<link rel="stylesheet" href="https://cdn.plyr.io/3.7.8/plyr.css" />
BETA You're previewing the new Nexus — a work in progress.
Sebi

Vol. 28 ·No. 36 · August 30, 2026

Ri Jesu Kẹkẹẹ nipasẹ Oju ti Ajobi lori Igi Ipon

Matiu 27:38

Ọ̀nà tuntun

Ka ninu Ọ̀nà Ka

Ṣe iyipo ninu ikẹkẹ yi gẹgẹbi iwe - oju-iwe, oju-iwe onkọwe, ati awọn oju-iwe ti o ni animasi on wipe lori gbogbo ẹrọ.

Bẹrẹ siṣẹ

Iwé Ọmẹrin Jesu Láti Ọ̀nà Ọlọ́bẹ̀ Ọ̀gbẹ́

By Rev. Mark Moser

O ti rí iṣẹ́ àwọn ọ̀gbẹ́ mẹ́ta—kì í ṣe ní òkè kan náà bí ọ̀nà ipòle. Jesu wà ní ọ̀gbẹ́ arin, àwọn ọlọ́bẹ̀ méjì sì wà ní òsì àti ọ̀tún rẹ̀ (Matthew 27:38). A ko mọ orúkọ wọn, ṣugbọn Ìbàsílẹ̀ wí pé àwọn ní àwọn nkan mẹ́ta bá wọn.

Àkọ́kọ́, àwọn Ìbàsílẹ̀ ń pè wọn ní awọn ọlọ́bẹ̀, awọn òșiṣẹ́ ìparí, tàbí awọn ẹ̀ṣẹ́. Wọn ko ṣe awọn ọlọ́bẹ̀ kekere; Róòmù ko fi ògbẹ́ pa awọn onígbà. Ògbẹ́ wà fún awọn ẹ̀ṣẹ́ onílé, awọn olóko, àti bẹ́ẹ̀—ìyẹn, awọn ènìyàn tó ṣe àwọn Róòmù lé.

Ìkejì, àwọn ọlọ́bẹ̀ yìí gbẹ́ ògbẹ́ láàyè. Wọn kú lórí ògbẹ́ Róòmù.

A yẹ́ láti yẹ́ àwọn ènìyàn pé ó ṣeé ṣe láti gbidùn ògbẹ́. Ilẹ̀ Amẹ́rika ko ṣe ògbẹ́, àti bí ó ṣe ṣe, ó ní àwọn ìdánilẹ́kọ̀ tí a ṣe láti gbà pé “ìyà àti ìparí tí kò wọ́pọ̀.” Ògbẹ́ wà fún ìyà—ìyà ńlá, ìyà, agbogi, omi, gbogbo, àti àlọ́.

Àwa Kristẹni ń sọ̀rọ̀ “ọ̀rọ̀ ògbẹ́” bíi ìhìnrere—àti ó jẹ́. Ṣugbọn ọ̀rọ̀ Róòmù ògbẹ́ lè ṣe àwọn ènìyàn pé: Má ṣe àwọn Róòmù. Tàbí pé: Kæsà jẹ́ Ọba. Ọba pẹlu àkàlẹ́ K.

Ìkẹta—àti eyi ṣe àwọn ènìyàn yẹ́—awọn ọlọ́bẹ̀ méjì ṣọ̀ọ̀sí Jesu. Màthíu kọ pé Matthew 27:44. Màku ń pè é sí (Mark 15:32). İyẹn ni bí àwọn ènìyàn ṣe bẹ̀rẹ̀. Ṣugbọn Lúkù wí pé àwọn ènìyàn kan yí.

