Ukubona uJesu Ngeso Lomthengisi Owayephambana Nomngwa

Ukubona uJesu Ngamehlo Omubi Enesiphambano

Ngumkhonzi uMark Moser

Usenokubona isithombe sezipambano ezintathu—mhlawumbe ehlanganyelana noma ngaseceleni komgwaqo. uJesu walengiswa esiphambanoni esiphakathi, kwasebekhona omathumbi ababili kwisokunxele sakhe nasesokunene sakhe (Mathewu 27:38). Asazi amagama abo, kodwa iZwi likaThixo lithu ukuthi babelana ngezinto ezintathu.

Kokuqala, iEvangelia zibabiza ngokuthi omathumbi, izinsela, noma izigebengu. Ababanga omathumbi amancane; iRoma ayizange ilengise abathumbi bezinto ezincane. Ukulengiswa kwakugcinelwe izigebengu ezinobudlova, abavukeli, nabafana nalabo—okuthi, abantu ababancamela ukuhleleka kweRoma. Labo bantu bekufanele kube izigebengu ezinzima.

Okwesibili, laba mathumbi balengiswa ngempumelelo. Bafa eziphambanoni zomRoma.

Kuyafaneleka ukuma kancane ukuze uqonde ukwesabeka kokulengiswa. i-United States ayisebenzisi ukulengiswa, futhi uma ike yasebenzisa, bekungeke kube khona ukumemeza kwesigaba sesishiyagalombili, okuthi, “ukujezisa okubi nokungavamile.” Ukulengiswa kwakenzelwa ukubabaza—ubuhlungu obuningi, ukwehliswa okuningi, isithombe esikhulu. UCicero wakubiza ngokuthi “isijeziso esibi nakakhulu nesesabekayo,” echaza isihlanganiso esibi sokuhlupheka, indlala, ukoma, ukushisa, izinambuzane, nokunganyakazi.

Nathi abantu abakholelwa kuKristu sikhuluma “ngomlayezo wesiphambano” njengendaba enhle—naye. Kodwa umlayezo waseRoma wesiphambano ungalingiswa ngale ndlela: Ungathinti iRoma. Noma kuthiwe ngokuqondile: USesari uyinkosi. Inkosi enobukhosi.

Okwesithathu—kanye lokhu kumangaza abantu—bobabili omathumbi bathuka uJesu. Mathewu ubhala, Matthew 27:44). UMako ubika okufanayo (Mako 15:32). Yileyo indlela isigcawu esiqala ngayo. Kodwa uLuka wathi kuthiwa kukhona okuthile okushintshayo.

Ngaphambi kokuvuka eLukeni, ngifuna ukukutshela ngesenzo sakamuva eChina. Ibandla elihlangana ekhaya libonise isithombe sikaJesu odongeni lwalo, futhi izikhulu zikahulumu zasifunda zafuna izimpawu zazo zikwaqwashwa zibonakale. Ekugcineni, izithombe zikaMengameli Xi nomkhandlu wendawo zafakwa—Xi ngakolunye uhlangothi lukaJesu, umkhandlu ngakolunye. Kodwa lokhu kwabangela ukuphambuka. Abakhonzi baqala ukutolika umboniso njengaboni ababili abambe uJesu. Uma inkumbulo yami ingikhonza, ngokuqaphela lokhu, izithombe zasuswa maduze esicelo sezikhulu.

Ngeke, sibuye eVangelini lukaLuka. Kwenzeke okuthile komunye waboni abalenga ekhreyini. Waguqulwa—ngokujulile. Emizuzwini yakhe yokugcina wakhuluma ekukholweni kuJesu,owayebuye afa. Lokhu kufanele kumangaze, ngoba ubani akholwa ngumuntu ohlupheka, ofa? Ngokuqhelekile isigcawu esinjalo asikhuthazi. Futhi yini ngakumbi lo boza wakhuluma ngoJesu? Kanjani na kwani lo boza wabona ubuhle kangaka kumuntu oyena ngokwakhe awayemlolonga?

Luka usinika izinkomba. Masinake kakhulu yonke into Luka asitshela yona. Mhlawumbe uyatshengisa yonke into esiyidingayo ukuyibona nokuyizwa.

Isigcawu Sokuwesulwa

Luke 23:32-33).

Amagama amane aqatha: “Bamwesulwa khona.” Lulwazi. Aluhlobisanga. Kodwa umkhuhlane wokuthula weSibhalo nawe womlando womuntu.

