намефаҳманд, ки чӣ эътиқод доранд. Чӣ гуна касе метавонад воқеан эътиқод дошта бошад, бидуни фаҳмидани?

Шумо гоҳе пешниҳод мекунед, ки эътиқод намехоҳаст, ки яқин бошад. Вале агар «фаҳмидани» маънои пурра фаҳмидани чизе бошад, пас фаҳмиши қисман кифоя нест. Шумо наметавонед, ки як қисми Худоро фаҳмед, бидуни фаҳмидани ҳамаи Ӯ. Мо бояд аввал Худоро фаҳмед, то ки ҳама чизеро дигар дар офаридашу фаҳмед.

Ниҳоят, суханони шумо ишора мекунанд, ки эътиқод маъно надорад — ба шарте ки осоиштагӣ ҳифз карда шавад. Кадаме, ки обрӯ, амният ё сарват дар хатар аст, шумо гоҳе тарафдории афкори дигаронро мекунед: «Онҳо таъкид мекунанд, ман таъкид мекунам; онҳо инкор мекунанд, ман инкор мекунам». Шумо доктринаи масеҳиро ба фикри фалсафӣ кам мекунед, ки маблағи дифоъ нест, зеро он танҳо ба муноқиша оварда мерасонад. Шумо худро ҳамчун муноқишаи осоишта пешниҳод мекунед, ки мехоҳед ҳар ду ҷонибро хомӯш кунед, ки мо дар бораи ҳақиқатҳои беақл мубориза мебарем. Ин аст паёми ҳақиқии суханони шумо, Эразм — ва ман гумон дорам, ки шумо медонед, ки ман чӣ гуфтаам.

Ҳали, ман суханони шумо ро баъд аз ин лаҳза партофтаам, ба шарте ки шумо онҳоро такрор накунед. Вале аз Рӯҳи Худо, ки аз забони бӯтаҳрӯс мегузарад ва дилро тафтиш мекунад, битарсед. Ман инро гуфтам, то ки шумо моро аз муттаҳам кардан ба сахтгирӣ ё бисёр таъкид кардан бимонам. Равиши шумо ишора мекунад, ки шумо рӯҳи Лукиан ё баъзе Эпикурӯсро, ки ба Худо боварӣ надорад ва масхара карда аз онҳое, ки боварӣ доранд, доред. Бигузоред, мо бошаем, ки ба ҳақиқат боварӣ дорем, шавқи ҳақиқат дорем ва аз он хиҷил набошем. Шумо метавонед тарафдории Шаккокиён ва Академікӯниро дошта бошед — то даме ки Масеҳ ба шумо ба чизе бузургтар даъват накунад.

Рӯҳи Муқаддас Шаккок нест. Ӯ ба дилҳои мо фикру ақидаҳои туман накардааст, балки ҳақиқатҳои устувор ва решадор — ҳақиқатҳое, ки аз ҳама чизе, ки мо таҷриба кардем, яқинтаранд.

Ҳоло, ба як нуктаи дигар. Шумо даъво мекунед, ки баъзе аз доктринаҳои масеҳӣ муҳиманд ва дигарон не; баъзе пинҳон ҳастанд, дигарон ошкор ҳастанд. Оё шумо танҳо калимаҳои дигаронро такрор мекунед ё кӯшиш мекунед, ки суханони худро бо услуби бадеӣ بیان кунед? Шумо суханони Паулусро (Romans 11:33) ва Исаияро (Isaiah 40:13) мисол меоред.

Осон аст, ки ин чизҳоро бигӯед, вақте ки шумо барои оммаи васеъ менависед, на мустақиман ба Лютер. Лекин умедворам, ки шумо ҳанӯз ба Лютер қобилияти фаҳмидани Китоби Муқаддасро медиҳед. Агар не, ман боварӣ ҳастам, ки шумо ин корро мекунед.

Бигзор ман фарқияти зеринро пешниҳод кунам: Худо ва каломи навиштаи Худо як чиз нестанд — назар ба он ки Холиқ ва махлуқи Ӯ ҷудо ҳастанд. Албатта, чизҳои зиёде дар Худо пинҳон ҳастанд. Ӯ худаш инро мегӯяд: “Лекин кай фаро расидани он рӯзу соатро ғайр аз Падар касе намедонад: на фариштаҳои осмон на Писар.” (Matthew 24:36, IBT)), Acts 1:7), “Ман на дар бораи ҳамаи шумо мегӯям; Ман касони интихобкардаамро медонам. Вале, бигзор, суханон аз навиштаҷот ба амал оянд: „Касе ки нони Маро мехӯрд, бар зидди Ман даст бардошт“.” (John 13:18, IBT)), ва 2 Timothy 2:19).

Лекин баъзе фалсафаҳо — ва шумо дар ин ҷо эхои онҳоро мекунед — даъво мекунанд, ки Китоби Муқаддас худ доираи доктринаҳои пинҳонӣ дорад. Онҳо ҳеҷ гоҳ инро исбот накарданд. На як маротиба онҳо намунаи ягона барои таъкид кардани даъвои худ нишон надоданд. Вале ин ғояҳо мардумро аз хондани Китоби Муқаддас боздоштанд ва онро номувофиқ карданд — то ки фалсафаҳои ҳасиси шайтонӣ дар калисо реша бигиранд.