Ki yẹ́, o ṣe tọ́ ṣe ni kí n so fun yin nípa ohun kan tó ṣẹlẹ̀ ní China. Ìjọsìn kan fihan èrè kan ya Jésù sí orílé, àwọn olúṣẹ́ ọlọ́wọ̀n ibẹ̀ sì fẹ́ kí àwọn àmì àwọn sì wà níhìn-ín. Lẹ́ẹ̀kankan, wọ́n fi àwọn èrè Ọba Xi àti gọ́baṇa kan sí-ẹgbẹ́ Jésù, Xi sí ọdọ̀ kan, gọ́baṇa sí ọdọ̀ kejì. Ṣugbọn èyí da ṣe. Àwọn ẹgbẹ́ Jésù bẹ̀rẹ̀ sí nínu èrè náà gẹ́gẹ́ bí àwọn mejì tó ń ṣe èṣè kan flanking Jésù. Ẹ̀gbẹ̀n, tí n bá rántí, lẹ́ẹ̀kankan wọ́n túbọ̀ mú àwọn èrè náà kúrò ní iṣẹ́ ọlọ́wọ̀n.

Nígbà yìí, ó ṣe tọ́ ṣe ni kí n padà sí İwé Ọmọdun Luke. Ohun kan ṣẹlẹ̀ sí ọkan nínú àwọn ànágan náà bí ó ti ń gbẹ́ sí òkúta. Ó ṣe ìyípadà- pẹ̀lẹ́. Ní àwọn ìṣẹ́jú òkú rẹ, ó wá gbẹ́ẹ́kẹ́ nínu Jésù, ẹnì kan náà tó ń gbẹ́. Èyí yẹ́ ká wòye, nítorí ta ni ó ń gbẹ́ẹ́kẹ́ nínu ọlọ́wọ̀n kan tó ń gbẹ́? Ìgbà kan náà, ohun tó ṣẹlẹ̀ jẹ́ pé kò ṣe é ṣe. Àti ohun tó ṣẹlẹ̀ pé ọkan ànágan náà wá mọ ohun tó wá ṣẹlẹ̀ nípa Jésù? Bawo ló ṣe mọ ọ̀gbọ́n kan náà ní ọlọ́wọ̀n tó ń gbẹ́?

Luke fún wa ní àmì. Jẹ́ ká ṣọ́n àwọn ohun tó so fun wa. Ó wá fún wa ní ohun gbogbo tó ṣe ká rí àti gbọ́.

Ìṣẹ́jú Òkúta

Luke 23:32-33).

Àwọn ọ̀rọ̀ mẹ́rin kan: “Wọ́n fi í gbẹ́ sí òkúta.” Rẹ́ẹ́. Kò ṣe é ṣe. Ṣugbọn ó jẹ́ òmìnira ti Ìwé Ọmọdun àti ìtàn ènìyan.

Luke tẹ̀lọ:

…wọ́n fi í gbẹ́ sí òkúta, àti àwọn ànágan, ọkan sí ọdọ̀ kan àti ọkan sí ọdọ̀ kejì. Àti Jésù wá so, “Baba, dárí jẹ́ wọn, nítorí wọn kò mọ ohun tó wọ́n ń ṣe.” Àti wọ́n ṣe àkukọ́ láti pín àwọn ẹṣọ́ rẹ̀. Àti àwọn ènìyan dúró síbẹ̀, wọ́n ń wò, ṣugbọn àwọn akílá ń ṣàgbẹ́ rẹ̀, wọ́n ń so pé, “Ó gbà àwọn mìí; jẹ́ kó gbà ara rẹ̀, tí ó jẹ́ Kristi Ọlọ́wọ̀n, Ẹni Tó yẹ́!” Àwọn ọmọ ogun náà ń ṣàgbẹ́ rẹ̀, wọ́n ń wá fún un ní òfun-wín, wọ́n ń so pé, “Tí o jẹ́ Ọba àwọn Júù, gbà ara rẹ̀!” Ó sí wà ní àmì kan lórí rẹ̀ pé, “Ọba àwọn Júù ni.” (Luke 23:33-38)

Jẹ́ ká ṣọ́n àwọn àmì mẹ́rin:

Ọkọọkan, a gbọ ohun Jesu wi: “Baba, fi wọn sí, nítorí wọn ko mọ ohun wọn ń ṣe” (23:34). A ó sì tún wá sí ọ̀rọ̀ yìí tó wáyanu yìí lẹ́ẹ̀kan sí i.