Luka uyaqhubeka:

…bamwesulwa khona, naboni, omunye ekunene lakomunye ekunene. Wayesuthi uJesu: “Yabba, baxelele, ngokuba abazi lokho abakwenzayo.” Wayesebalahla amagundane ukuze bahlukanise izingubo zakhe. Abantu babekhona, bebuka, kodwa abakhandlu behleka usulu kuye, besithi: “Wabasindisa abanye; akasindise yena, uma enguKristu kaNkulunkulu, oyikhethiweyo!” Amasoldadi naye ahlukumeza, afika wabanika iwayini elimuncu wathi: “Uma ungukumkani wabaJuda, zisindise yena!” Kwasukube khona nesiqeshana phezu kwake: “Lo ungukumkani wabaJuda. (Luka 23:33-38)

Kafushane, kuqapheleke amazwana amane:

Kokuqala, siyakuzwa lokho uJesu akusho: “Yababa, wabaxelele, ngokuba abazi into abayenzayo” (23:34). Siyakubuya kulokhu kusho okumangalisayo ngomzuzu.

Okwesibili, siyakubona lokho abanye bakusho: “Usindisile abanye; akasindise yena, uma enguMesiya kaNkulunkulu, uKhethiweyo!” (23:35). Qaphela ukuthi amazwi kaHlebo anoboya akhonjwa njengo “abaphathi,” ngapparently izikhulu ezisezingeni eliphezulu, amazwi abo avuma into ebaluleke kakhulu. Siyakubuya kulokhu futhi.

Okwesithathu, siyakubona lokho amasoldati akusho, njengoba behlambalaza uJesu ngewayini elimuncu: “Uma ungukumkani kwabaseJuda, sindisa wena!” (23:37).

Ekugcineni, kukhona uphawu olungaphezu kwekhanda likaJesu: “Lo ungukumkani kwabaseJuda” (23:38).

Lezi yizinto ezibonwayo nezwiwa abantwini ababi abazitholayo. Kodwa baqonda kanjani? Baqondana kanjani? uLuka usinika umshoyo omunye ngomntu oyedwa owabi: Oyedwa wabasebenzi ababi ababeqalile wamhlambalaza, esho, Luke 23:39)

Kungathi uma sithatha la mazwi ngokwezwi, kubonakala kanje lo mbibi uyamcele uJesu ukuthi amsindise: msindise wena nawakho! Kodwa ukuze singaphambanisi lokhu nokholo olusindisayo, uLuka usho ukuthi lo mbibi “wamhlambalaza” uJesu. Umhlazisile uJesu, kusho uMathewu. Ukuyala uJesu ukuthi enze usindiso kwakunyakaza okungathiwa ukuze amgodize uJesu ukuba enze, njengokuhleba kwengane okungavuthwanga: “Uthini, uyachuka? Njengoba ukhulu, ngikuvusa ukuba ukwenze.” Uzama ukumgodiza uJesu ukuba enze, kunokuba alethe umbizo wokholo othembekileyo.

Lo mbibi akazange aqonde ukuthi uJesu ungubani. Izindlela zokuphatha njengalezi azinawo amathuba okuphumelela.

Kodwa omunye umbibi—yilowo uLuka amkhanyiselayo—ushintshile. Lokho okulandelayo y amazwi ayobonisa ukuvuselelwa kwakhe, ukuzalwa kwakhe kabusha:

Kodwa omunye wamcela, ethi, “Awesabi uThixo, njengoba ukhona phantsi kwesigwebo esifanayo sokugwaza? Futhi thina empeleni silungile, ngokuthi thina siyayemukela imbuyiselo yezenzo zethu; kodwa lo muntu akazange enze nto engalunganga.” Futhi wathi, “Jesu, khumbula kuthi lapho ungena ekhulu lakho.” Futhi wathi kuye, Luke 23:40-43)

Lo msebenzisi ukhuluma izinto ezintathu ezinkulu:

Thina siyaboni.

Umcele umthengisi wokuqala, emkhumbuza uThixo nesigwebo sabo sokugwaza. Uma ngingakwandisa phezu kwamagama akhe, ubuza umthengisi wokuqala, “Kuyini okulimayo? Wena nami, thina seyobafa phakathi kwamahora ambalwa. Ingabe yilo indlela oyafunayo ukuphela kompilo wakho, ngokwenza izinto zohlobo olufanayo owuphila ngalo? Awesabi uThixo? Ngoba thina seyobamhlangabeza kungekudala.”

Lo msebenzisi manje wesaba ubulungisa bukaThixo: “Futhi thina empeleni silungile, ngokuthi thina siyayemukela imbuyiselo yezenzo zethu.” Uthi, “Thina siyayifanelwa le nto. Wena nami bayazi imipilo yethu.”

Ukuthola ubulungisa ekhulu lakhe siqu kuyamukeleka. Empeleni, abantu abaningi bayabe benesisa kuye uma ebkazisa ngokweqile kwe-Roman cross, ngokwehlazo elikhulu nokuhlunga okukhulu. (Igama elithi “okuhlunga” livela ku-“of the cross.”) Kodwa ingqondo yomthengisi ayihambi lapho. Akacabangi ngoRoma. Kunalokho, ucabanga ngezinga elijulile na elibalulekile—nguThixo, nakompilo wakhe, ethi, “Thina siyayifanelwa le nto. Thina siyaboni bo uhlobo olubi.” Yilokho ayesho ngaye.

Kodwa khona-ke ukhuluma ngoJesu, yingilapho ubunjani bokuguqulwa komthengisi buyaqapheleka.

UJesu akayena umoni.

Omunye umthengisi athi “…kodwa lo muntu akazange enze nto engalunganga.”

Amahora ambalwa ekuqaleni wamkhafula uJesu. Manje ubona kuphela ukumsulwa. Yini eyashintsha?

Mhlawumbe kwaba yisiqapheli sokuqala esasiyaziqaphela ekuqaleni ngendagelelo kaLuka. Wazwa uJesu ethandaza, “Baba, wabaxolele.” Ngubani owayezosho into enjengo le? Njalo ngabali ngiwaqonda la mazwi kaJesu—futhi ngabali uma ngiwacaphuna mina ngokwami—ngihlala ngicabanga ukuthi sihlukumeza ukungalungi. Ngoba lokhu akusona uJesu nje athi, “Hhayi, masibe mnandi. Ukuthethelela kunamnandi.” Kunalokho, kufanele sikhumbuze isigcawu lapho akhuluma khona la mazwi, nendlela ayaloba ngayo abantu ababebashaya ngeminqubi emisipha nasezithendeni, futhi bengeza kuzo izinto ezihlukahlukene zokuhleka. Lokhu akusona nje ukuhle; lokhu ukuhle okungenakucatshangwa.

Ophinde, ngubani enza lokhu? Isela eliwela phamban' neJesu belingalungile uma elibona elalokhu futhi laqonda: “Lo muntu akalofana nathi. Senzen' izinto ezimbi kakhulu. Yilokho ndlela yethu yokuqond' lapha. Kodwa lo muntu uhlukile.”

UPetru wathintwa yindlela kaJesu ekhonzi. Siyazi lokhu ngencwadi yakhe yokuqala:

Lapho ayehlaziswa, akahlazisi; lapho ahlupheka, akasongela… (1 Petru 2:23)

UPetru uqaphela ukuthi uJesu akahlazisanga, akasongelanga. Ngoba yilokho umuntu ovamile ayengakwenza uma eshonziwe. Ungase ufunge. Ungase uqalekise. Ungase usongele. Yilokho wena nami besingakwenza. Ngaphezu kwalokho, uma singathatha umuntu omuhle kakhulu esimaziyo, yini ayengakwenza? Ngisho noma engakwenzi zonke izinto, angase ashele ngaphakathi ngokudabuka nangokungenzi lutho. Kodwa uJesu uhlala ebhekene ngaphandle, ethandaza abahlukumezayo. Mhlawumbe yilapho isela liqonda: Lo muntu akalofana nathi.

UJesu ungumKumkani.

Lokhu kunguqubo olumangaza kakhulu. Isela libona umuntu ofayo—shayiswe, hlekwa, engenamandla—kodwa lisithi, “Nkumbula nami uma ufika ekumkanini.” Uyamazi uJesu, lo muntu ofayo, unekumkani.

Kodwa? Lokhu kunokuningi kakhulu kunokwenza uJesu athiwe ngu-umsulwa. Uthi uJesu uyinkosi. Kodwa akaboni izimpawu zenkosi zendabuko—ngokuqinisekile akukho ukuzukiswa, akukho ukuceba okusobala, akekho owavuka ukumkhulula uJesu esiphambanweni, futhi akukho amabutho abonakalayo alungele ukulwa ngaye. Ingabe umontsholi wabona noma yiziphi izimpawu zamandla enkosi kuJesu? Khumbula ukuthi isiphambanwe saseRoma sasusa yonke amandla omuntu, imana amandla enkosi—futhi imana amandla okuphefumula.