Ọkọọkan, a ṣe àtẹ́ attention sí ohun ènikan yòmi wi: “Ó gbà wọn mìíràn; jẹ́ kí ó gbà ara rẹ̀, bí ó bá jẹ́ Kristi Ọlọ́run, Ẹni yẹ̀yẹ Ọlọ́run!” (23:35). Àtẹ́ attention sí àwọn ọ̀rọ̀ yìí tó ń ṣe èbùn ni wọ́n jẹ́ “àwọn olóṣẹ,” àwọn òṣẹ́gun tó wáyanu, àwọn ọ̀rọ̀ wọn sì ṣe àtẹ́ attention sí ohun kan tó wáyanu gidigidi. A ó sì tún wá sí ọ̀rọ̀ yìí lẹ́ẹ̀kan sí i.

Ọkọọkan, a ṣe àtẹ́ attention sí ohun àwọn ọmẹ́ta wi, bí wọn ṣe ń ṣe èbùn Jesu pẹ̀lú wino ti nsọ: “Bí o bá jẹ́ Ọba àwọn Júù, gbà ara rẹ̀!” (23:37).

Ìgbẹ̀hin, òsignà kan wà lórí orí Jesu: “Ẹni yìí ni Ọba àwọn Júù” (23:38).

Ìwọ̀n ni àwọn ohun àti àwọn ọ̀rọ̀ àwọn òṣẹ́gun ń gbọ. Ṣugbọn báwo ni wọn ṣe gbarí ohun gbogbo? Báwo ni wọn ṣe dahun? Lúkù sì fún wa ní àkọ́ọkan kan nípa òṣẹ́gun àkọ́kan: Ọkan lára àwọn òṣẹ́gun tó wá hùwẹ̀ ṣe èbùn sí i, ó wi pé, Luke 23:39)

Tí a bá gbarí ọ̀rọ̀ yìí ní gbangba, ó lè ṣe é ṣe pé òṣẹ́gun yìí ń pe Jesu láìgbà ara rẹ̀: gbà ara rẹ̀ àti wa! Ṣugbọn kí a má ṣe àmọ́n àwọn ọ̀rọ̀ yìí ṣe ìgbàgbọ́, Lúkù wi pé òṣẹ́gun yìí “ṣe èbùn” sí Jesu. Ó ṣe èbùn sí Jesu, Màtíù sì wi. Ìbé Ọlọ́run láyọ̀ jẹ́ ìgbésẹ̀ kan tó ṣe é ṣe láti ṣe Jesu láti ṣe ohun kan, bí èbùn èwe kan: “Kí ni o, ọlọ́bọ? Bí o bá jẹ́ ẹni tó wáyanu, mo ṣe o láìgbà.” Ó ṣe é ṣe láti ṣe Jesu láti ṣe ohun kan, dájú láti mu Jesu láti ṣe ohun kan, kì í ṣe láti mu ìbé ẹni tó wáyanu.

Òṣẹ́gun yìí kò mọ ohun Jesu jẹ́. Àwọn ìgbésẹ̀ tó ń ṣe èbùn bí yìí kò ní ṣe é ṣe láti ṣe.

Ṣugbọn òṣẹ́gun keji—òṣẹ́gun tí Lúkù ṣe àtẹ́ attention sí—ti yipada. Ohun tó wá níle yìí ṣe àtẹ́ attention sí ìyípọ̀ rẹ̀, ìbí rẹ̀:

Ṣugbọn ẹyọ miiran ṣe o ní, “Ṣe o kò bẹru Ọlọrun, nígbà ti o wa lábẹ́ ìdájọ́ ìkẹsẹ́ kan ná? Ẹni wa yìí sì ni òtọ́, nítorí ẹni wa ń gba owó iṣẹ́ wa; ṣugbọn ọkùnrin yìí kò ṣe àṣìṣe kankan.” Ọ si wá sọ, “Jésù, rántí mi nígbà ti o bá wọlé sínú ìjọba rẹ.” Ọ si wá sọ fún un, Luke 23:40-43)

Ọkùnrin akàlẹ́ yìí ṣe àkíko mẹta nla:

Wa jẹ́ èṣẹ́.

Ọ ṣe o ní ọkùnrin akàlẹ́ àkọ́kọ́, ẹ a rántí Ọlọrun àti ìdájọ́ ìkẹsẹ́ wọn. Bí mo ṣe lè ṣe àtẹ́gùn sí ọ̀rọ̀ rẹ̀, ọ ṣe o ní ọkùnrin akàlẹ́ àkọ́kọ́, “Kí ni ó ṣe o? Ẹwa àti èmi, àwa yìí ń gbe àìye ninu awọn wakati diẹ. Ṣe o fé ṣe àwọn èṣẹ́ kan ná, bí o ṣe ń ṣe é nígbà ti o wà láàyè? Ṣe o kò bẹru Ọlọrun? Nítorí àwa yìí ń pàdé Ọlọrun lalẹ́.”

Ọkùnrin akàlẹ́ yìí bẹru ìdájọ́ Ọlọrun: “Ẹni wa yìí sì ni òtọ́, nítorí ẹni wa ń gba owó iṣẹ́ wa.” Ọ ń sọ, “Àwa yìí ṣe é. Ẹwa àti èmi mọ àwọn ìgbé ayé wa.”

Ẹ̀ṣẹ́ ninu ìkẹsẹ́ ẹni kan ṣe àkíko àgbàyọ. Ó ṣe, àwọn ènìyàn púpọ̀ yó sympathize pẹlú u bí o ṣe ń gọ́n sí àwọn ọmẹ́ ti ìkẹsẹ́ Rómù, nítorí ìtìjú àti àlẹ́nu. (Ọ̀rọ̀ “àlẹ́nu” wá látin “of the cross.”) Ṣugbọn èmindanu akàlẹ́ kò wá síbẹ. Ọ kò ń rò nípa Rómù. Dipo, ọ ń rò nípa Ọlọrun, àti nípa ayé rẹ̀, ẹ a sọ, “Àwa yìí ṣe é. Àwa jẹ́ èṣẹ́ ti ìbẹ̀rẹ̀.” Ọ ń sọ èyí nípa rẹ̀.

Ṣugbọn lẹ́yìn ná, ọ ń sọ nípa Jésù, àti èyí ni ibi ti àgbàyọ ti ìyípò ọkùnrin akàlẹ́ yìí ṣe mọ́.

Jésù kò jẹ́ èṣẹ́.

Ọkùnrin akàlẹ́ àkejì ẹ a sọ “...ṣugbọn ọkùnrin yìí kò ṣe àṣìṣe kankan.”

Awọn wakati tiẹ́ lẹ́yìn, ọ ṣe o ní Jésù. Lẹ́yìn ná, ọ bá rí òtọ́. Kí lo ṣe yípò?

E jẹ́ wọn yi ni a ti ṣe akiyesi akọkọ́ wa ti a ṣe níẹnu sí ọ̀nà Luku. Ó gbọ́ Jesu ṣe ibagbẹ, “Baba, ṣe wọn fọ́.” Ta ni yio sọ ohun èyí? Gbogbo igba ti mo gbọ́ ọ̀rọ̀ yílọ Jesu—ati nigba ti mo ba wọn ṣe ikẹhin—mo ma n்rí iṣẹ́ iṣọ́nẹ́. Nígbọ̀ngba yi, kò ṣe pé Jesu ń sọ, “E jẹ́, ṣe e se rere. Ṣiṣẹ́ ibagbẹ jẹ́ rere.” Ó ṣe rere, ṣe e ranti ibi ti ó sọ ọ̀rọ̀ yí, ati bí wọn ṣe ṣe é sí àwọn ènìyàn ti wọn ṣe mí kíndìnrìn sí ọwọ́ rẹ̀ ati ẹsẹ́ rẹ̀, ati wọn ṣe é sí ibi ìbìnú. Eyi kò ṣe rere; eyi jẹ́ rere ti a ò níye.