Yaphinda, kungani umontsholi athi uJesu uyinkosi enombuso? Masibuyele ekubhekeheni kwethu kwesibili kusukela kumbhalo kaLuka. Khumbula ukuthi ababusi bamthuka uJesu esiphambanweni, besithi—futhi ngabe sithi, bevuma—“Wabasindisa abanye.” Abakuphiki. Abathi akazange athi uyabasindisa abanye, noma ukuthi abanye bathi ngenxa yakhe. Babhekisisa nje. Bavuma. Wabasindisa abanye.

Kodwa yini ekucabangayo ukuthi “sindisa” usho njani lapha? Zisebenzisa kanjani lento? Nansi into ekubonakala isho. Lapho besithi “Masibone ukuthi uyazisindisa,” babhekisisa kuJesu ukuthi angazisindisa ekufeni. Futhi lapho besithi, “Wabasindisa abanye,” kungenzeka sibadunge ukuthi babefundile ngabantu uJesu abawavusa kwabafileyo? Yiqiniso ukuthi ukuvuswa kwaLazaru kwaziwa kakhulu (Johane 12:9-11), kanye nento lezi “ababusi” ababeyazi ngayo.

Ukusebenzisa kwabo kwelento “wasindisa” kubonakala kufaka isenzo samandla asindisa ekufeni. Bavuma ukuthi wabasindisa abanye ekufeni.

Bangavuma lokhu ngoba babengenazo ukwesaba kwiqiniso. Kungani?

Masikhulume ngepsychology yobubi. Wazi na ukuthi uma ububi bukwinile, bungavuma ngokukhululeka iqiniso? Lokhu kungenxa yokuthi imindeni yobubi bakholelwa ukuthi kukhona okunamandla kakhulu kuniqiniso, yaani, ukufa. UJesu uzokufa maduze, ngakho bangavuma—wabasindisa abanye. Eqinisweni, bayakujabulela ukumthuka ngiqiniso emizuzu yakhe yokugcina.

Ndihlazekile ukuthi ngafunda ngani ngayo ububi. Ndabuka kakhulu amafilimu ka James Bond ngikhula. Imvamisa eduze nomkhathi wokugcina wefilimu, u James Bond wayezobanjwa yinhloko yobubi, elungele ukumbulala u James Bond ngendlela eyinkimbidzi. Kodwa ngaphambi kwalokho, umlutha watshela u James Bond iqiniso: Ulungile. Ninali iphrojekthi yobubi. Futhi vumela ukuthi ngiyichazele, ukuze wazi ukuthi bangaki abantu abangenacala abayozifa — nawe awukwazi ukuyivimbela.

Umthuthukisi akakhofi ukwesaba iqiniso, kodwa esikhundleni salokho uyasisebenzisa ukujika ithuluzi, ukwenza ukufa kube kubi nakakhulu. Ukholelwa ukuthi akukho ngozi kulokhu, ngoba ububi bungakwazi ukutshela iqiniso lapho ukufa kuthe cwaka.

“Wasisindisa abanye.” Uthini umbelekazi ekhonzi lapho eqonda ukuthi le nkulumo iyiqiniso? Ingabe lokhu akakokuhle kwamandla ka Jesu yokumkani angaphezu kwemvelo, ngisho nokusindisa abanye ekufeni? Futhi yini ngezenzo zamasoldati, “Uma ungukumkani wamaJuda,” nenkulumo ka Jesu ukuthi “iKrestu likaThixo, uMtholiweyo”? Wazi kanjani ngalezi zinto? Uthini umbelekazi aqala ukuqonda ukuthi isigcawu sokuhlushwa si pl充满we iqiniso, nakuba ukuhleka-mxhaka kuyinjongo?

Ng某个 umkhathi umbelekazi uyabona ukuthi u Jesu ungukumkani. Mhlawumbe kwakuyi ukubonwa kokugcina okwashiwo u Luka okwabambezele, lokho kukuthi, uphawu olungaphezu kwekhanda lika Jesu olwalotshiwe, “Lo ungukumkani wamaJuda.” Kuyaphawuleka. Ungukumkani. Kuyafundwa ngenhla kwekhanda lakhe. Ironic, kodwa iqiniso.

Khumbula ukuthi umyalezo wamaRoma we msalaba wawuyini. USesare ungukumkani. Kodwa umyalezo we msalaba ka Jesu wawuhlukile, nohlolojenga lomkhathi wokuthi: Lo ungukumkani wamaJuda. Msalaba wakhe walotsha ngokuqiniso.