Eyi si, ta ni yio ṣe é? Ọlọ́ṣẹ́ lórí igi ibẹ̀ yio ṣe deede tí ó bá rí i ati gbọ́ é, ó yio sọ: “Ọkùnrin yi kò ṣe kan wa. A ṣe ohun èlẹ́ọ̀lọ. Ó ni díẹ́ lọ́wọ́ wa. Ṣugbọn ọkùnrin yi ṣe ogún.”

Pẹ̀tẹ̀rù ṣe ìyàtọ̀ sí ìwà Jesu lórí igi ibẹ̀. A mọ́ yílọ ọfẹ́ rẹ̀ akọkọ́:

Tí wọn ṣe é ṣinẹ, ó kò ṣinẹ pada; tí ó ṣe àlẹ́, ó kò ṣe ọ̀yẹ́… (1 Pẹ̀tẹ̀rù 2:23)

Pẹ̀tẹ̀rù kíyesi pé Jesu kò ṣinẹ, ó kò ṣe ọ̀yẹ́. Nígbọ̀ngba yi, ó ṣe ohun èyí tí ènìyàn deede yio ṣe tí wọn ṣe é lórí igi ibẹ̀. O yio ṣe ọ̀ṣẹ́. O yio ṣe èlẹ́. O lè ṣe ọ̀yẹ́. Ó ṣe ohun èyí ti o ati mo yio ṣe. Ṣugbọn Jesu ṣe ìyàtọ̀, ó ń ṣe ibagbẹ sí àwọn tó ń ṣe é. E jẹ́ wọn yi ni ọlọ́ṣẹ́ rí i: Ọkùnrin yi kò ṣe kan wa.

Jesu jẹ́ Ọba.

Eyi jẹ́ ipari ti a ṣe ju gbogbo. Ọlọ́ṣẹ́ rí i ọkùnrin tó ń kú—ti wọn ṣe é, wọn ṣe é ṣinẹ, aláagbara kò sí— ṣugbọn ó sọ, “Ranti mi nígbà ti o bá wọlé sí ibi Ọba rẹ.” Ó mọ́ Jesu, ọkùnrin tó ń kú yi, ó ní ibi Ọba.

Ṣugbọn bawo ni? Eyi jẹ diẹ sii ju yiyẹ pe Jesu jẹ aláìṣẹ. Ó ń sọ pe Jesu jẹ ọba. Ṣugbọn kò rí àwọn ohun èlégẹẹ ti ọba - kò sí ògo, kò sí owo, kò sí ẹnikẹni tó wá gbà Jesu kúrò ní krossu, bẹẹ ni kò sí àṣẹgun kan tó wá bá ogun rẹ. Ṣe ọlọṣẹ rí àwọn àmì ìkanju ti ọba ní Jesu? Rántí pé krossu Rómanì mú gbogbo agbara ènìyan kúrò, àwọn agbara ti ọba - bẹẹ ni agbara láti funmi.

Ọlọṣẹ, kí ló ń wá ṣe pé Jesu jẹ ọba pẹlu ìjọba? Jẹ ká pa dà sí àwọn àṣẹrẹ́ wa keji láti ọ̀rọ̀ Lùkù. Rántí pé àwọn akófinu ń ṣeẹṣẹ Jesu ní krossu, wọ́n ń sọ - àti ṣe ká sọ, wọ́n ń gbà pé - “Ó gbà àwọn mìíràn.” Wọn kò șẹ́. Wọn kò sọ pé ó ṣe àgọ́ láti gbà àwọn mìíràn, tàbí pé àwọn mìíràn ṣe é lórí rẹ. Wọn kan ṣe nọ́tí. Wọn ń gbà á.

Ṣugbọn èwo ni yí ń wá ṣe pé “gbà” níbí? Bawo ni wọ́n ń lò ọ̀rọ̀ yìí? Eyi ni ohun tó ń dabi pé ó ń wá ṣe. Nígbà tí wọ́n ń sọ pé “Jẹ́ ká wá rí bí ó ṣe gbà ara rẹ,” wọ́n ń tọ́ka sí Jesu tó ṣe láti gbà ara rẹ kúrò ní ikú. Àti nígbà tí wọ́n ń sọ pé, “Ó gbà àwọn mìíràn,” ká lèyanu bí wọ́n ṣe mọ pé ó ti dìgbò àwọn ènìyan láti ikú? Ó tọ́ka pé dìgbò Lazaru di mọ́ (John 12:9-11), àti ohun tí àwọn “akófinu” yìí gbọ́.

Ìlọ wọ́n sí òpin “gbà” yìí ń dabi pé ó jẹ iṣẹ agbara tó ń gbà kúrò ní ikú. Wọ́n ń gbà pé ó gbà àwọn mìíràn kúrò ní ikú.

Wọ́n lè gbà èyí nítorí pé wọn kò ní ìbẹ̀rù sí òtún mọ́. Kí ló ń wá ṣe?

Jẹ́ ká sọ̀rọ̀ nípa èmindanu èṣè. Ṣe o mọ pé nígbà tí èṣè ṣe láti yẹ, ó lè gbà òtún mọ́ láìṣẹ. Eyi nítorí pé èmindanu èṣè gbagbo pé ó sí ohun tó ń lágbára ju òtún, èyí ni ikú. Jesu ó ṣe láti kú lẹ́ẹ̀kúrò, wọ́n lè gbà á - ó gbà àwọn mìíràn. Nípataki, wọ́n ń gbowọ́ ọ̀rọ̀ òtún ní àwọn ìṣẹjú ikú rẹ.

Ọlọgbọlọ mi lati gbọ èyí nipa buru. Mo wọ oọpọlọpọ fim James Bond tọmọ tọmọ. Nigbatiẹẹẹ, ni ọmọẹgbẹẹ fim, James Bond máa gbẹyẹ awọn ọlọgbọlọ buru, ṣẹẹẹẹ lati pa James Bond ní ọ̀nà kan ṣeṣẹ. Ṣugbọn ṣaaju, ọlọgbọlọ buru náà sọ ọlọgbọlọ otun fún James Bond: Ọlọgbọlọ mi tọ. Mo ní ọlọgbọlọ buru. Yí wá kí n ṣàlàyé e fún ọ, kí ọ mọ bí ọpọlọpọ ènìyàn aitọ yíò kú—o sì kò ní lè dá e dúró.

Ọlọgbọlọ buru náà kò ní gbọọrọ ọlọgbọlọ otun, ṣugbọn ó lò ó láti ṣeéṣẹẹẹ, láti jẹ kí ikú náà ṣeẹẹẹẹ. Ó gbagbọ pé kò sí abẹru nínú èyí, nípẹ buru lè ṣeéṣẹẹẹ ọlọgbọlọ otun nígbà ikú yíò ṣeéṣẹẹẹ.

“Ó gbẹyẹ awọn mìíràn.” Nigbatiẹẹẹ adẹbẹlọ lori òkúta gbọ èyí di otun? Șẹẹẹẹẹ naa kò ṣe àmì kan ti agbara ọba Jesu ti aiyẹ, ṣugbọn ó gbẹyẹ awọn kan dúró ikú? Yí wá awọn ọlọgbọlọ ti àgbẹlẹ, “Tí o bá jẹ Ọba àwọn Jú,” àti ọlọgbọlọ nipa Jesu jẹ “Kristi Ọlọgbọlọ, Ọlọgbọlọ Ti a yàn.” Báwo ló ṣe gbọ èyí? Nigbatiẹẹẹ adẹbẹlọ bẹrẹ sí mọ pé èyí ti òkúta jẹẹẹẹẹ ọlọgbọlọ otun, ṣugbọn ìyẹẹẹẹ naa jẹẹẹẹẹ ìbìnú?