Yenzani ngalezi ziqiniso? Isela ikhotheleza uJesu ngokuhlonipha, “Khumbula nami lapho ungena ekhaya lakho.” Ngempela, uyacela ukungena ekhaya likaJesu, yize iMbuso yaseRoma ingamfuni. Mhlawumbe akukho khhosi emhlabeni (ukube besazi ukuthi ukwenze ntoni) eyamfuna. Kodwa isela eli linobug胆, ukuqina, ukucela ukukhoseliswa ekhaya likaJesu. Kungani lo muntu “ongazange enze ntoni okubi” amkele lo mcriminal?

Kodwa wamkelela.

UJesu uphendula ngomusa omkhulu: “Namhlanje uzoba nami epharadesi.” Ngiyakuthathela.

Epharadesi.

Umngani wami ongasekho uyangitshela ukuthi umkhandlu ayekhulele kuwo wawukholelwa ukuthi isela kumele lithathe izinga eliphansi kakhulu lezulu. Ngakho, wayesengumfelon, kwakuyinto efanele ukuba (ngempela) angene endaweni ephansi kakhulu yezulu. Kodwa umngani wami wawaphawula kwabake wenza umkhandlu into uJesu ayesho ngokuqinile: “Uzoba nami epharadesi.” Wathi, “Angikukhathaleli ukuthi ikuphi—kungenzeka kube kulawa thebule kubo bonke. Kodwa uma uJesu ekhona, yilapho ngifuna khona. Futhi lokho kuzwakala njengopharadesi.” Yilowo umkhuba uJesu awanika isela, umkhuba wendaweni ebizwa ngokuthi ipharadesi, lapho uJesu uqobo lwaye khona.

Kodwa kukhona nokuqina. Ngoba wathi Namhlanje. Akusiyo enye iminyaka ezayo. Akuxhomeki ekufakazeni noma ekuthuthukiseni yena. Namhlanje—yilowo uqina. UJesu akamfaki ekuhlolweni okude kwama- okwenziwa kwakhe ukuze akhokhe ngenzondo yakhe. Ngenkosi, umshumayela isipho esiqinisekile.

Kuyafundisa Le Doktrina?

Inothi lokugcina njengoba siphela. Esikweni sithi ngofundiso, okt, ukufundisha. Enye yofundiso zethu kukulungiswa ngokholo yodwa. Abanye bathi lolu gama lizwakala lingenangqondo, lomile, okanye “sonto-churchi.” Kodwa le ngxelo mfushane yisela esesiphambanweni ichaza futhi ifanekisa le doktrina.

Akamkelwa ngenxa yokuthi ungumuntu omuhle. Akamkelwa ngenxa yokuthi unesine siphetho sokwenza ukulungisa. Ukamkelwa ngenxa yokuthi uyamthemba uKristo. Ukholo lwakhe alikuye kwakhe—lukuKumkani oseceleni kwakhe. Siyazi lokhu ngenxa yokuthi wacela uJesu ngobunhlonzi ukuba angene ekumkanini, kunokuba amqhubile noma am manipulile. Nakuba engumoni, loyesi uyamkelwa ngokumenyezelwa okumangaza kokubili ngokushesha nangokugcwele. Namuhla. IPharadesi.

Nxa uhamba noKristo isikhathi eside ngokwanele, ekugcineni uzothiwa ngokwezinto eziningi—ngokulindela, ngomsebenzi, ngenhlangwini ende yezinto okufanele uzenze. Le nhlangwini iyangempela futhi iyahle, ngoba uJesu usitshela ukuba sithande ummelwane wethu, sihloniphe umama notata, sibhabhiswe, sikhulume iqiniso, njll. Zonke ziyasikhula, ziyasikhulisa ekuthandeni ummelwane wethu, nangesidzi sikaThixo. Kodwa ngezikhathi ezithile sizozithola sikhathele, sikhungathekile, noma singenqondi. Nxa lokhu kwenzeka, buyela koyesi oyese-cross. Khumbula ukuthi phakathi kwukholwa kwethu akuyonke yenze, kodwa isipho sikaKristo. Siyathethwa ngokholo yedwa, okusho ukuthi ngokukaKristo yedwa. Kuye sikholo, yona yenza umehluko wonke.

Le doktrina isitshela ukuthi kukhona okunamandla kunokufa. UKristo noKumkani wakhe baye wabulala ukufa. Le yiqiniso.

IPharadesi yanikezwa ngokushesha kwisoni. DumoThixo ngenxa yencekwe yakhe. Masingakufinyeleleni kuye sonke futhi sicela ukungena eKumkanini yakhe, uma lokhu singenakho.

UMthumeli uMark Moser yipastor weNew Life Presbyterian Church, eGlenside, ePennsylvania.