Nígbà kan, adẹbẹlọ náà mọ pé Jesu jẹ ọba. Ọ kan jẹẹẹẹẹ ìyẹẹẹẹ Luke sọ, èyí ni, àmì lori Jesu tí ó wá, “Ìyí ni Ọba àwọn Jú.” Ìyí ni. Ó jẹ ọba. Ó sọ èyí lori rẹ.

Ẹtọọlọ rẹẹẹẹẹ ọlọgbọlọ ti òkúta. Kæsà jẹ Ọba. Ṣugbọn ọlọgbọlọ ti òkúta Jesu jẹẹẹẹẹ kan ṣeṣẹẹẹ, pẹlu ìṣẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹẹ

Kí ni ó ṣe pẹlu awọn òótọ́ yi? Ọlọ́ṣẹ̀ ẹ beg Jesus si ọ̀wọ̀, “Ranti mi nígbà tí o bá wọlé sínú ìbílẹ̀ rẹ.” Ẹniyanu, ó béèrè láti wọlé sínú ìbílẹ̀ Jesus, bí ó ṣe jẹ́ pé Ìbílẹ̀ Róòmù kò fẹ́ ọ. Ó ṣeé ṣe pé ìbílẹ̀ kò sí lórilẹ̀-èyìn (bí wọn bá mọ ohun tó ṣe) tó fẹ́ ọ. Ṣugbọn ọlọ́ṣẹ̀ yi ní àgẹ́, àgẹ́ láti béèrè ibi ìbẹ̀sẹ̀ ní Ìbílẹ̀ Jesus. Kí ló ṣe pé ọlọ́ṣẹ̀ “tí kò ṣe ohun rere” yìí gbà ọlọ́ṣẹ̀ yi?

Ṣugbọn ó gba.

Jesus dáhùn pẹlu inu-rere tí kò ṣe é ṣe: “Ọ̀nìí o ní wà pẹlu mi ní ilé-ọfẹ́.” Èmi yóò gbà ọ.

Ilé-ọfẹ́.

Ọrẹ́ kan sọ fún mi pé ẹgbẹ́ ọmọ-iwe tó dàgbà sí ẹgbẹ́ èmí gbà pé ọlọ́ṣẹ̀ yìí gbọ́dọ̀ wà ní ibi tí ó ṣe kẹ́kẹ́ ní ọ̀run. Ó jẹ́ pé ó jẹ́ ọlọ́ṣẹ̀, a sì máa rò pé ó gbọ́dọ̀ (ṣe kẹ́kẹ́) wọlé sínú ibi tí ó ṣe kẹ́kẹ́ ní ọ̀run. Ṣugbọn ọrẹ́ mi ṣalaye fún àwọn ẹgbẹ́ rẹ̀ àtijọ́ pé ohun tí Jesus sọ gangan: “O ní wà pẹlu mi ní ilé-ọfẹ́.” Ó sọ, “Mi ò parí ibi tí ó wà - ó lè wà ní tábìlì yi, ṣugbọn bí Jesus bá wà níbẹ, ó ni ibi tí mi fẹ́ wà. Èyí sì dabi ilé-ọfẹ́.” Ó ni àdín-ọfẹ́ tí Jesus fún ọlọ́ṣẹ̀, àdín-ọfẹ́ ibi tí Jesus fẹ́ wà.

Ṣugbọn ó tún ní àkókò. Ó sọ Ọ̀nìí. Kò ní ọjọ́ kan ní ọ̀mọ̀ọ́rùn. Kò ṣe égbẹ́ láti ṣe é ṣe láti ṣe atẹ́ẹ̀lọ́. Ọ̀nìí - ó ni àkókò. Jesus kò fi sínú ilana ìdánwó ọlọ́ṣẹ̀ láti ṣe é ṣe fún ìwà àsìkù rẹ̀. Ó kéde èrè kan ní àkókò.

Ṣe Ìtọ́cíṣẹ́ yi?

Ìkẹhin kan àkókò bíi pé ó ń wọ̀. Ní ilé-ẹ̀gbẹ̀, à ń sọ̀rọ̀ nípa ìtọ́cíṣẹ́, ìnira. Ọkan lára àwọn ìtọ́cíṣẹ́ wa ni èrè nípa ìgbàgbọ́ nìkan. Lọ́wọ́ àwọn, ọ̀rọ̀ yi dabi pé ó ṣe é ṣe, kò ní èrò, tàbí ó jẹ́ “ẹgbẹ́-ẹ̀gbẹ́” nìkan. Ṣugbọn ẹ̀kọ́ ọlọ́ṣẹ̀ ní òpẹ́lé yìí ṣe é ṣe, ó sì ṣalaye èrè yi.

Ko gbà á nì bí ó ti wà ní rere. Ko gbà á nì bí ó ti ní àkókò láti ṣe èrè. Ó gbà á nì bí ó ti gbẹ́kẹ̀lé Kristi. Ìgbàgbọ́ rẹ̀ kò wà nínú ara rẹ̀—ó wà nínú Ọba tó wa ní òkè rẹ̀. Àmọ́n ó mọ̀ yìí nì bí ó ti rọrùn jẹnu Jésù kí ó wọlé sínú ìjọba, dípò láti mú un ṣe ìbinu tàbí ṣe é lọ́wọ́. Bí ó ṣe aláṣẹ, aláì sí, òṣèlẹ̀ yìí gbà á pẹ̀lú ìgbàsọ̀ tí ó ṣe yàtọ̀ ní àmì ìtìkejì àti ìpẹ. Lọ́nì. Ilẹ̀ ọlọ́rọ̀n.

Tí o bá rìn pẹ̀lú Kristi fún àkókò tó gun, ìwọ yóò ní ìgbésẹ̀ bí ó ṣe ẹnu ìbẹ̀rẹ̀—nítorí àwọn ìretí, nítorí àwọn iṣẹ́, nítorí àkókò dài ti àwọn ohun tí o “ṣe” wí. Ìṣeto yìí dọgba, ó sì rere, nítorí Jésù sọ fún wa láti nífẹ̀ sí àbọrẹ̀ wa, ṣe òṣẹ́ sí ìyá àti baba, jẹ́ bàtísí, sọ òtọ́, àwọn ohun tí ó jẹ́ fún ìwọ̀n rẹ̀, fún ìfẹ̀ sí àbọrẹ̀, àti fún ògo Ọlọ́run. Ṣugbọn ní àwọn àkókò, a yóò ní ìgbésẹ̀ bí ó ṣe ẹnu ìbẹ̀rẹ̀, tẹ̀ẹ̀ sí, tàbí pẹ̀lu ìdààmú. Tí ohun yìí ṣẹlẹ̀, dàgbà jẹnu òṣèlẹ̀ tó wa lórí àgbègbẹ̀. Rántí pé ní àárín ìgbàgbọ́ wa kò wà níṣẹ́ rẹ̀, ṣugbọn ìbẹrẹ̀ Kristi. A dá wọ́n ní ìgbàgbọ́ nìkan, èyí tó jẹ́ nìkan nìkan Kristi. Nínú rẹ̀ ni a ti ní ìgbàgbọ́, ó sì ṣe yàtọ̀.

Ìtẹ́niṣọ́n yìí sọ fún wa pé ó wà ní ohun tí ó lágbára ju ikú lọ. Kristi àti Ìjọba Rẹ̀ ti run ikú. Ó jẹ́ òtọ́.

Ilẹ̀ ọlọ́rọ̀n ni a fun òṣèlẹ̀ kan ní àkókò kan. Ìyìn Ọlọ́run fún ìmúremu Rẹ̀. Kí wa kọ̣kọ̣ rìnrìn àwọn ọwọ́ rẹ̀, kí wa sì béèrè wọlé sínú Ìjọba Rẹ̀, tí a ṣe.

Rev. Mark Moser jẹ́ àlùfàá New Life Presbyterian Church, Glenside, Pennsylvania.

Ṣe igbasilẹ ikẹkẹ yi